5. Những mặt trời mù
Mặt trời
to tròn và đỏ như trái tim vừa mới cắt
mặt trời thở phì phì như một loài rắn độc
mặt trời khạc từng búng lửa chang chang
mặt trời nhổ từng bãi đờm ướt máu
cái miệng mặt trời nở tràn cả khuôn mặt
một cái miệng sâu dài không lưỡi không răng
và gầm rống như cọp beo
và si ngốc như đười ươi
mặt trời cười sặc sụa từng cơn điên hí hửng
cả thung lũng đục ngầu và đỏ khé này
cả những núi non lầm lì xụ mặt kia, đang bốc cháy dưới những trận cười đổ lửa
đất cháy để trở thành gươm đao
đá cháy để trở thành quân canh lính giữ
đất và đá đã cháy thiên thu và đã chêt không biết mấy triệu lần
vì đã chết
nên không biết thế nào là niềm ước mơ và hạnh phúc tột cùng của những cơn mưa lũ, nỗi hân hoan của những trận gió dài trĩu nặng hơi nước, vẻ xanh tươi thắm thiết của ngàn ngàn bãi cỏ non tơ, mùi thơm trong sạch nhẹ nhàng của những loài hoa nhỏ dại, vẻ sừng sững âm u của ngàn sâu bóng cả
đã chết
và từng chết bao nhiêu tháng năm, nên không biết được thế nào là nỗi niềm mê đắm cũa những giọt nước run rẩy trườn qua thân mình, niềm tin yêu rung động của muông thú khi bước chân giẫm đạp đùa vui
chết trơ trụi
chết vô duyên nên chẳng thể nào nghe được tiếng chim ca vang lừng, những giọt sương rơi rụng và đến cả những khẽ run của chiếc lá xa cành
đã chết
và giờ đây khô cứng như một người bị róc hết cả tuổi ấu thơ, róc hết những niềm yêu niềm nhớ chỉ còn trơ cái khuôn mặt bị sị đầy những lỗ hang dục vọng và những nếp nhăn nham hiểm, chỉ còn lại cái phần xác nồng tanh đến lợm giọng, một nhìn phải quay mặt ngó lơ, hai nhìn phải giật mình bỏ chạy
cả cái miền đất trùng trùng những núi non chai cứng nghiệt ngã này đã là cái hí trường cho mặt trời năm năm tháng tháng cợt cười gào thét, là những cái bia to tướng cho mặt trời hung hãn bắn vào ngàn mũi tên lửa, là những hình nộm đứng trơ cho mặt trời vung gươm tập chém, là quặng trong lò luyện đang tới giờ nung chảy
Mặt trời vì vậy, thực sự là chúa tể của cái vương quốc tịch liêu này và trong cái thung lũng đỏ khé giống hệt cái miệng to rộng của mặt trời, chẳng một thứ gì có thể sinh sôi nhưng cũng chẳng một thứ nào bị biến mất
Mặt trời như hiện hữu suốt 24 giờ, nên dù đêm đã từng chan rưới biết bao giọt sương tinh khiết, như là hơi thở của trời cao đọng lại cũng chẳng còn được chút gì
Đất chưa mát mình mẩy đất, đá chưa láng lai hồn đá, thì mặt trời khốc liệt đã quạt xuống từng cơn lửa dữ
Và tồn tại thế nào được, khi những giọt sương mảnh khảnh yếu đuối thế kia, khác nào những thiếu nữ mong manh trong tay một thằng dâm bạo
Và gió
những cơn gió lên cao tót vời đã bị mặt trời phùng mang trợn mắt gầm rống đến nỗi gió nổi cơn điên, lông lốc quay cuồng, rồi nằm dài đờ đẫn trên những bức tường đá, hay lẫn trốn vào các khe sâu, khóc than một mình
cho đến khi tỉnh lại,
thì gió đã không còn là gió,
tả tơi bơ phờ,
chỉ còn một chút lắt lay như hơi thở của một người đợi chết
Như thế, cuối cùng người ta nghĩ rằng, cả cái thung lũng kỳ bí này là quê hương đích thực của mặt trời, rằng mặt trời không mọc lên từ phương đông và lặn ở phương tây, mặt trời mọc lên chính nơi đây và cũng lặn xuống nơi đây
chính giữa cái rốn đỏ quạch này mặt trời xé lòng đất vọt lên rồi lại chui tọt xuống đất như một loài yêu quái
bởi đó, không nơi nào trên quả đất ưu phiền này lại trần trụi, trọc tròi như ở nơi đây, không nơi nào mặt trời cuồng bạo và nham hiểm như thế
Mặt trời
ngươi có phải là con quạ vàng khè mà Hậu Nghệ đã bắn năm nào giờ bỗng dưng tái sinh quấy phá?
Ngẩm cho cùng, chính ngươi đã tự treo cổ ngươi, chính ngươi đã tự hủy diệt ngươi và triệu triệu sinh linh khốn khó
Ngươi có biết vậy không, hay ngươi vẫn dương dương tự đắc, dương dương kiêu hãnh và gầm rống hầm hè?
Và như thế là hết, đã hết
và như thế là mất, đã mất
những bình minh bát ngát trên biển khơi, khi đó mặt trời trần truồng và quyến rũ biết ngần nào, làn da của mặt trời nhỏ mịn đến nỗi có thể trông thấy cả những sợi gân li ti, mặt trời dễ thương bước đi núng nính trên đầu những ngọn sóng như một cô gái vừa bắt đầu biết làm dáng
Và trên những cánh đồng xanh ngút mắt, những dòng sông xa tắp đôi bờ, mặt trời thường khi ướt máu như hài nhi vừa lọt từ lòng mẹ, chưa biết khóc cười, chỉ biết ngo ngoe cái miệng đỏ xinh bé xíu
Những bình minh như thế, mặt trời đã mọc lên gợi cảm xiết bao!
Mặt trời vừa mãnh liệt, vừa dịu êm, hiện ra như một nguồn phúc vô biên, hơi ấm của mặt trời đã hé mở đôi lá non của hạt mầm đang ủ mình trong đất, đã tô son vẽ mày cho những ngọn tháp thiên thu dầu dãi, đã làm tuôn chảy láng lai màu xanh đậm mát của núi rừng và sông biển
Và, những cụ già hom hem mừng rỡ vì sống thêm được một ngày, những thiếu nữ chưa chồng náo nức đi thay áo mới
và những chuyện gì đang xảy ra cho những cặp vợ chồng trẻ, chuyện gì vậy cà, cứ xem cái vẻ ngượng nghịu đầy ẩn ý của nàng, cái mỉm cười ý nhị, cái nguýt chứa chan, cái hất tay dẫy nẩy bên cạnh anh chàng hơi mỏi mệt nhưng vẫn muốn nọ kia
và những anh chàng chưa vợ, họ làm gì thế, sao họ kêu hú hu về phía những cô nàng có đôi mông óng ả và những bước đi như rắn
cho đến cả chó mèo trâu bò gà vịt, tất cả đều cùng tươi trẻ đầy sức sống dưới ánh mặt trời vừa tỏa sáng kỳ diệu như phép màu, tất cả vẫn không ngớt hòa tấu kỳ cục sai âm luật và tiết điệu, chỉ được cái vui nóng sốt rộn ràng,
những tiếng mi eo mi eo, những tiếng gâu gâu gâu gâu, những tiếng nghé ngọ ngây ngô và tiếng gáy rền vang cao vút, tiếng gáy mạnh, đậm và đầy nhiệt tình của anh gà trống luôn kênh kiệu vì bộ mã diêm dúa lại càng thêm diêm dúa nhờ ánh mặt trời,
tiếng gáy như một hồi kèn thúc quân
Và, dưới ánh mặt trời thân quen, người ta bắt đầu một ngày mới thân ái và tự nhiên, người ta đi chợ búa ra đồng, hay lên rừng xuống biển, đều cười nói xênh xang như đứa trẻ vừa được may áo mới,
một ngày bình yên ran ran trong nắng với nền trời xanh như một niềm an ủi, với gió đùa nắng lao xao trên những hàng cây, với vợ chồng tình sâu nghĩa nặng, với con cái đỏ thắm ruột rà, với tình tự đắm say ở đầu ghềnh cuối bãi, với những yêu ghét giận hờn và mối thù truyền kiếp,
đã đầy dần như rượu chảy trong vò,
đã căng dần như trái cây đang chín.
Và như thế, mặt trời giống như một anh chàng chăn chiên hơi cô độc nhưng không buồn, từ trên trời cao nhin xuống khoan dung cho dù có hơi riễu cợt và ranh mảnh, vì dưới bóng mặt trời chỉ trong một sát na, đã có hằng bao nhiêu chuyện buồn vui của cái đám nhân loại vừa giàu có vừa đói khát, vùa phè phỡn vừa gầy còm, vừa đáng yêu mà cũng vừa đáng ghét, lúc nào cũng kêu be be như một bầy chiên vĩ đại
Cứ như thế, một ngày bình thản trôi qua, cả muôn người và muôn vật đã rất nên hạnh phúc,
cho tới buổi chiều
cho tới hoàng hôn lộng lẫy mênh mông,
cho tới lúc mặt trời hơi âu sầu và mỏi mệt, hơi lạnh lẽo vì cô độc,
mặt trời nằm chênh chếch trên đầu núi, như một người già tựa đầu lên cái sinh phần của mình, chờ đợi giấc ngủ ngàn thu,
đẹp và buồn biết chừng nào giấc ngủ cô tịch của mặt trời, sau khi đã thổi sinh khí vào đời sống suốt một ngày ròng rã,
mặt trời yên lặng khuất dần,
mặt trời mỉm cười tạm biệt đời sống,
trang nghiêm và thánh thiện như Đức Cồ Đàm nhập diệt,
mặt trời sẽ ngủ giấc ngủ của chiếc lá,
bóng đêm,
dù vậy vẫn chưa dám hỗn hào dâng lên,
hãy còn mắt nhìn của mặt trời trên lá cây, rừng núi, ruộng đồng và chiếc bóng của mặt trời ánh lên thinh không như có hằng hà sa số Phật,
và con người nói gì trên cõi nhân gian, phải chăng là một lời chúc thì thầm, xin mặt trời hãy ngủ ngon và ngày mai nhớ thức dậy.
Nhưng hôm nay và nơi thung lũng ngục tù này, mặt trời không phải thực mà là giả,
và chỉ có thể nghe được lời này,
hãy cút đi và đừng bao giờ trở lại…

KHUẤT ĐẨU

4. Chết đuối người trên cạn
Người tù thức dậy sau khi đã thiếp đi một lúc. Anh mơ hồ nhớ lại giấc mơ không rõ rệt, những hình ảnh nhập nhòa cùng những thanh âm khi chìm khi nổi. Anh cảm giác ở trong anh vừa nở ra thơm ấm, một điều gì đó rất lạ xa nhưng cũng lại mau chóng lụn tàn hút mất.
Anh trơ ra giữa một nhà mồ bằng kiếng với tay chân buồn rầu thừa thãi như không phải của chính anh. Nó nhàu nhò. Nó héo úa. Nó hôm nay không phải nó hôm qua và cũng chẳng phải của ngày mai. Nó là hiện thân của một cái gì không hình thù mặt mũi. Nó có vẻ rất gần với sự chết. Hay là sự chết đang nẩy mầm mọc rễ trong châu thân anh?
Anh đứng dậy một cách khó khăn, bởi vì cái xác buộc ngửa trên lưng cứ nhùng nhằng kéo anh xuống thấp. Anh nghe tiếng ọc ạch, óc ách từ cái bụng căng chướng như một mặt trống. Từ đó tràn ra một mùi hôi gắt, đậm, tưởng như sờ nắm được làm anh nghẹt mũi. Anh váng vất, ngật ngừ. Những con sóng kỳ lạ vẫn không ngớt trào lên trong anh khiến ruột gan đảo lộn. Anh muốn nôn, nôn, đến cả mật xanh mật vàng, nôn luôn tim óc, nôn luôn những tháng ngày xưa cũ mà anh đã từng nâng niu trân quý.
Anh cố gắng thử bước vài bước và anh tuyệt vọng hiểu rằng, giả dụ trước mặt anh không là núi đá kheo khu mà là dịu êm một triền cỏ mênh mông và cho dù đời sống chỉ cách anh một tầm tiếng gọi, anh cũng khó lòng đào thoát được. Anh đứng lặng thinh giữa đêm cũng thinh lặng, miệng nhay nhay như đứa bé đang nằm bú tay dưới ánh đèn. Anh mong trời mau sáng để lại nhìn thấy ánh mặt trời.
Bất chợt anh rướn người lên, toàn thân rung động như một cái cây bị gió lắc lư. Anh vừa nghe vang dội một tiếng động của đá vỡ trong khe núi sâu. Tiếng dội mạnh đến nỗi những vì sao cũng rung rinh và lả tả thưa dần như đang rụng xuống.
Đá chết
Đá tự đập vỡ mình và gầm rống như sư tử cùng đường
Đá đánh rơi mình trên những tảng đá khác, vẫn chưa hết thói quen so bì kèn cựa, nhảy tưng tưng như một quả bóng bằng đồng trước khi chịu vỡ tan thành sỏi.
Có một chút gì vừa ồ ạt vừa bi phẫn trong tiếng dội mỗi lúc một hỗn độn, như thể đó là tiếng thét liên hồi thoát ra từ một lồng ngực bị ép chặt đến cả ngàn năm. Chút gì vậy? Hay là những tảng, những khối ù lì, câm nín kia thực ra vẫn có một đời sống. Và đời sống ra sao? Phải chăng một đời xanh gờn gợn và giá băng đờ đẫn, một đời góc cạnh cứng nhọn như cõi lòng tịch liêu chỉ thuần lý trí một chiều? Một đời sống không chuyển dịch chỉ biết ầm ào quát tháo, chỉ biết áp đặt, chỉ biết trừng trị, không phải một đời mà cả triệu đời, đang khốc liệt giẫm đạp những mầm sống non tơ khác. Những đời sống ấy càng cao lớn càng vững chắc, thì những cuộc đời khác mong manh như cỏ dại làm sao sống được?
Tiếng dội khá lâu mới chịu im hẳn nhưng trong tim anh vẫn còn ùng ục âm ỉ, còn trầm thống ngân vang cho đến khi mặt trời lên.
Cảm thấy khó chịu vì đứng lên cũng chẳng được ích gì, anh lại ngồi xuống. Đêm trên cao cũng dần dà xuống thấp. Giống như một con nước rút, đêm để lại trên bầu trời những vệt đen bẩn thỉu như một bãi biển đầy rác. Dù vậy, những luồng sáng yếu ớt nhưng ấm áp quét ngang bầu trời vẫn là một đổi thay sinh động khiến lòng anh dịu xuống. Anh cảm thấy mùi vị của đời sống hãy còn lẫn trốn ở đâu đó và anh yên ổn đợi chờ.
Đúng vậy, một lúc sau, nền trời trước mặt anh ửng hồng như đôi má tươi non của thiếu nữ. Anh hiểu rằng mặt trời vẫn mọc lên ở đằng đông một cách uy nghi đường bệ sau khi đã phái những đạo quân ánh sáng đẩy lùi bóng tối về tận ổ hang của chúng. Và mọi sự xem ra có gì thay đổi mấy đâu. Đêm vẫn tàn và ngày lên. Mặt trời vẫn mọc ở nơi thường mọc. Và cái dấu hiệu đầm ấm cũng hứa hẹn một ngày đẹp trời để cho đời sống thường hằng lại bắt đầu bằng những nhịp điệu tuy quen nhưng không nhàm chán, một ngày làm việc, ăn uống, nghỉ ngơi và ân ái.
Nhưng đó là một ngày rất bình thường, rất thân quen của mọi người chứ không phải của anh. Một ngày của anh chỉ có nỗi đau và nỗi nhục. Chỉ một mình trơ trụi cùng với cái xác đang thối rữa trên lưng. Anh như con thú bị cạo trụi lông tách ra khỏi bầy đàn. Anh sẽ làm được gì trước một ngày mới đã bị đóng đinh dấu ấn tù đày? Sẽ ngồi đây cho đến khi chảy mỡ hay lếch thếch bò đi? Mà đi tới những đâu và tới để làm gì khi trước mặt sau lưng bên trái bên phải đều là đá?
Anh mệt phờ, ngán ngẩm. Nỗi khổ nhục mà anh phải chịu đựng cứ đầy lên theo từng nhịp thở. Nó nhầy nhụa, è ạch. Nó không nguyên do, không kích cỡ, nó không là định mệnh, nhưng hiện tại nó là của riêng anh. Chính vì vậy mà anh cảm thấy nơi nhà tù vĩ đại không chấn song này, mọi cái nhìn đều bị hất ngược về tận cõi lòng mênh mông tuyệt vọng. Con người đành phải căng lớn hai con mắt của mình ra, chong chong nhìn cho đến ứa máu cái thực trạng nóng bỏng bơ phờ, khiến tâm hồn rưng rưng bốc khói. Con người đành phải tra vấn, tự khảo tra chính mình, tự nguyền rủa chính mình để rồi sau đó, nằm dài đờ đẫn như con chó bị ăn đòn nằm liếm vết thương. Sẽ có một lúc nào đó con người sẽ ngất ngư trong một cơn cuồng điên xoay tròn thân phận mình như một con gió trốt. Sẽ phải vùng dậy thoát ra nếu không muốn bị xéo giày mục rã.
Mặc dù với những ý nghĩ cay đắng, nhưng trong buổi bình minh yên tịnh và có vẻ như tươi mới này, người tử tù vẫn cảm thấy tâm hồn mình vụt cao vút như đỉnh trời đang bắt đầu rực sáng. Anh hiểu là chưa, những thử thách cam go nghiệt ngã mà anh phải chịu đựng, thực ra hãy còn ẩn mình chờ đợi như thể một con chồn tinh quái biết né sợ cây gậy quyền phép của một vị đạo nhân. Và, tất cả sẽ thục sự tung hoành, sẽ dọc ngang quậy phá khi mặt trời treo cao bỗng nổ lớn như một tiếng pháo lệnh, cho cuộc giác đấu không cân xứng giữa con người bé nhỏ và chính mặt trời vĩ đại, mà đấu trường là cái lòng chảo khổng lồ này và khán giả là những tượng đá đủ hình thù quái dị đang đứng san sát lầm lì kia.
Anh nhìn xuống thân thể mình nhằng nhịt những thừng những xích, nhìn những cẳng chân cẳng tay căng bóng của xác chết, nhìn cái bầu đựng nước lủng lẳng bên hông, nhìn những chiếc bánh cột thành chùm và cây gậy của lữ hành mỏi mệt. Nhìn và tự hỏi người ta muốn gì với những thứ ấy. Cho phép anh đào thoát hay kéo dài những khổ đau? Như một con thú bị lột sống da lông rồi thả ra cho chạy. Chạy rồi ngã, rồi lại chạy cho tới chết. Như thế là cố tình cười cợt, sỉ nhục anh. Như thế là tận cùng cái ác.
Và kìa, mặt trời sau cùng vẫn mọc lên, đỏ và bóng láng. Người tù ngắm cái khuôn mặt tròn đầy quen thuộc kia, cảm thấy đau thắt khi nghĩ rằng cái nguồn sống mênh mông bất tuyệt ấy, với anh lúc này, là cả một thách đố kinh hoàng. Mặc kệ, anh uống một ngụm nước và rắn rỏi đứng lên. Anh nhìn thẳng mặt trời, nhìn đăm đắm cái khuôn mặt luôn được lau chùi bằng lửa đỏ và anh cảm thấy không thể nào chối cãi sự thân thiết đã có tự bao giờ giữa anh và mặt trời.
Anh muốn cất tiếng chào như trước đây mỗi sáng thức dậy anh vẫn chào mừng. Anh bước tới một bước, với tất cả lòng biết ơn, anh nói, chào bạn.
Nhưng đột nhiên anh thấy mặt trời đổi khác, không chỉ một mà cả trăm cả ngàn, những khuôn mặt đầm đìa máu, cùng phát ra những giọng cười si ngốc phun thẳng vào mặt anh những búng lửa nóng ran. Anh hiểu cái bản án lạ lùng nhất thế kỷ đã bắt đầu có hiệu lực và mặt trời trở thành một tên cai ngục cay nghiệt độc ác nhất. Anh cảm thấy chưa có sự ngây thơ nào lại dại dột và bi thiết như niềm tin của anh đối với mặt trời. Anh đánh rơi cây gậy trong tay mình, lòng bỗng lạnh như đã chết tự bao năm.

KHUẤT ĐẨU