Nhận được tin buồn thân mẫu anh Nguyễn Vân Thiên đã qua đời.
TUONGTRI.COM và các thân hữu xin được chia sẻ cùng anh nỗi mất mác lớn lao này.
Cầu chúc linh hồn Bác thanh thản trong hồng ân Thiên Chúa.
Author Archives
HẸN VỀ VỚI HUẾ.
Em có sầu thương không hở em
Xa nhau rồi mắt có buồn thêm
Tên anh có viết đầy trang vở
Có gọi thầm nhau trong những đêm?
Trời chắc còn sương trong tóc em
Nắng vàng hanh đẫm nét môi mềm
Hương cau còn thoảng trong vườn vắng
Áo lụa em còn phơi trước hiên?
Và những chiều mưa em có trông?
Khi hoàng hôn rụng kín con đường
Bàn tay lạnh những ngày xa cách
Còn biết tay nào tay nhớ thương?
Anh sẽ về một sáng mùa thu
Sông Hương còn trắng những sương mù
Áo em trắng nhịp cầu thương nhớ
Bóng ngả lòng anh câu hát ru
Anh sẽ giong thuyền trên nước xanh
Chở trăng Gia Hội vào Nội thành
Soi nghiêng mái tóc thề Tôn nữ
Thiếp giữa một vùng hương mỏng manh
Anh sẽ hôn lên vầng trán em
Tuổi ngây thơ ngủ đó êm đềm
Môi em anh gọi là hoa đỏ
Sẽ nở trong lòng sau mỗi đêm
Chờ anh về thăm nhé, Huế ơi!
Đường xa nhưng không thể sai lời
Chiều nay nắng trở trong lòng mắt
Con nước linh hồn không muốn trôi.
TẦN HOÀI DẠ VŨ
Cảm Ơn Em Học Trò Yêu Quý
“Không ai nghèo đến nỗi không có gì để cho. Không ai giàu đến nỗi không cần gì được tặng!”. Câu nói đó là mặt trời chiếu sáng / trái tim người hơn vạn vạn pho Kinh!
Tôi đọc bài luận của em, tôi thật sự giật mình; tôi không tin…em thông minh như vậy! Em nhìn thấy…cái gì ai cũng thấy / nhưng xưa nay chưa ai thốt nên lời!
Dĩ nhiên chúng ta chung một mặt trời. Dĩ nhiên chúng ta chung một vầng minh nguyệt. Người ta không nói không phải vì người ta không biết, chỉ “cảm thông” thôi nên thế giới im thinh!
Mỗi buổi sáng, người ta đón bình minh, mỗi buổi chiều đinh ninh ngày chạng vạng. Sống là sống, tự nhiên và bình thản…nếu “vô thường” là tại Tham, Sân, Si!
…cho nên mới có chữ Từ Bi! Cho nên người ta mới kêu gọi đến lòng Bác Ái! Tấm huy chương nào cũng có bề trái, cầm săm soi… nó là tấm huy chương!
Con người ở thế gian / giàu nghèo không phân biệt / ai có lòng tha thiết / đến cõi đời, người đó đáng tôn vinh!
Tôi cảm ơn em yêu quý của tôi – không biết lời nào tỏ bày trọn vẹn. Em chỉ cho tôi thấy trên đời có điểm hẹn: Chỗ Loài Người Sống Để Yêu Thương!
Có nhà tỷ phú sinh đầu lòng đứa con, vợ chồng cho thiên hạ chín mươi chín phần trăm gia tài, giữ lại một – ông bà sợ mai mốt con mình nghèo, dốt, nó cũng có gì để kiếm cách sinh nhai…
Em là đứa học trò có một-không-hai, em phát biểu câu chưa ai nói! Em không kêu không gọi, tiếng trái tim em trời đất chắc đã nghe!
Tôi cảm ơn, tôi còn có một quê, tôi sẽ trở về nhìn em cấy lúa. Tôi sẽ nhìn theo bước chân em hoa nở, thế gian này đầy ắp Niềm Vui!
Trần Vấn Lệ
TRÒ CHƠI
Ở Sài Gòn, anh rất ngại đi đám cưới tại các nhà hàng. Với anh đó là nơi trưng bày thô thiển nhất về sự phù phiếm, thô tục, ồn ào và mất thời gian. Chính vì vậy, một khi có thể từ chối hay trốn tránh là anh làm ngay. Hoặc là anh “nhường” cho vợ, dù anh biết nàng đôi khi cũng rất miễn cưỡng.
Hôm nay là một buổi tối như vậy. Thế nhưng đứa con gái bé nhỏ của anh không thể đi theo mẹ vì còn quá bé. Nó vừa qua sinh nhật lần thứ ba. Và nó cũng không chịu ở nhà một khi mẹ ra đi. Vậy là anh đành chọn giải pháp đưa con đi chơi trong lúc nàng một thân một mình đi đến “cái chốn phù phiếm và thô tục” đó.
– Con muốn đi đâu? Anh hỏi con bé khi đã đặt nó lên phía trước của yên xe máy.
– Con thích đi thú nhún, với lại đi câu cá nữa!
Xe chạy ra khỏi hẻm hòa vào con đường lớn, hòa vào tiếng động đinh tai nhức óc của muôn loại kèn xe, thế nhưng con bé lại rất phấn khích. Nó bi bô hát, có lẽ vui mừng vì được ba đưa đi chơi, một điều khá hiếm hoi. Cách nhà anh khoảng hơn cây số có một khu vui chơi và anh chạy xe đến đó. Đó là một công viên nhỏ, được chính quyền “trưng dụng” để cho người ta thuê làm dịch vụ phục vụ trẻ em bằng các trò chơi đơn giản, rẻ tiền. Khu vui chơi khá đông đúc, ồn ào. Một quầy bán vé hình lục giác nằm trên lối đi. Anh tấp xe vào bên hông, cạnh một chiếc ghế đá trống, khóa xe và vào mua cho con hai vé thú nhún và một vé “câu cá”. Đặt con bé vào con thú có hình con công, cho “đồng tiền” vào máy, bấm nút, “con công” sẽ trồi lên, tụt xuống, lắc qua lắc lại…. Anh vừa canh chừng con vừa canh chừng xe và sau khi đi hết hai vòng “thú nhún” anh dắt con qua chỗ câu cá cũng gần đó. Trò chơi này khá đơn giản với một cái hồ bằng nhựa tròn, đường kính khoảng 1m5, trong chứa đầy nước và những con cá, tôm, cua… bằng nhựa. Mỗi đứa bé tham gia trò chơi sẽ được phát một cần câu cũng bằng nhựa, cuối dây câu có một thỏi nam châm và một cái rỗ. Khi quăng dây cây xuống nước, các thỏi nam châm này sẽ hút vào các thỏi nam châm gắn trên miệng cá và các bé sẽ nhấc nó lên, gỡ cá bỏ vào rỗ. Chỉ vậy thôi nhưng các cô cậu bé cỡ tuổi con anh, hoặc lớn hơn chút cũng rất hào hứng với cuộc chơi.
Thấy con đã an toàn ngồi chắc trên ghế câu, anh yên tâm bước lại gần ghế đá, lơ đãng ngắm nhìn xung quanh. Không xa chỗ anh là các trò chơi khác cũng khá nhộn nhịp. Một vòng đu quay, một vòng đua ngựa gỗ và xa hơn chút là trò xe lửa chạy trên đường ray sắt. Anh nhìn thấy khá đông những người “đồng cảnh ngộ” như mình. Trên một “toa tàu”, một người cha trẻ mặc áo màu sáng ngồi với một cậu con trai, phía sau là một thiếu phụ mặc áo khoác sẫm màu cùng với cô con gái. Bỗng anh nghe những tiếng sầm sập như tiếng chân chạy vội và nhìn ra xa hơn. Gần sát mép đường, ngoài khuôn viên của công viên nhỏ các người buôn bán bất hợp pháp trên lề đường đang gom hàng giấu vào đằng sau các bức tường thấp. Có lẽ họ vừa nhận tín hiệu sẽ có lực lượng công an trật tự sắp đến. Cả một lề đường dài bị lấn chiếm bán mũ bảo hiểm và các loại giấy kiếng dán xe, dán điện thoại di động… đã nhanh chóng được dọn sạch…
Ngay lúc đó có một cô gái mặc áo công nhân màu xanh từ bên ngoài đi vào chăm chú nhìn anh. Hơi ngạc nhiên, anh ngước nhìn thì cô lãng đi. Cô gái còn khá trẻ, cỡ chừng 22, 23 tuổi, thân hình khá đầy đặn. Cô đến cách anh chừng 3m và ngồi xuống trên bậc thềm của bồn hoa. Một lát anh thấy cô lấy ra một chiếc điện thoại cũ và bắt đầu nhắn tin. Anh mỉm cười vì nghĩ chắc cô đang hẹn hò và đang nhắn cho bạn trai của mình. Cô ngồi quay lưng lại phía anh, mắt nhìn ra đường trông đợi…
Mấy phút sau điện thoại cô gái có tín hiệu tin nhắn mà âm thanh tút tút lớn đến nỗi anh nghe rất rõ. Cô gái đọc tin và nhoay nhoáy trả lới. Anh lại mỉm cười. Bỗng dưng anh nhớ đến một thời rất xa của mình, thời anh trên dưới 20 tuổi. Hồi đó làm gì có điện thoại di động khi mà điện thoại bàn cũng là của hiếm. Đôi khi muốn gặp nhau phải hẹn hò, chờ đợi khá là vất vả. Thế nhưng nó lãng mạn. Nhưng đã là tình yêu thì thời nào mà không lãng mạn? Cô công nhân trước mặt anh đang náo nức chờ một chàng trai đến đón, hẹn hò với chiếc điện thoại di động trên tay cũng lãng mạn có kém chi thế hệ anh thuở xưa?
Một người đàn ông trạc tuổi anh chạy một chiếc tay ga từ ngoài vào, mắt dáo dát tìm. Ông ta đi một mình, có lẽ ông ta đến đón vợ con đang chơi ở đây? Người đàn ông ấy dừng lại gần quầy vé và đưa tay vào túi quần móc ra chiếc điện thoại di động đời mới và bấm máy. Mấy giây sau anh nhìn thấy cô công nhân trẻ đang cầm máy của mình nhìn chăm chăm vào người đàn ông và tiến lại gần ông ta. Cô gái hỏi nhỏ, nhưng anh vẫn nghe:
– Anh là anh Thịnh?
– OK, em là Vy?
Cô gái khẽ khàng gật đầu. Người đàn ông đưa tay lấy chiếc mũ bảo hiểm cài sẵn trên móc xe, đưa cô gái. Ông ta hỏi, không cần thấp giọng:
– Em đi chơi được bao lâu?
Anh nghe tiếng cô gái loáng thoáng: “Một giờ. Anh trả em nhiêu?”
Nguyễn Đình Bổn
(Trong tập KIỀU- NXB Sống Hoa Kỳ)
THƯ GỬI CHA BÊN KIA SÔNG BẾN HẢI
Tay ốm quá làm sao con che hết
Biển xô nhanh trên cùng suốt dân mình
Con rẽ bóng sống chung cùng rệp muỗi
Nỗi thật đen xòe đôi cánh đao binh.
Ơi giải phóng
phóng bùa vong bản
Tiêu máu nhân dân
đỏ phố đỏ cờ
Chân vô thức bủa quanh đầu cách mạng
Con gõ hồn thân bỗng úa mênh mang.
Trong hiu hắt dòng chim rừng quẫy cánh
Dắt dìu nhau trôi dạt bến bờ xa
Lửa cuồn cuộn chìm sâu vào sử sách
Cội chia nguồn và bóng cũng chia ta.
Con bấu mặt con tưởng mình xa lạ
Buồn đong đưa
buồn đọng xuống hoang mang
Nỗi chết đó đột nhiên thành ân huệ
Quê hương kia ôi màu máu kinh hoàng.
Con dại
con ngu
cam mình bất hạnh
Xin quay về chong đôi mắt xanh xao
Đứng ngó tổ tiên
ngó cùng dân tộc
Ngó xuống hồn thân bỗng úa mênh mang…
PHƯƠNG TẤN
(1964)
VỀ LẠI PHÙ DU
còn dăm tờ lịch cuối
đã meo mốc trên tường
làm răng ta dám gỡ
những tháng ngày yêu thương
ta cột thân vào đá
từng đêm nghe sấm rền
úp mặt vào gối lã
nghe mằn mặn nhớ…quên
con chim bay về núi
chiều thả nắng lên trời
còn dăm tờ lịch cuối
ta mô dám đánh rơi
dẫu chi rồi cũng hết
cũng mãi là thiên thu
ta nghe chừng thấm mệt
về lại chỗ phù du
Săm soi tờ lịch cuối
đã rớt xuống một ngày
biết đời là cát bụi
mà lòng vẫn khôn khuây
TA VỀ
LẠI CHỖ PHÙ DU
NGHE LAO ĐAO NHỚ
THIÊN THU MỘT NGƯỜI!
DAO LAM
Gió mùa thu anh ru em ngủ
Trước đám hỏi và sau đám cưới, thời gian áng chừng ba tháng, cho đến lúc cô Thu đẻ cư dân xóm Cây Me, bất kể, rảnh hay không, đụng mặt là cứ chuyện cô Thu mà loạn bình.
Thiên hạ chả hiểu cô Thu ôm cái ngàn vàng trong trèm những bốn mươi xuân, tại sao không chiếc bóng luôn cho rồi để chết làm con ma trinh nữ, lấy chồng chi cho khổ không biết nữa. Mà khổ, khổ thiệt chứ không hề giả.
Cô Thu bảnh lắm. Cha mẹ chết sớm để lại cho cô một cậu em trai và một mảnh vườn. Tuấn – tên cậu em -chuyên gia làm rau củ quả nên ngon lành ra phết. Cô Thu lĩnh lương giáo viên và thêm cái kèm cặp thì để sắm vàng. Tình thiệt mà nói phụ huynh thấy cô dạy giỏi là một , mẫu mực là hai, đẹp và hiền như cô tiên là ba nên năn nĩ lắm cô mới nhận kèm, cũng với điều kiện là học sinh kém còn trung bình đổ lên thì gia đình tự quyết lấy. Nhà cô dư ăn dư để, kèm lấy tiếng chứ không phải vì tiền đâu nghe.
Từ khi còn là nữ sinh áo dài trắng tha thướt cho đến tốt nghiệp ra trường ít cũng năm mươi anh theo cô. Con nhà giàu đẹp trai học dỡ cho đến nghèo vượt khó học giỏi, cả mấy tay đàn anh đàn ang cũng bám theo Thu. Có lẽ là anh hào đông quá nên Thu không biết chọn ai chăng? Vậy rồi các anh thấy không ăn thua chi với trái tim băng giá nên lấy vợ sạch bách. Chỉ còn lại một thằng, thằng nầy, sáng xỉn xỉn chiều xỉn thiệt. Sư bố nó, đồ ngu như bò – thiên hạ chửi đổng – Chửi cũng phải, người ta không yêu mình thì thôi, thất tình rồi dụng rượu giải khuây là đồ nhu nhược không bản lĩnh. Riêng cô Thu thì thơm và đẹp như tài tử cô còn lơ nói chi mùi hèm.
Thiên hạ mới hỏi thất tình tên Được rằng:
– Chừng nào lấy vợ mậy?
Được cười:
– Chừng nào Thu có chồng thì tui lấy vợ.
Mẹc xà lù – Vậy mà linh ghê nghe. Cô Thu có chồng thì đúng một năm rưởi tức mười tám tháng sau Được có vợ.
Vợ của Được đã có một con và chồng chết.
Mà khoan, để nói chuyện cô Thu trước cái đã.
***
Hai mươi tuổi Tuấn bồ bịch yêu đương với một cô thường đến nhà lấy rau củ quả. Cô gái mười tám tuổi tuy nghèo nhưng lễ phép và xinh xắn lắm. Năm đó Thu ba mươi tám xuân tình. Để kể cho nghe vì sao mà chị em chinh nhau chừng đó tuổi.
Số là bà má tội nghiệp của Thu đẻ duy nhất một mình cô, ở chơi với cô được mười bảy năm rồi cưỡi hạc về cõi trên. Cha Thu vốn nông dân chân chỉ hạt bột, ở vậy nuôi con thề không bước thêm bước nào nữa. Hai mươi tuổi Thu đẹp như tiên sa, ta nói… trai theo nườm nượp. Thu mà lấy chồng chắc ông cha héo rũ mà chết vì buồn. Vậy nên cô nói với cha như vầy:
– Ba lấy vợ rồi con mới lấy chồng. Con đi rồi ba ở với ai?
Tình thiệt mà nói. Trên đời nầy người ta có thể thiếu đủ thứ nhưng thiếu tình dục thì, xin thưa, thầy tu còn phá giới nói chi người phàm. Cha của Thu cũng người, mà đã là người thì chánh tà lẫn lộn. Chả phải trong chùa còn có ông thiện ông ác đó sao? Vậy nên trên đường đi cà phê với bạn chủ yếu đấu láo cho vui. Một hôm kia lời đồn lọt đến tai Thu có một sương phụ nửa chừng xuân lớn bụng với cha. Thu mừng lắm. Vì sao? Vì cô thèm lắm một đứa em. Một mình trong ngôi nhà thênh thang lắm nỗi cô đơn mà cô gậm nhấm. Sương phụ về nhà và cu Tuấn ra đời. Lan – tên bà mẹ kế – ở với chị em và cha cô được ba năm thì qua đời vì bạo bệnh. Buồn quá, ông cha tội nghiệp cũng ra đi một năm sau đó. May cho Thu là Tuấn còn nhỏ, mới bốn tuổi nên không đau lòng lắm khi cha mẹ ra đi, với lại năm hai tuổi Tuấn đã được cha gửi đi nhà trẻ trong giáo xứ nên ngoan lắm.
Cô giáo Thu nuôi em ăn học ngon lành. Kẹt cái Tuấn không đại học cao đẳng chi ráo. Tốt nghiệp mười hai xong cu cậu ở nhà làm vườn. Tốt chán. Số phận đã định cho mỗi người một căn phần, đâu phải muốn là được. Học không ra gì mà đòi đại học lấy đâu ra? Mà có ra chăng nữa thì cũng làm sao lớn khi đi không đúng hướng. Tuấn chăm chỉ với rau củ quả và bông hoa nên chả thua ai trong việc kiếm ra đồng bạc. Người vậy mà không yêu thì yêu ai hỡi các nữ lưu từ quyền quý đến quyền không quý? Tuấn yêu và quý chị hai lắm. Chị nói sao Tuấn nghe vậy. Chị kêu người đến cưa mấy cây mít, đào gốc lên dọn một nền để cất cho em trai cái nhà trước khi lấy vợ. Cô muốn đôi trẻ có không gian riêng muốn yêu đương hay làm chi đó tuỳ thích.
Và một trung niên bốn mươi lăm tuổi, vai u thịt bắp bởi sống bằng lao động tay chân đến nhận đào mấy gốc mít lên. Anh lấp cái thiếu, san bằng cái dư cho ra một nền nhà. Mười lăm ngày, vâng chỉ chừng ấy thời gian chả hiểu làm sao mà anh làm trái tim Thu bừng bừng dậy sóng.
Nhận thiếp mời đám cưới của người mộng. Được buồn như chấu cắn.
***
Càng buồn hơn khi sau một chuỗi những ngày đóng vai hiền, gã vai u thịt bắp lộ diện là một thằng không những vũ phu mà còn đào mỏ. Chao ôi cô giáo ngây thơ và hiền diệu đâu ngờ mình sa vô bẫy tình do giang hồ gộc giăng sẵn. Nó tạm trú tại xứ cô. Nó tán tỉnh cô bằng chiêu ít nói và đăm chiêu. Nó huýt sáo nhạc buồn nghe hay khôn tả. Chỉ vì cái ngón huýt sáo nầy mà cô Thu đắm đuối vô tình. Cái tình yêu thuở con gái do kiêu hảnh là một, do bổn phần là hai bị nén lại nay có dịp bung ra. Nó khiến cô thấy đời đẹp quá, xinh tươi quá. Nó xinh cho đến độ mà chỉ sau hai tháng quen biết cô đã lo tổ chức đám cưới gấp. Đám ra mắt cũng do cô tự biên tự diễn bởi người tình của cô chỉ có cái các tút. Không làm cho lẹ cái bụng nó đội áo thì danh dự một cô giáo quăng vô đâu? Thiên hạ nói khôn ba năm dại một giờ. Nói vậy là sai. Yêu thì khôn dại biết ngõ nào mà lần. Đúng không?
Ở đó mà đúng với sai. Ngay lập tức kẻ gian manh hiện nguyên hình. Rất nhanh chóng dây chuyền cà rá trên cổ trên tay cô gái lỡ thì ngây thơ bốc hơi. Kẻ lậm tình thì mù con mắt chứ người ngoài cuộc thì đâu có đui. Chuyện gã chồng nướng tiền vô sòng bạc và đề đóm nhanh chóng đến tai cô Thu. Khi cô hỏi chiếc xe tay ga cô sắm cho đâu rồi? Nó liền xáng bạt tai vô mặt kẻ bụng mang dạ chửa không thương hoa tiếc ngọc chi ráo. Vậy là cậu em tên Tuấn nổi điên lên và anh em ra xung đột. Thằng giang hồ mạnh hơn, kinh nghiệm chiến đấu nhiều hơn, lý lẽ hơn. Nó gối lên chỏ xuống sao đó mà Tuấn bị trặc tay phải đi bó thuốc nam. Thằng khốn lí luận rằng vợ tao tao tao dạy không mắc chi tới mày. Yến – vợ Tuấn – na cái bụng lặc lè như chị chồng – lôi chồng về nhà mình. Chả là hai chi em kẻ lấy chồng người lấy vợ chinh nhau có một tháng – Tức ói mật nhưng mà biết làm sao?
Tội nghiệp cho gã si tình tên Được. Gã chép miệng khi thấy cô gái thường xuyên không mắt trái thì mắt phải bị bầm. Nhân danh bằng hữu Được hỏi thì cô nói bị té va vô cạnh bếp mà ra vậy. Cái chép của si tình nghe buồn gấp chục lần con thạch sùng. Thạch sùng chỉ tiếc của mà thôi còn Được tiếc cái tình mình ban ra mà không hề thu lại. Buồn cũng là phải lắm. Chao ôi người Được yêu biết khổ rồi. Cô con một nên sướng như tiên sa. Thậm chí nuôi em lúc mới bốn tuổi, cho em ăn học tuy vất nhưng lúc ấy cô đã là cô giáo. Với lại Tuấn còn có bà ngoại chăm sóc đỡ đần. Bây giờ tươi vui đã mất trong mắt cô. Thu đi ngang qua Được mà đăm đắm về trước như không thấy gã. Buồn ơi buồn. Và buồn nên Được mua xị rượu ngồi nhâm nhi. Đúng là đồ nhu nhược.
Nhưng chuyện đâu chỉ ngừng ở đó. Một hôm kia đang nhâm nhi Được nghe có tiếng ầm ỉ bên nhà người mộng. Thấy ta bà hiếu kỳ xúm xít. Được chạy lại thì thấy thằng vũ phụ nằm úp sấp xuống nền gạch. Trong tay Tuấn đang là một cây cuốc. Được chạy đến bên gã vũ phu, lật người lại thì gã chết rồi.
Láng giềng kể rằng:
– Ổng đánh cô Thu. Ừ… tui thấy rõ ràng ràng… Anh Tuấn chạy vô can ổng đánh luôn anh Tuấn, rồi chửi thề inh ỏi, tui nghe ổng nói mày không đưa là tao cho mày chết bữa nay. Ý là ổng đòi tiền đi đánh bài, cô Thu không đưa là ổng chửi. Vụ này diễn hoài nên tui rành… Tui đứng bên bờ rào thấy anh Tuấn chạy, ổng rượt theo. Anh Tuấn chụp được cái cuốc nên đánh lại…
Đơn giản vậy mà gã vũ phu chết. Tuấn bị bắt.
Thiên hạ bàn tán xôn xao. Ai cũng thương cho hoàn cảnh của hai bà bầu. Vợ Tuấn thì còn có cha có mẹ có anh em. Họ đưa con về nhà chờ đợi. Còn Thu? Người ta thương là thương vậy thôi chứ ai đâu mà gánh chuyện bao đồng?
Vậy là thằng si tình tên Được nhân danh bằng giúp cho hữu đi qua thì nguy biến. Thiệt là quý hoá. Bè bạn giúp nhau lúc nầy chứ lúc nào nữa? Vậy mà thiên hạ lại nói thằng si tình Được là đại ngu. Người ta ăn ốc còn mình đi đỗ võ. Đúng là miệng thế không biết đâu mà lần.
Ai nói chi nói Được cứ làm cái mình thích.
***
Trời ạ! Không phải gì thích cũng thú vị đâu nghe. Cô Thu héo queo như tàu chuối khô. Khóc mà chẳng biết khóc cho ai. Cho mình, cho em trai hay cho thằng vũ phu khốn kiếp. Khóc kiểu nầy hại cho thai nhi lắm Thu ơi. Được khuyên nhủ cô giáo như vậy. Chuyện dạy học xem như bỏ rồi chứ còn chi nữa. Gã si tình ngoại trừ an ủi vỗ về còn phải chịu đựng cái trái người dỡ tính của kẻ lần đầu vượt biển. Cô Thu ói mữa, thèm chua. Vừa ăn chua cô vừa khóc. Lâu lâu cô lau nước mắt nhìn Được sụt sùi mà rằng:
– Em cám ơn anh không biết sao cho xiết anh Được ơi. Không có anh chắc em chết. Mẹ con em qua thì nầy là đội ơn anh kiếp nầy thêm kiếp nữa anh ơi.
Chưa hết đâu nghe. Cô Thu vượt biển thành công cho ra đời một bé gái xinh như mẹ vậy. Ô hô… thiên hạ bò ra cười. kháo rằng thằng Được nó nựng con nhỏ như con nó mấy cha ơi. Thiệt là… là sao? Là cái gì? Thì nó chăm từ khi trong bụng con nó cũng được chớ có sao. Đúng không? Đây rồi hai đứa nó vô một cặp cho mấy ông coi. Nói vậy chứ vô công rỗi nghề, nhất là những kẻ trước đây có thời thất vọng vì Thu cong môi mà mỉa mai, chê tao hả? cho đáng đời. Rồi ngồi bên bàn tửu hậu trà dư chúng hát ru rằng gió mùa thu anh ru em ngủ, em ngủ rồi anh cạy tủ anh đi í i đánh bài. Thằng khác tiếp thu đi để lại lá vàng, anh đi để lại cho nàng đứa con.
Được nghe hết. Nhưng anh yên lặng. Cả những lời mai mỉa dành cho mình Được cũng chẳng quan tâm. Anh có quá nhiều việc phải cáng đáng. Nào ru con bé cho Thu ngủ, nấu cơm cho sản phụ ăn. Còn phải giặt tả và áo quần cho sản phụ nữa. Anh không làm thì ai vô để giúp Thu đây? Thậm chí ngồi nhâm nhi chén rượu cho tiêu sầu cũng không có thời gian. Hơi sức đâu mà nghe lời thiên hạ. Được còn phải tiếp một tay với gia đình của Yến, năn nĩ kẻ làm chứng duy nhất ra toà nói thiệt đuôi đầu để – sao cho – Tuấn chỉ ngộ chứ không hề cố sát. Bận lắm, lắm lắm.
Nhưng mà Được là ai vậy kìa? Động cơ nào khiến gã đàn ông bốn mươi lăm tuổi nầy lao vô chuyện bao đồng? Yêu chăng? Tất nhiên rồi. Xứ nầy ai chả biết Được yêu Thu và thất vọng những chừng ấy năm trường. Nhưng bây giờ sự thật rất chi cay đắng và nặng trịch. Cô ây đang ôm con của cô mà khóc. Phải chi ôm mày thì còn có thể…. Mày ngu quá xá Được ơi. Thiên hạ nói vậy. Lại thêm rằng:
– Ê… tui nói cho mấy ông nghe nè. Vụ nầy bây giờ tuy bất thường nhưng còn thở được chứ hai mươi năm nũa là nghẹt thở cho mấy ông coi.
– Sao?
– Hai chục năm nữa con con Thu sẽ biết cha nó bị cậu nó cho một cuốc mà chết. Lúc đó sẽ có hài kịch Dương Quá vung chưởng đánh vợ chồng Quách Tỉnh như trong phim Thần điêu đại hiệp cho mấy ông coi.
– Ừ há… có lý đa.
Nhưng ở đời có kẻ ghét ganh đố kỵ thì cũng có người thương:
– Ừ há với có lý cái con khỉ. Thằng Dương Quá được ông Kim Dung diễn tả ra giang hồ từ tấm bé, nó chơi với Âu Dương Phong và học Hàm mô công với ác ma nầy khi chưa sạch cứt mũi. Vậy nên hoang dã và rú rừng. Còn cô Thu là cô giáo. Mấy ông còn gửi con mình cho cổ kèm. Chả phải là cả xứ nầy ai cũng khen con mình ngoan hơn khi học với cổ sao? Vậy thì liệu con người ta có ác khi được nuôi dạy trong môi trường nhân ái? Tui nói vậy mấy ông nghe kịp không?
– Ờ… thì… nhưng mà… cũng tội nghiệp cho thằng Được quá…
– Có gì mà tội với chả chả nghiệp? Xứ nầy ai cũng biết nó yêu đến mụ người. Yêu thì đỡ cho người mình yêu có chi đâu lạ? Đúng không? Mấy ông tin đi. Rồi đây nó và cô Thu sẽ ra một cặp cho mà coi.
Quả là nhân bảo như thần bảo. Bây giờ thì Được có con luôn rồi nói chi vợ.
Chỉ mười tám tháng sau khi Thu lấy chồng Được cưới vợ.
Vợ của Được có một con riêng.
Nguyễn Trí
Trượng phu (2)
DẤU CHÂN CHIM.
Em mang mùa thu vào lớp học
Phấn trắng ngỡ ngàng trên tay anh
Mây trời bỗng hạ xuống thật thấp
Chữ nghĩa vỗ cánh bay rất nhanh.
Mắt nào xa xôi như huyền sử
Bước ai nhẹ quá bàn chân chim
Thơ ngây len vào từng ngón nhỏ
Áo lụa chập chờn nắng thủy tinh.
Mùa thu cúi mặt trên trang giấy
Nét buồn lay ngọn cỏ ngất ngây
Mười ngón rưng rưng trời muốn khóc
Môi hồng sỏi đá lên cơn say
Bàng hoàng gió qua hồn bỏ ngỏ
Bụi phấn lất phất theo mưa bay
Bảng đen chiều nay thênh thang quá
Vòng tay lạc lối ngoài chân mây…
Ngô Đức Diễm
(1972)
Ở ĐÓ…

Mỗi khi nghe Khánh Ly hát Căn nhà xưa của Nguyễn Đình Toàn lòng tôi xao xuyến khôn nguôi. Một nỗi ám ảnh mơ hồ như là một món nợ ân tình nào đó cứ cồn cào, cắt cứa bằng những kỷ niệm buồn đau và u uẩn vào tháng ngày ngỡ đã bình yên và khuất lấp giữa dòng đời.
Ở đó…
Xóm Cồn nhỏ bé và hiu hút bên cửa sông Dinh lao mình ra biển. Những ngôi nhà vách đất mái rạ hoặc lá dừa nước. Những khu vườn nhỏ trồng ngẫu hứng rất nhiều cây trái vì chỉ để nhà ăn chứ chẳng bán buôn gì. Những đứa trẻ hàng xóm vui đùa với nhau bất kể ngày đêm, chẳng thiết tháng năm. Chúng chạy từ nhà đứa này sang nhà đứa khác không theo cửa ngõ mà chỉ leo rào tre hoặc chui xuyên vách lá dừa. Nhiều đứa không được đến trường hay chỉ vài ba lớp đầu đời chỉ đủ “đánh vần xuôi, vần ngược và viết mấy chữ thăm bồ” là được. Tuổi thơ còn ở đó…
Đôi chân ta đi, sông còn ở lai (TCS). Tôi xa quê nhiều năm theo chữ nghĩa. Người thân vui mừng, bạn bè xóm nhỏ hy vọng. Nhưng rồi tôi cũng trở về. Ở đó sông Dinh…. Có những chiều sau những nhọc nhằn công việc ruộng đồng, phút thảnh thơi ngồi ngắm sông trôi mới biết đời còn lắm bao dung. Hình như bờ lau trắng tóc vẵn thản nhiên vi vu trong mùa gió bấc. Hình như bờ xương rồng ngày thằng bé bẻ gai cho má lên chợ Dinh bán rổ ốc gạo, ốc quắn, vẫn hồn nhiên trong nắng nở hoa. Hình như những đứa trẻ xóm Cồn mấy mươi năm rồi vẫn vậy, đen nhẻm, gầy hiu, ồn ã và chân tình. Nhìn thấy tôi mướt mồ hôi cuốc đất có thằng bé dẫn bò gặm cỏ dọc bờ sông cười cười rồi phán, chú cuốc đất chậm rì mà còn dồn đống, làm vậy ai thuê. Tôi cười rồi hỏi lãng sang chuyện khác. Hỏi cháu học lớp mấy rồi, cháu bảo lớp 6 mà nghỉ rồi. Vì sao? Ba con nói học nhiều như chú rồi cũng đi làm rẫy…
Ở đó. Tôi nợ xóm làng và bạn bè tôi một lời xin lỗi. Tôi ray rức vì mình chưa minh oan cho “chữ nghĩa” rằng không nhất thiết đi học để làm gì. Nhưng cơ hội cho tôi thật ít ỏi. Tôi không thể vẽ vời bướm hoa trước một đời sống không có chỗ cho những điều mộng mị.
Tôi lại ra đi. Hỏi có còn thương nhớ quê xưa. Sao mà quên. Vậy sao bỏ làng bỏ xứ. Chẳng lẽ tự nhận mình là con chim bay đi tìm đất lành lượm thóc. Nhận vậy chim sẽ trách mà rằng, chim dù biết chiều tối mà vẫn bay về núi, có ra sao thì ra.
Ở đó. Bao giờ? Chỉ mong sao…
BÙI DIỆP








