Lòng Nghe Bát Ngát Thương Và Nhớ

Lòng nghe bát ngát thương và nhớ
Không hiểu vì sao nhớ cứ thương?
Chắc nhớ Nha Trang bờ biển nhỉ
Mà quên sao được nắng thùy dương?

Ôi nắng thùy dương, cái bóng người
Áo dài gió thổi sóng ngàn khơi…
Ngày xưa cứ muốn theo ai lắm
Mà lính kêu đành thôi phải thôi!

Cái tuổi hai mươi, tuổi lỡ làng
Bóp cò đạn nổ khói không tan
Chưa Xuân, nhiều lúc hoa mai nở
Cầm nụ hoa mai muốn tặng nàng…

Cầm nụ hoa mai vào Cải Tạo
Xếp hàng, bè bạn: Lính Hoa Mai!
Thằng này liếc liếc qua thằng khác
Có đứa khi không cũng thở dài…

Xe chở tù ngang qua Nha Trang
Lâu ghê thấy lại hoa muồng vàng
Nhìn qua khe cửa nhìn không thỏa
Ai giống người xưa gánh gánh than…

Ai áo dài xưa chừ áo ngắn
Nếp áo bà ba đẹp lạ lùng!
Đâu đẹp hơn là quê nữa chứ?
Ai đẹp hơn là em phải không?

Nha Trang! Nha Trang rồi mịt mờ…
Sáu năm tù chẳng có câu thơ!
Lại về ngang chỗ từng tha thiết
Xe lửa ngừng, mưa, gió, gió, mưa…

Nha Trang, em hứng trăm dòng lệ
Tưới được bao ngày cỏ Duy Tân?
Mưa được bao ngày mây Dục Mỹ?
Chỉ vàng thêm hoàng hôn Cam Ranh!

Hà Ra, Hà Thanh và Chụt hỡi
Bãi Hòn Chồng chồng nhớ chồng thương
Em có chồng hay em ở góa…
Có buồn buồn ra ngó thùy duơng?

Có buồn buồn nhớ ai yêu trộm?
Có buồn lòng người đó nay đâu?


Trần Vấn Lệ

Advertisements

Tản Văn Thi 

 

Không ai buồn mà không thấy mình cô đơn
Không ai bị thương mà không nghe mình đau đớn.
Có người đi làm để hưởng một đời sung sướng
Nhiều người cũng đi làm, sung sướng vẫn chưa!

Nhiều người đi du lịch vì đất nước mình quá dơ
Họ giúp cho đồng bào họ bằng sự thờ ơ “cố hữu”!
Họ kính trọng nước người như một đứa con có hiếu
họ trở về ca tụng thi sĩ Trần Vàng Sao!

Trần Vàng Sao đưa họ lên cao
Khen ngợi họ là “Một Người Yêu Nước”
Trần Vàng Sao giận Cộng Sản chửi cho bằng được
Được…một thời an nhàn ở Vỹ Dạ làm thơ!

Tôi được tin hôm qua:  Trần Vàng Sao đã chết
Tôi đọc báo hôm qua:  Hội Nhà Văn Việt Nam chia buồn
Bạn của tôi, một Thầy Giáo già ở Đơn Dương
Nhận tiền của con ở nước ngoài cho đi chơi Nhật Bản.

Bạn của tôi không nghĩ con mình bán mạng
cho đại dương kể từ đêm vượt biên
Con của bạn tôi để cho Cha Mẹ bình yên
với những lượng vàng Mẹ Cha chôn giấu…

May con cái mình có nơi ở đậu
Bạn của tôi xây lại cửa lại nhà
Sắm xe sắm đài, sống rất xa hoa
viết nhiều bài tả Dran thời Pháp thuộc!

Bạn của tôi, như tôi, người lớp trước
“Nhất trí” với tôi: ai buồn cũng bởi cô đơn
ai bị thương cũng xuýt xoa đau đớn…đau thương
Bạn của tôi, cả vợ của bạn tôi, cười giòn:  Bây giờ tụi này hạnh phúc!

Người Việt Nam mình xưa nay không biết nhục
Nhìn nhà nhiều tầng, nói đó: Vẻ Vang
Có khi đi qua những xóm những làng
thấy rác rưởi, bạn bịt mũi:  dân mình vô ý thức!

Trần Vàng Sao đã chết, sống chưa hề nói nhục
lỡ đứng dưới lá cờ màu đỏ một ngôi sao vàng
Trần Vàng Sao làm thơ chửi cho tan hoang
một thời mình lỡ dại!

Đám ma của Trần Vàng Sao là một đám ma “tổ nái”
có Đảng Đoàn, có Hội Hè, Tổ Chức, Thân Nhân…
Đám ma đó là một đám ma “chần dần”
Dĩ nhiên tôi buồn, tôi không đi đưa đám nó!

Đù mẹ đù cha cái giát giường
Đêm đêm trăn trở giống Quê Hương
Một trái khế ngọt vừa rơi rụng
Một cây cầu khỉ bị đứt ngang…

Ai buồn mà không cô đơn?
Ai bị thương mà không đau đớn?

Trần Vấn Lệ

 Nhớ Hoài Khanh

“Giật mình sương rụng trên đê, người đi rồi…chẳng thấy về, chao ôi!”.  Thơ Hoài Khanh chẳng của tôi / mà sao tôi nhớ…Ngậm ngùi mười năm!  Gặp rồi quen, gặp rồi thân, Hoài Khanh thiên cổ, biết gần mà xa…Người Phan Thiết, cùng quê ta, một dòng nước chảy sông là Cà Ty…

Gặp nhau, anh nói tôi về, Biên Hòa chỗ hẹn ước thề với ai…Hai bàn tay một nắm tay, gặp nhau đã siết, lần này thì xa…Anh về…rồi hóa bóng ma, tôi ra mặt trận, tôi là chiến binh!  Gặp nhau một chút cũng tình, gần nhau mãi mãi thì mình ra sao?

Một dòng xanh mấy niềm sâu
chợt nghe gió lạnh từ đâu thổi về
Giật mình suơng rụng trên đê
người đi rồi chẳng thấy về chao ôi!

Bài thơ đó, bốn câu thôi, không là Tứ Tuyệt mà vời vợi hay…Nhiều năm, từ đó đến nay, tôi, thân khách lữ, anh, rày chiêm bao!  Nhớ hồi đối diện tào lao, nghiêng ly rót mãi, bọt trào miệng ly!  Trăm phần trăm, nào uống đi – anh ly nốc cạn, tôi thì lưng lưng…

Ngó ra, sông một dòng sông…Ngó xa, thấy một vườn bông hoa tàn…Gần Phan Thiết, có Sông Phan…vào xa hơn nữa:  Chứa Chan Biên Hòa.  Tản Đà nói bông là hoa…Bông tàn, hoa rụng, còn ta còn…gì?  Triệu người bỏ nước ra đi, triệu người ở lại, vân vê áo nhàu…

Một dòng xanh mấy niềm sâu
chợt nghe gió lạnh từ đâu thổi về
Giật mình sương rụng trên đê
người đi rồi chẳng thấy về chao ôi!

Nếu…tay mà che được trời, nắng mưa đâu có ai đời nắng mưa!  Buồn buồn tôi nhớ lại thơ, dựng cây cuốc đứng, tôi chờ thời gian…Mười năm…ồ nhỉ mười năm, chén cơm một nửa ăn nằm Thiên Thu!

*
Khi tôi ra khỏi cổng tù, Hoài Khanh tôi hỏi, anh, chừ khói sương…

Trần Vấn Lệ

Buồn Nằm Dọc Nằm Ngang

 

Nguyễn Huy Thiệp có cuốn “Tiểu Thuyết”
Tuổi 20 Yêu Dấu, Văn Mới xuất bản năm 2004 tại Mỹ (*)
Đúng là tiểu thuyết / lời nói nhỏ, gồm 30 chương
Không có chuyện yêu chuyện thương, mà toàn chuyện ghét!

Nguyễn Huy Thiệp, chắc ai ai cũng biết:
một-nhà-văn-cộng-sản Việt Nam
nổi tiếng đầu đời với cuốn Tướng Về Hưu
và nổi tiếng tiếp theo là những giải thưởng…

Nhiều người nói Nguyễn Huy Thiệp đi chệch hướng
chống Cộng Sản bằng văn chương
có nhiều người thấy xót thương:
Nguyễn Huy Thiệp tại sao là Cộng Sản?

Nguyễn Huy Thiệp vẫn ở trong “nôi-cách-mạng”
ở nhà riêng, biệt thự, Đảng xây cho
Nguyễn Huy Thiệp có đọc thơ
nhưng nói “câu chữ trong bài thơ thì không ra gì” (**).

Đọc Nguyễn Huy Thiệp thật “mệt mề”
chế độ Cộng Sản không có gì tốt đẹp
không một người nào không biết
mà ở với Cộng Sản thì như cây cột đèn!

Cây cột đèn không biết đi, lại biết bon chen
và biết nói những điều “phải đạo”!
Nguyễn Huy Thiệp nói như không hề nói láo
về một chế độ rất “lạ lùng”:

–  Đ.mẹ!  Tao yêu Hà Nội quá chừng!
–  Nói khẽ thôi!  Hà Nội nó nghe thấy đấy…(**)
Sinh viên Hà Nội chuyện trò như vậy
Nói…tung hô nhưng vẫn cứ đề phòng!

Chắc họ nói lung tung?
“Chính họ cũng chẳng hiểu họ nói cái gì.” (**)
Tôi không thêm không bớt chút chi
Về một chế độ rất “kỳ quan”, “kỳ cục”…

“Nền giáo dục trung học và đại học theo tôi
là một nền giáo dục ngục tù khủng bố.
Nó làm cho thanh niên chúng tôi trở nên kiệt sức
ấm ớ, dở hơi hoặc đểu cáng
theo cách nào đấy.
Nó là một nền giáo dục lưu manh.
Tất cả những thanh niên thành đạt của nền giáo dục đó
đều là những tên lưu manh
một trăm phần trăm, tôi xin thề như vậy!” (**)

Nguyễn Huy Thiệp nói / viết, in trên giấy
thật lòng không hay giăng bẫy để nhận giải thưởng văn chương?
Tôi không còn yêu còn thương
một Quê Hương khốn kiếp!

Nguyễn Huy Thiệp!  Nguyễn Huy…Thẹp!
anh làm tôi muốn khóc!
Mua cuốn “tiểu thuyết” (*) của anh, tôi đọc
buồn…nằm dọc nằm ngang!

Trần Vấn Lệ

(*) Tuổi 20 Yêu Dấu, Tiểu Thuyết của Nguyễn Huy Thiệp, nhà xuất bản Văn Mới, Gardena CA, 2004.

(**) nguyên văn của Nguyễn Huy Thiệp trong cuốn “tiểu thuyết” đó.

Cuối Đời Của Người Lính Trẻ

 

 

Tôi nhủ lòng tôi:  Thôi hãy quên
nhớ thương chi nữa Nước Non mình?
tới đây ai cũng đều xưng Cựu
khi đứng chào cờ mới ngước lên!

Tới đây ai lính cũng kêu già
rồi vỗ vai cười ha hả ha!
hỏi chớ:  nước nào quân đội lão?
tòng quân toàn trẻ, mặt như hoa!

Tôi từng là lính, tôi từng nhớ
mình mới hai mươi nhập ngũ rồi
có hoãn hai lần không thể tái
bút nghiên gác bỏ, dậy đi thôi!

Thời cuộc đảo điên, quân đội nát
nước non ngó sững, rã cơ đồ!
thời gian đi tới, đời lui lại
bộ dạng ai còn dáng dấp xưa?

Là đã già nua, già đến thảm
cháu con không tiếc thuở ông cha
chúng theo ngày tháng:  đang đi tới
chúng có ngày mai dù còn xa…

Tội nghiệp ông cha chúng lạ lùng
tàn đời cứ nói chuyện non sông
bước đi một bước hai lần quỵ
về Việt Nam chơi…mặt lại hồng!

Tôi nhủ lòng tôi, thôi hãy quên
quên mình, trước hết, mình ưu tiên
bỏ vào sọt rác đời vô dụng
đứng tránh nhường đường lũ thiếu niên…

*Tôi nhủ lòng tôi, không một lần:
mình không còn nữa tuổi thanh xuân
xưa, nay, Tống Cựu là nguyên tắc
chải chuốt áo quần chẳng Lính Tân!

Người ta bảo đó Lính-Nhà-Đòn
“Trước bước!  Bước đều ra nghĩa trang!”
Điệp khúc quân hành không hát nổi
Nước nhà tan nát…tội ai mang?

 Trần Vấn Lệ

Nửa Đêm Trăng Và Thơ

 
Nửa đêm không ngủ nữa, thức dậy ra ngắm trăng.  Trăng vàng cả mặt sân.  Băng vàng cả mái ngói…Mùa Xuân chưa thể tới vì mùa Đông vẫn còn!  Hai đêm nữa trăng tròn, Rằm Nguyên Tiêu chắc lạnh?  Tôi hỏi cây.  Lấp lánh.  Tôi hỏi sao.  Lung linh.  Tôi hỏi mình.  Im lặng.
Nửa đêm đường phố vắng chỉ freeway còn xe.  Người đi làm đang về?  Người đi làm tới sở?  Trái đất vẫn trăn trở hết ngày rồi tới đêm. Và anh vẫn nhớ em, nửa đêm nhìn bóng Nguyệt…nghĩ trong lòng còn Tết, mới đầu năm, Nguyên Tiêu!  Tại sao có Tình Yêu?  Tình Yêu là thao thức? Tình Yêu là ong mật vườn Xuân bay vo ve?  Tôi hỏi trăng.  Nín khe.  Tôi hỏi mây.  Lặng lẽ.
Tôi muốn có chuyện kể như vậy cho ai nghe.  Chắc người ta không dè nửa đêm tôi thao thức, nửa đêm còn rót mật cho người yêu, honey!  Kìa trăng vàng ngọn cây, ai thấy trăng là mật?  Ai thấy thơ là thật…là thật chỉ là thơ!
*
Phải chi tôi nằm mơ thấy em về trước ngõ, chiếc xe bus vừa đỗ, chiếc xe bus chạy đi…để lại tuổi Xuân Thì, để lại Tình Yêu Dấu. Tình ngọt như dưa hấu, mình bổ ra chia đôi…Em ạ, tôi đang vui, nghĩ về em, thương lắm!
Mai đây, nụ hồng trắng chắc chắn nở vì em!
 
Trần Vấn Lệ

Đồi Gió Đời Gió Đổi Giờ

 

 

Đọc thơ Chu Thụy Nguyên khóc nhà thơ Bùi Diệp (*)…ban đầu mắt mới liếc, tôi cứ tưởng Đổi Giờ…

Tôi không đang nằm mơ, ngày chỉ vừa mới tối, hai giờ khuya mới đổi, tôi thật không vội vàng!

Nhưng có chút mơ màng, tôi nghĩ về đồi gió, ba mốt năm ở đó, Đà Lạt của tôi ơi!

Tôi lớn lên làm người xóm rừng và phố núi, xưa, tôi không lầm lũi…vì có ấm có no…

Chỉ sau cái-tháng-tư…tôi đổi đời thật sự:  ngày làm trên đồi gió, chiều về ngủ xi măng

…và như thế nhiều năm, tôi thành con-người-khác, tự dưng tôi thành giặc / và tôi buồn Thiên Thu…

Đồi Gió gió vi vu.  Nhiều bài thơ ướt mắt, tôi làm gió bay mất, tôi không buồn giữ chi!

Chu Thụy Nguyên thật kỳ, làm bài thơ Đời Gió, ai nhìn mà không ngỡ / Đồi Gió, nếu đọc nhầm?

…rồi hôm nay mùa Đông / ngày cuối cùng của gió, ngày đầu mùa hoa nở / bắt đầu sáng ngày mai…

Đổi Giờ nhiều người hay / không riêng mình tôi biết!  Bài thơ Đời Gió thiệt / đã làm tôi lỡ làng…

Mở cửa tìm ánh trăng / chỉ thấy mưa nhỏ giọt, tự hỏi đời-homeless / sáng mai mừng hay buồn?

*

Bùi Diệp vào nghĩa trang, Phan Rang nhiều người tiễn.  Đọc thơ anh, tôi mến / tiếc là không quen anh…

Trước mặt tôi long lanh / ôi bài thơ Đời Gió / Chu Thoại Nguyên cài mộ / cho anh đó…Quán Không! (*)

Trần Vấn Lệ

(*) Bùi Diệp là một nhà thơ ở Phan Rang, sống trong nước, vừa có tác phẩm in xong “Về Ngang Quán Không” thì cũng vừa từ trần, 7 tháng 3 năm 2018, hưởng dương chưa hưởng thọ.  Bài Đời Gió, Chu Thụy Nguyên nhớ anh mà có, đăng trên tuongtri.com 9 tháng 3 năm 2018, tôi đọc nhầm ra Đồi Gió, sực biết hôm nay nước Mỹ đổi giờ…nên lại đọc nhầm Đổi Giờ!  Tôi xin lỗi anh Bùi Diệp và thi sĩ Chu Thụy Nguyên!

Thư Bất Tận Ngôn

 

Tôi không thể nào nói dối lòng tôi:  Hôm nay, ngày 7 tháng 3 năm 2018, ngày ở Mỹ, là Ngày Hạnh Phúc của tôi!  Tôi vừa nhận được tập thơ Hư Ảo Tôi do nhà Tương Tri xuất bản.

Đây là một tập thơ, không phải tuyển tập, in hai trăm bài thơ của trên một trăm tác giả từng cộng tác với website tuongtri.com sáu năm qua…

Bài nào trong tập này cũng làm tôi xúc động một cách chân thành, kể cả hai bài của tôi.  Tôi hãnh diện vì tôi có góp mặt trong tập thơ chung gồm nhiều tác giả.  Tôi cũng hãnh diện, tức ngước mặt lên, tôi không muốn nước mắt tôi chảy xuống…sao bài thơ nào của ai cũng hay – Hay Thật Sự.  Người ta không nói tiếng người bằng Cái Miệng, mà người ta nói tiếng người bằng Tiếng Trái Tim của người ta, của người mình, đập.  Nghe nó thơ thơ thơ…giống như tiếng chuông Chùa, boong boong boong…

Tôi định viết một cái email gửi tới Tôn Nữ Thu Dung, bà chủ của website tuongtri.com nói lời Cảm Ơn Đã Nhận Được Sách, nhưng tôi thấy mình làm thế là mình”vô tư” quá.  Tương tri là người “thấu cảm” người, nói lời nào là móc “ruột gan” mình ra, là những lời “tâm phúc”; Tâm là lòng dạ, là trái tim, phúc là ruột rà, là cái bụng chứa thức ăn, nói chung;  là nơi cưu mang đứa con của người đàn bà, nói…cách riêng có-mắc-cỡ-ít-nhiều…Nói gì mà đừng vị nể, nói gì mà thật ngang bằng, thật dân chủ thì mới nên nói.  Nói như Trương Tử Kỳ nói với Thúc Bá Nha…rồi làm như Thúc Bá Nha đập vỡ cây đàn vì Trương Tử Kỳ chết.  Nói gì để ai cũng biết đó là Tri Âm, đó là Tri Kỷ…là Tương Tri!  Nói và Làm như tươngtri.com đã…nói thầm và làm công khai:  không quên ai đã cùng mình một lộ trình, tập họp tâm tư của từng “đồng chí” in thành một kỷ vật…không phải cái nạng gỗ, cái băng ca, cái trực thăng, cái xe hồng thập tự, cái võng hai người khiêng…mà là một cuốn sách đẹp!  Người đẹp, đẹp nhất là Hoa Hậu, sách đẹp, đẹp nhất…là cái gì đó Có Như Không, Không mà là Có, đó là Hư Ảo Tôi!  Trịnh Y Thư có một tác phẩm ngồ ngộ, Phế Tích Của Hư Ảo.  Thơ cũng là hư ảo…Những gì còn lại sau cuộc chiến Việt Nam…đều là phế tích…hư ảo là lòng ta tha thứ, trước hết cho ta…vì ta có một thời gian dài hư quá, làm cho nước mất, làm cho nhà tan, làm cho…bốn biển chật lại thành một cái…nhà mồ!  Ôi câu Tứ Hải Vi Gia sao mà ngào nghẹn…Bạn à, giúp tôi:  nâng mặt tôi lên, tôi muốn khóc vì trong tập Hư Ảo Tôi không chỉ một bài Hay, vài bài Hay mà gần như tất cả (hai bài nên loại trừ, chỉ hai bài đó thôi) của tôi.  Tôi không trơ trẽ tự khen.  Tôi biết buồn chớ, biết đau chớ…tôi rời xa Tổ Quốc chưa có bao lâu, nay mới 29 năm, mà Má tôi mất, em tôi mất, nhiều bà con cô bác tôi mất.  Tôi làm thơ chỉ cho tôi.  Đớn đau là vậy.

*

Tôi muốn viết một bức thư dài cho Tôn Nữ Thu Dung nói cái “cảm xúc”, cái cảm tưởng của “riêng” tôi khi nhận được món quà qua bưu điện chiều nay, ngày 7 tháng 3 năm hai ngàn mười tám.  Không ai nâng mặt tôi lên.  Sống âm thầm rồi mai mốt chết cũng âm thầm…

Thu Dung à, tôi xin lỗi Thu Dung tôi nói không hết lời, mà hết lời thì cũng chẳng hết gì! Xin coi đây là Thư-Bất-Tận-Ngôn…Tôi cúi xuống, tôi gục xuống…trên một bài thơ quá Hay:

nghe nhau về giữa yêu thương
với tà huy rụng bình thường hôm qua
hẹn từ nghìn ải truông xa
thềm đông phấn đượm trên tà áo đưa
tìm nhau về giữa ban trưa
khơi con nắng dậy cho vừa ái ân
gọi nhau trong mắt thánh thần
này em thơ dại tình ngần hương cau
gọi trời xanh gọi biển dâu
nguyện sao cho trọn một màu ban sơ
nằm ru từ thuở tình chờ
anh nằm im giữa dại khờ quặn đau
gọi ngàn xưa gọi ngàn sau
gọi em cổ lụy gọi sầu theo anh.

Cả bài thơ có mười bốn câu, thể lục bát, chỉ một dấu chấm, ở cuối dòng câu cuối cùng.  Tác giả bài thơ ấy, Nguyễn Đức Bạt Ngàn.  Với cái tên tác giả thôi mà tôi nhớ những năm tôi trên rừng sâu, trên núi thẳm…nhớ Đà Lạt nơi tôi có ba mươi mốt năm trưởng thành…nhớ những ngôi trường tôi tới lui chiều sớm…nhớ học trò…nhớ những cánh dơi chập chờn chập chờn…

Nhớ nhất:  Mình phải Cảm Ơn Tôn Nữ Thu Dung gửi cho một cái thư nặng nhất tôi lấy ra từ cái thùng thư đặt trước nhà tôi đang ở.  Cây đào của vườn tôi còn nhiều nụ hoa, tôi không hái nụ nào…vì người tôi mang ơn ở xa quá, xa hơn hồi người ấy ở San Dimas nhiều.  Thôi, con đường nào cũng là đường-thiên-lý!

Trần Vấn Lệ

Phù Dung Nhất Đóa

 

Em bụi trần ta cũng bụi trần
chúng mình tương ngộ cõi phù vân…
phù dung sớm tối là duyên kiếp
ta với em rồi ai cố nhân?

Ta với em đây biển với trời
trời gần mà biển lại xa xôi
nhìn lên chỉ thấy trời mây trắng
ngó biển, chừng nào biển mới vơi?

Sông cạn, núi mòn…xưa có lúc
đời nay…đợi mãi, thấy gì đâu?
em chim xanh thoát ra từ núi
ta bỗng tình cờ hóa hải âu!

Ta nhớ em đi rải phấn quỳ
vệ-đường-hoa nở bước em đi
một chiều chợt thấy trên rừng biếc
bụi phấn thông vàng lớp lớp bay…

Ta với em mờ con mắt nhau
ta nhìn em khóc và ta lau
ta lau em bụi trên trần thế
lau tóc em rồi cắn cũng đau!

Em hỡi Quê Hương là xóm nhỏ
hay là thành thị phố quanh co?
áo dài em dẫu là sương khói
ta trải lòng phơi một áng thơ…

Trần Vấn Lệ

Giá Trị Những Niềm Đau

Trong cửa hàng mỹ nghệ, người ta nhìn thấy một chiếc tách uống trà thật xinh xắn.

     Họ nói với nhau: “Chúng ta chưa bao giờ nhìn thấy một chiếc tách tuyệt mỹ đến  thế”.
Chiếc tách bỗng nói: 
“Các bạn không biết đâu, đời tôi không phải lúc nào cũng là chiếc tách trà”
 Có một thời tôi chỉ là nhúm đất sét màu đỏ. Ông chủ của tôi đã nắm tôi lên cuộn tròn và phát vào người tôi, rồi cứ thế mà nhào nặn tôi mãi. Tôi thét lên, “để tôi yên”
nhưng ông chỉ mỉm cười và nói: “chưa được”
 
“Thế rồi tôi được đặt lên một chiếc bàn xoay” Chiếc tách nói, “bỗng nhiên tôi bị xoay vòng vòng.
“Dừng lại đi!Tôi bị chóng mặt!” Tôi thét lên. Nhưng ông chủ tôi chỉ lắc đầu và nói “chưa được”
 
Thế rồi ông chủ đặt tôi vào lò nung. Tôi chưa bao giờ cảm thấy nóng đến như thế.
 Tôi tự hỏi tại sao ông lại muốn đốt cháy tôi, tôi thét lên và đập cửa. 
Tôi chỉ có thể trông thấy ông xuyên qua khe hở và chỉ có thể nhìn thấy đôi môi của ông
 khi ông gật đầu: “chưa được”
 
Cuối cùng thì cánh cửa cũng mở ra, ông chủ đặt tôi lên chiếc kệ, tôi bắt đầu
 thấy mát mẻ. “Thế, tốt hơn rồi” tôi nói. Nhưng ông chủ lại sơn khắp người tôi. 
Cái mùi sơn thật kinh khủng. Tôi tưởng chừng muốn ngạt thở. “Dừng lại, dừng lại đi” 
Tôi khóc thét. Nhưng ông chủ chỉ lắc đầu: “Chưa được”.
 
Thế rồi ông lại đặt tôi vào lò nung, không giống như lần đầu tiên. 
Lần này nóng gấp đôi lần trước và lần này tôi biết mình sẽ chết ngạt. Tôi nài nỉ van xin, 
tôi kêu gào khóc lóc. Suốt thời gian đó tôi chỉ nhìn thấy ông xuyên qua khe hở 
với cái lắc đầu ra hiệu: “chưa được”
 
Khi biết rằng vô vọng, tôi không bao giờ van xin xỏ nữa. Tôi gần như buông xuôi. 
Thế nhưng cánh cửa mở ra và ông đem tôi ra ngoài và đặt lên kệ.
Một giờ sau đó ông đặt tôi trước gương và nói: “Hãy ngắm nghía mình đi. 
Ta đã xong việc”.
 
Tôi thốt lên: “Đó không phải là tôi, không thể là tôi. Đẹp quá. Tôi đẹp quá”
 
“Ta muốn con nhớ rằng, ông chủ nói,
– Ta biết sẽ làm cho con đau đớn khi nhào nặn con, 
nhưng nếu ta để mặc con thì con sẽ khô héo đi.
 
– Ta biết ta làm con chóng mặt khi đặt con lên bàn xoay, 
nhưng nếu ta dừng lại thì con sẽ vỡ vụn ra.
 
– Ta biết trong lò nung rất nóng và khó chịu, 
nhưng nếu ta không đặt con ở đó con sẽ bị gãy nát.
 
– Ta biết mùi sơn rất khó ngửi, nhưng nếu ta không tô vẽ cho con thì con sẽ 
không có một màu sắc nào trong cuộc đời. Và nếu ta không đặt con vào lò lần thứ hai 
thì con sẽ không tồn tại được lâu bởi vì không giữ được độ rắn chắc. Bây giờ con là 
một sản phẩm hoàn hảo. Con đã biết được ý định của ta rồi chứ.
 
– Cuộc đời là một trường học lớn, chúng ta thường cảm thấy khổ sở và khó nhọc khi 
đối diện với những nghịch cảnh, khổ đau, nhưng với kẻ trí, khổ đau là một loại 
”phước trá hình”, giúp cho ta ”mở mắt” tỉnh mộng, trưởng thành và vững chải hơn,
biết thương đời hơn. Ta không thể thay đổi được hướng gió nhưng có thể điều chỉnh
 được cánh buồm để yên bình trong biển sóng mênh mông…

( Được nghe kể bởi nhà phê bình Trần Trung Tá )