Cô giáo Trinh

nguyentri

Đủ mười bẩy điểm. Trong đó hai điểm ưu ái người thiểu số và một điểm cho mã vùng sâu xa Trinh vào đại học sư phạm. Cô chọn khoa tiểu học cho hành trình chinh phục tương lai.
Ông dượng của Trinh – ông nầy nông dân nên dùi đục lắm – bàn rằng:
– Sao không trung mà tiểu học? Thời nầy lương lậu giáo chức vẫn còn dứt cháo, theo trung học chuyên toán lý hoá sinh ngữ để thêm bớt mà dạy còn kiếm chút cháo chớ tiểu học thì có mà đoi sắc sớm. Mày không thấy mấy ông thầy bà cô ở đây à? Tay ga nhà tô nóc thái là dạy thêm mà có đó con ơi.
– Con không dạy thêm đâu. Con thề đó.
– Thề sao? Sao mà thề?
Cô Trinh kể chuyện học thêm nghe mà tội nghiệp. Bà má và bà bác của cô đi làm thuê muốn hộc xì dầu ở mấy cái nông trang trồng rau củ quả. Lương lậu hẻo lắm và lại làm thời vụ, nghĩa là có việc thì người ta kêu, hết thì xù. Mẹ goá con mồ côi, bà bác không chồng, nhà ở thì như cái tổ đĩa. Vậy mà lòng dạ nào để thêm bớt cái vụ học? Bà má tội nghiệp thương con lắm, bà bác còn thương hơn. Họ quyết cho Trinh ra ngô ra khoai, không thể để dốt nát làm cùn mằn con cháu như họ được. Trinh học cũng khá nhưng hai bà già muốn con cháu mình phải giỏi. Có giỏi mới vô được đại học. Và giỏi à? Vậy thì phải học thêm.
Trinh mồ côi cha nên nhạy cảm lắm với mồ hôi và ánh mắt của hai bà mẹ. Ở năm lớp tám Trinh nhận ra sự bất thường. Bạn cùng lớp, cùng khối lớp công khai nói về sự không hay trong thêm bớt. Rằng nhỏ đó thêm nên bài kiểm tra tuần nầy nó điểm cao vì biết trước, nghĩa là cô đó, thầy đó lấy bài dạy thêm cho làm kiểm tra ở lớp. Bạn cùng lớp học như bị buộc và Trinh nhận ra cách đối phó của bạn. Chỉ cần học thêm thì cái chuẩn lên lớp ăn chắc không cần thi lại. Thậm chí tiên tiến cũng không chi lạ. Tất nhiên muốn thêm phải có tiền. Nhiều tiền. Nghèo như nhà Trinh để thêm bốn môn toán lý hoá sinh ngữ thì thật sự nhiêu khê. May quá. Mẹ và bà bác ráng được. Mắt của mẹ có tối một chút cũng không sao. Tay bà bác có chai thêm một tí cũng không sao. Cả hai bảo vậy. Nhưng Trinh không thấy vậy.
Trinh thấy mình là gánh rất nặng.
Ở nửa năm lớp tám Trinh đã manh nha ý định đi làm. Đơn giản là anh chị em bà con cô bác trong xóm nhỏ nơi Trinh cư ngụ xong lớp chín là chia tay trường lớp để mưu sinh. Chưa đủ tuổi lao động để trở thành công nhân thì họ làm thời vụ. Cũng có anh chị xong đại học nhưng vẫn bế tắc chuyện công việc. Nhìn họ bà bác nói:
– Con Trinh cố cho xong mười hai rồi vô trung cấp kế toán, học thêm tiếng Hoa đi làm cho mấy công ty Đài Loan là nhứt hạng. Con Hồng con bà Thắm lương bây giờ là tám triệu một tháng lại làm trong phòng máy lạnh, sướng như tiên.
Chao ôi! Niềm mơ ước của bà bác rất chi lớn với gia cảnh hiện tại. Mơ ước và sự lam lũ của hai người thân khiến Trinh chạnh lòng. Nó làm cho cô gái bắt đầu dậy thì những nghĩ suy vẫn vơ. Nhiều vơ vẫn tụ lại cũng hoá lơn lớn. Chính nó khiến sự học của Trinh chững lại. May mà các môn thuộc tự nhiên Trinh không bị mất gốc nên bình yên, riêng vụ anh văn cô đã làm mất lòng cô giáo bộ môn. Không riêng Trinh mà hầu hết tuy lớp tám nhưng thì hiện tại đơn giản dùng để diễn tả cái chi thì chỉ vài ngoe biết được. Và cái sự biết nầy được gia đình gửi thêm bớt từ lúc còn tiểu học. Trinh thì một câu hoàn chỉnh viết còn không xong lấy đâu để nói? Các cô thầy của bộ môn nầy còn bó tay nói chi trò. Hơn một lần khách nước ngoài đến tham quan Trinh đã thấy cô giáo nói chuyện với họ bằng tay và giấy bút. Làm sao người ta có thể nói tiếng Anh khi xung quanh toàn người Việt? Cô nói không xong thì trò viết không thành cũng có chi lạ đâu. Vậy mà cô giáo mắng Trinh ngay giữa lớp là lười biếng là dốt nát vân vân:
– Mày không học thêm là không yên với bả đâu. – Bạn cùng lớp nói với Trinh.
– Tao không học đâu.
– Bả đì mày cho coi…
– Đì thì đì… mất gốc như tao học thêm cũng ngu thôi. Sao tao thù cái vụ học thêm nầy quá. Tao thề nếu chẳng may thành giáo viên sẽ không bao giờ dạy thêm.
– Không thêm thì ăn cháo.
– Cháo thì cháo…
Nhưng đời lắm cái thật buồn cười, chả ai định trước được cho mình cái chi sất. Tương lai muôn đời là bí ẩn. Hai bà mẹ kiên trì đưa Trinh qua cái ải cấp ba một cách xuất sắc nhưng cái mơ ước trung cấp kế toán đi làm cho công ty của bà bác bị ông dượng dùi đục chắm mắm cáy đập tan tành:
– Có làm thuê thì thuê cho bảnh. Cố cho có đại học thì thuê mướn vẫn cứ ngon lành hơn.
Và chỉ có sư phạm miễn học phí đào tạo nên Trinh thi. Khi cô chọn khoa tiểu học ông dùi dục mắm cáy bàn rằng tiểu học mệt lắm lại không thêm bớt chi được. Thời nầy không dạy thêm thì đói con ơi…
Ông không biết Trinh ghét vụ thêm bớt nầy.
***
Ở ký túc xá nhưng bốn năm sáu tháng mà Trinh khắc kỷ như một nữ tu vậy. May mà bạn cùng phòng cũng xuất phát điểm từ ruộng đồng nương rẫy. Ai cũng khó nên không dám màng đến cái phồn hoa của thị thành. Cả yêu đương cũng không. Các cậu trai đành bó tay chấm o rờ gờ khi nghe Trinh và bạn cùng phòng nêu quan điểm phải làm chủ đời mình trước khi chọn một ai đó để nhờ cái bờ vai. Trinh xinh xắn dễ thương lắm lắm nhưng ám ảnh bởi sự cằn cỗi của hai bà mẹ nên quyết khoan cái vụ yêu. Lắm anh con nhà sẵn sàng cho cô một bước lên xe hơi.
Sau bốn năm sáu tháng cô ra trường với cái bằng tốt nghiệp loại khá.
Chừng ấy thời gian hai bà mẹ dồn hết tâm và lực của mình để cho cô gái xong sự nghiệp là một nổ lực to lớn. Nhưng tấm ảnh cô Trinh mũ áo tân khoa tay cầm bằng tốt nghiệp không đánh tan niềm âu lo trong mắt hai bà mẹ tội nghiệp, ngay cả Trinh cũng không vui. Xong đại học thất nghiệp là thường ngày ở huyện, xong sư phạm như cô không có nơi để dạy cũng hết sức thường. Cả ba chung một hiu quạnh khi nghe rằng trong nghiệp nầy, vào thời nầy, không chung chi thì không thể có một suất trên bục giảng. Nghe đâu phải năm bẩy mươi triệu, dính líu với tiêu cực không có cò là bằng không. Cứ cầm chắc trăm triệu là đâu vào đấy. Và – trời ạ – chung chừng ấy để có lương vài triệu một tháng thôi ư? Và nếu hai bà mẹ có ngần ấy tiền thì họ dư sức để làm một cái chi đó ung dung nhàn nhã hơn để sống chả cần chi nhiều vô chữ nghĩa. Thực là khó.
Nhưng ông dùi đục bàn như vầy:
– Mày cứ nộp các cái lên phòng giáo dục, cứ đi thi công chức đâu ra đó cho đàng hoàng. Trong khi chờ đợi thì đi xin dạy hợp đồng ở ba cái cơ sở tư thục xem sao. Đừng có nghe nói… hề hề hề… tao cũng có nghe và cũng có biết sơ sơ vụ chung chi trong cái ngành cao quý nầy. Nhưng… hề hề hề… cái bằng của mày là dạng khá mà, với lại tiểu học ở xứ mình đang hiếm. Cứ làm như tao rồi hạ hồi phân giải. Trong mười cái tiêu phải có ba cái tích. Không ai dám tiêu sạch sành sanh đâu. Mày sẽ là một trong ba cái tích tao vừa nói nếu mày thật sự khá.
Hè thì hè tư thục vẫn hoạt động như thường. Hồ sơ của cô chả có chi phải bàn. Được đứng lớp hai bà mẹ mừng chi xiết kể. Các cái trong tầm chuyên môn nên không có chi khó với cô giáo trẻ. Hai triệu tám trăm nghìn cho tháng lương đầu đời Trinh đưa nguyên phong bì cho mẹ, bà mẹ mặt tươi như hoa khi con gái duy nhất đã tự kiếm ra được tiền, nhưng ông dùi đục cười:
– Tao lớp năm trường làng. Theo phụ hồ được năm tháng là lên thợ, lương ngày ba trăm, một tuần cầm chắc triệu tám, ưng làm, không ưng ở nhà nhậu. Bà mẹ nó – mười hai năm phổ thông thêm năm năm đại học được ba triệu bạc. Kỳ cục thiệt.
Kỳ cục chỉ là chuyện nhỏ. Dùi đục nói tiếp:
– Tao đây bộ áo quần lao động bảy chục ngàn bạc là hết phép. Mày giáo viên phải luôn luôn đẹp. Ba triệu thì làm sao hả con? Hồi đó tao đã nói theo cái trung học dạy thêm mới đặng vậy mà mày không nghe… Mà thôi liệu cơm gắp mắm. Tư thục chỉ tạm thời thôi. Lo nộp hồ sơ lên phòng nếu may mắn được đứng chính quy trong ngành thì mới tồn tại lâu dài. Tư thục là lệ thuộc dữ lắm, ưng nó hợp đồng không ưng nó cho nghỉ là vong mạng liền.
Trinh đi thi công chức và có vị thứ chín trong tổng số bốn mươi thí sinh dự thi. Quả là lời bàn của thiên hạ vô cùng bá láp. Ngay cả ông dùi đục cũng thay đổi suy nghĩ khi Trinh được phòng giáo dục điều về một trường tiểu học cách nhà năm cây số để tham gia giảng dạy. Ban giám hiệu trường cũng như toàn thể giáo viên đón Trinh như đón người thân. Cô nói với ông dùi đục sau một tuần đứng lớp:
– Con tưởng tốn như người ta nói.
– Chẳng qua cái bằng của mày nằm dạng khá. Thi công chức trong tóp mười. Quan trọng nhất đại học tiểu học đang là hàng hiệu ở xa xôi như xứ mình. Vậy là tạm gọi yên bề. Nhưng bây giờ cũng chỉ nằm trong dạng thực tập thôi con. Phải giảng dạy cho giỏi là một, hai là quan hệ với đồng nghiệp và lãnh đạo phải thiệt tốt thì mới có cơ hội vô biên chế. Hiểu không?
– …
– Trong cái quan hệ với đời sống của dượng mày đây cũng nghệ thuật lắm đa con. Phải biết mềm như mây và dẽo như nước. Thằng thợ hồ như tao cũng tự cho mình là nhứt huống chi kẻ chữ nghĩa và quyền thế trong tay. Nói nhỏ mày nghe ông phật nói Thiên thượng hạ địa duy ngã độc tôn, nghĩa là trên trời dưới đất chỉ có cái tôi của ta là tổ chảng. Mày hiểu không? Chớ có tự hào, tự mãn. Đừng tưởng mình quan trọng mới mong mà sống được trên trần ai nầy.
Trinh nghe thì nghe vậy chứ cô gái hai mươi lăm tuổi làm sao hiểu được thế nào để mềm như mây dẽo như nước. Trinh sống và hành động theo kiểu của cô. Cái kiểu sống của một con người luôn luôn phải dấu cảm xúc thật của mình bởi sự túng hụt. Tập sự nên cô phải nhờ vã người đi trước hơn là có ai đó nhờ cô. Đại học của cô chả có gì cao giá so với những người đã đừng lớp từ vài ba cho đến cả chục năm. Trinh chả có chi để tự mình khen mình nói chi hào hay mãn. Và – quan trọng bậc nhất – lương tập sự của Trinh chỉ hai triệu năm trăm nghìn một tháng. Nó thua anh tư thục những năm trăm nghìn.
Nhưng ông dượng dùi đục chắm mắm cáy không có thời gian để nói câu thợ hồ như tao bảnh hơn mầy gấp hai lần rưởi.
Ông tròn xoe mắt ra mà kinh ngạc.
***
Thợ hồ là em rể của bà bác là anh rể của mẹ Trinh. Vợ chồng ông nầy nghèo mà ham vui nên những bốn đứa con. Tổ sư thực dụng nói:
– Trên đời nầy thằng ngu nào cũng muốn con cái mình ăn học đến nơi đến chốn. Nhưng không điều kiện thì – a lê hấp – nhứt nghệ tinh nhứt thân vinh. Ruộng bề bề không bằng một nghề trong tay…
Con cái ông dùi đục xong lớp chín là học nghề ráo. Thằng theo cha làm thợ hồ, đứa bào đục ăn lương trong trại đóng hòm, hai đứa con gái làm công nhân. Nói chung chả giầu có gì nhưng cũng rượu sớm trà khuya. Dùi đục vô cùng kinh ngạc khi bà chị nói:
– Dượng kêu thằng Huy – Con trai của dùi đục – đóng cho con Trinh hai chục bộ bàn ghế.
– Chi vậy?
– Con Trinh thuê nhà dạy thêm.
– Dạy thêm?
– Ừ.
Để giải phóng bất ngờ bà chị vợ kể rằng ở cái trường Trinh đang công tác cô thầy nào cũng thêm hết. Lớp của ai người ấy tự thêm. Trinh được đồng nghiệp giới thiệu thuê một căn nhà làm nơi mở lớp. Bây giờ là đóng cho ra hai chục bộ bàn liền ghế dành cho bốn mươi học sinh.
– Bốn mươi đứa học thêm hết luôn?- Dùi đục cực ngạc nhiên.
– Ừ.
– Cả trường ai cũng thêm sao không mượn phòng ốc của trường cho tiện?
Cô Trinh nói với thợ hồ rằng ban giám hiệu trường vờ nhắm mắt cho giáo viên thêm thắt. Cũng chẳng quan trọng chi vì thêm bớt đang nằm trên bàn tranh luận, và trong khi tranh ta cứ thêm, nhưng không nên để dư luận xì xào. Vậy là ai muốn thêm thì tự thân vận động. Trinh hiền diệu, dễ thương. Tốt nghiệp đại học dạng khá nhưng khiêm tốn cực kỳ. Đồng nghiệp yêu lắm nên nói cô thêm đi để cải thiện. Rõ ràng là lương Trinh nhận suốt một học kỳ đã cho cô cặn kẻ thế nào là thanh bạch của nghề giáo.
May quá – thiệt là may – nơi Trinh dạy đang đô thị hoá để đạt chuẩn nông thôn mới. Bốn mươi học sinh lớp Trinh dạy hầu hết cha mẹ đang làm việc tại những công ty. Buổi sáng đưa con cháu đến trường trưa chúng về với ông bà nội ngoại. Chiều chúng làm chi có trời biết. Vậy cho chúng học thêm với cô thầy đương nhiệm còn chi tốt hơn. Cái mà cô Trinh từng thề không bao giờ thêm bớt nếu mình trở thành giáo viên nhanh chóng phá sãn bởi lương chính quy và phụ huynh khẩn khoản. Có là thánh cũng không cản được sức cám dỗ của phù hoa và lời đường tiếng mật nói chi cô Trinh.
Bốn mươi học sinh học thêm một tuần sáu buổi chiều phụ huynh trả cho Trinh ba trăm nghìn một tháng. Bốn mươi nhân ba trăm. Ông thợ hồ kinh ngạc:
– Mười hai triệu?
Nhưng chuyện không ngừng ở đó. Dạy thêm chỉ là chuyện nhỏ, rất nhỏ. Quà tặng cho thầy cô ngày hai mươi tháng mười một cũng bé tí hin. Thợ hồ lại ra tay cơi nới phần sân nơi dạy học để bà chị và cô em vợ làm thêm công tác hậu cần cho học trò cô Trinh. Phần sân là nơi giảng dạy. Bên trong nơi mẹ và bà bác phục vụ bữa ăn và nghỉ trưa cho bốn mươi học sinh của cô.
Thợ hồ dùi đục trầm ngâm khi khui móng xây nhà cho bà chị vợ:
– Bà mẹ nó – tui cũng cố cho thằng cháu nội đến nơi đến chốn. Muốn không muốn cũng buộc nó theo đại học tiểu học.
Nguyễn Trí

Advertisements

One thought on “Cô giáo Trinh

  1. lê ngọc duyên hằng nói:

    Từng khổ gia cảnh túng cùng!
    Được học ba chữ đến trường đã may!
    Khổ thân HỌC THÊM chi bày!?
    Thêm khoản chi phí đày ải người thân!
    …..Khổ trò đủ thứ thời gian…
    Tranh thủ sớm tối hành đến ”khờ câm”
    Học và học để cho BẰNG?
    Cho đúng ”qui trình”từ trong ra ngoài…
    ….Học khác sẽ chẳng giống ai!?
    Nhất khoản cái THÊM buộc PHẢI thực thi
    Không thôi DỞ ra rìa đấy!
    Trò của xã hội phải HAY thập toàn?
    ….TRINH đó KHỔ qua giai đoạn….
    THỀ sau làm Giáo quyết tránh chuyện THÊM!
    Khổ NHÂN khổ khổ thiệt tình!
    HỌC TRÒ nghèo ”ĂN còn NHỊN chi THÊM!
    …Thà làm Giáo nghèo KHỎE MÌNH?
    ”Ba cọc ba đồng”đó Tính MÀ CHI…
    Nghĩ đơn giản nhẹ lòng đi…
    Bước ĐỜI không như THUẦN TÚY những NGHĨ …
    …..Học Thêm dạy Thêm THÊM TÍ!
    Một TÍ hơn cả Chính quy BỔNG LỘC!
    Thiết thực cho cái LƯƠNG LẬU
    Giải quyết được TẤT vướng mắc giàu-nghèo?
    ….TRINH đó thay đổi gieo neo!
    Tư tưởng đổi mới chạy theo MỘT LÈO…
    BẰNG BẠN là phải thoát EO?! ..
    THÊM là giải pháp THOÁT NGHÈO phải không?
    ….”Một Quan làm cả dòng Nương….
    Nghĩ cũng sống ÍCH trả Công bao người?
    Nhưng mà TỦI thân Trinh tôi!
    Phải CHÍNH QUI lương giúp người NGHĨA hơn?!”

Comment

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s