Mang tiếng là cư ngụ ở tiểu bang có những hãng rượu vang ngon nổi tiếng trên thế giới, nhưng chưa bao giờ chúng tôi đi sâu tìm hiểu vào vấn đề nầy. Vì bận rộn công việc, vì đủ thứ lý do, có khi lười nữa…

Nhưng năm nay, gia đình tôi quyết định đi nghỉ lễ Giáng Sinh và Tết Tây cùng với các con tại khu vực thử rượu Wine Country ở phía Bắc (North) California, hứa hẹn sẽ có những thú vị bất ngờ.

Những ngày cuối năm 2012 tại vùng đất California trời giăng giăng mây mù, đôi khi nắng lên vài tiếng, rồi mưa đổ xuống… Có lẽ ảnh hưởng bởi các trận bão tuyết bên miền Đông Hoa Kỳ… Nhưng mưa hay nắng đều có cái đẹp, cái hay riêng của nó… có điều mưa thì đường xá ướt át, đi xa lộ nguy hiểm hơn là tiết trời khô ráo.

Dù mấy hôm nay không được khoẻ, nhưng đây là dịp lễ để gia đình tụ họp với nhau, nên tôi đành cố gắng. Con gái tôi nói:

– Dịp lễ Giáng Sinh tại đây nhiều nơi tổ chức những buổi thử rượu hay lắm… ai thích uống rượu vang là người ta thường đi cho biết. Con đã mướn sẵn phòng có đủ cả bếp núc rồi… Mẹ nhớ đưa đồ nấu phở…

Những gia đình trẻ bây giờ, dù lấy chồng hay vợ người ngoại quốc, nhưng đa số đều không quên món ăn Việt Nam, nhất là món Phở truyền thống và gỏi cuốn đã nổi tiếng trên thế giới. Sự yêu cầu đó đúng với niềm mong muốn của tôi, là nấu cho con mình những món chúng thích, như ngày nào còn trong vòng tay gia đình…

Còn về rượu… Từ hồi nào tới giờ tôi không biết uống rượu, sau đó bao tử lại yếu, nên chỉ “enjoy” cà phê thôi… nhưng tôi biết nếm rượu, chỉ cần nhấp một chút ở đầu môi, thì biết ngay đó là rượu ngon hay dở…

Hồi nào tới giờ đã hụt nhiều lần đi thử rượu, giờ thì quyết định tham gia, nhất là chồng tôi lại là dân uống rượu vang chuyên nghiệp.

Dân Việt sành uống rượu hay tham gia các buổi tiệc tùng, chắc hẳn nhiều người đã từng đến nơi nầy. Đến để biết thêm những tên rượu mới, hay phám phá ra vị rượu ngon, và mua các món quà lạ không có bán ngoài thị trường…

Sáng hôm đó, tôi để đồng hồ reo lúc bốn giờ. Một tiếng cho sửa soạn cũng đủ rồi, lúc trước khi còn trẻ thì phải lâu hơn. Thật ra tối qua tôi có ngủ nghê gì được đâu! Có những người giấc ngủ đến dễ, có người thì cứ trằn trọc mãi! Tôi thuộc diện thứ hai… thêm cái tính thấy trời mưa lại càng lo!

Rời khỏi nhà lúc năm giờ hai mươi, tôi mang đôi giày bốt, quàng khăn và giữ cho người thật ấm, nhất là hai bàn chân. Chân mà ấm thì trong người dễ chịu ngay…

Từ cuối miền Nam đi khoảng tám tiếng thì tới. Tôi cầu trời cho đừng mưa và không bị kẹt xe ở Los Angeles. Ra khỏi nhà có vài phút thì bắt đầu mưa lâm râm… Trên xa lộ cũng không bị kẹt mấy, có lẽ thiên hạ ít đi chơi xa trong năm nay? Hay là họ đã đi rồi? Vì chúng tôi khởi hành ngay sáng sớm thứ hai, tức trước buổi tối ngày Giáng Sinh.

Chúng tôi sẽ ghé qua Irvine để đón con trai cùng đi, rồi thẳng tiến đến thành phố của Rượu. Trên xa lộ mưa hơi lớn. Tôi mở to mắt để quan sát chung quanh, hoàn toàn tỉnh táo chứ không buồn ngủ vì thức suốt đêm qua.

Gần đến Irvine, khi vừa chạy vào trong “carpool lane”, chỉ khoảng mười phút thì sự lo lắng “trời mưa trơn trợt” của tôi hiện ra ngay trước mắt! Một chiếc xe truck nhỏ bên hông vì chạy nhanh nên bị lạc tay lái, từ lane bên ngoài đã đâm sầm vào trong, sát trước xe chúng tôi với tốc độ rất kinh khủng, phía sau thân xe cạ vào thành vệ đường chắn bên trái làm bùng ra những tia lửa như pháo bông và tiếng cọ sát kêu rầm rầm. Chưa kịp phản ứng thì tự nhiên chiếc xe đó lại quay đầu lao về phía bên tay phải, băng qua một lúc năm “lane” vào rìa đường bên kia… mà thật là phép lạ, không tông phải bất cứ chiếc xe nào đang lưu thông cùng chiều!

Tôi run lên, tim đập loạn xạ… thắc mắc không biết chiếc xe đó ra sao? Chồng tôi nói nhìn vào kiếng chiếu hậu, thấy “nó” đã đậu lại được bên đường, chắc thân xe phía sau hư hại hết!

Thật là may mắn. Nếu như chiếc xe tông đó vào vệ cản lề đường rồi quay vòng tròn, thì chắc xe mình không tránh khỏi! Hay lúc nó băng ngang năm làn đường mà tông nhằm xe khác đang chạy đến, thì chắc chắn sẽ có nhiều xe không tránh kịp!

Tôi thầm cám ơn Thượng Đế đã che chở cho gia đình mình và nhiều người thoát được một tai nạn trong tích tắc. Sự việc nầy là cho tôi cảm thấy mệt mỏi, và lo sợ khi đi tiếp.

Nhưng rồi sau đó mọi sự bình an. Tôi đã ngủ được một giấc khi con trai tôi cùng chồng cầm lái, qua ngọn núi ở Los, thẳng tiến về hướng Bắc ít xe hơn.

Hai bên đường vẫn xanh tươi, khí hậu miền Bắc Cali thường hay nhiều mưa hơn miền Nam. Khu nghĩ dưỡng đây rồi, một căn ở khách sạn lớn có cả bếp và phòng khách, phòng ăn cùng ba phòng ngủ mới và đẹp, lịch sự.

Đây là nơi trung điểm của Napa Valley Wine Country. Từ nơi đây, đi tiếp tục lên hướng North thì sẽ gặp các địa danh như Napa, Yountville, Oakville, Rutherford, St. Helena, Calistoga… Nơi nào cũng có những nhà kinh doanh rượu sẵn sàng mời qúy vị đến thử. Có nhà bán rượu lớn như lâu đài tên Castello di Amorosa có hầm chứa rượu lớn, bên trong vẽ tranh lên tường giống thành La Mã…

Bạn muốn đi tour cũng có xe hay Wine Trolley đưa đi nhiều địa điểm, khởi đi từ Sonoma Plaza, chuyến đi kéo dài sáu giờ, có “Tour Guides” dẫn giải qua mỗi địa danh, ghé bốn chỗ thử rượu, có ăn trưa và thức uống nhẹ…

Nếu muốn đi xe đạp cũng có chỗ cho bạn thuê, nhưng phải đặt trước cho chắc chắn.

Còn như muốn lên lơ lửng trên trời để hít thở không khí lành lạnh thì đi bằng Ballons, những trái bong to lớn đủ màu sắc tuyệt đẹp tại Napa Valley… Có điều chơi thú nầy hơi tốn, khoảng 2 ngàn đô cho hai người, được phục vụ bằng xe Limo đưa đón, uống rượu champagne, uống rượu thử và áo bay… Đi nhiều người thì giá rẻ hơn…

Chúng tôi vào phòng, bên trong ấm áp thoải mái. Thay đồ xong, ra ngoài ban công nhìn xuống dưới, hồ bơi lớn nước trong xanh cùng cái bể nước nóng bên cạnh bốc khói nghi ngút vì nóng. Thiên hạ bơi lội thong dong, vài người ngâm mình trong bồn nước nóng (hot tub) để được thư giản…

Nhiệt độ bên ngoài lạnh khoảng 40 độ, được ngồi trong bồn ngâm nước nóng chắc đã lắm! Nhưng rất tiếc tôi không nhớ mang theo áo tắm, nên đành chịu.

Buổi tối, ăn thịt bò nướng với rau xà lách trộn dầu giấm cùng bánh mì Pháp nóng hổi, bên cạnh những ly rượu vang sánh đỏ, lại không phải làm công việc dọn dẹp, vì mấy tên con trai phải lo điều nầy… cảm thấy hơi nhàn hạ…

Ngày hôm sau là một ngày trời quang mây tạnh, có chút nắng vàng trên cao… Chúng tôi xuống Lobby ăn sáng. Trên chiếc bàn phủ khăn trắng, có khoảng hơn chục món và tôi chỉ ăn độc nhất một món trứng đúc với ham, được biết do nhà hàng nổi tiếng mang lại, uống thêm ly cà phê Mỹ cho ấm bụng… cũng thấy OK… Sau đó, chúng tôi cùng lên đường đi thử rượu.

Nói đến thử rượu, tức nhà hàng mời khách uống, thường là rượu trắng trước, sau đó mới đến rượu đỏ. Có những nơi được uống “free”, và cũng có nơi phải trả tiền, giá từ mười đồng trở lên, được thử khoảng bốn năm loại. Có đi uống thử mới biết không phải là rượu của nhà nào cũng ngon… vì vậy mà khách hàng mới phải thử, nếu thấy ưng ý thì sau đó sẽ mua. Giá trung bình một chai rượu khoảng ba chục trở lên. Nhưng nếu bạn phải trả tiền để uống thử, thì không mua không sao, còn chỗ nào không lấy tiền, mình mua một thứ gì đó nếu rượu dở… để không phải áy náy công người ta tiếp khách, rửa ly và uống “chuà”!

Nhiều nhà cho thử rượu kèm với chesse hay trái olive. Bất cứ thứ gì cho “thử” cũng để bán. Tôi thử một miếng bánh mì Sourdough Pháp, chấm với dầu Olive ép tại chỗ, ăn thêm một trái olive màu xanh nho nhỏ. Rượu ở nhà nầy cho thử “free” nhưng không được ngon, nên tôi mua một ổ bánh mì còn nóng giá tám đô, một chai dầu olive nhỏ xíu để chấm với bánh mì khoảng ba chục… Nói chung, tất cả mọi thứ đều mắc hơn ngoài tiệm rất nhiều, nhưng “home made”, “organic”… và mình có thú vui khác, là được đi nhìn ngắm những nơi thiên nhiên hoang dã xanh mát…

Đi loanh quanh trong vùng thử vài nhà làm rượu, điều tôi thích nhất là bắt gặp nhiều cây chanh mọc đầy đường sai trái không ai hái. Lại còn cây hồng dòn đầy trái lớn đã chín ngoài sân, trước một nơi thử rượu mời mọc…

– Tôi có thể hái hồng được không?

Ông chủ gật đầu cười tươi khi nghe tôi hỏi:

– OK, you lấy hết dùm tui… lấy bao nhiêu cũng được…

Thế là tôi ra sân, lấy cây sào dựng gần bên có cái lồng để hái trái rớt vào trong lồng không bị rơi ra ngoài bể… Nhưng tôi hái dở quá, vì giật hoài một trái mà nó không chịu rớt! Con gái tôi thấy thế phải phụ, hái giùm cho vài trái, còn tôi thì đi loanh quanh tìm mấy trái gần tầm tay.

Chu cha, những trái hồng quá lớn. Tôi lại vào hỏi ông chủ:

– Mấy trái nầy you không ăn thì trồng làm gì?

Được trả lời là cây có tự lâu rồi nhưng họ không nỡ đốn, trái ra nhiều quá “chim ăn” cũng không hết, chín rụng phải quét dục thôi…

Ở đây là không khí nhà quê, tiếng chim trên cành chuyền qua lại kêu chíp chip thật vui…

Sau khi đi một vòng, chúng tôi cùng đồng ý là có một hãng rượu của Ý, những thùng rượu vang được chất trong một hang động lớn để giữ nhiệt độ mát lạnh, gây cho người uống cảm giác đúng cách cất rượu… Ở đây họ cũng tính mười đô cho một người uống thử, có khá đông khách thăm viếng.

Trở về với chiến lợi phẩm gồm mấy chai rượu ngon, ăn trưa lúc hai giờ chiều ở một tiệm Mễ của vùng Sonoma, trên con đường gọi là “old town”. Thức ăn Mễ cay cay, lạ miệng cũng ngon.

Tối hôm đó tôi o bế nồi phở của mình, với những cánh hoa hồi, quế vị và đinh hương mang theo. Phở không có hành hương nhưng khá độc đáo vì được thay thế bằng hành tây, ăn cùng thịt bò tái mềm, thịt chín là bò bắp. Bánh phở thì dùng tạm “pad Thai” mua ở chợ Mỹ, cũng như các loại rau húng, hành ngò giá, chanh… Đêm trời lạnh, ăn một tô Phở nóng thì còn gì bằng… Nồi Phở còn dư vậy mà làm cho trẻ con thích, ngày nào cũng phải ăn hai tô mới chịu.

Ở Mỹ, California là một nơi trồng nho làm rượu, nổi tiếng với nhiều danh hiệu, cũng như chúng tôi tự chọn được một nhãn hiệu ngon, loại Cabernet Sauvignon phù hợp với mình.

Ngoài nước Mỹ, trên toàn thế giới, thì nước Úc có hơn 60 vùng trồng nho được công nhận, có tiếng tăm trên toàn thế giới với những loại rượu vang đoạt nhiều giải thưởng.
Khám phá một số vườn nho shiraz lâu đời nhất thế giới ở McLaren Vale và thung lũng Barossa miền Nam Úc, hay loại vang trắng sauvignon từng đoạt giải thưởng ở Margaret River miền Tây Úc. Tham gia vào các sự kiện của xưởng rượu được tổ chức ở Thung Lũng Hunter gần Sydney, hay nếm loại vang Chardonnay thượng hạng, vang đen Pinot Noir và vang nổ của Thung Lũng Yarra gần Melbourne.

Hầu hết các vùng trồng nho hàng năm đều tổ chức lễ hội, trong đó du khách có thể nếm thử đồ ăn, rượu vang địa phương và tìm hiểu nét văn hóa. Lễ hội lớn nhất là lễ hội Tasting Australia tổ chức hai năm một lần, trưng bày những loại rượu vang ngon nhất của Úc.

Ở Chi Lê, Cayao là một trong những chai vang hàng đầu. Được làm từ những loại nho ngon nhất, được kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt từ những vườn nho nổi tiếng nhất Chi Lê. Hình dáng bên ngoài, vị ngon của nho đã được các chuyên gia đánh giá và lựa chọn tại từng vườn nho theo từng mùa thu hoạch hết hợp với quy trình ủ tinh tế, hoàn hảo tạo nên sự cô đọng, vị giác cân bằng, mùi hương đậm đà mà thanh tao của từng chai vang.
Chai nầy uống ngon nhất khi khui trước 45 phút. Thưởng thức cùng với pho mai, trứng cá hồi, pate gan ngỗng, thịt cừu, giá mỗi chai khoảng 200 đô.
Ở Úc và Chi Lê cũng như các nước khác trên thế giới tuy có rượu vang, nhưng không nổi tiếng với người Việt Nam, hiện ở trong nước thường cho rượu vang Pháp là hảo hạng, là thiên đường của các loài rượu. Lý luận đó không đúng với những người sinh sống ở hải ngoại sành rượu ngày nay.

Rượu vang Pháp bắt nguồn từ miền Nam nước Pháp vào thế kỷ thứ 6 trước Công Nguyên, thời Hy Lạp đóng chiếm. Nghề trồng nho bắt đầu phát triển ở thành phố Marseille, thuộc địa của người Hy Lạp. Đế Chế La Mã đã cho phép những vùng ở phía Nam nước Pháp sản xuất rượu. Thánh Martin of Tours (316 – 397) đã tham gia tích cực truyền bá đạo Cơ Đốc Giáo và nghề trồng nho. Trong suốt thời Trung Cổ loạn lạc, những thầy tu đã có công giữ gìn các ruộng nho và kỹ thuật làm rượu. Các tu viện có sự bảo hộ cao, nguồn lực lao động dồi dào để sản xuất rượu vang cho những dịp lễ và nhờ nó tăng thêm thu nhập đáng kể. Trong thời kỳ đó, những ruộng nho lớn thường thuộc về các nhà thờ thiên chúa giáo và rượu của họ luôn được coi là rượu cao cấp. Sau này, giới quý tộc mở rộng thêm diện tích trồng nho. Tuy nhiên, cuộc cách mạng Pháp đã lãnh đạo phong trào tịch thu bớt ruộng đất của nhà thờ, giới quý tộc chia cho nhân dân. Chính vì lý do này, sản lượng nho cũng tăng lên.

Mặc dù thời đó Bordeaux đã xuất khẩu rượu nhưng mãi đến năm 1850 hầu hết rượu của Pháp vẫn chỉ phục vụ cho nhu cầu nội địa. Do sự phát triển của ngành đường sắt và đường bộ, chi phí vận chuyển giảm nhờ đó mà lượng rượu xuất khẩu cũng tăng lên đáng kể như ngày nay.

Tại Pháp có 4 vùng sản xuất rượu vang:

*Vùng Alsace nổi tiếng về rượu Vang trắng. Sản lượng rượu Vang trắng của Alsace chiếm 30% tổng sản lượng rượu Vang trắng của nước Pháp. Rượu Vang trắng ở đây có tên gọi duy nhất là Vang Alsace.

* Vùng Bordeaux sản xuất rượu Vang nổi tiếng và quan trọng của Bordeaux là: Médoc, Haut Médoc, Graves Barsac, Sauternes, St Emillion, Pomerol, Cérons, Loupiac, Fronsac, Bourg

* Vùng Burgundy nằm ở miền Trung nước Pháp với diện tích 47.700ha. Ở đây không có các vườn nho cỡ lớn mà chỉ có những vườn nho thuộc diện gia đình, diện tích chỉ khoảng 50 hécta nhưng lại có đến 56 ông chủ vườn. Phần đông các chủ vườn đều bán nho cho các tiệm rượu để họ pha chế và bán ra thị trường.

* Vùng Champagne, sản xuất loại rượu Vang tinh tế, quí tộc mà không nơi nào trên thế giới bì kịp. Nhờ vào giống nho, điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, nhất là kỹ thuật sản xuất và kinh nghiệm nên nước Pháp đã sản xuất loại Vang đặc biệt này. Phần lớn rượu Champagne được sản xuất từ hỗn hợp giống nho đỏ thẫm Pinot Noir có chất đường, nước trắng nên độ rượu mạnh và giống như Chardonnay có màu vàng kim, đem lại vị thanh cao và hương thơm.

Tóm lại, Pháp đã qua Việt Nam đô hộ một trăm năm, do đó du nhập rượu vào nước Việt trong thời gian lịch sử gần nhất, khiến dân gian khi nói đến rượu vang là nhớ đến rượu Tây. Lý do là vậy chứ theo ý riêng của người viết, chưa chắc rượu Pháp đã là ngon nhất. Và khi khui một chai rượu vang, còn tùy vào giá tiền cũng như tên hiệu của chai rượu đó… Các tên tuổi của rượu cũng phải qua những kỳ thi đua khảo sát do các tay sành rượu chủ khảo, chứ không phải tự hãng quảng cáo tung ra thị trường.

Bên Việt Nam hiện nay cũng có sản xuất một số rượu vang, điển hình nổi tiếng là Vang Dâu, giá một chai khoảng từ ba – bốn chục ngàn trở lên. Uống thử chai loại trung bình khoảng một trăm ngàn thì thấy nhạt như công thức tự làm rượu vang tại nhà bên Mỹ!

Bây giờ thì trên thị trường Việt xuất hiện nhiều loại Rượu Vang trái cây. Trước đây phần lớn là sản xuất chỉ trong gia đình, ngày nay đã phát triển ở công nghiệp. Một số nhà máy đã sử dụng các loại quả Mơ, Dâu, Táo … để sản xuất, như: Rượu Vang Thăng Long, Vang Gia Lâm, Vang Đà Lạt. Ngoài ra một số địa phương tận dụng nguồn quả tự nhiên như rượu Chuối, Dứa, Mận, Mơ… Nghe như là tên nước xi rô… Cũng có những sản phẩm Rượu Vang đặc trưng. Đặc biệt rượu Vang Đà Lạt nổi tiếng với các loại Vang trắng, Vang đỏ tạo được chỗ đứng thị trường được nhiều người trong nước ưa chuộng.

Có một loại rượu mà các bà nội trợ gia chánh thường hay dùng, đó là rượu Rhum.

Rượu Rhum có lịch sử rất hứng khởi, bắt nguồn khởi đầu từ Châu Á, theo chân con người trong cuộc hành trình về Phương Tây. Đó chính là cây Mía, đã được Columbus mang đến Châu Mỹ, Cuba, và không lâu sau đó Rhum xuất hiện đầu tiên tại vùng này.

Rhum ngày nay hiện diện ở những nơi có trồng mía, như vậy rượu được chưng cất từ nước cốt mía hay sản phẩm của cây mía (xirô mía, mật mía). Nó được chưng cất đến khoảng dưới 95 độ cồn và thường được đóng chai ở độ thấp hơn nhiều. Rhum còn giữ lại phần lớn mùi vị tự nhiên của sản phẩm gốc (mía).

Có 3 loại chính: – Rhum trắng, nhẹ mùi, chưng cất bằng cột – Rhum vàng, mùi trung bình, chưng cất bằng nồi, ủ trong thùng gỗ sồi hơn 1 năm. – Rhum nâu, đậm mùi, chưng cất bằng nồi.

Rượu Rhum có mùi thơm, chủ yếu dùng pha chế Cocktail, nhưng nếu thích thì các bạn cũng có thể uống séc, hay pha với nước cốt trái cây, các bà nội trợ thì bỏ vào bánh, mùi bánh sẽ trở nên thơm, vô cùng quyến rũ.

Khi tôi viết bài nầy, lan man về Rượu… thì cũng đã đến giờ đón chào năm mới. Bên ngoài trời lạnh, nhưng trên bầu trời thì rất trong… Những chiếc pháo bông thi nhau rầm rộ bắn lên, nở hoa trên bầu trời đen tối, loá ra muôn ngàn tia sáng sắc màu rực rỡ, lung linh…

Một năm mới lại đến…

Diễm Châu Nguyễn