Tiều phu

nguyenducbatngan

nằm với đất làm sao ta dám nói
nắng mưa nhiều còn phủ nặng quanh thân
lòng quay quắt khi hôn thầm bóng tối
tuổi chưa già mà ngỡ đã nghìn năm

bầy thú chạy hót mừng ta cô quạnh
sớm lên rừng ta với núi rưng rưng
cành khô gãy đâm ngang ngày giá lạnh
một lời đưa không hoá được kinh mừng

tình lầm lỡ theo trong lần thơ dại
rồi em theo người mắt ướt vàng hoe
ta thảng thốt giữa tim mình huỷ hoại
đứng phương này hoài vọng với trăng loe

ngồi tưởng nhớ em một mình lủi thủi
chảy bên người thầm lặng nước sông trôi
chiều xuống chợ trên vai này gánh củi
còn chi không từ tóc bạc da mồi.

Nguyễn Đức Bạt Ngàn

Cô giáo Trinh

nguyentri

Đủ mười bẩy điểm. Trong đó hai điểm ưu ái người thiểu số và một điểm cho mã vùng sâu xa Trinh vào đại học sư phạm. Cô chọn khoa tiểu học cho hành trình chinh phục tương lai.
Ông dượng của Trinh – ông nầy nông dân nên dùi đục lắm – bàn rằng:
– Sao không trung mà tiểu học? Thời nầy lương lậu giáo chức vẫn còn dứt cháo, theo trung học chuyên toán lý hoá sinh ngữ để thêm bớt mà dạy còn kiếm chút cháo chớ tiểu học thì có mà đoi sắc sớm. Mày không thấy mấy ông thầy bà cô ở đây à? Tay ga nhà tô nóc thái là dạy thêm mà có đó con ơi.
– Con không dạy thêm đâu. Con thề đó.
– Thề sao? Sao mà thề?
Cô Trinh kể chuyện học thêm nghe mà tội nghiệp. Bà má và bà bác của cô đi làm thuê muốn hộc xì dầu ở mấy cái nông trang trồng rau củ quả. Lương lậu hẻo lắm và lại làm thời vụ, nghĩa là có việc thì người ta kêu, hết thì xù. Mẹ goá con mồ côi, bà bác không chồng, nhà ở thì như cái tổ đĩa. Vậy mà lòng dạ nào để thêm bớt cái vụ học? Bà má tội nghiệp thương con lắm, bà bác còn thương hơn. Họ quyết cho Trinh ra ngô ra khoai, không thể để dốt nát làm cùn mằn con cháu như họ được. Trinh học cũng khá nhưng hai bà già muốn con cháu mình phải giỏi. Có giỏi mới vô được đại học. Và giỏi à? Vậy thì phải học thêm.
Trinh mồ côi cha nên nhạy cảm lắm với mồ hôi và ánh mắt của hai bà mẹ. Ở năm lớp tám Trinh nhận ra sự bất thường. Bạn cùng lớp, cùng khối lớp công khai nói về sự không hay trong thêm bớt. Rằng nhỏ đó thêm nên bài kiểm tra tuần nầy nó điểm cao vì biết trước, nghĩa là cô đó, thầy đó lấy bài dạy thêm cho làm kiểm tra ở lớp. Bạn cùng lớp học như bị buộc và Trinh nhận ra cách đối phó của bạn. Chỉ cần học thêm thì cái chuẩn lên lớp ăn chắc không cần thi lại. Thậm chí tiên tiến cũng không chi lạ. Tất nhiên muốn thêm phải có tiền. Nhiều tiền. Nghèo như nhà Trinh để thêm bốn môn toán lý hoá sinh ngữ thì thật sự nhiêu khê. May quá. Mẹ và bà bác ráng được. Mắt của mẹ có tối một chút cũng không sao. Tay bà bác có chai thêm một tí cũng không sao. Cả hai bảo vậy. Nhưng Trinh không thấy vậy.
Trinh thấy mình là gánh rất nặng.
Ở nửa năm lớp tám Trinh đã manh nha ý định đi làm. Đơn giản là anh chị em bà con cô bác trong xóm nhỏ nơi Trinh cư ngụ xong lớp chín là chia tay trường lớp để mưu sinh. Chưa đủ tuổi lao động để trở thành công nhân thì họ làm thời vụ. Cũng có anh chị xong đại học nhưng vẫn bế tắc chuyện công việc. Nhìn họ bà bác nói:
– Con Trinh cố cho xong mười hai rồi vô trung cấp kế toán, học thêm tiếng Hoa đi làm cho mấy công ty Đài Loan là nhứt hạng. Con Hồng con bà Thắm lương bây giờ là tám triệu một tháng lại làm trong phòng máy lạnh, sướng như tiên.
Chao ôi! Niềm mơ ước của bà bác rất chi lớn với gia cảnh hiện tại. Mơ ước và sự lam lũ của hai người thân khiến Trinh chạnh lòng. Nó làm cho cô gái bắt đầu dậy thì những nghĩ suy vẫn vơ. Nhiều vơ vẫn tụ lại cũng hoá lơn lớn. Chính nó khiến sự học của Trinh chững lại. May mà các môn thuộc tự nhiên Trinh không bị mất gốc nên bình yên, riêng vụ anh văn cô đã làm mất lòng cô giáo bộ môn. Không riêng Trinh mà hầu hết tuy lớp tám nhưng thì hiện tại đơn giản dùng để diễn tả cái chi thì chỉ vài ngoe biết được. Và cái sự biết nầy được gia đình gửi thêm bớt từ lúc còn tiểu học. Trinh thì một câu hoàn chỉnh viết còn không xong lấy đâu để nói? Các cô thầy của bộ môn nầy còn bó tay nói chi trò. Hơn một lần khách nước ngoài đến tham quan Trinh đã thấy cô giáo nói chuyện với họ bằng tay và giấy bút. Làm sao người ta có thể nói tiếng Anh khi xung quanh toàn người Việt? Cô nói không xong thì trò viết không thành cũng có chi lạ đâu. Vậy mà cô giáo mắng Trinh ngay giữa lớp là lười biếng là dốt nát vân vân:
– Mày không học thêm là không yên với bả đâu. – Bạn cùng lớp nói với Trinh.
– Tao không học đâu.
– Bả đì mày cho coi…
– Đì thì đì… mất gốc như tao học thêm cũng ngu thôi. Sao tao thù cái vụ học thêm nầy quá. Tao thề nếu chẳng may thành giáo viên sẽ không bao giờ dạy thêm.
– Không thêm thì ăn cháo.
– Cháo thì cháo…
Nhưng đời lắm cái thật buồn cười, chả ai định trước được cho mình cái chi sất. Tương lai muôn đời là bí ẩn. Hai bà mẹ kiên trì đưa Trinh qua cái ải cấp ba một cách xuất sắc nhưng cái mơ ước trung cấp kế toán đi làm cho công ty của bà bác bị ông dượng dùi đục chắm mắm cáy đập tan tành:
– Có làm thuê thì thuê cho bảnh. Cố cho có đại học thì thuê mướn vẫn cứ ngon lành hơn.
Và chỉ có sư phạm miễn học phí đào tạo nên Trinh thi. Khi cô chọn khoa tiểu học ông dùi dục mắm cáy bàn rằng tiểu học mệt lắm lại không thêm bớt chi được. Thời nầy không dạy thêm thì đói con ơi…
Ông không biết Trinh ghét vụ thêm bớt nầy.
***
Ở ký túc xá nhưng bốn năm sáu tháng mà Trinh khắc kỷ như một nữ tu vậy. May mà bạn cùng phòng cũng xuất phát điểm từ ruộng đồng nương rẫy. Ai cũng khó nên không dám màng đến cái phồn hoa của thị thành. Cả yêu đương cũng không. Các cậu trai đành bó tay chấm o rờ gờ khi nghe Trinh và bạn cùng phòng nêu quan điểm phải làm chủ đời mình trước khi chọn một ai đó để nhờ cái bờ vai. Trinh xinh xắn dễ thương lắm lắm nhưng ám ảnh bởi sự cằn cỗi của hai bà mẹ nên quyết khoan cái vụ yêu. Lắm anh con nhà sẵn sàng cho cô một bước lên xe hơi.
Sau bốn năm sáu tháng cô ra trường với cái bằng tốt nghiệp loại khá.
Chừng ấy thời gian hai bà mẹ dồn hết tâm và lực của mình để cho cô gái xong sự nghiệp là một nổ lực to lớn. Nhưng tấm ảnh cô Trinh mũ áo tân khoa tay cầm bằng tốt nghiệp không đánh tan niềm âu lo trong mắt hai bà mẹ tội nghiệp, ngay cả Trinh cũng không vui. Xong đại học thất nghiệp là thường ngày ở huyện, xong sư phạm như cô không có nơi để dạy cũng hết sức thường. Cả ba chung một hiu quạnh khi nghe rằng trong nghiệp nầy, vào thời nầy, không chung chi thì không thể có một suất trên bục giảng. Nghe đâu phải năm bẩy mươi triệu, dính líu với tiêu cực không có cò là bằng không. Cứ cầm chắc trăm triệu là đâu vào đấy. Và – trời ạ – chung chừng ấy để có lương vài triệu một tháng thôi ư? Và nếu hai bà mẹ có ngần ấy tiền thì họ dư sức để làm một cái chi đó ung dung nhàn nhã hơn để sống chả cần chi nhiều vô chữ nghĩa. Thực là khó.
Nhưng ông dùi đục bàn như vầy:
– Mày cứ nộp các cái lên phòng giáo dục, cứ đi thi công chức đâu ra đó cho đàng hoàng. Trong khi chờ đợi thì đi xin dạy hợp đồng ở ba cái cơ sở tư thục xem sao. Đừng có nghe nói… hề hề hề… tao cũng có nghe và cũng có biết sơ sơ vụ chung chi trong cái ngành cao quý nầy. Nhưng… hề hề hề… cái bằng của mày là dạng khá mà, với lại tiểu học ở xứ mình đang hiếm. Cứ làm như tao rồi hạ hồi phân giải. Trong mười cái tiêu phải có ba cái tích. Không ai dám tiêu sạch sành sanh đâu. Mày sẽ là một trong ba cái tích tao vừa nói nếu mày thật sự khá.
Hè thì hè tư thục vẫn hoạt động như thường. Hồ sơ của cô chả có chi phải bàn. Được đứng lớp hai bà mẹ mừng chi xiết kể. Các cái trong tầm chuyên môn nên không có chi khó với cô giáo trẻ. Hai triệu tám trăm nghìn cho tháng lương đầu đời Trinh đưa nguyên phong bì cho mẹ, bà mẹ mặt tươi như hoa khi con gái duy nhất đã tự kiếm ra được tiền, nhưng ông dùi đục cười:
– Tao lớp năm trường làng. Theo phụ hồ được năm tháng là lên thợ, lương ngày ba trăm, một tuần cầm chắc triệu tám, ưng làm, không ưng ở nhà nhậu. Bà mẹ nó – mười hai năm phổ thông thêm năm năm đại học được ba triệu bạc. Kỳ cục thiệt.
Kỳ cục chỉ là chuyện nhỏ. Dùi đục nói tiếp:
– Tao đây bộ áo quần lao động bảy chục ngàn bạc là hết phép. Mày giáo viên phải luôn luôn đẹp. Ba triệu thì làm sao hả con? Hồi đó tao đã nói theo cái trung học dạy thêm mới đặng vậy mà mày không nghe… Mà thôi liệu cơm gắp mắm. Tư thục chỉ tạm thời thôi. Lo nộp hồ sơ lên phòng nếu may mắn được đứng chính quy trong ngành thì mới tồn tại lâu dài. Tư thục là lệ thuộc dữ lắm, ưng nó hợp đồng không ưng nó cho nghỉ là vong mạng liền.
Trinh đi thi công chức và có vị thứ chín trong tổng số bốn mươi thí sinh dự thi. Quả là lời bàn của thiên hạ vô cùng bá láp. Ngay cả ông dùi đục cũng thay đổi suy nghĩ khi Trinh được phòng giáo dục điều về một trường tiểu học cách nhà năm cây số để tham gia giảng dạy. Ban giám hiệu trường cũng như toàn thể giáo viên đón Trinh như đón người thân. Cô nói với ông dùi đục sau một tuần đứng lớp:
– Con tưởng tốn như người ta nói.
– Chẳng qua cái bằng của mày nằm dạng khá. Thi công chức trong tóp mười. Quan trọng nhất đại học tiểu học đang là hàng hiệu ở xa xôi như xứ mình. Vậy là tạm gọi yên bề. Nhưng bây giờ cũng chỉ nằm trong dạng thực tập thôi con. Phải giảng dạy cho giỏi là một, hai là quan hệ với đồng nghiệp và lãnh đạo phải thiệt tốt thì mới có cơ hội vô biên chế. Hiểu không?
– …
– Trong cái quan hệ với đời sống của dượng mày đây cũng nghệ thuật lắm đa con. Phải biết mềm như mây và dẽo như nước. Thằng thợ hồ như tao cũng tự cho mình là nhứt huống chi kẻ chữ nghĩa và quyền thế trong tay. Nói nhỏ mày nghe ông phật nói Thiên thượng hạ địa duy ngã độc tôn, nghĩa là trên trời dưới đất chỉ có cái tôi của ta là tổ chảng. Mày hiểu không? Chớ có tự hào, tự mãn. Đừng tưởng mình quan trọng mới mong mà sống được trên trần ai nầy.
Trinh nghe thì nghe vậy chứ cô gái hai mươi lăm tuổi làm sao hiểu được thế nào để mềm như mây dẽo như nước. Trinh sống và hành động theo kiểu của cô. Cái kiểu sống của một con người luôn luôn phải dấu cảm xúc thật của mình bởi sự túng hụt. Tập sự nên cô phải nhờ vã người đi trước hơn là có ai đó nhờ cô. Đại học của cô chả có gì cao giá so với những người đã đừng lớp từ vài ba cho đến cả chục năm. Trinh chả có chi để tự mình khen mình nói chi hào hay mãn. Và – quan trọng bậc nhất – lương tập sự của Trinh chỉ hai triệu năm trăm nghìn một tháng. Nó thua anh tư thục những năm trăm nghìn.
Nhưng ông dượng dùi đục chắm mắm cáy không có thời gian để nói câu thợ hồ như tao bảnh hơn mầy gấp hai lần rưởi.
Ông tròn xoe mắt ra mà kinh ngạc.
***
Thợ hồ là em rể của bà bác là anh rể của mẹ Trinh. Vợ chồng ông nầy nghèo mà ham vui nên những bốn đứa con. Tổ sư thực dụng nói:
– Trên đời nầy thằng ngu nào cũng muốn con cái mình ăn học đến nơi đến chốn. Nhưng không điều kiện thì – a lê hấp – nhứt nghệ tinh nhứt thân vinh. Ruộng bề bề không bằng một nghề trong tay…
Con cái ông dùi đục xong lớp chín là học nghề ráo. Thằng theo cha làm thợ hồ, đứa bào đục ăn lương trong trại đóng hòm, hai đứa con gái làm công nhân. Nói chung chả giầu có gì nhưng cũng rượu sớm trà khuya. Dùi đục vô cùng kinh ngạc khi bà chị nói:
– Dượng kêu thằng Huy – Con trai của dùi đục – đóng cho con Trinh hai chục bộ bàn ghế.
– Chi vậy?
– Con Trinh thuê nhà dạy thêm.
– Dạy thêm?
– Ừ.
Để giải phóng bất ngờ bà chị vợ kể rằng ở cái trường Trinh đang công tác cô thầy nào cũng thêm hết. Lớp của ai người ấy tự thêm. Trinh được đồng nghiệp giới thiệu thuê một căn nhà làm nơi mở lớp. Bây giờ là đóng cho ra hai chục bộ bàn liền ghế dành cho bốn mươi học sinh.
– Bốn mươi đứa học thêm hết luôn?- Dùi đục cực ngạc nhiên.
– Ừ.
– Cả trường ai cũng thêm sao không mượn phòng ốc của trường cho tiện?
Cô Trinh nói với thợ hồ rằng ban giám hiệu trường vờ nhắm mắt cho giáo viên thêm thắt. Cũng chẳng quan trọng chi vì thêm bớt đang nằm trên bàn tranh luận, và trong khi tranh ta cứ thêm, nhưng không nên để dư luận xì xào. Vậy là ai muốn thêm thì tự thân vận động. Trinh hiền diệu, dễ thương. Tốt nghiệp đại học dạng khá nhưng khiêm tốn cực kỳ. Đồng nghiệp yêu lắm nên nói cô thêm đi để cải thiện. Rõ ràng là lương Trinh nhận suốt một học kỳ đã cho cô cặn kẻ thế nào là thanh bạch của nghề giáo.
May quá – thiệt là may – nơi Trinh dạy đang đô thị hoá để đạt chuẩn nông thôn mới. Bốn mươi học sinh lớp Trinh dạy hầu hết cha mẹ đang làm việc tại những công ty. Buổi sáng đưa con cháu đến trường trưa chúng về với ông bà nội ngoại. Chiều chúng làm chi có trời biết. Vậy cho chúng học thêm với cô thầy đương nhiệm còn chi tốt hơn. Cái mà cô Trinh từng thề không bao giờ thêm bớt nếu mình trở thành giáo viên nhanh chóng phá sãn bởi lương chính quy và phụ huynh khẩn khoản. Có là thánh cũng không cản được sức cám dỗ của phù hoa và lời đường tiếng mật nói chi cô Trinh.
Bốn mươi học sinh học thêm một tuần sáu buổi chiều phụ huynh trả cho Trinh ba trăm nghìn một tháng. Bốn mươi nhân ba trăm. Ông thợ hồ kinh ngạc:
– Mười hai triệu?
Nhưng chuyện không ngừng ở đó. Dạy thêm chỉ là chuyện nhỏ, rất nhỏ. Quà tặng cho thầy cô ngày hai mươi tháng mười một cũng bé tí hin. Thợ hồ lại ra tay cơi nới phần sân nơi dạy học để bà chị và cô em vợ làm thêm công tác hậu cần cho học trò cô Trinh. Phần sân là nơi giảng dạy. Bên trong nơi mẹ và bà bác phục vụ bữa ăn và nghỉ trưa cho bốn mươi học sinh của cô.
Thợ hồ dùi đục trầm ngâm khi khui móng xây nhà cho bà chị vợ:
– Bà mẹ nó – tui cũng cố cho thằng cháu nội đến nơi đến chốn. Muốn không muốn cũng buộc nó theo đại học tiểu học.
Nguyễn Trí

ĐẤT NƯỚC SAU MÙA LÊN ĐỒNG

dami

Không còn chút tĩnh lặng nào dưới trời xanh
anh chỉ còn cách nhốt mình trong căn phòng màu trắng

Sau mùa màng hoan ca bài khải hoàn em giết anh mẹ mất con
đã đến những mùa màng cướp hiếp giết tình tù tội

Và mùa thênh thang những nhà tài trợ đã đến kỳ gặt hái
ta gặt về này biển này đảo này tài nguyên sâu tận dưới trùng trùng đất bazan
ta gặt cây xanh trên đường
ta gặt trường học nhà thương đổi thành cao ốc siêu thị
giang sơn không phải thu về một mối
giang sơn đã thu về một nhúm
(tái định nghĩa nhiều lần chủ thuyết)
lịch sử không có anh hùng
lịch sử được viết bằng chữ của nhà tài trợ
quên máu đi
quên đau đi
quên chữ đi
chỉ duy sự vĩ đại hàm ân một đời nhà tài trợ vàng tài trợ bạc hay nhà đồng trợ

Đã đến mùa của những cơn đột tử hôn ám
chính trị thần quyền

Đã đến mùa gái đẹp cứu rỗi
những con lợn lòng
bất kể doanh hay dâm nhân, chính hay phụ khách
(đẻ con gái phải dao kéo từ trong bụng)

Đã đến mùa rượu chảy như suối thịt đầy như núi
hoa chất như mộ
chôn rất sâu thấu đáy chín chục phần trăm thân phận da vàng

Đã đến mùa chuyển khoản
kho đụn đầy lên những monaco thụy sĩ hun hút loài người

Sau mùa lên đồng
số đông còn lại chi chít mặt trâu đằm
còng lung cho hạnh nhẫn nhục nở hoa và lòng từ bi nở hương và chờ ngày giác ngộ

Đã đến mùa sâu đục thân quyền lực đục lỗ chỗ tài nguyên
người đục lỗ chỗ vào lòng tốt của người
hôn ám hết những con mắt trơ tráo nhìn nhau
cuộc trò chuyện nào cũng nhang nhác đầu đường xó chợ…

Đã đến mùa của những kỷ lục dài và to và rộng và cao và sâu nhất nhất thế giới
những thức dài cao rộng sâu không cho thêm nhân loại một chút dấu cộng dấu trừ nào về hạnh phúc ấm no
đã đến mùa người nghèo phải chết
để tái sinh lần sau mà mong thoát kiếp con nhà nghèo

Đã đến mùa lời nói thật đáng được chưng trong lồng kiếng mang đi triển lãm lưu động cho con cho cháu cười vào cái được kêu là sự thật
đâu cũng vàng mã
dối trá là đỉnh cao trí tuệ

Đã đến mùa tấm giấy bồi phết màu ngụy thuyết

anh và em và mù màu
nghi ngờ sợ hãi cả nhau
sống sinh sôi bằng trăm nghin ngụy thuyết
Đã đến mùa huyền sử tạp giao cùng chính sử

Đã đến mùa bóp nặn hầu bao người thấp cổ bé họng
số đông ông bà chủ còng lưng trả nợ cho nhúm nhỏ đây tớ của mình

Tôi yêu đất nước này lầm than (*)

ĐA MI
(Chữ của Trần Vàng Sao)

Người hành khất Việt Nam

trantrungdao

Tôi không xin cả cuộc đời
Chỉ mong một chút tình người Việt Nam
Đời tôi nắng dãi mưa dầm
Ôm thương nhớ đứng gọi thầm tên nhau
Con tôi lưu lạc phương nào
Đứa ra miền Bắc, đứa vào miền Nam
Đứa về theo núi theo sông

Chết trong Trại Cấm, chết lòng biển sâu
Nhà tôi dột nát đã lâu
Bốn nghìn năm để một màu khăn tang
Tôi người hành khất Việt Nam
Ngồi nghe máu nhỏ xuống bàn tay khô
Tôi không giành giựt cơ đồ
Chỉ xin một chút tự do làm người.

Trần Trung Đạo

chuyện chép từ Cuốn Sách Cũ (5)

dunga

Tôi rất thích mười ngón tay của tôi. Ba tuổi, tôi đã sử dụng chúng khá thành thạo, để ăn, để chơi, để nghịch và để thể hiện tình yêu với những người trong gia đình. Tôi thích dùng các ngón tay vuốt ve khuôn mặt của mẹ cảm nhận làn da mịn, thơm ngát. Và khi tôi mân mê ti-của-mẹ thì thế giới quanh tôi biến mất, chỉ còn một cõi thần tiên, mặc kệ những ai lêu lêu mắc cỡ tôi.

Thích mười ngón tay mình, tôi cũng rất thích bài hát Finger Family với giai điệu hấp dẫn. Mẹ tôi, sau này, nói là tôi hát suốt ngày bài đó, khi tôi ba tuổi.

Daddy finger, daddy finger, where are you?
Here I am, here I am. How do you do?
Mommy finger, Mommy finger, where are you?
Here I am, here I am. How do you do?
Brother finger, Brother finger, where are you?
Here I am, here I am. How do you do?
Sister finger, Sister finger, where are you?
Here I am, here I am. How do you do?
Baby finger, Baby finger, where are you?
Here I am, here I am. How do you do?

Có ngón tay ba, ngón tay mẹ, ngón tay anh chị và em bé. Một gia đình ngón tay trên bàn tay bé xíu của tôi.

Mẹ bắt đầu dạy tôi tự cầm muỗng, rửa tay và dần dần tự đánh răng, mặc quần áo, mang giày dép… Mẹ mua cho tôi một hộp màu và cuốn tập tô màu. Nhưng tôi không thích tô mấy cái hình trong sách, vì hễ tôi muốn cho quả đu đủ mặc áo tím, con ếch có bộ da hồng, con cua màu xanh da trời… là người lớn lại chê tôi tô sai với hình mẫu hoặc chê tôi không biết nhìn ra màu. Ghét ghê lắm.

Với người lớn, hình như, chỉ có một thế giới mà họ thấy được bằng mắt. Họ đâu có biết thế giới trẻ con của tôi đầy những sắc màu vô cùng kỳ ảo, đầy những mộng tưởng thần tiên, đầy những phép màu tuyệt diệu. Họ đâu có nghe con nhện ở góc nhà vừa treo cái mạng tí xíu vừa nói chuyện với tôi về những hạt sương long lanh trên cái mạng của nó giăng ngoài sân. Họ cũng đâu có thấy sáng sáng tôi vui đùa cùng Phù Thủy và Bốn Con Ma ở bốn góc mùng.

Tôi muốn tự nguệch ngoạc mọi thứ theo ý mình nên mẹ cho tôi một cuốn vở giấy trắng. Nhưng vẽ trên tờ giấy nhỏ tí tẹo và luôn bị tôi xé vụn ra rắc đầy nhà, cũng không làm tôi hứng thú được bao lăm. Tôi thích vẽ những hình ảnh của tôi trên tường nhà, những bức tường trắng, rộng lớn, thỏa thích cho tôi vung bút và quan trọng hơn là chúng tồn tại rất lâu. Ở nhà tôi, ở nhà ông bà nội, ở nhà ông bà ngoại, ở đâu cũng có những bức tường cho tôi vẽ cả. Ở đâu, cũng đầy những vệt thẳng nghiêng ngã, những vệt ngang xiên xẹo, những vệt cong xoắn xít rối rắm… Chúng có khi là những hàng cây, những hạt mưa, những con đường, những vòm lá, những đám mây… trong trí tưởng thơ bé. Có vẻ như không ai thích thú và khuyến khích tôi ở cái trò vẽ vời này. Nhưng được cái, không ai la mắng tôi trầm trọng, họa chăng là chút càm ràm, chút lắc đầu, chút chép miệng… Với họ, những hình vẽ của tôi sẽ không tồn tại lâu, vĩnh cửu như tôi nghĩ.

Mãi sau này, khi lớn lên, tôi mới hình dung cái lý do của một đứa bé chỉ thích vẽ lên tường những đường nét nguệch ngoạc.

Tôi có nhiều thứ của tôi : thú bông, đồ chơi, quần áo giày dép mũ nón. Tôi có ông bà ba mẹ và người thân của tôi. Tôi có căn nhà của tôi. Nhưng những thứ đó là những cái bên ngoài, được sắm sửa cho tôi, chứ không phải cái-tự-có-trong-bản-thân-tôi. Chỉ qua suy nghĩ của tôi, qua ngón tay tôi, qua công cụ là cây bút, tôi mới tự làm nên thế giới của riêng mình. Khi đè những nét chì lên tường, tôi đang là một đấng sáng thế. Tôi không muốn thế giới của tôi mai một trên tờ giấy nhỏ, tôi muốn chúng tồn tại trên những bức tường cứng chắc và rộng lớn, vĩnh cửu đối với tôi.

Đó là niềm vui sáng tạo mà Thượng Để muốn chia sẻ cho con người. Ngài đã đặt nó ngay trong sâu thẳm của từng đứa bé và thúc dục nó thể hiện từ khi biết ngọ ngoạy mười ngón tay xinh…

DU NGÃ

GỘI

letungquan

Ta về gội chút kiêu sa
Gội cây trong lá, gội ta trong người.
Gội tình, gội mãi một đời
Phù sinh áo lụa bên trời phất phơ.
Ta về gội nửa vần thơ
Nửa bay theo gió nửa chờ nơi đây.
Buồn hiu gội trắng bàn tay
Em đi ta gội chuỗi gầy hoang sơ.

À ơi nơi xứ xa mờ
Có hay lóng lánh nơi bờ mi khô.

Lê Tùng Quan

DẠO KHÚC 31

nguyenquangtan

Vì sao đẹp nhất trong tất cả các vì sao của bầu trời
Đêm nay xuống cõi đời và nói yêu tôi
Con nai hiền nhất trong tất cả những con nai trong bầy
Sáng hôm nay đã vào cánh đồng hoa cỏ nhảy nhót đùa vui
Đây là mầu nhiệm tuyệt đối
Không thể nói bằng tiếng nói loài người

Dòng sông xanh đêm qua đã dâng nước tràn bờ
Và cuốn đi tất cả những âm thanh trên những phím ngà
Rồi nói lời từ giã
Rồi tuôn vào bao la
Đây là điều kỳ lạ
Đây là điều không ngờ
Mà chúng ta chỉ gặp trong sương khói những trang thơ

Tôi vẫn nhớ đêm mà đôi mắt em nhìn tôi đăm đăm
Mắt hươu nai
Mắt sông dài
Mắt như vì sao đẹp nhất bầu trời đêm nay
Xuống cõi đời
Và nói…
Yêu tôi.

Nguyễn Quang Tấn

ĐIỂM DANH NHỮNG ĐỢT BIỂU TÌNH

buichivinh

Chủ nhật ngộp thở
Báo chí truyền hình đưa tin như… khủng bố:
Ai đi biểu tình đều bị kích động bởi đảng Việt Tân
An ninh mặc cảnh phục, thường phục đầy đường phố
Bầy chó chạy rong không chịu mặc quần

Huỳnh Ngọc Chênh để đầu trần
Ngồi tọa kháng đúng 5 phút trên đường Nguyễn Huệ
5 phút trải qua dài như dâu bể
5 phút để tang cá và người
5 phút công khai đối đầu bạo lực
Trước khi nhân quyền bị chặt làm đôi

Hoàng Mỹ Uyên bế đứa con vô tội nhất trên đời
Lãnh đủ những đòn roi vào mặt
Người phụ nữ chân yếu tay mềm đổ như thân cây trốc gốc
Nhe nanh bọn thú mặt người
Thêm 1000 thánh Gandhi bất bạo động
Đã đảo Formosa, đả đảo lũ đười ươi

Hỡi những chủ nhật thành phố đầy kẽm gai
Áo giáp, xe tù, dùi cui múa vuốt
Cá Việt Nam chết vì nguồn nước
Người Việt Nam chết bởi bạo quyền
Ai hèn với giặc, ai ác với dân, mọi người đều thấy được
Vậy thì gục đầu hay đồng loạt đứng lên ?

Bùi Chí Vinh
18-5-2016

Saigon bây giờ…

dohongngoc

Saigon bây giờ không thấy có người đẹp nữa! Xưa ra đường cứ thấy người ta vừa chạy xe vừa… ngoái đầu lại nhìn. Bây giờ ra đường người con gái nào cũng trùm kín mặt, mang vớ dài tay, găng tay kín mít, áo khoác sùm sụp, đầu đội mũ bảo hiểm, chỉ chừa hai con mắt lom lom qua kính bảo hộ… !

Ở trên cao nhìn xuống người người dày đặc, từng luồng từng luồng cuồn cuộn trôi đi, lâu lâu cụng mũ bảo hiểm một cái rồi mạnh ai nấy đi, cứ như đàn kiến. Đi bộ trên đường nhiều khi gặp người chào hỏi thân thiện mà chẳng biết ai là ai, đến lúc như chợt nhớ ra họ mới gỡ khẩu trang cười lỏn lẻn. May thay, con gái Saigon bây giờ tuy che mặt mà lại hở đùi! Họ mặc quần short thật ngắn ra đường bất kể sáng trưa chiều tối. Nhờ đó mà cũng có thể nhìn ra người đẹp! Có điều hơi nguy hiểm cho giao thông công cộng vì đường sá không thông thoáng như xưa. Áo dài thì khó mà tìm thấy nữa rồi- trừ trên sân khấu và sàn diễn thời trang. Con gái vì thế mà không còn yểu điệu, dịu dàng, tha thướt nữa. Ngay cả những ngày lễ tết, ở đường hoa Nguyễn Huệ rực rỡ vậy mà cũng khó tìm thấy một tà áo dài. Mọi người trở nên hấp tấp, vụt chạc, căng thằng hơn bao giờ hết. Cái lý do vì sao mất áo dài rồi phải trùm kín mít cả người như vậy thì ai cũng biết. Bụi khói mù trời. Không khí hừng hực. Môi trường đô thị ngày càng xấu đi. Cây xanh tàn rụi. Cao ốc vùn vụt bốc lên!

Saigon bây giờ béo phì ngày càng tăng! Một sự phồn vinh thực chớ không phải giả tạo. Béo phì nhanh nhất ở phụ nữ và trẻ con. Các chuyên gia dinh dưỡng la ơi ới, báo động hoài mà chẳng ai thèm nghe. Nghe chi cho mệt. Các cửa hàng fastfood cứ mọc ra như nấm. Ai cũng biết fastfood tới đâu, béo phì, tim mạch, tiểu đường, huyết áp… theo tới đó. Mà bệnh tật càng tăng thì… càng tốt chớ sao. Thuốc men, thực phẩm chức năng, quảng cáo…ồn ào thì kinh tế càng phát triển. Thức ăn thức uống toàn hương liệu, hoá chất, bột nêm các thứ làm cho chuyện bếp núc trở nên đơn giản. Cứ xem TV thì biết. Người nào người nấy già trẻ lớn bé mặt mũi bóng lưỡng, hí hửng chụp giựt nước uống thức ăn, nhảy nhót mừng vui tưng bừng mọi nơi mọi lúc!

Saigon bây giờ cận thị quá trời! Trẻ con nứt mắt đã cận thị. Mẫu giáo tiểu học cận thị tùm lum. Tiệm kiếng mở ra tràn ngập, góc nào cũng có. “Chỗ nào rẻ hơn trả lại tiền!”. Ấy cũng nhờ vi tính, game online, TV… các thứ ngày càng hấp dẫn. Thế giới nhỏ trong lòng bàn tay. Trẻ con sướng như tiên. Đồ chơi trên trời dưới biển khắp hang cùng ngõ hẹp. Lâu lâu kêu có hóa chất độc hại. Khi biết thì mọi thứ đã muộn rồi. Kể cả thuốc “cam” nổi tiếng một thời nay gây ngộ độc chì không thuốc chữa. Lạ là người ta vẫn cứ tin và vẫn cứ nhắm mắt uống càng! Các loại sữa “thông minh” dành cho trẻ con ngày càng nhiều, khiến các bà mẹ không muốn cho con bú sữa mình nữa. Rõ ràng các thế hệ trước đây không được uống sữa thông minh nên có vẻ kém… thông minh!

Saigon bây giờ loãng xương hơi nhiều. Đi ngoài đường thấy người ta lố nhố, tụ tập, tưởng gì, hóa ra đang túm tụm đo xương! Có người tử tế, vì sức khỏe cộng đồng, đem máy đo mật độ xương ra ngoài đường đo cho ông đi qua bà đi lại. Ai cũng loãng xương kẻ ít người nhiều! Sau đó ai cũng mua một vài hộp sữa, một vài loại thuốc chống loãng xương là xong.

Saigon bây giờ đua nhau sửa sắc đẹp. Ai cũng sửa được, không cần phải học. Ai cũng nên sửa, từ cô hoa hậu đến ca sĩ, người mẫu, cô hàng xén, anh doanh nhân. Bơm vú bơm mông, cắt mắt, xẻ mũi, chẽ cằm rào rào. Ai cũng thành người mẫu ca sĩ Hàn quốc. Nhan sắc rộ lên khiến các nhà thơ… bí không còn làm thơ được nữa!

Saigon bây giờ trẻ con bỗng dậy thì sớm. Không dậy thì sớm cũng uổng! Mọi thứ kích thích cứ rần rật chung quanh. Phim ảnh, internet, sách báo… các thứ. Thức ăn thức uống béo bổ các thứ. Khí hậu nóng lên. Tỷ lệ phá thai vị thành niên tăng một cách đáng ngại. Tình trạng vô sinh cũng nhiều. Ly dị cũng mau. Người ta đua nhau mổ đẻ cho đúng giờ hoàng đạo. Trẻ sanh non, suy hô hấp, thiếu dưỡng khí não, lớn lên tâm thần cũng bộn!

Tóm lại, sức khỏe cộng đồng ở Saigon bây giờ có nhiều điều đáng suy gẫm.

ĐỖ HỒNG NGỌC

Tôi làm thơ nựng con mèo

13227978_1023320564389983_1813097083_n

Sáng nay chiếc lá bay vòng
Có con mèo nhỏ vào trong lòng ngồi
Vỗ về tôi hát: À ơi
Mèo ngoan ngủ nhé ngủ rồi mới ngoan.
Trưa nay chiếc lá bay vàng
Có con mèo nhỏ cũng vàng lá bay
Tay gân guốc vuốt lưng gầy
Mèo ngoan ngủ dưới hai tay rất mềm
Chiều nay chiếc lá bên thềm
Có con mèo nhỏ ngáy rền trong tay
Mèo buồn nên ngủ rất say
Tôi không buồn cứ ngồi đây với mèo.

Tôi làm thơ nựng con mèo
Từng câu rớt xuống bao nhiêu là lời…

LÊ THANH TRƯỜNG