Nails, nails, nails….

doanthilethanh

Ở bên nhà, nghề làm nails có từ xa xưa và cũng chỉ là một nghề như bao nghề lương thiện khác, không bị ai coi thường đến nỗi truyền đời báo danh trong thành ngữ như nghề ca sĩ “ xướng ca vô loài”. Cho đến khi di cư qua Mỹ theo bước chân của người Việt tha hương thì tự nhiên nghề lương thiện này bị dư luận xì xầm dè bỉu. Bởi vậy, khi cuộc sống mới của tôi chưa định hình rõ rệt, tôi đã dứt khoát không bước chân vô tiệm nails để trau chuốt bộ móng (tất nhiên, đâu phải như ở xứ mình, làm một móng thiệt đẹp cũng chỉ tốn vài chục ngàn, tính ra chỉ vài dollar), và càng không phải để chà gót tỉa móng cho thiên hạ. Lúc đó, khi nghe hai tiếng “làm nails”, tôi còn cảm nhận một dư âm tội nghiệp và rẻ rúng. Cùng là dân nhập cư, nhưng mỗi dân tộc chiếm lĩnh một phường kinh doanh. Người Tàu thường là những ông chủ bà chủ nhà hàng. Đôi khi tôi cũng đi ăn ở một vài nhà hàng vào những dịp đặc biệt. Tại nhà hàng Mỹ, hay Mễ, thái độ của nhân viên phục vụ thường là lịch sự và thân thiện; vào nhà hàng Ý, tôi cảm thấy được chìu chuộng, được chăm sóc và tôn trọng. Nơi tôi ở, nhà hàng Tàu chiếm đa số mà lúc nào cũng thấy khách hàng kiên nhẫn xếp hàng chờ. Nhân viên phục vụ đến bàn nhận đặt món với gương mặt mệt mỏi vô hồn, và những ngôn từ lạnh lùng miễn cưỡng, có lẽ vì họ quá bận rộn và mệt mỏi, đôi khi tôi cảm thấy áy náy vì đã làm phiền họ khi ngồi ăn ở đó. Thế mà tôi chưa nghe ai than phiền về cái cách phục vụ bất cần ấy. Chủ cây xăng nhất định là người Ấn Độ, dù đó là Valero, Texas, hay Exon hoặc Chevron. Tôi cũng đã quen với cái cách tiếp đón của họ cũng như đã quen cái mùi hắc hắc của loại gia vị có nhiều nghệ và cà ri. Ở đó, người thâu ngân chẳng buồn chào hỏi khách, nhận tiền xong cũng chẳng có chút biểu cảm nào gọi là cám ơn, khách dù hèn hay sang gì thì tự cầm vòi đổ cho đầy bình xăng của xe mình. Còn người Việt mình từ lúc nhập cư vào Mỹ đã khiến ngành nails phồn thịnh tưng bừng. Tiệm nails mỗi lúc một chi chít, một đoạn đường ngắn mà có tới sáu bảy tiệm là thường. Nhưng dường như cắm lưng cắm cổ chà gót bóp chân cho đủ bàng dân thiên hạ, thì cũng chẳng vẻ vang chi, có phải? Lại thêm tiếng lành không có, tiếng dữ thì nhiều. Những bản tin trên báo vẽ ra trong trí tưởng của tôi một thế giới nhộn nhạo xô bồ, tranh giành ganh ghét nhau, là một ô hợp những người kiếm tiền dễ dàng không sang mà chảnh…..Không dấu gì, tôi cũng có chút đỉnh thành kiến đối với nghề làm nails.
Thì ra thế giới có màu sắc hình dạng ra sao là tuỳ ở chỗ đứng của mình.
Vậy mà rốt cuộc tôi đã thật sự là một thợ nails! Nguyên nhân vì sao thì chắc ai cũng biết, tôi có khai ra cũng bằng thừa! Biết mình biết ta (nhưng không thắng trận nào hết), tôi là một thợ nails dở ẹt. Tôi trở thành một thợ sửa móng khi chưa học xong khoá đào tạo nào. Mùa hè là thời vụ của nghề nails, nên tiệm nào cũng cần thợ. Tôi gọi điện cho một tiệm đang treo bảng kiếm thợ. Mặc dù tôi thú thật chưa từng đi làm nơi nào cả, cô chủ vẫn vui vẻ “ Tới tiệm đi rồi em luyện cho chị”. Tôi tới liền. Ngày đầu tiên chỉ là để làm quen với những quy định, các cách thức làm tay (manicure) – mà mới ngày đầu tôi nghe là “ làm me”, làm chân (pedicure) và quan sát các chị thợ ”tác nghiệp”. Hôm sau, khách vô ra tấp nập, cô chủ vừa đon đả chào khách, vừa hối tôi lấy đồ nghề đi làm chân. Tôi giật bắn người, giống như hồi còn đi học, bị thầy kêu đích danh dò bài mà thót tim, ôm tập vở lên bàn thầy như ôm trái tim bị trúng đạn. Tôi rán giả bộ điềm nhiên đi tới chỗ để các vật dụng làm móng, ra vẻ ta đây cũng rất chuyên nghiệp, để các chị thợ ma cũ kia đừng khinh thường lính mới. Chà, nhiều thứ quá, tôi tần ngần đứng nhìn, nhẩm lại “bài” coi phải lấy bao nhiêu thứ. 5 thứ, buffer, giũa, bàn chà sắt, miếng chà gót, bàn chải nhỏ, bộ kềm cắt da và cắt móng. Tôi tới ghế của bà khách đang chờ, chào và ngồi xuống chiếc ghế nhỏ của thợ. Chị thợ đang làm cho bà khách bên cạnh nhìn tôi cười hiền. Chị vừa làm vừa thầm thì nhắc tuồng cho tôi. Các bước rửa nước sơn hay chà cát thì cũng dễ, tôi sợ nhất là phần cắt da. Cây kềm trên tay tôi run bần bật theo nhịp massage của cái ghế. Tôi cố giữ chặt kềm, cầm ngón chân út của bà khách nhìn lên nhìn xuống, nhìn qua nhìn về không biết chỗ nào cần cắt (da), đúng ra là cắt cuticle, da viền quanh móng. Tôi nghĩ, cái gì không biết thì đừng làm cho nó lành, cứ làm cách nào mà móng sạch sẽ là được chứ gì. Tôi lấy cây xủi móng, xủi cho sạch lớp da chết trên móng, lấy kềm cắt những chỗ da cộm lên hai bên móng. Xong bước cắt da, nhìn lại thấy mười cái móng cũng tạm được, liếc sang bên cạnh, tôi mất tự tin khi nhìn thấy chị thợ bạn tay thoăn thoắt, mũi kềm ứ đầy những cọng da chết, mười móng chân của khách trắng tinh sạch sẽ. Bà khách của tôi nhìn xuống chân, cười khen rối rít “Ồ, tôi không muốn cắt cuticle đâu, như thế là sạch rồi”. Tạ ơn Chúa lòng lành! Tôi yên tâm làm nốt những việc còn lại, chà gót kĩ lưỡng, rửa chân rồi massage. Tôi thường xem cách massage chân trên you tube, bây giờ cố nhớ lại và thực hành. Cuối cùng là sơn móng. Tôi hồi hộp cắm cúi cày cục trên mười ngón chân trắng muốt của bà khách, điểm trang cho các em thêm mỹ miều sáng bóng. Hãy hình dung một em bé gò lưng tập viết và tập tô màu, mím môi mím lợi mà những chữ, những màu vẫn lem luốt, thiệt tội. Hãy hình dung một tôi tóc tai bơ phờ, mồ hôi ướt đẫm tấm lưng còng để cho ra một cái gọi là thứ phẩm, với móng chân cái bị sọc và dày cui như đắp một lớp bột màu. Trước khi ra bàn ngồi hơ chân, bà khách ghé qua bàn cô chủ nói nhỏ gì đó. Tim tôi lại vừa nhẩy vừa đập trống, cô chủ kêu tôi lại bàn làm việc của cổ, nói nhỏ “ Bả nói chị sơn không đẹp, nhưng bả không chịu để em sơn lại. Chị kéo nước sơn chậm nên không đều, vừa bị sọc vừa dày”. Tôi líu ríu tới bên cạnh bà, xin lỗi rối rít. Bà lịch sự trả lời “ Không sao. Chị tên gì để lần sau tôi tới tìm chị nữa”. Trước khi về, bà vẫn “tip” hậu hĩnh và “Thank you, see you next time” nữa chứ. Trời ơi, bà khách này thiệt là biết cách chửi thiên hạ, giá bả chê tôi vài tiếng hoặc hầm hầm bỏ đi không trả tiền, chắc tôi đỡ phần nào áy náy xấu hổ. Những ngày sau đó, cô chủ và chị thợ bạn hết lòng “kềm cặp”, tôi ghi hết cẩm nang vào một cuốn sổ tay, chùi nước sơn không phải cứ cầm bông gòn mà quẹt, nước sơn tèm lem ra da trông rất dơ, nhất là sơn đỏ; cắt da làm sao cho khỏi đứt chân; chà gót như thế nào để không làm chảy máu; khi sơn phải cầm ngón chân theo cách nào ; làm đẹp thì phải cẩn thận và tất nhiên là phải đẹp….Tay nghề tôi có phần cứng cát, nghĩa là không còn run.. chớ không phải chuyên nghiệp hơn! Một chị khác trong tiệm, tính có phần bộc trực, mỗi lần tôi cầm kềm chuẩn bị “ cạo móng chân”, chị cười (tôi thật tình không hiểu cho lắm kiểu cười này), “ Thấy cái kềm trong tay của bả mà ớn, cứ chỉa chỉa vô người ta, ở Mỹ này họ dạy cầm kềm khác bên mình há!”. Nhưng “người ta” không phải là thợ làm nails, nên “người ta” không sợ cái kềm của binh- nhì -thợ- nails- tôi, “người ta” hoặc lim dim mắt tận hưởng giây phút được chăm sóc như em bé, hoặc chăm chú bấm bấm trên iphone, ipad, phó mặc hai bàn chân cho tôi chà nạo (như cạo phó mát), hay vò bóp như vắt sữa đậu nành. Hơn nữa, tôi biết mình là học trò dốt nên cố “cần cù bù khả năng”, hết sức tận dụng trí nhớ và hai bàn tay để thực hành xuất sắc những bài học (lóm) trên you tube bạn hiền, hầu giúp quý bà quên đi chút sơn còn lem hai bên viền móng như vết quẹt của mấy bà già trầu luộm thuộm, hay những sọc sơn chỗ đậm chỗ nhạt như vó dưa leo.
Những ngày trong tuần không làm ở tiệm, tôi chăm chỉ học hành chờ ngày ứng thí. Ba tháng sau tôi ra nghề. Không biết sao tiệm tự dưng văng vắng, Có những ngày cuối tuần mấy chị em ngồi nhìn nhau, rồi rủ nhau vào bếp coi có gì ăn, hoặc người này sơn móng cho người kia. Tôi lo lắng tự chất vấn, hay là tay nghề vụng về của mình đã đuổi khách người ta đi. Thôi chi bằng ra đi còn hơn cứ tự hỏi và tự trách như thế này thì tổn thọ lắm. Rồi tôi ngậm ngùi cầm tấm bằng mới lãnh từ biệt những đồng nghiệp – có người tốt nhiều, có người tốt ít- . Dù cô chủ cứ an ủi và lưu luyến giữ tôi ở lại, tôi vẫn quyết ra đi.
Tôi lại gọi điện tới một tiệm khác theo lời mách của một người quen. Giọng của cô chủ này ngọt như khoai lang mật “ Em làm ngay ngày mai được không?”. Được chứ. Sáng hôm sau tôi rụt rè bước vào một căn tiệm nhỏ khá dễ thương. Cô chủ “chị em”với tôi rất thân mật, nhưng thật ra cũng trạc tuổi tôi mà thôi. Lần đầu gặp mặt, tôi đã có cảm tình với cô, bởi đôi mắt có đuôi biết cười. Sau vài câu thăm hỏi, tôi biết cô vốn là học sinh trường Sương Nguyệt Ánh, Sài Gòn. Cô có cái tên khá lạ, Ngọc Lang. Theo lời giải thích của ông nội cô, Ngọc là đá quý, thu hút người ta không vì trị giá vật chất mà ở vẻ đẹp vẻ sáng bất diệt. Vì thế, vàng thì có giá nhưng ngọc muôn đời vô giá; Lang theo nghĩa thông thường, là khoai lang, loại lương thực hiền lành bình dị của người Việt mình. Cho nên số cô sau nay sẽ giàu có no đủ suốt đời. Hồi còn nhỏ cứ bị bạn bè chế giễu là củ khoai lang, cô chán cái tên -giàu -có no- đủ này lắm, mấy lần khóc lóc đòi ba đổi tên – Ngọc Lan dòng suối tơ vương, hay Dạ Lan Hương đêm thơm như một dòng sữa chi đó, nhưng ông nội quyết liệt phản đối. Bây giờ thì cô tự hào với cái tên hàng độc hàng hiếm của mình lắm.
Ngoài cô chủ, tiệm có một chú thợ làm bột, một cô thợ trẻ và một chú thợ khác làm cuối tuần. Chú thợ làm bột tay nghề thuộc loại siêu đẳng, lần đầu tiên thấy chú cầm kềm cắt da cuticle thoăn thoắt như máy, tôi phải kinh ngạc dừng tay để nhìn, trong lòng thầm thán phục và ngán ngẩm cho tay nghề của mình. Trong khi tôi rị mọ chưa xong một bàn chân thì chú ta đã rửa sạch sẽ hai bàn chân khách của chú rồi. Đôi khi khách chờ đông, mà tôi thì cứ thận trọng nhấp từng nhát kềm, chú sốt ruột “ Cô để con sơn dùm cho nhanh, qua bắt cái chân kia mà làm.” Thì ra đâu phải thợ nails nào cũng chỉ biết có tranh giành ganh tị!
Không ở đâu mà khách chủ tình thương mến thương như ở tiệm nails. Khách chủ ôm nhau thắm thiết khi tới cũng như khi về, hẹn hò lưu luyến. Và phần lớn họ đều đến hẹn lại tới, tình chung thuỷ tính đến hàng chục năm chứ không ít. Ai cũng một lòng một dạ trao chân gởi phận, dù máu đổ (do bị cắt phạm) hay thịt rơi (bàn chà bén quá cắt luôn gót) vẫn chung thuỷ không dời (sang làm tiệm khác). Phải chăng các bà các cô đến tiệm nails không chỉ với mục đích làm đẹp. Phần lớn trong số họ thích nói chuyện – với nhau hoặc với thợ. Có những cô, bà nói chuyện tía lia với nhau như tri âm tri kỉ từ tiền kiếp, hoá ra lần đầu tiên mới ngồi bên nhau. Có người kể hết mọi chuyện riêng tư thân thiết với thợ như nói với người trong nhà mình. Tôi thường đến tiệm sớm. Vừa mở cửa, đã có bà xăm xăm bước vào, “Tôi muốn sơn móng tay và móng chân màu tím hồng để tiệp với màu áo của con gái tôi”. Chỉ sau vài câu hỏi chiếu lệ của tôi, bà huyên thuyên khoe con gái vừa giỏi và vừa xinh của bà. Thì ra cái sự khoe con khoe cháu này thì người nước Tây cũng giống như người xứ Việt mình. Khách trưa trưa xế xế là những bà cụ về hưu đến cùng với chồng, với con gái hay cháu gái. Một bà thường đến với con gái, tóc bà như mây trời lúc hoàng hôn, không trắng bạc, mà anh ánh sắc vàng, đi đứng khập khiễng thận trọng vì một chân của bà bị teo cơ. Lần đầu gặp bà, tự dưng tôi nhớ mẹ, mặc dầu bà không giống mẹ tôi một chút nào, tất nhiên. Mái tóc bà cũng uốn lượn sóng ôm khuôn mặt hiền từ và đôi môi bà tô son thắm màu đỏ mặt trời. Hay vì bà là người khách lớn tuổi nhất từ khi tôi khởi nghiệp nails? Tôi vuốt ve đôi chân gầy guộc của bà bằng đôi tay thương nhớ mẹ, tôi chưa bao giờ chăm sóc tay chân cho mẹ tôi như thế này. Bà hỏi tôi là người nước nào, tại sao qua đây sinh sống, bên nhà còn những ai. Tôi kể cho bà rằng mẹ tôi sống với người em út, cậu em đi làm suốt ngày nên mẹ tôi rất cô đơn. Bà hỏi bên VN có nhà dưỡng lão như bên này không. Bà khoe nhà dưỡng lão nơi bà đang sống rất vui vì có nhiều hoạt động giúp người già quên muộn phiền của gia đình và tuổi tác. Đưa bà tới bàn hơ móng chân, tôi vội vã quay về bồn để lau rửa, bà kéo tay tôi và ôm nhẹ vai tôi, “ Khi nào nói chuyện với mẹ cháu, nhớ cho tôi gửi lời hỏi thăm. Tôi tên Marlene”. Tôi nói tên tôi đồng âm với lời cám ơn của tiếng Anh, còn tên bà giống như tên của người Pháp, bà nói bà gốc người Ireland.
Hai tuần sau bà trở lại và chờ tôi. Trong khi làm chân cho bà, tôi kể rằng mẹ tôi sẽ đến ở với một người em trai khác, em dâu và cháu tôi sẽ giúp mẹ tôi đỡ buồn hơn và mẹ cũng được chăm sóc chu đáo hơn, bà vui mừng bảo đó là quyết định sáng suốt. Theo thường lệ, hai tuần sau bà lại đến, bà hỏi mẹ tôi có vui khi thay đổi chỗ ở không. Tôi ngẩn người, ủa sao bà lại biết chuyện này? Thiệt tệ, tôi đáng tuổi con bà nhưng lẩm cẩm như mẹ của bà. Người nói thì thường quên những gì mình nói, còn người nghe thì nhớ rất lâu. Tôi cảm động cám ơn bà đã hỏi thăm, và thất vọng nói với bà rằng mẹ tôi không muốn bất cứ sự thay đổi nào – dù nhỏ nhặt- trong đời sống buồn tẻ của mẹ. Bà an ủi tôi, bà cũng vậy, bà thích sự quen thuộc dù nó nhàm chán. Ôi, Marlene, tôi yêu bà biết bao.
Đến chiều chiều cuối tuần thì bà 39 tới. Không phải bà 39 tuổi mà vì bà thường trả 39 đồng vừa tip vừa tiền làm chân hoặc tay. Maria đã hơn 60 nhưng vẫn còn rất đẹp, dáng dấp thon thả như thiếu nữ. Bà thường mặc áo không cổ không tay bó sát người làm bộ ngực thả lỏng cứ vênh lên khiêu khích, và phía dưới cánh tay lấp ló một phần da thịt rám nâu hấp dẫn theo cách nửa kín nửa hở. Ngọc Lang thường cười mỉm, nàng cười mỉm cũng rất duyên, “ Đồ giả thường đẹp hơn đồ thiệt”. Trước đây, bà 39 không vui, thường ngồi buồn mơ màng lãng mạn trên ghế làm chân, đôi khi nhắm mắt lặng lẽ tận hưởng nhịp đưa đẩy của ghế dựa massage, đôi khi khóc thút thít. Ngọc Lang kể bà 39 hay bị thất tình, thất tình thì chắc chắn là chưa có chồng ở thì hiện tại. Hình như bà cũng chưa có con, vì nếu có, bà đã khoe. Độ sau này, Maria không buồn bã âu sầu nữa, bà cười cười nói nói vui vẻ trẻ trung. Thường bà hay nói chuyện với chú thợ – vốn là kĩ sư điện tử, làm ở sở năm ngày và còn cố đi làm nails hai ngày cuối tuần cho vui. Chú có tay nghề massage khiến các cô các bà hâm mộ. Hình ảnh chú bóp nắn vuốt ve mấy cẳng chân trắng thon, hay gầy ngoẵng, hay bự chảng như cột đình khiến tôi liên tưởng tới những nhạc sĩ đang gảy đàn harpe. Mắt chú nhắm, đầu hơi cúi xuống, hai tay nhẹ nhàng nâng niu trân quý những đôi chân như các tông đồ rửa chân Chúa. Chú hay kể chuyện vượt biên của gia đình chú, vô vàn hiểm nguy và gian khó, còn bà thì kể chuyện đi du lịch, khi thì Carribean, khi thì Florida, khi thì Châu Âu…Cả hai ý hợp tâm đầu đầm ấm lắm khiến tiệm thêm phần rộn ràng hào hứng. Mỗi ngày Maria càng đẹp hơn và siêng làm đẹp hơn, cứ cuối tuần thì tung tăng bước vào tiệm, hớn hở cười chào mọi người. À, thì ra Maria đã có người yêu, đẹp trai và trẻ hơn bà gần chục tuổi, bà khoe hình cho mọi người trong tiệm xem, ai cũng thật lòng chúc mừng cho người đẹp…
Có khi thầy thợ đang làm vệ sinh cuối ngày thì một vài cô da màu tới, rụt rè hỏi tiệm sắp đóng cửa chưa, xuýt xoa xin lỗi tới trễ vì mới đi làm về. Hôm đó cô Janet cũng đến tiệm khá muộn. Cô không hẳn đen, thân hình to lớn dềnh dàng như bất kì người Mỹ da màu nào, mái tóc lơ thơ ép sát vào cái đầu hơi méo làm lộ hai gò má cao to thô kệch. “ Lâu lắm không thấy cô tới”, tôi đon đả. Cô uể oải ngồi lên ghế, vừa kéo tay ghế xuống vừa nói, đôi mắt rưng rưng “ Mẹ tôi vừa mất tháng trước”. Tôi xuýt xoa chia buồn, thì cô được dịp thổn thức tâm sự. Cô làm hai công việc từ nhiều năm nay vì phải nuôi cha mẹ. Cha cô mất ba năm trước, bây giờ thì mẹ cô cũng theo cha cô. Chị em cô rất đông, chín người, nhưng ai cũng thờ ơ khi cha mẹ đau yếu. Tôi an ủi cô “Mình sống hiếu thảo thì khi cha mẹ mất đi mình không có gì ân hận hối tiếc”. Giọng nói cô nghe nặng trong cổ và đôi mắt cô ướt sũng “Tôi thương mẹ nên chỉ muốn ở bên cạnh bà, tôi đã nghỉ làm thêm để dành thì giờ cho mẹ. Bây giờ mẹ đi rồi, tôi thấy trống trải quá”. Gương mặt thô kệch nhuốm nỗi buồn hiếu thảo tự dưng trở nên dịu hiền và xinh xắn. Với vốn liếng tiếng Anh ít ỏi, tôi không hiểu hết những gì cô kể lể, nhưng tôi thấu cảm những gì cô nghĩ, cô yêu thương. Quá giờ đóng cửa tiệm đã lâu, nhưng vẫn cố chăm sóc đôi chân nặng nề và sần sùi của cô thật kĩ lưỡng, dù tay nghề vụng về, tôi cũng đã sơn vẽ những móng chân vẹo vọ của cô trở nên đẹp tuyệt.
Hôm khác, một cô Mễ đến khi tiệm chuẩn bị đóng cửa. Cô khoe hôm nay làm đẹp để mừng căn nhà mới mua. Căn nhà này cô tậu được nhờ …..bị chồng bỏ. Một bữa tối, chồng cô nói với cô rằng, “Anh đã lỡ yêu một người, bây giờ anh không biết chọn ai, em hay cô ấy” . Cô không cần suy nghĩ, quát vào mặt tên chồng mặt dê tim lợn “Tôi không cần anh chọn, tôi bỏ anh”. Và hôm sau, anh ta bỏ nhà đi theo cô đồng nghiệp người Nga trẻ đẹp chân dài. Tôi và chị thợ bạn có cùng phản ứng là “ há…” một tiếng thật to. Cô nói rằng cô cũng muốn “há…” như vậy khi nghe anh ta thú thật chuyện mèo mỡ ớn ngấy đó. nhưng cố giữ chặt nó trong cổ. Những ngày sau đó, cô không buồn, chỉ bất ngờ đến sửng sốt vì không tưởng được cuộc chia tay sau vài chục năm chung sống lại chóng vánh đến lạ lùng như thế. Cô cười cười nói “Bây giờ thì tôi quên hẳn thằng cha khốn nạn đó rồi. Hắn để tôi bán căn nhà cũ và tôi lấy hết tiền mua lại một căn nhà khác, nhỏ hơn nhưng mới hơn và đẹp hơn. Tôi còn có một con cún cưng, tôi sẽ tận hưởng cuộc sống mới, sẽ chăm sóc mình cho đẹp hơn”. Tôi tán đồng “ Phải đó, thứ đàn ông đó không đáng cho mình phải đau khổ đến nỗi già cỗi đi. Cô còn trẻ, và xinh như vậy, thế nào cũng gặp được người đàn ông tốt”. Cô chán nản lắc đầu “Tôi không tin trên đời này còn có loại đàn ông tốt. Tôi không cần đàn ông nữa, tôi sẽ quên tất cả chuyện buồn”. Tôi không cho rằng cô đã quên câu chuyện tình duyên buồn chết người đó. Nếu cô quên được thì đâu có huyên thuyên kể chuyện bằng giọng của bà thím bị phụ tình, và đâu cần ra vẻ bất cần đàn ông. Sau khi cô đi khỏi tiệm, tôi chợt buồn bã như vừa bị chồng bỏ, chợt thấy căm ghét những ông chồng đã già mà ham gái trẻ, tự hỏi có phải trên đời này đàn ông tốt bị mấy cô gái trẻ tiêu diệt hết rồi chăng. Thôi dù sao cũng cầu cho cô thật sự vui trong căn nhà mới với chú chó trung thành.
Khi kể những chuyện này, tôi đã xa căn tiệm nho nhỏ của cô chủ có đôi mắt biết cười theo khuôn miệng duyên dáng. Mười đầu ngón tay tôi cứ bị bong da rồi nứt chảy máu nên tôi phải nghỉ làm nails. Tôi rất nhớ không khí ấm áp của tiệm, nhớ Marlene, nhớ bà 39, nhớ Janet, ….. Có thể họ quên tôi rồi, vì họ vẫn còn có thể tâm sự với những người thợ khác như với người thân. Được lắng nghe và thấu hiểu chẳng phải là một phương thuốc hữu hiệu sao. Tôi vẫn thường tự an ủi, dù vụng về và chậm chạp, tôi đã làm nghề với tất cả tấm lòng thành, thì có gì phải xấu hổ với nghề làm nails?

LỆ THANH

Ghẹo Vợ Tương Lai

buichivinh

Mỗi lần say sưa anh lại nhớ em
Làm như thể em là ly bia vậy
Ly bia nhấp môi thì anh uống đại
Em nhấp anh thì biết uống cách nào

Em nhấp anh nghĩa là kép nhấp đào
Hoa nhấp bướm và rơm nhấp lửa
Bướm đụng hoa thì hoa tàn, nhị rữa
Lửa đụng rơm thì rơm bén hết mình

Mà chúng ta thì khác hẳn trái chanh
Vắt nước sớm chỉ còn trơ miếng vỏ
Anh sẽ vắt em như chồng vắt vợ
Trăng mật cả năm đâu chỉ một tuần

Đâu chỉ gối chăn mới hết nghĩa động phòng
Ta động phòng nhau từ trong cái nhớ
Cái “động” dễ thương, cái “phòng ” dễ sợ
Dễ sợ, dễ thương nên nhớ nhau hoài

Cái nhớ lũy thừa mỗi lúc anh say
Làm như thể sắp bồng em ra biển
Đặt xuống cát đen chờ con sóng đến
Chứng kiến anh đang tuyên thệ ái tình

Cái nhớ bình phương lúc nhớ thình lình
Nhớ mà giấu thì làm sao chịu được
Anh sẽ hét lên cho lỗ tai em nhột
Còn hét tên ai, đố em biết… hà hà

BÙI CHÍ VINH

Bài Tặng Vợ

tankan

em từ
độ lượng đôi tay
cho tôi ấm áp từng ngày nắng nôi
em từ
thong thả ngược xuôi
nghe trong hơi gió dậy mùi cơm canh
em từ
uyển chuyển ngày xanh
cho tôi sợi bạc để dành thảnh thơi
tôi từ
lận đận đầy vơi
cuối cùng chân cũng thèm nơi hiên nhà…

Tấn Kận

TÔI THI QUỐC TỊCH

tonnuthudung

Những bài viết đăng ở TUONGTRI.COM và VIỆT BÁO như TÔI ĐI HỌC, TÔI HỌC LÁI XE, TÔI ĐI THỬ VIỆC, AI XUI TÔI HỌC NAILS, CHƯA HỀ TUYỆT VỌNG v.v… chỉ là những trải nghiệm rất riêng của tôi trong 5 năm ở Mỹ. Tôi không dám có tham vọng chỉ dẫn hay truyền đạt kinh nghiệm cho ai… nhưng tôi biết, sứ mệnh của tôi là đem đến tặng cho các độc giả yêu quý những nụ cười sảng khoái!… Dù rằng trong mỗi trải nghiệm đó đôi khi cũng ngập tràn nỗi buồn và nước mắt của một lưu dân.
Hôm nay, tôi xin kể cho các bạn nghe một câu chuyện mới nhất nhé : TÔI THI QUỐC TỊCH

Sau gần 5 năm bước chân đến Mỹ, tôi bắt tay vào việc điền đơn xin nhập tịch. Chứ sao, một lưu dân gương mẫu như tôi xứng đáng làm điều đó hơn ai hết. Đúng 5 năm, Sở Di Trú gởi thư mời đi lăn tay để chứng minh “nhân thân” trong sáng như tờ giấy trắng, lý lịch không hề có “tiền án tiền sự ” gì ráo! Điều đó dĩ nhiên rồi, một dân nhập cư lương thiện cần cù như tôi suốt 5 năm nay chỉ biết vùi đầu vào đi học, đi làm, đi bệnh viện và đi Las Vegas… không kể một lần đi nếm rượu nho ở Napa Valley mà chỉ vài tuần sau là ông chủ vựa rượu nho ấy lăn đùng ra chết (chắc là quá đau khổ vì những lời phê bình góp ý vô cùng thẳng thắng của tôi!!!)
Đừng coi thường tôi nghen! Tôi có những người bạn (mà tôi không dám và không thể nói tên công khai ở đây), họ luôn tự hào họ là những tay SÁT CÁ, SÁT GÁI, SÁT THỦ, SÁT NHÂN, SÁT…THÁT v.v… Tôi khiêm tốn hơn, tôi chỉ có một niềm hãnh diện nhỏ bé (nhưng vô tận) là SÁT PHẠT… Tôi chơi bài luôn luôn thắng, từ bầu cua, xì lát, tiến lên, xập xám cho đến những… ván bài lật ngửa, tôi cũng đều nắm được những quy luật để không thể nào thua!!! Tôi chơi nhỏ thắng nhỏ, chơi lớn thắng lớn, không chơi thì không thắng! Kể cả đứng gần ai người đó cũng thắng luôn!!!
Khi chụp hình lăn tay xong, nhân viên Sở Di Trú phát cho tôi một cuốn cẩm nang Luyện Thi Quốc Tịch LEARN ABOUT THE UNITED STATES và một Video Clip để luyện nghe và nói. Làm bất cứ việc gì tôi cũng là người ham chơi mau chán, nhưng những gì liên quan tới chữ nghĩa là tôi say mê cùng cực, đời tôi gắn liền với chữ nghĩa, tôi học như điên vì càng học càng thấy mình ngu kinh khủng.

Thấy tôi cứ chúi đầu vào học, Chief tò mò gạn hỏi:
” Ủa chớ You quan tâm đến ba cái quái này làm gì? Ai cần biết Hoa Kỳ có bao nhiêu Senator? Ai cần nhớ ông nào làm Tổng Thống suốt Thế Chiến I? Ai cần hiểu khi cả Tổng Thống lẫn Phó Tổng Thống lăn đùng ra chết mẹ nó hết cùng một lúc thì thằng quỷ nào sẽ lên thay nắm quyền sinh sát?”
Rồi nheo mắt rất thập phần đểu cáng:
” Hay You chán săn sóc người tàn tật rồi nên muốn ứng cử vô DÒNG CHÍNH?”
Chief là dân Trắng cao sang quyền quý, xuât thân từ một danh gia vọng tộc đâu đó ở một trong 13 tiểu bang từ thời lập quốc…( nghe khoe vậy chớ tôi đâu có biết thật hay xào xạo!!!) nay về CALI điều khiển cái Nursing Home sang trọng này. Chief cũng không nghĩ tôi chưa phải là công dân Hoa Kỳ khi thấy tôi hơn khá xa các dân nhập cư đến từ các nước… chậm tiêu khác!
Chief còn có dòng máu kỳ thị chủng tộc chảy ào ào trong huyết quản dù bề ngoài vẫn rất thân thiện dễ thương (hay tôi nhạy cảm quá chăng?). Chief không thích Tổng Thống Obama chút nào, cứ mong mõi đến tháng 11 đi bầu cho người khác. Chief còn vận động hành lang, muốn xâm phạm bí mật đời tư của tôi bằng cách cứ cà rà theo hỏi tôi sẽ bỏ phiếu cho ai trong đợt này. Chief thuộc Đảng Cộng Hòa nhưng không hiếu chiến kiểu Trump… Nghe tôi trả lời tôi học “ba cái quái này” để thi Quốc Tịch, Chief rất bất ngờ và ngạc nhiên khi biết tôi mới qua Mỹ 5 năm và chưa có Quốc Tịch Hoa Kỳ.
Nhưng cũng phải nói Chief rất dễ thương khi thỉnh thoảng lại ôn cùng tôi vài câu lịch sử , chính trị , địa lý và uốn nắn giùm tôi những chữ phát âm không đúng… cho đến ngày tôi thuộc lòng như cháo chảy đủ cả 100 câu thì cũng là lúc tôi lên đường ứng thí.
Chief tuyên bố:
“You mà không đậu thì chẳng ai đáng đậu.”
Rất nhiều lần Chief bày tỏ lòng ngưỡng mộ tôi nhưng không nói gì tới chuyện tăng lương. Nhưng dù sao Chief cũng biết cách ngăn chận lòng tự cao tự đại của tôi bằng một câu an ủi chí lý vô song:
“Hơn nữa, đợt này nhằm kỳ bầu cử nên bọn nó sẽ cho đậu ráo hết để kiếm cử tri!”
Mẹ kiếp, tôi muốn chửi thề ghê gớm nhưng không dám vì sợ mất đi hình tượng sang trọng, lịch sự, rất Lady trong mắt Chief, đúng là bản chất của bọn thực dân đế quốc, lúc nào cũng muốn ra vẻ ban ơn và không công nhận người khác giỏi hơn mình… Nói thật, Chief mà biết độ 20% những câu tôi vừa học thì tôi sẵn sàng bỏ việc!
Tôi tự nhủ với lòng mình sẽ có một lúc nào đó phanh phui hết những tội lỗi trong từng lời nói của Chief khi nào Chief sa cơ thất thế hoặc là khi nào tôi thật giỏi tiếng Anh. Cứ chờ đó đi.
Ngày đi thi: Một sáng cuối tuần đẹp trời, sương hồng phủ mờ phố núi, đẹp như thơ, như tranh.
Giờ thi: 7:55′ yêu cầu tới trước 30′ để kiểm tra giấy tờ.
Địa điểm thi: San Bernardino… Chúa ơi, cái thành phố vừa bị khủng bố tấn công dã man vào mấy tháng trước.
Xe vừa vào Free Way 210 East thì mặt trời nhô lên màu đỏ vàng rực rỡ như nửa trái cam CALI ngọt ngào xinh đẹp. Con gái nói:
“Mặt trời lên đẹp ghê chưa má, đó là điềm hanh thông đại cát”
(Con gái là dân làm báo chuyên nghiệp, lương cao bổng lộc hậu chớ không phải dân báo đời như má nó, nó có liên quan đến ngành địa ốc như ba nó nên đi học thêm phong thủy và nói năng pha lẫn tiếng tàu như sư phụ nó cho sang!)
Nó xin nghỉ nửa ngày để chở tôi đi thi vì biết tôi luôn luôn đi lạc , không cách nào phân biệt được đâu là hướng South, hướng West, hướng North, hướng East khi đến một thành phố khác.
Thường tôi tới San Bernardino là tới những khu vực nghèo khổ, phát thức ăn, áo quần cho những người Homeless. Thật sự San Bernardino cũng có những thành phố xinh đẹp, sang trọng như những nơi tôi vừa đi qua … những ngôi nhà mới sáng trưng trong nắng, những con đường hoa đào trắng đẹp mê hồn soi bóng xuống cỏ xanh, những biệt thự cổ kính nép bên sườn đồi. Tôi nói:
”Nhà đẹp quá, hay mình tới đây mua nhà đi con.”
Nó la lớn:
” Má, làm ơn tĩnh tâm mà nhớ lại rằng là má đang trên đường đi thi quốc tịch chớ không phải là đi coi nhà hay mua nhà. Làm ơn rơi khỏi chân mây chút!!!”
Tôi cười, tôi rút ra một kinh nghiệm xương máu sau rất nhiều nỗi đoạn trường cay đắng rằng thì là nếu tôi đang bị ai giận dữ la mắng, hay tôi dại dột làm điều chi lầm lỗi thì đừng có mà gân cổ lên cãi vã làm gì cho mệt,…Tôi chỉ cần cười thôi là mọi điều đều được hóa giải hết trọi hết trơn… Hơi vô duyên lãng nhách một chút , nhưng tôi phải công nhận tôi cười … dễ thương thiệt đó!
Nó hạ giọng liền:
“Để con ghé vô mua cho má một ly starbucks”
Đúng là đứa con có hiếu.
Tôi vào nộp giấy, nó gọi tôi lại gần, nói nhỏ:
“Má, nếu má thi rớt con sẽ để má đi bộ về, chỉ có 3,4 chục miles chớ mấy!”
Đúng là đứa con bất hiếu. Bộ mày chưa từng nghe ai nói câu “học tài thi phận” bao giờ sao?
“Nhưng nếu má đậu con sẽ cho má $100”
Tôi không thèm trả lời, mặc kệ nó xếp hàng đứng sau lưng.
Cởi giày, đi chân không qua cổng an ninh… Bóp, điện thoại , áo lạnh chạy qua máy dò. Ly cà phê mới uống một hớp bị quăng vô thùng rác cùng chung số phận với chai nước suối. Không sao, tôi sẽ có $100 đồng cá cược của nó để mua lại vài chục ly cà phê khác.

Vào sảnh lớn ngồi chờ gọi tên phỏng vấn tôi bắt đầu run… đã nói tôi là con thỏ nhưng luôn phải khoác cho mình cái lốt con sư tử… Không ai biết tôi run trừ nó khi thấy tôi kéo cái khăn quàng lên cổ. nó nheo mắt hết sức đểu cáng:
“Sợ rồi phải không? Can đảm lên, my Great Mom”
Bao nhiêu người được gọi vào, bao nhiêu khuôn mặt méo xẹo trở ra. Ai dám nói:”Mùa bầu cử nó cho đậu ráo” là nói tầm bậy tầm bạ. Bởi những lời đồn đãi vô căn cứ như vậy nên cứ đến mùa bầu cử là dân nhập cư tấp nập nộp đơn đi thi để ảnh hưởng không nhỏ đến… tôi.Thôi thì cùng lắm là … gọi taxis về nhà, tốn năm bảy chục!
Một vị giám khảo ra gọi tên ông thầy tu ngồi hàng ghế sau tôi… vài phút trước, tôi đã kịp hỏi và biết ông thầy tu đó người Bangladesh, dân Hồi Giáo, tên Hosain Rahman, di dân theo diện tu sĩ…(Ai nói tôi không có dòng máu ngoại giao chảy tràn huyết quản?) đi cùng ông là 3 đồng nghiệp, ủa quên 3 đồng đạo cho vui chớ chỉ một mình ông thi.
Vị giám khảo mập, lùn, đầu không có tóc, mặt mày hiền lành phúc hậu… tôi ước chi ông này phỏng vấn thì mình đỡ sợ… vì nãy giờ ngồi đây, tôi toàn chứng kiến những giám khảo mặt mày đằng đằng sát khí, làm như dân nhập cư vô ăn hết gia tài hương hỏa không bằng…. Họ giả vờ làm như không hề biết rằng chúng tôi đã cống hiến cho đất nước này đôi khi nhiều hơn cả họ.
Ông thầy tu vào và ra rất nhanh, không biết vì thiếu giấy tờ hay sao sao đó, khuôn mặt ông đã đen thì chớ bây giờ tối thui luôn… Tôi chưa kịp định thần thì vị giám khảo ấy đọc rất rõ tên người tiếp theo từng tiếng một DUNG NU THU TON.
Tôi không nghĩ đó là tên tôi, tôi không nghĩ Chúa , Phật , Alah và các đấng linh thiêng đã nhận lời tôi cầu khẩn là cho tôi được phỏng vấn bởi vị giám khảo này! Nếu biết các ngài rộng lòng bao dung đến vậy tôi đã xin thêm một điều nhỏ bé khác là được song suốt qua truông qua ải!!! Dịp may đâu đến 2 lần, tôi chắc lưỡi: Cùng lắm là chết!
Tôi đứng lên:
“I’m here”
“Good Morning”
“Good Morning, How are you today?”
” Good, and you?”
” Good”
” Follow Me, Please.”
Cuộc tra tấn bắt đầu, tôi thầm nghĩ, rất kiên cường, tôi hít một hơi dài trấn tĩnh.
Giám khảo hỏi trên con đường đi qua mấy dãy hành lang sao mà dài lê thê ( bắt đầu từ đây tôi sẽ dịch ra tiếng Việt)
” You đi với ai đến đây?”
“Con gái tôi”
“You không thể đi một mình sao?”
” Nói thật, tôi hơi sợ…”
“Sợ? Sợ điều gì?”
Tôi liền chơi trò vận động hành lang:
” Đây là một ngày rất quan trọng của tôi, tôi sợ đi lạc , sợ trể giờ, sợ tai nạn xe cộ và kể cả sợ thi rớt nữa!”
Ông ta cười:
” Đừng lo, mọi sự sẽ tốt đẹp thôi!”
Vào phòng phỏng vấn, tôi chuẩn bị tư thế đưa tay phải lên thề theo đúng như sách vở là nói tất cả sự thật và chỉ là sự thật mà thôi như trong cả ngàn trường hợp phỏng vấn mà tôi coi trong Video clip đến mòn cả cái đầu đĩa. Ngạc nhiên chưa, ông ta lại bảo tôi ngồi xuống , đưa passport, thẻ xanh , thẻ An sinh xã hội, bằng lái xe. Ổng cầm, coi sơ , xong ôm xấp hồ sơ của tôi đi ra sau khi biểu tôi ngồi chờ vài phút và không được move chỗ khác( Wait me few minutes and don’t move… please). Move đi đâu trời hỡi? Tôi đang run cầm cập như con cầy sấy đây !
Chừng 5′ sau ông trở lại, chắc đi điều tra nghiên cứu gì thêm ở các cấp cao hơn. Ông ngồi xuống, bắt đầu hỏi, bỏ qua phần thề thốt… chắc ổng quên, tưởng tôi đã thề hồi nãy rồi… không lẽ tôi nhắc là tôi chưa được thề… Tôi chắc lưỡi: “ngu sao nhắc, ai lại đi mua thêm cái dây để tự trói mình!!!”
Hay ổng thấy mặt tôi rất lương thiện ngây thơ trong sáng nên không hề biết nói dối và nếu bắt tôi thề sẽ là một xúc phạm nặng nề???
Ai biết ổng nghĩ gì làm gì với cái thái độ nhỡn nhơ vừa hỏi vừa gài như vậy.
Chỉ biết được một điều lạ lùng duy nhất là tôi không được thề thốt gì cả như mấy chục triệu dân nhập cư từ mấy trăm năm nay!!!
Tôi thấy mình đặc biệt và hãnh diện vì điều này cho đến khi kể lại cho một số người nghe điều bí ẩn ấy, thì ai cũng tức cười và nói ổng quên tại tôi cứ xí xô xí xà làm ổng líu qíu, chỉ có một người bi quan yếm thế làm tôi lo sợ mất ngủ mấy đêm:” Vậy là kỳ thi của bạn hỗng có giá trị gì ráo. Bạn chuẩn bị thi lại đi chớ ở đó mà huênh hoang những là hãnh diện với là đặc biệt!!!”
Kệ , chuyện này để sau tính.
Còn bây giờ kể tiếp chuyện phỏng vấn, khi cầm Passport của tôi cẩn thận lật từng trang rất kỹ, ổng hỏi:
” You về Việt Nam 1 lần?”
“Yes”
“Ai là người trả tiền cho chuyến đi này?”
Câu hỏi không có trong bất cứ bài học nào của Sở Di Trú như thế này thực sự xúc phạm đến tôi, tôi cáu kỉnh, Hắn nghĩ mình là ai vậy chứ?
Nhưng một tia chớp nhanh chóng hiện ra trong đầu, à, hắn đang gài độ, thử coi mình có nhận tiền hay ân huệ gì của bọn ISIS không chứ gì? Chắc hồi nãy Camera có quay tôi chuyện trò thân thiết với ông thầy tu Hồi Giáo!
Tôi nghiêm trang trả lời:
” Tự tôi trả tiền cho tôi, tôi đã và đang làm việc, cần gì tiền của ai!”
Hắn( tôi bực mình lắm rồi, không thèm lịch sự gọi là Vị hay Ông gì nữa) ôn tồn giải thích:
“Ồ không, tôi hỏi vì hơi ngạc nhiên khi thấy You low income mà có tiền về Việt Nam. Mọi thứ ở đó đắt hơn ở đây rất nhiều.”
Đúng là tráo trở như dân ngoại giao, miệng trơn tru còn hơn bôi mỡ.
” You sinh ở NhaTrang?”
” Không, tôi sinh ở Huế”
” Thừa Thiên Huế?”
Cách phát âm chữ Thừa Thiên Huế của hắn chuẩn không chê vào đâu được. Tôi đâm nghi ngờ hắn thuộc dạng CIA hoặc FBI gì đây nên vô cùng cảnh giác
“Yes”
” Đó là một nơi rất buồn, You có biết chuyện gì xảy ra ở đó vào năm 1968 không?”
Tôi lại cáu, hắn đâu có ngờ tôi chỉ có một nhúm chữ tiếng Anh ít ỏi làm vốn mà hắn đã moi ra gần hết rồi… Hỏi tiếp nữa chắc dồn tôi vào thế phải sử dụng ngôn ngữ thứ ba là TO QUƠ! Nhưng đã nói, tôi là một kịch sĩ tài ba như lời thầy Bửu Ý khen hồi nhỏ, tôi điềm tĩnh trả lời:
” Biến cố Mậu Thân”
” Good”
Nhắc tới Huế là tôi ngứa miệng, bèn hỏi:
” You có ở đó vào ngày ấy?”
” Tôi ở gần Đàn Nam Giao, lúc bấy giờ  tôi là nhân viên hành chính ngoại giao của cơ quan thông tin Hoa Kỳ”
Ai nói tôi hiền không biết chơi trò ngoại giao là vô cùng lầm lẫn:
“Lúc ấy ông còn rất trẻ, và đẹp trai, tôi nghĩ vậy!”
Hắn cười, đỏ mặt lúng túng, im lặng vài giây và nói thật buồn:
” Tôi chỉ là một chàng trai trẻ thôi. Tôi yêu một cô gái Huế, nhưng You biết đó. Người Huế không muốn gả con cho người nước khác. Chúng tôi chia tay, và cô ấy… lên núi!”
Tôi ngớ người trước chữ “lên núi” của hắn. Tưởng trong biến cố Mậu Thân hắn phát giác cô là việt cộng , nhưng không phải, cô  bị chết vì đạn lạc… được mang về chôn trên đỉnh Ngự Bình.
Bỗng dưng tôi trở thành người phỏng vấn, hắn  chìm vào cơn hoài cảm nào đó dù đã gần nửa thế kỷ trôi qua.
Im lặng hồi lâu, tôi hỏi :
” Có phải vì vậy mà You nhận phỏng vấn tôi khi thấy tôi mang họ TÔN NỮ?”
” Tôi không thể nói có hay không, You thông cảm. You  hãy nói cho tôi biết: Ai là người có tội trong cái chết ấy?”
Tôi tự giận mình đã không giỏi tiếng Anh để hỏi và nghe câu chuyện với nhiều tình  tiết ly kỳ có thể khai thác ở hắn, cái máu làm báo nghiệp dư đang muốn nổi lên nhưng vốn biết người biết ta, tôi thấy vốn liếng ngôn ngữ của mình tới đây là cạn kiệt, bèn lôi hắn ra khỏi cơn trầm cảm cuối tuần:
” Rất nhiều cái chết vào năm ấy,  nhưng tôi không nghĩ câu này nằm trong phần 100 câu hỏi tôi được học để biết về nước Mỹ?”
” Ồ không, tôi chỉ trắc nghiệm tiếng Anh của You thôi. Bây giờ tôi mới bắt đầu hỏi về những điều You cần biết về nước Mỹ!”
Câu 1: Có bao nhiêu chánh án trong tòa án tối cao?
– 9 người ( tôi lanh chanh thêm : mới chết 1 người á.) Hắn cười khen tôi giỏi
Câu 2: Tên 3 tiểu bang nguyên thủy của Hoa Kỳ ?
– Virginia ( tôi nghĩ tới thầy  Trương Hồng Sơn)
– Maryland ( tôi nghĩ tới nhà thơ Phạm Khánh Vũ)
– Georgia ( tôi nghĩ tới quê hương của tác giả Cuốn Theo Chiều Gió)
Câu 3: Ai là Thượng Nghị Sĩ của California ?
(tôi định nói Janet Nguyễn cho oai, nhưng hơi sợ rằng sách vở chưa in kịp , hắn không biết lại cho rằng tôi sai nên tôi đành cay đắng nói theo sách vở)
– Diane  Feinstein
Câu 4: Ai là nghị viên của California ?
( bà này vẫn ký thường xuyên vào các giấy khen thưởng này nọ của tôi nên tôi trả lời không suy nghĩ luôn)
– Lorreta Sanchez
Câu 5: Ai là Tổng Thống trong suốt Thế Chiến 1?
( cái này tôi học mẹo cho dễ nhớ tên cái ông đọc ra  là trẹo bản họng  : WW1 Tên ổng cũng bắt đầu bằng WW)
– Woodrow Wilson
Câu 6:Tên tiểu bang giáp ranh Mễ Tây Cơ ?
( tôi nhớ tới em Lu Xì  nên trả lời nhanh như chớp)
-Texas
Câu 7: Tên bài Quốc Ca Hoa Kỳ ?
( tôi biết bài này rõ , nhưng nhỡ may trả lời xong hắn biểu hát cho hắn nghe thì tiêu tán đường, nên từ chối ngay lập tức)
– Xin lỗi, tôi không nhớ rõ lắm, cái tên thật khó nhớ, Nhưng tôi đã trả lời đúng cả 6 câu rồi, đâu cần trả lời thêm .
Hắn lại cười ,  lẩm nhẩm đếm coi thử đủ 6 câu chưa:
” Ồ , xin lỗi,  You nói đúng, bây giờ You đọc và viết cho tôi  những câu này”
Hắn đưa 2 tờ giấy,
Tôi đọc: “Why does the flag have 50 stars?”
Và viết theo lời hắn đọc : “Because there is one star for each state.”
Chưa điều gì dễ hơn 2 điều hắn vừa bảo tôi làm… Hắn khen tôi chữ đẹp.
” Congratulations! You chờ 2 tuần sẽ có thư mời đi tuyên thệ.”
Tôi đậu , tôi đứng lên, không cảm thấy vui mừng chi lắm như vẫn tưởng tượng xưa nay, cảm ơn, chào tử tế… đi ra cửa.
Cảm thấy mình là một công dân hạng hai vừa được đặc cách lên hạng nhất như một ân huệ được ban bố… mà tôi thì chúa ghét nhận ân huệ từ ai!
Tôi muốn khóc, không phải vì vui mừng mà chỉ cảm thấy mất mác một điều gì vô hình mà to tát xiết bao! Điều gì? Tôi khắc khoải mất ngủ nhiều đêm.

“Má, sao lâu vậy má? Mấy người vô sau má đều rớt hết trơn hà! Con biết thi càng ngày càng khó… Nếu má rớt con cũng chở má về chớ không bắt má đi bộ đâu! Con chỉ nói giỡn thôi mà, má đừng giận!”
Mặt tôi buồn thiu nên con nhóc tưởng tôi rớt liền an ủi hỏi han. Tôi đưa tờ giấy có chữ ký giám khảo đóng dấu xác nhận YOU PASSED THE TESTS OF ENGLISH AND U.S HISTORY AND GOVERNMENT cho nó cầm. nó hớn hở:
” Má giỏi quá, má đúng là GREATTTTTT…….. MOM của tụi con!”

Bây giờ, nếu ai hỏi tôi thi Nhập Tịch dễ hay khó thì tôi sẽ trả lời: tôi không biết.

Tôn Nữ Thu Dung

Bài Thơ Này Bài Thơ Này…

tranvanle

Tuần lễ này ngộ nhé: trời trở lạnh như Đông. Biết, mà vẫn nhẹ lòng, ngủ quên đắp mền ấm…nên đêm ngủ như không. Và, sáng dậy rất muộn thấy mình như chưa lớn, thấy mình như bé con! Xin lỗi em mỏi mòn. May mà còn biết lỗi!

Nằm nghiêng nghe gió thổi. Tưởng tượng nhánh cây run. Tưởng tượng cả khu rừng đang lạnh lùng run rẫy. Tưởng tượng, và có thấy trong giấc mơ, bão qua. Lại nghĩ đến quê nhà bốn mươi năm dâu bể. Lại nghĩ đến Cha Mẹ gió lướt thướt cỏ vàng, nấm mộ không cây nhang nào khói bay chiều tím. Tưởng tượng những kỷ niệm nhặt chơi những cánh đào, thấy ai mở cổng vào khu vườn mình yêu dấu…

Bốn mươi năm buồn đậu như đá chận Đèo Ngang. Bốn mươi năm Quê Hương con đường đi vạn dặm, bao nhiêu người thăm thẳm, bao nhiêu người mơ hồ, bao nhiêu lóng xương khô vật vờ trên hoang đảo. Hỡi ơi thời không áo, hỡi ơi thời không quần, ngồi bó gối đôi chân, nằm cắn môi bật máu…Những ngày lạnh rào rạo gió bay trên lán tranh, gió bay hết tuổi xanh, sáng ra đầu trắng tóc…

Em ơi sao em khóc? Bài thơ này quá buồn? Em chấm nhé mực son khuyên cho anh vài điểm, anh thèm cầm giấy liếm những giọt lệ mình lăn, những giọt lệ Việt Nam, những giọt lệ lang thang ngang mặt người ràn rụa…Nhớ sao thời sóng bủa con thuyền đi trong mưa!

Trần Vấn Lệ

KẼO KẸT CA

nguyenvi

Nương theo cánh võng ru mình
Đong đưa thềm nắng khép rình rập đêm

Lôi ngăn ký ức cũ mèm
Nhúng dăm con chữ vào men tự cười

Mặc tình nước mắt ứa rơi
Thấm vào đâu nửa phần đời phí không

Cuộc trần con vụ xoay vòng
Tam tinh tá hỏa mơ mòng ẩn cư

Riết rồi quen thói khật khừ
Mắc down thể nhẹ cười trừ ngay luôn

Chai niềm vui liệt nỗi buồn
Chút tin bám víu nhánh nguồn cội xưa

Đếm chiều đếm sáng đếm trưa
Đếm ngày đếm tháng năm vừa qua tay

Mấy phen tím tái mặt mày
Một mình một cốc gõ gầy rộc ca

Nhiệm mầu nụ vỡ nên hoa
Bướm ong nức nở khóc òa từ tâm

Tập con chuyện của trăm năm
Đôi lát cắt đủ để tằm cho tơ

Đằm mình vào cõi ngây ngô
Được che chắn khỏi sóng xô một thời

Ra mình cũng món đồ chơi
Phập phù trần thế nói cười mượn vay

Một mai về trắng hai tay
Trả ai ai trả trả ai đây người

Nương theo cánh võng ru hời
Rất an nhiên vỗ đùi cười riêng ta.

NGUYÊN VI

Phỏng Vấn Thi Quốc Tịch

luuthy

-Good morning cô. Tôi xin tự giới thiệu tôi tên là John, J giống như John, O giống như Obama, H giống như Honda và N giống như Nada. Tôi là nhân viên sở di trú, sẽ interview thi quốc tịch cho cô ngày hôm nay.
-Good morning ông John!
-Cô Loan có khoẻ không?
-Dạ em khoẻ!
-Tên cô là Loan Lờ on lon giống như cái lon cocacola phải không?
-Dạ không phải, Loan em có A giống như apple.
-À há, lon applejuice chứ không phải lon cocacola.
-…
-Cô cho tôi biết tên ngài phó tổng thống hiện nay là gì?
-Dạ Michelle Obama.
-Theo hiến pháp nước Mỹ, chính phủ liên bang có một số quyền nào đó. Trong số những quyền này cô thích nhất là quyền gì?
-Dạ quyền in tiền.
-Theo hiến pháp nước Mỹ, các tiểu bang cũng có một số quyền. Cô thích nhất quyền gì?
-Dạ quyền cấp bằng lái xe.
-Về quyền hạn và bổn phận của công dân Hoa Kỳ, xin cô cho biết ai được quyền có bầu?
-Dạ phụ nữ.
-Cô có khai và đóng thuế cho nước Mỹ chưa?
-Dạ năm nào em cũng chờ tới ngày 15 tháng 4 em mới khai.
-Cô có trốn thuế lần nào chưa?
-Dạ em phải khai thiệt hay khai theo bài học?
-Cô phải khai thật. Công dân Mỹ không những phải trung thành với tổ quốc mà còn phải thành thật với sở thuế.
-Dạ vài ba lần.
-Xin cô cho biết ai là cha đẻ của nước Mỹ?
-Dạ người da đỏ.
-Trong thời chiến tranh lạnh, quan tâm chính của Hoa Kỳ là gì?
-Dạ Chủ Nghĩa Cộng Sản.
-Còn bây giờ?
-Dạ ISIS.
-Cô viết xuống giấy câu này: “Today is Monday”
-Dạ… “Today is Friday”
-Tại sao Friday?
-Dạ hôm nay Friday chứ không phải Monday.
-Cô bao nhiêu tuổi?
-…
-Nhà cô ở đâu?
-…
-Cô cho tôi xin số phone!
-…
-Tại sao cô không trả lời?
-Dạ, người lịch sự không đi hỏi tuổi đàn bà con gái. Má em dặn không bao giờ cho số phone với địa chỉ nhà người lạ. Ông thông cảm.
-Xin chúc mừng cô. Cô đã đậu quốc tịch Hoa Kỳ. Từ một tới hai tuần nữa, cô sẽ nhận được giấy hẹn đi tuyên thệ. Tuyên thệ xong cô sẽ nhận được bằng quốc tịch, với giấy ghi danh đi bầu. Với bằng quốc tịch cô tới ngay bưu điện cô làm passport đi du lịch… Cô Lon nhớ nhá, đi du lịch cô Lon phải nhớ đem theo tiền. Mà… mà này, cô Lon có thích đi bầu không? Cơ hội 4 năm một lần đấy nhá!
-Dạ em thích lắm ạ! Em phải làm sao ạ?
-Dễ lắm…Cô Lon điền vô cái giấy ghi danh đi bầu, cô Lon ghi tên, tuổi ngày sanh tháng đẻ, địa chỉ email, địa chỉ nhà… Cô Lon nhớ ghi cô Lon là Asian, xong cô Lon chọn Con Lừa, Con Voi, hay …
-Em không thích Con Lừa với Con Voi!
-Ôi, chuyện nhỏ, cô Lon không thích Con Lừa Democratic hay Con Voi Republican, cô Lon cứ chọn Con Giun trung dung Independent. Chọn xong cô Lon cứ việc gửi đi khỏi ký tên đóng dấu. Tháng 11 cô Lon sẽ có bầu.
-Tháng 11 em sẽ đi bầu, em sẽ bầu cho ông Dumb.
-Donald Trump?
-Dạ phải rồi, ông Donald Trump, em thích ông này… Ông này nói chuyện nghe không chán ông ơi, mấy ông mấy bà khác nói xạo bà cố luôn á. Em có anh bạn dạy đại học, ảnh nghe em nói em sẽ bầu cho ông Dump này, ảnh chửi em quá trời ông ơi. Ngày nào ảnh cũng gửi đường link mấy bài báo phê bình phân tích với mổ xẻ ông Dump cho em coi. Coi xong em vẫn khăng khăng bầu cho ông này, ảnh chửi em dumb, em stupid, em crazy. Ảnh chửi em quá trời ông ơi!
-Cô Lon thích ai cô Lon cứ bầu cho người đó, dù ai nói ngã nói nghiêng cô Lon cứ như kiềng ba chân. Mà… cô Lon biết gì không?
-Dạ không, ông!
-Cô Lon rất xứng đáng là công dân Mỹ, cô Lon biết sử dụng lá phiếu, cô Lon bầu cho người cô Lon thích, còn hơn biết bao nhiêu là người, cầm lá phiếu mà chỉ được phép bầu cho người đã được bên trên chọn lựa trước. Cô Lon không dumb, những người kia mới dumb.
-Bye cô Lon, no see you again.
-Chào ông, no see ông again.

LƯU THY NGUYỄN

DẠO KHÚC 27

nguyenquangtan

Ở chỗ mà chúng ta buông tay rơi vỡ chiếc bình
Long lanh giọt nước tình duyên
Nơi đó sau này thành sông thành biển
Thuyền ai chèo vào xứ vô biên

Ở chỗ mà hương thơm của làn hơi thở
Làm nở bừng tất cả những bông hoa
Chiều nay là mây viễn xứ
Một mai là gió giang hà

Ở chỗ mà chiếc chìa khóa vàng
Rơi từ đỉnh tháp xuống mù tăm
Tôi một mình cúi xuống
Từ vực sâu lời gọi âm thầm

Ở chỗ mà chúng ta buông tay rơi vỡ chiếc bình
Long lanh giọt nước tình duyên
Nơi này thành sông thành biển
Nơi này anh đã yêu em…

NGUYỄN QUANG TẤN

CƠN GIÓ MANG HỒN LỮNG THỮNG (TT)

ledachoanghuu

Ba năm đằng đẵng rồi cũng trôi qua, ba năm với nắng gió và mưa trên quãng đường trần ai, đôi lúc nó nghĩ vui nếu hứng hồ hôi chắc không tính bằng lít mà phải đựng bằng phuy. Cuối cùng nó được tốt nghiệp, xếp hạng trung bình. Không bị rớt cái đụi đã là may mắn.
Thằng Chí gặp nó nửa mừng nửa buồn buồn:
“Vậy là mày xong hen, tao còn lết một năm nữa”.
Nó cười:
“Tại mày yêu con đường hơn tao, tao nói thiệt ớn lắm rồi”.
Thằng Chí chề môi:
“Chọc tao hả mậy, à mà mày có thi đại học hông?”.
Nó lắc đầu:
“Trình độ nào đậu mậy, thi chi cho tốn”.
Thằng Chí xì một tiếng:
“Xạo mày, tao biết rõ mày quá, mày bị môn trời ơi tiếng Nga, toán lý hóa mày giỏi thiệt cả trường có thằng nào qua, thi tốt nghiệp mày chín mười hông, người ta rặn ra con tám muốn nát óc”.
Nó cũng xí một tiếng:
“Mày nói quá, ờ mà giờ xong mới thấy sợ môn này, khó như quỷ thiệt nhưng nếu ráng cũng học được, chỉ chẳng hiểu cấp II hông được đụng một chữ ngoại ngữ, lên cấp III lại áp đặt vô lớp thị xã đã học bốn năm, làm chạy theo điên cái đầu, còn bị cô chửi ngu si lên xuống, tao nghĩ một số đứa bứt nửa chừng cũng vì chuyện này. Tao thi may hông bị điểm liệt, trời cứu mày ơi”.
Thằng Chí gật đầu:
“Nhiều cái bị áp đặt mà có hé môi được đâu, mày hông thi đại học thiệt hả?”.
Nó cười buồn:
“Thiệt, tao hông thi. Nói nghe nếu sức tao thì đậu hông chắc trăm phần trăm nhưng bảy tám phần có thể hy vọng…”.
“Vậy sao hông thi?”.
“Có đậu cũng như không thôi mày… mày hông thấy sao, bao nhiêu người đi trước đó, vướng cái lý lịch xấu có được học đâu, thôi thì đi chi cho mắc công tốn tiền”.
Thằng Chí gục gật:
“À, tao quên mất, giờ mày tính làm gì?”.
Nó chỉ lên núi:
“Trước mắt tao theo đoàn làm gỗ kiếm nhiều tiền, tao cũng muốn trốn trong rừng”.
Thằng Chí nghe có vẻ hụt hẵng, nó chậc lưỡi tiếc cho một thằng:
“Tính vậy thiệt hả mậy, nhưng biết làm sao hen, mày đi làm cẩn thận, làm gỗ nguy hiểm lắm”.
Nó gật đầu:
“Cảm ơn mày”.

***

Nó đợi xong mùa mưa rồi xin đi chung với những người chuyên làm gỗ, mấy tháng nó phụ chuyện đồng án. Gần giữa tháng chín học sinh đi học xôm tụ, chị nó từ trường chạy về nhà làm má ngạc nhiên:
“Ủa, mới đi chủ nhựt giờ thứ năm về nữa, có chuyện gì sao con, bữa nay không học hả?”.
Chị nó cười giả lả:
“Con xin phép rồi” – chị nó kéo má nó lại gần nói nho nhỏ: “Má ơi người ta đồn rần là hai ba bữa nữa có đổi tiền”.
Má nó trố mắt:
“Cái con này, kệ người ta mắc mớ gì tới mình, đổi thì đổi”.
Chị nó hề hề:
“Dạ, nhưng đổi có quy định đó má, một nhà chỉ được hai ngàn tiền mới hông quá được”.
“Một nhà hai ngàn tiền mới, mà bao nhiêu tiền cũ ăn hai ngàn tiền mới”.
“Dạ, mười đồng cũ đổi được một đồng mới, vậy hai chục ngàn đồng cũ đổi được hai ngàn tiền mới”.
Má nó à lên:
“Vậy thì đâu có gì, nhà mình còn chưa tới mười ngàn, có dư đâu mà lo”.
Chị nó lộ bí mật:
“Con biết vậy nên con mới chạy về đây kêu má tính”.
Má nó hứ:
“Cái con này, tính gì mà tính, lo mần ăn lo học hành, có đổi thì đổi, vậy thôi”.
Chị nó xoa xoa bóp bóp vai má nó:
“Thì tính cũng là mần ăn, có dư chút đỉnh để dành phòng bất trắc chớ má”.
Má nó cười:
“Cha, bây cũng biết vậy nữa hả, mà tính sao nói má nghe thử”.
Chị nó tuôn ra:
“Má à, ở dưới thị xã người ta ào ào mua hàng, mua giá cao bằng ba bốn lần bình thường, có khi còn lên bảy tám đó má”.
“Thì sao, nói vòng vòng hoài vậy?”.
“Con thấy vầy, nhà mình có ít đồ đem bán đi được nhiều tiền để đổi”
“Nhưng con nói chỉ đổi được hai chục ngàn?”.
“Má ơi, nhà mình mà còn có chưa tới mười ngàn thì cả làng mình chắc có ai có hơn, bà con mình con biết, tiền bạc làm gì có tích trữ, có đồng nào tiền chợ bữa đó hết mà, lo cái đói còn căng nữa, mình cứ gởi cho bà con đổi dùm rồi chia lại cho bà con, một nửa cũng được lời chán, giúp bà con có chút tiền nữa”.
Má nó có bộ xuôi xuôi:
“Nghe cũng có lý nhưng làm sao đem đồ đi, lỡ người ta bắt…”.
“Vụ này con cũng tính rồi má à – Chị nó kêu nó lên, chỉ vô nó nói tiếp: Đây, nhờ em con sáng mai đạp xe chở một bao xuống con đón ở chợ lớn con bán, người ta nghĩ nó còn đi học, mấy kỳ cũng chở bao đồ theo đâu có chặn hỏi gì đâu”.
Má nó thấy ngẫm nghĩ hồi gật đầu:
“Con tính vậy cũng hay, má chịu đó, làm theo vậy đi, kiếm chút tiền mua đồ dự phòng”.
Chị nghe má nói xong mừng quýnh, chạy đi lục đồ cất kỹ xếp vô bao. Đồ cất kỹ là từ chị đầu gởi về. Đó là một ngày bất ngờ cách đây mấy tháng. Bữa chủ nhật có hai người lạ mặt chạy trên hai chiếc xe Honda 67 và Dame chở một cái thùng vuông đóng bằng gỗ thông chạy ngay vô nhà, họ tháo thùng xuống rồi bưng vô thẳng bên trong, cả nhà đang ngồi ăn cơm ngỡ ngàng, không biết họ làm gì, chưa kịp hỏi họ đã chìa ra tờ giấy:
“Bác Hai ký dùm con”.
Má nó chưng hửng:
“Ký giấy gì, tui biết giấy gì mà ký?”.
Cô đi xe Dame cười:
“Ủa vậy bác hông biết gì, hông có tin tức gì hả, Trời! tụi con tưởng nhà mình biết chớ, đâu có gì bậy đâu, đây là đồ của chị con bác gởi về, bác ký dùm”.
Má nó còn hoài nghi, sợ người ta gài bẫy chuyện gì:
“Tui có đứa nào đi đâu mà gởi”.
Cô đó giải thích tiếp:
“Bác yên tâm, tụi con hông phải người nhà nước, tụi con là dân chuyển đồ ngoài luồng, kêu chuyển lậu, bác thấy hông tụi con đi chủ nhựt cho chắc đó bác, hông ai làm việc”.
Chú đi xe 67 lên tiếng:
“A, chị đưa cái thơ cho bác coi, đúng nhà, đúng người”.
Cô này sực nhớ ra:
“À, đúng rồi con quên lửng, thơ đây bác”.
Má nó cầm cái thơ, trên thơ là đúng chữ của chị đầu, người chị bỏ đi hông nói tiếng nào và địa chỉ nhà cũng đúng luôn, má nó bậm môi ngăn dòng nước mắt chảy:
“Đúng rồi, đúng của nó rồi ông ơi, bây ơi!”.
“Vậy bác ký đã nhận dùm con hen” – Cô đó nói tiếp.
Má nó ký cái rẹt, cô dặn tiếp:
“Bác dừng nói gì hết nghe, đồ đạc trong đó có sao còn y nguyên vậy, tụi con hông có mở ra, tụi con làm ăn uy tín”.
Má nó hỏi:
“Còn tiền cước thì sao cô?”.
“Xong xuôi hết rồi bác, bên đó trả hết rồi, chỉ cần bác ký là xong, mà con cho địa chỉ này hôm nào viết thư gởi vô đây, tụi con gởi qua bển cho”.
Má nó nhận địa chỉ rồi cảm ơn, mời cùng ăn cơm cô chú lắc đầu:
“Tụi con phải đi liền, đâu có ở lâu được, mọi người chú ý”.
Má nó xé thơ kêu chị đọc. Thơ viết đầu tiên hỏi thăm sức khỏe ba má và các em, kế tiếp xin lỗi ra đi đường đột mà không nói một lời lại lấy cắp vàng chắt chiu của má, chị nói không nói được bởi phải thiệt bí mật chớ hông bị lộ, bị bắt thì khổ. Chị đã tới được Canada, sẽ cố ráng làm gởi về phụ giúp gia đình rồi dặn đi dặn lại đừng cho em út ở nhà nghe theo ai đó mà đi nữa, nguy hiểm lắm, chỉ có may mắn chị mới lọt tới nơi. Nhiều người bị bắt phải vô tù, lao động học tập cải tạo nhưng đó chưa phải là bi kịch, nhiều cái chết bi thương, khi bị vây bắt bỏ chạy bị bắn chết, nhiều người bị chết oan uổng, chết từ ngay cửa biển chưa kịp bước lên tàu, chết vì bị lừa lọc chính do những kẻ tổ chức để cướp tài sản, cướp vàng lộ phí đã nộp như giao kèo, chết vì bị sóng nhấn chìm, chết vì không biết bơi lội, những kẻ thủ ác đôi khi lại hợp tác với những kẻ tán tận lương tâm nằm ngay trong chính quyền, họ sẵng sàng giết sạch để bịt đầu mối… Thêm những cái chết oan uổng nữa, nhiều tàu đã ra khỏi địa phận kiểm soát bị chết máy, hay chạy sai hướng hết nhiên liệu, hết lương thực, nước uống, chưa ai kịp cứu thì đã chết trong trong đói khát, có tàu gặp phải bão táp nhấn chìm, bị làm mồi giữa biển cả, bị cướp biển, đau thương hơn nữa là bị hãm hiếp và giết luôn. Rồi có tàu thuyền vượt biển được cứu vớt nhưng gặp phải tàu cứu vớt không của nước nhận thuyền nhân tỵ nạn, bị buộc ở trong trại tỵ nạn mút mùa, không biết bao giờ đến lượt cứu xét đến nước thứ ba…
Nghe tới đây má nó bật khóc hu hu:
“Chi mà khổ dữ vậy con ơi! ở nhà có mắm ăn mắm có muối ăn muối…”
Ba nó chan canh rồi lùa miếng cơm để đẩy cục nghẹn xuống khỏi cổ, chút sau ba nó nói:
“Thôi bà à, vậy là mừng cho con nó rồi, nó tới được mạnh giỏi là mừng rồi, mấy đứa viết thơ gởi lại cho chị nói bên này nhà mình giờ cũng tàm tạm, chưa đến nỗi nào, nói chị đừng có quá lo, ráng sức mà sinh bịnh tật”.
Cả nhà bên mâm cơm với những đôi mắt đỏ hoe cay xè,
Chiều hôm đó má nó đi chợ mua nhiều đồ, làm một mâm thịnh soạn, cúng tạ ơn Trời Phật, Tổ Tiên Ông Bà, may mắn cho nhà không phải làm thêm cái bàn thờ như nhiều nhà có người thân bỏ hồn bơ vơ lạc lõng nơi biển cả bao la.
Một thùng gởi về nhiều đồ lắm, nêm chật cứng không chỗ nhúc nhích, xà bông thơm quá chừng, áo và vải for quý ai cũng nói mặc mát và bền, quần jean hiệu Hara hay Davis mà thanh niên nam nữ mua được phải mất cả… gia tài, áo có thêm áo gió và riêng áo lạnh chị căn dặn phải để má mặc mùa đông. Chị gởi ít thuốc tây, thuốc chống sốt rét. Chị cũng không quên nhét mấy bịch bánh kẹo, có kẹo sô cô la làm nó nhớ lại cái khoảng thời gian xa lắc xa lơ ở Sài Gòn.
Sáng bữa sau nó chở bao đồ đóng sẵn về thị xã, đi cùng thằng Chí, cái mặt hai đứa nó ba năm trên con đường này ai cũng nhẵn cả ra, chỉ có điều đâu ai để ý nó đã tốt nghiệp, chở cái bao cũng chẳng ai thắc mắc. Ngày mới vô lô lớp mười, một lần nó chở cáo bao như vậy bị mấy chú thuế vụ ngoắc vô, một chú hỏi:
“Ê, con nít con nôi bày đặc tập tành đi buôn hả mậy?’.
Nó chưa hiểu đầu cua tai nheo ra sao thì một chú nữa lên tiếng:
“Nó Chở cho bà nào đó đồng chí ơi. Chở cho ai lấy bao nhiêu tiền khai ra đi rồi chúng tôi tha tội cho, không là giam luôn đó”.
Nó ú ớ:
“Con có chở gì cho ai đâu, của con mà”.
Chú này nói tiếp:
“Cứng đầu nhỉ, nhỏ mà cứng đầu nhỉ, mà chở cái gì trong đó nhờ?”
“Dạ, con chở mấy cái cuốc với cái xẻng đi làm lao động ở trường”.
Mấy chú té ngửa:
“Trời, sao hông nói sớm, chở cuốc bỏ vô bao chi vậy?”.
Nó mở ra cho mấy chú coi:
“Dạ, mấy chú bắt vô hỏi ào ào liền con biết ất giáp gì đâu, con run muốn chết, còn bỏ trong bao chớ hông mắc cỡ thấy mồ, đi đường con nít ở thị xã chọc quê lắm”.
Từ đó nó chẳng bao giờ bị hỏi gì nữa.
Chở xuống gặp chị nó ở chợ, chị cho tiền biểu ngồi quán chè đợi. Chè đá ăn mát lạnh, ngon lắm nhưng lần đầu tiên ngồi quán chè nó thấy nhột nhột, dòm tới dòm lui thấy cái gì cũng lạ, ba năm đi học có bao giờ biết là gì, hôm nào dậy trễ không kịp nấu cơm nhịn đói luôn, nửa ổ bánh mì thịt còn chưa dám đụng tới huống hồ là chè.
Lát sau chị nó ra hớn hở lắm, dúi cho một đống tiền:
“Bán lời quá, hơn ngày thường cả chục lần luôn, em đem về cho má cẩn thận, coi chừng rớt là chết đó”.
Chị nó lấy cái túi nhỏ ra đưa:
“Thôi bỏ vô đây rồi nhét vô túi”.
Nó nhét vô túi quần trước còn sợi dây rút của cái túi nhỏ cột lên dợi dây đai lưng quần cho chắc ăn, chạy về vừa đạp lâu lâu vừa rờ xuống thăm chừng.
Đúng như lời đồn, bữa hôm sau là đổi tiền. Má nó chia tiền nhờ bà con lối xóm đổi dùm có được kha khá mà bà con cũng có chút tiền. Cán bộ đổi tiền thấy lạ, đội này sao nhiều người khá quá, ai cũng có tiền đủ để đổi, bà con im thin thít, của để dành bấy lâu nay đâu có xài việc gì cán bộ ơi.
Sau đổi tiền cũng có nhiều chuyện vui, khan hiếm tiền lẻ quá chừng, mua ký cá có mấy đồng bạc, đưa tờ năm chục lấy đâu mà thối, làm bà con phải mắc nợ lẫn nhau, người bán phải sắm nguyên cái sổ bự chứ nhớ gì hết. Có người nói vui: “giữ sổ chắc như giữ sổ gạo nhe, mất nó cái mặt hông thua gì mặt mất sổ gạo đó”. Má nó thì may, có tiền sợ xài phí nên mua ngay lại lúa gạo và măng khô trữ, chớ không vài tháng sau tiền trượt giá y như chơi cầu tuộc con nít, tuột xuống cái ào, có nhà có mười ngàn, trước giờ làm gì có tới số tiền lớn vậy nên mừng húm khư khư giữ, vật giá nó bay lên… trời nhanh hơn trèo thang cứu hỏa, đem ra cho mấy đứa nhỏ năm chục đồng ngày nào không có tiền thối chỉ mua được vài cây cà rem, cười mà mặt méo xẹo, “kiếp bò lại hoàn bò”.

***

Gần dứt mưa nó đầu quân vào nhóm làm gỗ.
Rừng cây bắt đầu khan hiếm, đã bị người ta làm rẫy, đốt than, làm củi, làm cây gỗ đốn sạch dần, từ cây nhỏ ngày trước bỏ lại hay những cây chê xấu như cứt mọt, vông đồng, trâm nước… cũng bị hạ luôn. Đứng ở đồng không còn nhìn thấy rừng, ở rẫy nhà nó còn rừng lưa thưa, cây gỗ xấu, núi Đất gần nhà nhìn đã gần giống đồi trọc. Làm gỗ phải lùi vào trong rừng sâu, trên núi cao. Làm càng xa càng trốn tránh được kiểm lâm, kiểm lâm đã đặt trạm ở bìa rừng.
Lán trại cất ở bãi đất trống giữa khu rừng già có bán kính chừng hơn hai cây số là chỗ tập kết gỗ. Khu rừng già này nghiễm nhiên không ai được khai thác như quy luật bất thành văn – luật rừng, bởi được hiểu như rừng “phòng hộ”, bao che cho dân làm gỗ ở lán này. Từ lán ra tới đường xe bò vận chuyển về hay đi tiếp vô rừng sâu chừng ba cây số, đưa gỗ vô ra lán không có con đường chính, mỗi lần chuyển là mỗi con đường, tìm đường mà ra để tránh để lại dấu tích.
Lán trại có miếng đất chừng hai sào, đủ để trồng rau củ cho lúc này lúc khác trên dưới hai chục con người ở đây cùng vài đứa nhỏ chăn bò. Lúc thêm người tới lúc người ra đi và lán nằm ngay bên con suối nhỏ có nước chảy quanh năm. Lo việc rau củ và cơm nước là ông Bảy già, ông khoảng bảy mươi mấy tám chục tuổi nhưng còn bửa củi ngon lành.
Trên dưới hai chục con người ở lán là trên dưới hai chục mảnh đời không ai giống ai, mỗi người mỗi cảnh. Người ở làng nó, người ở làng khác gần đó và có cả những người ở xa, ở xứ lạ hoắc mà nó chưa nghe nói tới bao giờ. Rừng ở xa nên người gần nhứt cũng phải hai ba tháng mới về một lần, người nửa năm hay cả năm, có người ba bốn năm ăn nằm dầm dề chưa thấy về.
Mới vào nhập hội nên việc đầu tiên nó được giao là cưa và bửa củi chẻ. Anh Lãm kèm nó. Cũng đi theo đoàn nhưng chỉ cưa những nhánh cây lớn hay những cây cưa đổ bị bọng không ấy gỗ được. Cưa đoạn năm tất, khúc nào đường kính chừng hai mươi thì bửa làm đôi, khúc lớn bửa làm ba làm bốn… Củi chẻ còn kêu củi thước, chất lên cao và ngang mỗi bên một thước thành thước củi, vị chi nửa khối. Bán tính tiền theo thước, mỗi thước bao nhiêu tiền đó, củi chẻ những lò nấu lớn như lò bánh mì thì để nguyên thảy vô chụm, nấu lò gia đình phải chẻ nhỏ ra thêm. Cưa nhắm đủ đầy thùng xe bò thì chất lên chở về lán, lán trại có ba chiếc xe bò với sáu cặp bò chiến. Hai anh em vừa kéo cưa sột soạt anh Lãm vừa chỉ nó:
“Mày vừa làm vừa quan sát nghen, hông có ai chỉ đâu, học nhìn nhau là chính, khi thấy sai người ta mới chỉ cho”.
Nó dạ:
“Em cũng có nhìn, mà cưa cây cho ngã là khó nhứt phải hông anh?”.
Anh Lãm gật đầu:
“Ờ, cưa cây ngã là nguy hiểm nên phải kỹ, phải cẩn thận, phải nhìn cây nó nghiêng theo chiều nào thường ngã theo chiều đó nhưng phải coi thêm hướng gió có thể xê dịch bao nhiêu, từ đó nhắm nó ngã đúng chỗ thì cưa ngang một nữa thân cây ở chiều ngã trước, sau đó cưa nửa bên còn lại, lúc nó sắp ngã, nghe kêu răn rắc là phải lấy cưa chạy tránh ra xa phòng bất trắc, cây trên sườn núi thì phần lớn đổ xuống, hy hữa có cây đổ ngược lên trên nhưng mấy cây này nguy hiểm lắm ít ai dám hạ”.
“Mấy lưỡi cưa đó bén ghê, sắc lẹm à”.
“Ờ, mấy lưỡi cưa cá mập mới ngon, là bén nhứt, phải mua từ tuốt ở Sài Gòn, ở thị xã hiếm lắm”.
Nghe tới Sài Gòn nó cười:
“Em đẻ ở Sài Gòn nè”.
Anh Lãm ngạc nhiên:
“Thiệt hả mậy, hèn gì nghe giọng mày có khác, mà sao mày hông ở trong đó, ở sì phố cho sướng mà lại lạc ra đây chi cho khổ”.
Nó thoáng chút buồn:
“Chuyện dài lắm anh ơi, bữa nào rảnh em kể nghe chơi, còn anh sanh ở đâu?”.
Anh lãm lắc đầu:
“Tao cũng chẳng biết mày ơi, tao theo bà ngoại đi tùm lum, Bà ngoại nói ba má tao mất sớm, chỉ nói vậy thôi, bả dắt tao đi đâu tao đi đó, tao thấy chủ yếu là mấy cái chợ, nhiều chợ tao nhớ mang máng hông biết ở đâu, cho tới khi lớn tao ở thị xã này, tao ở chợ Cồn, chợ cá đó mậy”.
Nó gật đầu:
“Em biết chợ Cồn, em đi học ở thị xã ba năm mà”.
Anh Lãm càng ngạc nhiên:
“Trời, mày học ở thị xã vậy mày học cấp ba rồi, hèn gì mày ăn nói có khác”.
“Dạ đúng đó anh, em học trường cấp III”.
Anh Lãm ngừng tay hút điếu thuốc:
“Làm một ngao mậy”.
Nó lắc đầu:
“Em chưa biết hút”.
Anh Lãm nói tiếp:
“Tập đi, bập bập cho nó vui, đỡ buồn, à mà mày học cao vậy sao không xin đi làm việc mà vô đây?”.
Nó xin bập thử điếu thuốc, hít một hơi nó nghe cũng đã đã nhưng khói đầy họng nên ho sặc sụa, anh Lãm kêu phải hít từ từ, hết ho, trả lời:
“Em định đi học lên nữa mà hổng được, bị vướng lý lịch”
Anh Lãm gục gật:
“À, vậy ha, ba mày sĩ quan Ngụy hả?”.
Nó chề môi:
“Ổng làm bàn giấy thôi chớ sĩ quan khỉ mốc gì nhưng người ta còn xét cả ba đời, đời ông ngoại là địa chủ”.
Anh Lãm lắc đầu:
“Thua luôn”.
“Còn anh, ở chợ cá cũng sướng mà?”.
Anh Lãm trầm ngâm:
“Cũng tàm tạm chớ sướng mẹ gì, tao làm bóc vác, khiêng cá dưới bến lên chợ rồi uýnh lộn, tao uýnh thằng dành mối xém bỏ mạng, tao trốn vô đây”.
Nó cũng ngạc nhiên:
“Nhìn anh hiền khô, em hổng có tin”.
Anh Lãm cười:
“Tao hiền thì có hiền nhưng tao cộc tánh, thằng kia lại ăn hiếp dành mối hoài tao nóng tao bụp một trận, tao úynh thì đừng hòng ai cản”.
“Thì ra là vậy, người ta nói tức nước vỡ bờ”.
Anh Lãm chặc lưỡi:
“Lâu rồi chưa về thăm bà ngoại, chắc cả năm rồi đó, chờ đợt này có tiền tao về, về thăm toàn len lén cũng oải, thôi đủ xe rồi chất lên về”.
Hai anh em chất đầy xe, móc bò vô ách, anh Lãm cầm dây mủi bò nhảy lên phía trước xe hụi bò đi, nó cũng nắm càng xe nhảy thóc lên.
Xe bò bánh cây lộc cộc lắc lư, xốc qua xốc lại, củi chất đầy vun bị lắc riết phẳng xuống bằng thùng. Tới dốc Bà già bật ngửa, anh Lãm cho dừng xe. Nó lôi hai tấm lưới bằng dây thừng lớn ra một cột chặn ngang phía trước một cột chặn ngang phía sau. Dốc Bà già bật ngửa nghe đã thấy ớn rồi, dốc qua suối dựng đứng, bà già đi lên phải bò chớ đi là bật ngửa sao mà hông ớn, nên phải cột chằn cho kỹ chớ có giỡn. Anh Lãm chặt hai đoạn cây cỡ bắp cẳng cặp song song theo thành xe, cột một đầu vô phía trước, một đầu ở sau để kéo trì xuống cạ sát bánh xe như cái thắng giảm bớt lực chạy băng băng xuống. Chỗ khúc cua bên trái thì kéo cây bánh bên phải và ngược lại, cho bò kéo xe xuống dốc, anh dặn:
“Nó xuống lẹ lắm, cẩn thận nghe mậy”.
Nói là bò kéo xuống dốc như thực ra chỉ là trượt xuống, mũi bò anh Lãm ngồi trên xe cầm dây kéo giựt ngược, cái đầu nó ngước lên trời thun sát cục u không còn thấy cái cần cổ, mình bò co rúm cong như con thỏ, chân trước và sau gần chạm vào nhau, thùng xe ủi chạm đít con bò, cứ vậy mà trượt rào rào xuống. Xuống hết dốc, tháo bò cho nghỉ ngơi uống nước, cho gặm cỏ chừng mười lăm phút lấy lại sức, hai anh em cũng xả hơi, mồ hôi mồ kê vãi ra như tắm, cái cây làm thắng cháy khét mòn gần hết phân nửa.
Lên dốc đỡ hơn, tháo cây bên hông làm thắng bỏ đi, nó đi trước cầm dây kéo bò, anh Lãm ngồi trên xe quất mạnh cho bò cố rướn mà lên. Qua dốc với xe củi chẻ, xe nhẹ chỉ cần hai anh em, chở gỗ lóng cần ít nhứt bốn người, lóng gỗ dài cỡ sáu thước trở lên và to thì phải tới tám người, thế thần vững chắc mới dám qua cái dốc Bà Già bật ngửa này…

Lê Đắc Hoàng Hựu