ĐÊM NGỦ TÔI MƠ…

linhphuong

 

Đêm ngủ tôi mơ tìm đến nghĩa trang
Nơi ngày xưa đồng đội nằm yên giấc
Nơi những con người môi hôn chạm đất
Và những đôi chân chưa kịp cởi giày

Tôi cúi chào tôi siết chặt bàn tay
Từng xác chết thơm nồng mùi nhang khói
Từng linh hồn nhìn nhau thầm tự hỏi
Hoà bình rồi ư – cuộc chiến tương tàn?

Tôi đứng nghiêm chào Tổ quốc Việt Nam
Ba vạch máu hồng phủ lên khuôn ngực
Khi người lính trên tượng đài bật khóc
Ngồi điểm danh lặng lẽ mấy mươi năm

Đêm ngủ tôi mơ tìm đến vạt rừng
Vượt dòng sông đầy đạn bom khói lửa
Để nhìn mẹ vuốt mặt cha lần cuối
Lúc màn đêm rực đỏ ánh hoả châu

Tôi thấy trực thăng bay vút ngang đầu
Cánh quạt chém đứt lìa cây tràm ổi
Nơi tuổi thơ tôi chiều chiều đợi gió
Thả cánh diều mơ ước tận trời cao

Đêm ngủ tôi mơ nước mắt lại trào
Nhớ quá Trường Sơn sương giăng mù mịt
Thuở cầm súng ngược đường cong chữ S
Tôi mang trong tim hình bóng quê nhà.

LINH PHƯƠNG

Nếu mai mốt tôi về

             trantrungdao

Có còn nhận ra tôi không
Hỡi thành phố cũ
Những mái ngói xanh rêu
Bức tường vôi loang lổ
Bài thơ xưa ghi dấu một phần đời.

Có còn nhận ra tôi không
Hỡi mơ ước tuổi hai mươi
Bờ bến cũ, ngậm ngùi thân sỏi đá
Tôi về đây, sông xưa, dòng nước lạ
Ngó mây trời mà khóc tuổi hoa niên.

Có còn nhận ra tôi không
Hỡi cây đa cũ trong sân
Nơi tôi đứng những chiều thu lá đổ
Đừng hát nữa đa ơi, bài ca buồn vạn cổ
Tấm thân gầy đau nhức nhối trong đêm.

Có còn nhận ra tôi không
Hỡi những giọt cà-phê đen
Ly rượu đắng cho môi đời bớt nhạt
Khói thuốc bay như mây trời phiêu bạt
Trên con đường nay đã đổi thay tên.

Có còn nhận ra tôi không
Hỡi bè bạn anh em
Ai còn sống và ai đã chết
Ai ở lại lao đao, ai phương trời biền biệt
Giờ chia tay sao chẳng hẹn quay về.

Có còn nhận ra tôi không
Hỡi ghế đá công viên
Những mái lá che tôi thời mưa nắng
Từ nơi đấy trong đêm dài yên lặng
Tôi ngồi nghe sông núi gọi tên mình.

Có còn nhận ra tôi không
Hay tại chính tôi quên.

Trần Trung Đạo

Những Cái Vô Lý Trong Câu Chuyện Di Dân

zing_border_9
Biên giới Mỹ – Mexico dài hơn 3.000 km và đi qua 4 bang California, Arizona, New Mexico, Texas của Mỹ. Một phần của biên giới được dựng hàng rào từ những năm 1990.

… không có cách gì TT Trump có thể trục xuất hết 12 triệu di dân lậu…

Tuần vừa qua, hàng trăm ngàn cơ sở thương mại ở Mỹ đóng cửa một ngày, từ các đại công ty lớn cho đến các tiệm ăn nhanh McDonalds, Burger King, Starbucks, cho đến các tiệm chạp phô, tạp hóa, phần lớn của dân gốc Nam Mỹ. Tại nhiều hãng lớn, nhân viên gốc Nam Mỹ được cho nghỉ. Tại nhiều trường học, học sinh và sinh viên cũng được nghỉ nguyên ngày. Mục đích là để biểu dương lực lượng chống cái họ gọi là chính sách di dân kỳ thị của TT Trump, chứng minh một cách cụ thể là nếu không có di dân, nếu TT Trump trục xuất hết di dân, thì nước Mỹ sẽ gặp tai họa như thế nào.

Cả triệu người trên toàn quốc, hay đúng hơn, tại các thành phố lớn có đông di dân gốc Nam Mỹ như New York, San Francisco, Los Angeles, Chicago, Houston,… đã gặp phiền toái. Theo truyền thông dòng chính, nhất là CNN, thì dù gặp phiền toái, cả nước vẫn hoan hô, hưởng ứng việc đình công bãi thị này, vì dân Mỹ trên căn bản không thể nào ủng hộ một chính sách chống di dân như TT Trump chủ trương .

Ai cũng hiểu cuộc biểu dương lực lượng này nằm trong kế hoạch của khối cấp tiến, nói theo kiểu “đỉnh cao trí tuệ” là “phóng tay xách động quần chúng”. Và khối quần chúng đó đã hưởng ứng.

Ngay cả các giới kinh doanh như McDonalds, Home Depot,… cũng hưởng ứng luôn. Dĩ nhiên, mấy hãng này mướn không ít nhân viên di dân lậu, trả lương dưới mức tối thiểu luật định. Bây giờ trục xuất hết đám nhân công rẻ mạt này thì họ sẽ lỗ to.

Từ cả năm nay, nhất là trong mấy tháng gần đây, sau ngày ông Trump được chọn làm đại diện cho đảng CH, và đặc biệt là sau khi ông đắc cử tổng thống, thì phong trào chống ông về vụ di dân đã nổi lên như cồn. Dựa vào một chiến dịch hù dọa quy mô được thuyền thông dòng chính quảng bá rầm rộ.

Thật ra, vụ đánh TT Trump như vậy không phải là không có căn bản. Ứng viên Trump ra mắt trước cử tri lần đầu tiên bằng một bài diễn văn nẩy lửa, công khai tố cáo đám di dân lậu toàn là thành phần bất hảo, trộm cướp, xì ke ma tuý, hãm hiếp phụ nữ. Rồi ông công khai hứa hẹn sẽ trục xuất hết hơn một chục triệu di dân lậu này, rồi xây tường suốt dọc biên giới, ngăn không cho dân Nam Mỹ chui qua Mỹ nữa.

Khối cấp tiến với sự phụ hoạ của truyền thông dòng chính, ồn ào tố TT Trump là người kỳ thị, đang áp đặt một chế độ thanh lọc chủng tộc kiểu phát xít vô nhân đạo, không chút tình người, sẵn sàng cắt đứt quan hệ gia đình, chia lià bố mẹ ra khỏi đám con cái. Người ta tố cáo TT Trump vô nhân khi nhất quyết muốn trục xuất mấy đứa trẻ vị thành niên vô tội mà không chịu cho bố mẹ chúng qua để được đoàn tụ gia đình. Không ai thắc mắc nếu muốn đoàn tụ gia đình, tại sao không bắt mấy đứa trẻ đó trả về cho bố mẹ chúng mà lại phải mang bố mẹ chúng qua đây?

Với những vị nào đồng ý với những tố giác, những phản đối chống TT Trump đó, xin cho kẻ này hỏi một câu thôi. Trên thế giới này, có hơn 200 nước, có nước nào mà quý độc giả không cần giấy tờ, thông hành chiếu khán hợp lệ, hay giấy phép cư trú gì hết, khơi khơi vào xứ đó, sống luôn, chẳng khai báo, chẳng đóng thuế, rồi đòi bảo hiểm y tế, đòi trợ cấp an sinh, mà nếu chính phủ xứ đó có biện pháp bất lợi nào là quý độc giả cứ việc la làng là “kỳ thị, vô nhân,…”, có xứ nào như vậy không? Hình như không có bất cứ xứ nào hết, kể cả những xứ đất rộng dân thưa cấp tiến nặng như Úc Châu hay Canada.

Quý độc giả nào không tin, cứ thử để hết giấy tờ tùy thân ở nhà, lái xe khơi khơi qua Mễ hay Canada xem có được không? Kẻ này có thể bảo đảm “một chăm phần chăm” là sẽ bị chặn ngay tại biên giới, không cho vào. Thủ tướng Canada huênh hoang tuyên bố “Chúng tôi hoan nghênh di dân”. Dĩ nhiên. Điều ông “quên” không nói tiếp là “nhưng quý vị muốn vào phải có đủ điều kiện hợp pháp, phải có điều tra lý lịch đầy đủ”. Như vậy thì có khác gì chính sách của TT Trump đâu?

Theo thống kê chính thức của chính phủ Canada, mỗi năm, Canada trục xuất xấp xỉ 13.000 người bị bắt vì không có giấy tờ hợp lệ. Sao không nghe dân Canada nào phản đối, chửi thủ tướng cấp tiến trẻ tuổi đẹp trai Trudeau là vô nhân, kỳ thị?

Úc Châu, mỗi năm trục xuất trên 11.000 người, chưa kể cả chục ngàn người khác bị bắt trên biển, mang đi nhốt tại vài hòn đảo hoang vu vĩnh viễn, không cho vào đất liền sinh sống bình thường. Sao không ai biểu tình khiếu nại?

Vậy tại sao bây giờ TT Trump đòi trục xuất những người dân bất hợp lệ, chẳng giấy tờ gì, gọi một cách văn hoa là “undocumented”, thì TT Trump lại bị tố là người vô nhân, kỳ thị, phát xít, đáng sỉ vả, cần xuống đường chống đến cùng?

Những người sống bên Âu Châu cũng đừng vội sỉ vả TT Trump: hãy tự hỏi có xứ Âu Châu nào dung túng hơn một chục triệu di dân bất hợp pháp không?

Trên căn bản, kẻ này cũng chỉ là di dân, hay đúng hơn là dân tỵ nạn, bình thường phải đứng về phe đám dân này, ủng hộ họ chống lại tay da trắng kỳ thị Trump chứ, phải không? Không sai. Kẻ này đã từng viết trên cột báo này, kêu gọi mọi người hoan nghênh dân tỵ nạn, kể cả việc chia sẻ gánh nặng tỵ nạn với các đồng minh Âu Châu. Nhưng phải có điều kiện rõ rệt.

Trước hết phải là hợp pháp chứ không thể chấp nhận di dân bất hợp pháp, vào lậu, ở lỳ rồi nước Mỹ phải ân xá và chấp nhận, rồi nuôi và săn sóc bằng tiền thuế của dân khi những di dân lậu này không đóng một xu thuế lợi tức nào.

Về phần dân tỵ nạn Trung Đông, nước Mỹ cũng cần mở cửa đón họ, chia sẻ gánh nặng với các đồng minh Âu Châu. Chẳng những vì nhân đạo không thôi, mà còn vì trách nhiệm của Mỹ trong các cuộc chiến tàn khốc tại Trung Đông hiện nay. Nhưng phải có thanh lọc kỹ càng để ngăn ngừa khủng bố lén lút chui vào. Không thanh lọc được vì không có cách gì kiểm tra lý lịch thì đành chịu, không thể cho vào được, ngoại trừ những trường hợp nhân đạo như người già yếu, bệnh hoạn, phụ nữ với con cái nheo nhóc đầy đàn, trẻ con vị thành niên mồ côi,… Cái thứ thanh niên thanh nữ độc thân, nhất là trong cái tuổi quân dịch của ta ngày xưa, mà không xác định được thân thế và quá khứ thì không thể nào chấp nhận rủi ro được. Bức tượng Nữ Thần Tự Do ghi rõ “hãy trao cho chúng tôi những người nghèo…” –Give us the poor- không có ghi “hãy trao cho chúng tôi dân khủng bố đến giết chúng tôi”.

Nhiều vị độc giả đọc tới đây có thể sẽ mau mắn lôi ra lập luận của truyền thông dòng chính, sỉ vả kẻ này là vô nhân, là kỳ thị, là phát xít, là “chà đạp lên những lý tưởng nhân ái cao đẹp nhất của nước Mỹ” này, là gì gì đi nữa thì cũng không thay đổi được quan điểm này. Xin đừng nêu việc kẻ này cũng là di dân tỵ nạn mà sao lại chống di dân tỵ nạn! Kẻ này, cũng như tất cả dân tỵ nạn Việt, đến Mỹ và sinh sống hợp pháp hoàn toàn, nằm ở trại tỵ nạn cả tháng, cả năm chờ sưu tra lý lịch, đi cầy đóng thuế đầy đủ không thiếu một xu. Không phải là vào chui sống lậu.

Từ ngày ông Trump đắc cử tổng thống, các toà lãnh sự Mễ bị tràn ngập bởi di dân lậu gốc Mễ xin cứu giúp. Mễ có hơn 50 tòa lãnh sự, rải rác khắp các thành phố lớn của Mỹ, trong khi họ ước lượng có ít ra là 5-6 triệu di dân lậu gốc Mễ, và khối người này mỗi năm gửi về quê hương của họ ít ra cũng 20 tỷ đô. Họ bù đầu tìm cách giúp đồng hương, nhưng một cách cụ thể thì chẳng làm gì khác hơn là chỉ dẫn cách đi kiếm luật sư bào chữa cho họ khi bị bắt ra trước các tòa di trú Mỹ, hay là can thiệp cho những người bị bắt được ra toà di trú thay vì bị trục xuất ngay lập tức. Dù muốn hay không, đây cũng là những người đã vi phạm luật Mỹ, chính phủ Mễ khó có thể làm gì hơn được. Cùng lắm là ngăn cản được vài viên chức di trú điạ phương đi quá xa, bắt họ phải tuân thủ luật lệ, đưa ra tòa, xin phép toà cho trục xuất. Nếu như toà chấp nhận cho trục xuất thì các lãnh sự Mễ cũng đành chịu thôi. Chính phủ Mễ đã trích ra 50 triệu đô để trả tiền luật sư và tiền toà cho những người này, nhưng chỉ là cát bỏ biển.

Câu chuyện di dân lậu gốc Nam Mỹ bây giờ cũng bước vào khúc quanh mới. TT Obama trước đây đã khoe trục xuất con số kỷ lục hơn 3 triệu di dân lậu từ 2009 tới 2016. Truyền thông phe ta hoan hô mút chỉ chính sách đúng đắn của TT Obama để khoả lấp chính sách nương tay của ông.

Thật ra, TT Obama chơi trò mánh mung vặt, đổi cách định nghiã danh từ “trục xuất” đề dễ bề vỗ ngực. Trước đây, “trục xuất” được dùng để chỉ những người đang sống bất hợp pháp, bị bắt, đưa ra toà lập đầy đủ thủ tục, rồi trục xuất. Trên căn bản định nghiã đó, các chính quyền Clinton và Bush trung bình trục xuất được năm ba ngàn người mỗi tháng là quá sức.

Nhưng TT Obama sáng tạo ra kiểu thống kê mới. Bất cứ anh chị nào bị bắt khi đang leo tường, hay lội sông hay trốn trong xe tải, bị đẩy ra khỏi biên giới trở lại đều được thống kê là “trục xuất”, nên con số dĩ nhiên tăng vọt ngay. Đã vậy, chính nhờ chính sách di dân thả lỏng của TT Obama mà con số dân muốn tràn qua biên giới, bị chặn lại và đuổi ra lại tăng gấp bội. Thực tế, nếu tính theo thống kê kiểu cũ, thì con số trục xuất thực đã giảm rất nhiều so với các chính quyền trước, nhất là sau khi TT Obama ra pháp lệnh cấm trục xuất vị thành niên.

Đây là vài con số: TT Obama khoe “trục xuất” 451.000 người năm 2016, trong đó có 40.000 phạm pháp, 23.000 đang ở Mỹ không có giấy tờ bị bắt, và 390.000 bị đẩy ra ngay từ biên giới. Nói cách khác, chỉ có 63.000 thực sự là trục xuất mà phóng đại thành 451.000 rồi đấm ngực khoe.

Sự thật, con số trục xuất thực sự theo định nghiã cũ, năm 2016 đã giảm 73% so với 2009 theo cơ quan ICE là cơ quan trách nhiệm di dân lậu.

Chuyện đấm ngực khoe mình đạt kỷ lục trục xuất là chuyện xưa. Bây giờ gió đổi chiều rồi.

Giữa tháng Hai vừa qua, cơ quan ICE tổ chức truy lùng bắt được gần 700 tên trên cả nước, trong đó có 75% di dân lậu đã có án (băng đảng, cướp của, trộm cắp, bán ma tuý,…), 25% đã có lệnh trục xuất nhưng đang lẩn trốn. Mới bắt thôi, chưa ai bị trục xuất hết. Dù vậy, truyền thông dòng chính vẫn đổi giọng la hoảng: “TT Trump bắt đầu tung lưới bố ráp di dân trên cả nước”. Anh Jorge Ramos, nghe tên là biết dân gốc gì rồi, tặng ngay TT Trump chức “Sa Hoàng Về Trục Xuất” –Deportation Tsar- “chuyên trục xuất đàn bà trẻ con, phá tan gia đình”. Thật là lạ! Khi TT Obama vỗ ngực khoe đã trục xuất nhiều người nhất trong tất cả các tổng thống Mỹ, không ai nghe anh Ramos này tặng huy chương gì cho TT Obama hết. Bây giờ TT Trump chưa kịp trục xuất ai đã được tặng chức Sa Hoàng rồi.

Một bà luật sư gốc Tàu ở New York sau khi thấy ICE bắt 46 anh chệt ở lậu, la hoảng “hơn 4 triệu di dân ở New York bị đe dọa, sống trong hồi hộp”!!! Chẳng những phóng đại thô bạo, mà còn cực kỳ vô lý. Bốn triệu người đó có gì mà phải hồi hộp? Họ toàn là di dân lậu, hay toàn là dân băng đảng trộm cướp hết sao?

Nhiều anh nhà báo giàu trí tưởng tượng, so sánh bức tường TT Trump tính xây tại biên giới Mễ với bức tường ô nhục Bá Linh. Chỉ là bóp méo vấn đề một cách ngớ ngẩn. Bức tường Bá Linh được xây để ngăn thiên hạ chạy trốn, trong khi bức tường biên giới Mễ là để cản thiên hạ tràn vào. Khác nhau xa.

Chưa hết, cho đến nay, tức là trước khi ông Trump làm tổng thống, các vị tiền nhiệm đã xây gần 1.000 dặm tường rồi, bây giờ TT Trump chỉ tính xây tiếp thôi (mới tính chứ chưa xây được một thước nào cả) mà đã gây náo loạn rồi. Chỉ trong một năm 2014, TT Obama bỏ ra 7 tỷ đô để xây 653 dặm tường. Những người hôm nay ồn ào chống đối TT Trump khi đó ở đâu vậy, sao không nghe ai chửi TT Obama vô nhân, kỳ thị? Tại họ không hay biết tin này vì truyền thông không đăng tải? Hay tại Obama xây tường thì ô-kê, còn Trump xây thì phải chống?

Hai việc làm giống hệt nhau của hai tổng thống. Nhưng một vị được hoan hô như thần thánh, một vị bị chửi rủa như ác qủy. Quý độc giả cao kiến nào có thể giải thích được sự khác biệt đối xử, kính xin chỉ giáo dùm, cám ơn nhiều.

Chẳng những khác biệt đối xử, mà truyền thông phe ta còn đi xa hơn nữa. Mới tuần rồi, hãng thông tấn Associated Press –AP- chạy tin giựt gân: TT Trump huy động 100.000 vệ binh quốc gia National Guards đi lùng bắt di dân lậu để trục xuất. Để rồi lòi ra là … tin phiạ fake news 100%.

Thật ra, tất cả những lùm xùm, khua chiêng trống trong vụ này để đánh TT Trump chỉ là những trò múa rối chính trị, lừa được những người muốn bị lừa thôi.

Như cột báo này đã viết nhiều lần, điều thiên hạ ém nhẹm là TT Trump chưa bao giờ hô hào trục xuất tất cả di dân, mà chỉ đòi đuổi di dân lậu bất hợp pháp thôi. Không cần biết, phe ta cứ hù dọa tới cho ta. Thực tế mà nói, không có cách gì TT Trump có thể trục xuất hết 12 triệu di dân lậu. Một triệu cũng khó chứ đừng nói tới cả chục triệu. Kẻ này không tin TT Trump có thể làm được chuyện này, và cũng tin là ông cũng biết rõ sẽ không thực hiện được chuyện này.

Nhưng điều chắc chắn sẽ xẩy ra là chính sách mở toang cửa quá dễ dãi của TT Obama sẽ được chấm dứt. Cho dù không thể trực tiếp trục xuất cả triệu người thì TT Trump sẽ có chính sách trước hết là truy lùng tội phạm, sau đó gây khó khăn tối đa cho khối di dân lậu, khiến họ khó kiếm được việc làm, khó nhận trợ cấp, khó xin giấy tờ, khó thi bằng lái xe, khó có bảo hiểm y tế, khó ghi tên con cái đi học,… Khiến họ bực mình, hay không sống nổi, tự ý đi ra khỏi xứ Mỹ. Những người chưa len vào Mỹ sẽ có dịp nhìn thấy thực trạng dưới thời Trump khác xa dưới thời Obama, sẽ suy nghĩ lại trước khi trả tiền thuê các tay chuyên nghiệp giúp chui qua biên giới.

Một lời kết trong câu chuyện di dân, liên quan đến cộng đồng tỵ nạn chúng ta. Nằm gọn trong chiến dịch hù dọa dân chúng –fearmongering-, một vài ông bà tỵ nạn “phe ta” cũng khua chiêng trống cảnh giác dân tỵ nạn Việt khiến nhiều người không hiểu rõ chuyện nên mất ăn mất ngủ.

Trước hết, phải nói ngay tung chiến dịch hù dọa khiến cho nhiều người, nhất là những người lớn tuổi hay Anh văn không thông thạo, không hiểu rõ mọi chuyện, đâm ra hốt hoảng, là một hành động không đẹp, thậm chi bất nhẫn đối với đồng hương. Nhất là nếu tung chiến dịch vì lý do thương mại.

Sau đó, kẻ này xin tóm lược cho thật dễ hiểu:

– Những người đã có quốc tịch Mỹ tuyệt đối không có gì phải lo, không ai bị tước quốc tịch hết. Có phạm tội thì đi tù chứ không bị tước quốc tịch hay bị đuổi về VN.

– Những người đã có thẻ xanh thì coi như đang trong thời kỳ thử thách, mà Mỹ gọi là probation. Nếu phạm tội, tùy nặng nhẹ do toà quyết định có thể không sao, cũng có thể không được vào dân Mỹ, rút thẻ xanh, đuổi về VN. Đây là quyết định của toà án, không phải là quyết định của TT Trump hay bất cứ quan chức di trú điạ phương nào hết. Có rắc rối, cần tìm luật sư ngay. Không phạm tội gì, yên trí 100%. Bảo đảm hơn hết là đừng phạm tội gì hết, nếu phạm tội thì đó là lỗi của mình, không trách ai khác được. Đừng học lối Mỹ suốt ngày lo đổ thừa.

– Khi có thẻ xanh, đi VN không sao hết, cả trăm lần cũng không sao, nhưng không được ở cả năm không về Mỹ ít nhất một tháng. Cũng đừng qua Mỹ xách động chính trị thân cộng, kiểu treo hình Hồ, treo cờ đỏ, mặc áo dài đỏ có sao vàng,… gây xáo trộn cộng đồng, có thể bị rút thẻ xanh, đuổi về VN thật.

– Những người xin di dân, đoàn tụ gia đình, hay tỵ nạn, đã được nhận nhưng nếu bị luật cấm cửa ngăn cản vào Mỹ, thì cũng chỉ là biện pháp tạm thời, có thể bị chậm trễ đôi chút, nhưng cuối cùng cũng không sao. Những người chưa được nhận sẽ phải đợi luật mới, nhưng có nhiều triển vọng luật sẽ không thay đổi.

Nói tóm lại, TT Trump chủ ý muốn ngăn cản khủng bố và di dân lậu. Dân VN ta không có liên hệ xa gần gì đến khủng bố, có đầy đủ giấy tờ chứng minh quá khứ, không phạm tội, không có gì phải lo hết. Những luận cứ TT Trump kỳ thị sẽ đuổi hết dân da nâu, da vàng,… chỉ là xuyên tạc hù dọa. Chúng ta nên đề cao cảnh giác, suy nghĩ cho chín chắn đừng để bị hù dọa vớ vẩn quá dễ dàng. (19-02-17)

Vũ Linh

SAO LẠI LÀ BOLERO?

 

 

huyenchieu

 

Hồi tôi còn đi học, khi tan trường về đôi khi  có vài  chàng lính đi theo sau  lưng.
Có một chàng trông  cũng hiền lành, nho nhã,  đóng quân ở Dục Mỹ. Chàng làm quen với em trai tôi. Mỗi lần xuống phố, chàng nhờ thằng em trao cho tôi một bản nhạc.
Và cũng bởi những bản nhạc này mà chàng không còn cơ hội làm quen với tôi.
Những bản nhạc chàng tặng đã nói  cho tôi biết chàng mê nhạc Bolero!
Và chàng không hề biết rằng  cô học trò nhỏ  rất  không thích dòng nhạc này.

Cuộc đời của mỗi người đều có nhiều khúc quanh.  Những năm đi học,  tôi không quan tâm đến Lính, đến tâm trạng của những “Kẻ  Ở Miền Xa”, của mấy người đàn ông:

“quán nửa khuya đèn mờ theo hơi khói
Trút tâm tư vào đêm vắng canh dài” (1).

Thời gian  ấy, tôi say mê  đọc Camus, Saint Ex,  Yukio Mishima, Tagore, Gibran.
Chữ nghĩa cuốn tôi vào một thế giới  cách biệt,  xa rời hiện tình của đất nước.
Ngoài nhạc Pháp, Tôi chỉ  thích nghe  Thái Thanh, Lệ Thu mà hai ca sĩ  này không hát nhạc Bolero.

Anh Lính ấy bây giờ ở đâu rồi? Có thể anh đã tử trận, có thể anh sống sót như một thương binh, có thể anh đã chết già ở một nơi xa xôi nào đó  không phải là Việt Nam. Nhưng tôi biết từng  có lúc,  anh đã một mình  đếm bước trên đường khuya và lẩm nhẩm hát:

“Thôi nhắc nhở để mà chi
Quay về xưa làm gì
Giờ hai lối mộng hai hướng đi
Niềm ưu tư tôi đếm
Từng bước trên phố nhỏ đau gót mềm.
Sao rụng nửa đường đêm”(2)

Cuộc bể dâu 1975 như một trận động đất  kinh hoàng  đã  đưa  Miền Nam  vào cảnh  sụp đổ,   tan hoang, chia lìa, nghi kỵ.
Chúng tôi bị phá sản.
Chúng tôi sống như người mộng du.

Tất cả người dân miền Nam như sống trong một nhà tù bao la.  Những người tù ấy,  mỗi năm được mua 4 m vải thô để may quần áo, mỗi ngày phải ăn cơm độn bo bo để ra đồng theo tiếng kẻng, muốn đi đâu phải có giấy phép.
Âm nhạc, sách báo trước 1975 đều bị cấm phổ biến. Chúng tôi chỉ được nghe nhạc, nghe tin tức  từ chiếc loa  phường.

Đầu óc trống rỗng, chúng tôi đã già đi , biến thành   những  cây khô   vô tri  và không hề biết  chuyện gì đã xảy ra bên ngoài  nước Việt.

Một hôm có một xe bán kẹo kéo đậu ở góc phố.
Xưa bán thuốc dạo  phải “Sơn Đông Mải Võ”
Nay bán  kẹo kéo thì phải hát nhạc  Bolero.
Từ đó ngọn lửa  Bolero bùng phát trở lại.

Thật  ngạc nhiên khi người dân miền Bắc mấy mươi năm chìm đắm trong Chủ Nghĩa Cộng Sản lại  vô cùng  say mê   những ca khúc viết theo điệu Bolero  do các nhạc sĩ miền Nam sáng tác trước 1975!

Có phải  tiếng lòng chân thật thì dễ ở lại với lòng người? Và có phải vì  người ta đã quá chán ngán  phải nghe  những câu ca  là những lời giả trá?

Khi Việt Nam bắt đầu  thực hiện   nền kinh tế gọi là  Thị Trường Định Hướng Xã Hội Chủ Nghĩa, mọi người đều cảm thấy bất ổn với cái đuôi “Định Hướng”. Kinh tế  thì chưa ra sao nhưng thị trường âm nhạc thật nhạy bén khi rầm rộ mang về sân khấu, màn hình những Chế Linh, Phương Dung, Giao Linh, Hương Lan, Trường Vũ… bất chấp họ đã trở thành ông nội, bà ngoại,  bất chấp  cả  “Định Hướng Xã Hội Chủ Nghĩa”.

Những cánh chim rời xa  quê nhà hơn 30 năm đã quay về trên đôi cánh mỏi mệt . Nhưng không sao, khán giả vẫn nồng nhiệt chào  đón họ, khao khát được nghe lại  giọng ca gợi nhớ một thời  dĩ vãng  trong  điệu bolero    pha phách giữa điệu nhạc bập bùng  của  Nam Mỹ với điệu xàng xê mang tính tự sự đặc trưng của miền sông nước .

Và tôi cũng bắt đầu cảm mến cuộc quay về ngoạn mục của dòng nhạc Bolero.

Bolero đã chứng minh rằng nền văn hóa chơn chất có gì nói nấy  của miền Nam không chết mà đang trổi dậy  một cách âm thầm, lặng lẽ.
Tìm nghe qua internet những ca khúc của Trúc Phương ,  tôi tự trách mình trước đây đã  bỏ qua giọng ca Thanh Thúy.
Thật là một ca sĩ kỳ lạ khi bà có thể hát “Giọt Mưa Thu”, “Đêm Tàn Bến Ngự” một cách chững chạc khi còn rất trẻ rồi bước qua   “Phố Buồn” theo điệu Tango nhịp nhàng thanh thoát  và  tiếng hát của bà cũng là con thuyền chở  nổi  những ca khúc Bolero trầm uất  của Trúc Phương

Không ai qua được Thái Thanh trong  các ca khúc của Phạm Duy nhưng tôi tin rằng bà   đã phải chịu thua và  nhường “Ngày Em Hai Mươi Tuổi”   cho Thanh Thúy.

Dòng nhạc Bolero đã cho tôi  sống lại  cuộc sống  tội nghiệp  của một lớp người trẻ hoang mang và cô đơn trong cuộc chiến mà tôi cho là phi lý.

Nhiều đêm trong giấc mộng mồ hôi kêu tên em
Kêu chỉ một tên” (3)

Tôi cũng  nhớ đến chàng lính trẻ tặng nhạc Bolero cho tôi năm nào. Hồi đó,  chàng khoảng  bằng tuổi con trai út của tôi hiện giờ nhưng chàng đã phải sống  qua một tuổi trẻ đầy gian truân nghiệt ngã:

“mây mù che núi cao
Rừng sương che lối  vào
Đồng ruộng mênh mông nước
Đêm đêm nằm đường ngăn bước thù
Áo nhà binh thương lính, lính thương quê.
………………………………………….
Gio Linh khói bom đạn về làm rừng cây thôi xanh lá.
Pleime gió mưa mùa.
Tây Ninh nắng  nung người mà trận địa thì loang máu tươi.” (4)

Nếu chàng đã chết, xin thắp chàng nén hương lòng, nếu chàng còn sống,  mong chàng  cứ hãy vui  cùng  Bolero.

Huyền Chiêu

Tháng giêng 2017

1.Quán Nửa Khuya – Tuấn Khanh-Hoài Linh
2.Hai Lối Mộng-Trúc Phương
3.Bông Cỏ May-Trúc Phương
4.Trên Bốn Vùng Chiến Thuật-Trúc Phương.

 

 

 

 

 

CĂN PHẦN

hhieu

khi độc giả không còn thiết đến nhân dáng của nó
tôi đã phải tự lo lấy
bài thơ, một đứa trẻ mồ côi
từ lúc lọt lòng

khi thiên hạ chẳng cần đặt nặng vấn đề đặt tựa
tôi đã phải tự lo lấy
bài thơ, một đứa trẻ vô danh
từ lúc làm khai sinh
cũng thế, bài thơ bị hậu hiện đại hóa
khi nhân gian bỏ hẳn niêm luật vần điệu
và số chữ trong câu
nó dài ngắn tùy theo độ áp thấp hay huyết áp của thời cuộc
nó điệu đàng đỏm dáng khi không cần nhạy cảm
nó ngắt dòng tùy theo chủ trương một diễn đàn văn chương
hoặc giả, sự phấn khích trên một mạng xã hội
ngáo ộp, nhưng đầy phản hồi hiệu ứng
và, quan trọng là nó chẳng cần quyền công dân
từ một cường quốc thơ
một biên giới ảo của tự do ngôn luận
một định nghĩa đầy ô nhiễm môi trường
về ẩn dụ của 29 chữ cái

thế nên, hằng đêm
trước khi quên ngủ
tôi luôn dành sẵn một lượng kích thích
nằm sẵn trong bộ lọc ý nghĩ

không gì
chỉ là mỗi sớm mai khi thoát ra khỏi cơn mê sảng
tôi vẫn còn đủ tỉnh táo
để thu xếp gọn gàng
một cuộc hành hương
đầy địa đạo của ch(ủ)ữ nghĩa.

HHiếu

khi trở lại

 

npphan

 

khi trở lại cùng nỗi buồn sâu thẳm
em đã về rồi
sao tôi còn ngồi đợi
một cơn mưa vu vơ
đã từng rơi xuống miền quên lãng

 

con dế mèn trong bóng râm vô thức
cứ mãi than khóc một mình
bằng giai điệu rền rĩ
tôi cuộn tròn thương xót
trong lời ca xanh

 

không hiểu sao tôi lại lạc lối
ngay trên triền rêu của tuổi thơ
ngày bong bóng mưa vỡ tan
không còn gì ngóng đợi

 

khi trở lại cùng đôi tay trống rỗng
em đừng trách tôi
sao không lượm lặt
những mảnh vỡ của nụ cười
hiếm hoi
còn sót lại
của một đêm trăng
cong niềm nhớ

 NP phan

Cuộc nội chiến Bắc – Nam

16706894_1242998169088887_1645850944_n

unnamed

4 giờ sáng ngày 12 tháng 4 năm 1861, những phát súng đại bác đầu tiên của quân đội các tiểu bang phía Nam (Confederate) rót vào thành đồn Sumter ở S. Carolina do Quân Chính Phủ Liên Bang (Union) trú đóng đã khởi đầu cuộc nội chiến kinh hoàng nhất trong lịch sử nước Mỹ. Sau khi Abraham Lincoln đắc cử Tổng Thống Hoa Kỳ năm 1860, chế độ nô lệ bị đặt ra ngoài vòng pháp luật trên toàn lãnh thổ Hoa Kỳ. 11 tiểu bang ở miền Nam Hoa Kỳ do quyền lợi kinh tế thu hoạch phần lớn trên các cánh đồng bông gòn nhờ sức lao động của người nô lệ da đen đã tuyên bố ly khai khỏi Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ và lập ra Liên minh miền Nam; 25 tiểu bang còn lại ủng hộ chính phủ Liên bang miền Bắc. Cuộc nội chiến không cân sức giữa hơn 2 triệu binh sĩ miền Bắc và hơn 1 triệu binh lính miền Nam tưởng chừng sẽ quyết định trong vòng vài tuần lễ, đã kéo dài đến 4 năm. Cuộc nội chiến tương tàn anh em tưởng chỉ xảy ra ở các tiểu bang phía Nam, vậy mà lan rộng tới miền Đông Bắc, miền Tây và cả trên Đại Tây Dương. Cuộc chiến kết thúc với sự đầu hàng của Đại tướng Robert E. Lee tổng chi huy phe miền Nam ở ngôi nhà của Wilmer McLean trong làng Appomattox ở Virginia sau khi phe miền Nam liên tiếp bị thua trận, bao vây và tổn thất nặng nề. Hôm ấy là Thứ Hai ngày 10 Tháng Tư năm 1865. Tướng Grant trong bộ quân phục màu xanh còn lấm bùn lầy chiến trường, trong khi tướng Lee gọn gàng nghiêm chỉnh quân phục cùng kiếm và khăn quàng. Những điều kiện cho cuộc đầu hàng được đưa ra: tất cả các sĩ quan và binh sĩ được tha bổng, họ sẽ được trở về quê quán cùng với tài sản cá nhân (quan trọng lúc ấy là ngựa, để dùng cho việc cày bừa trong mùa vụ tới) các sĩ quan được giữ lại khí giới và những binh sĩ miền Nam được san sẻ thức ăn… Tướng Grant ngừng ban nhạc đang chơi khúc thắng lợi và nói: “Chiến tranh đã chấm dứt. Những người lính miền Nam này là con của tổ quốc chúng ta.” Tin tức được lan truyền nhanh chóng theo các bức điện tín và vó ngựa quân bưu. Chuông nhà thờ đổ vang khắp xóm làng. Người dân Mỹ ở hai phía chiến tuyến và khắp nơi vui cười, tay bắt mặt mừng. Chính phủ quyết định chọn đồn Sumter nơi 4 năm trước bắt đầu cuộc nội chiến để làm lễ kỷ niệm vào Thứ Sáu ngày 14 tháng 4 năm 1865.

Cùng ngày hôm ấy ở Washington, John Booth một diễn viên, người nhiệt thành ủng hộ phe miền Nam, luôn chống lại chính sách giải phóng nô lệ và tin rằng cuộc nội chiến chưa thể chấm dứt, đã đến nhà hát lớn Ford’s với kế hoạch ám sát Tổng Thống. Dư âm của cuộc chiến thắng làm mọi binh sĩ bảo vệ nhà hát lơi lỏng. Booth sau khi làm 2 ly rượu brandy thì đi vào nhà hát lớn. Anh ta đợi cho tiếng cười của khán giả ồ lên cao thì lẻn vào ban công khu dành riêng cho Tổng Thống và gia đình. Cận vệ duy nhất đã đi uống một ly ở quầy bar trong giờ nghỉ giữa vở kịch. Tay trái cầm dao ngắn, tay phải cầm khẩu súng ngắn Derringer, Booth bắn vào đầu Abraham Lincoln, viên đạn đi xuyên qua não và vào hố mắt phải. Anh ta đâm sĩ quan Rathbone cùng ngồi chung với Tổng Thống rồi trèo qua ban công tụt xuống sàn diễn, gãy chân trái khi giày vướng vào khăn màn trang trí. Dù vậy Booth vẫn chạy thoát sau khi hét lớn: “Sic semper tyrannis”. “Dành như thế cho bạo chúa.” Theo tiếng Latin. (Một vài nhân chứng lại nghe rằng: “Tôi đã làm được rồi! Miền Nam đã được trả thù.”) Tổng Thống Lincoln được mang vào nhà trọ ở kế cận rạp hát. Dáng ông cao gầy phải nằm vắt nghiêng trên chiếc giường sắt. Máu vẫn tuôn ra từ đầu và hơi thở yếu ớt. 7 giờ 22 phút sáng 15 tháng 4 năm 1865 ông mất ở tuổi 56. Trong túi áo choàng của ông có 2 đôi kính đeo, 1 con dao bỏ túi, khăn mùi-soa và 5 đồng đô la tiền miền Nam cùng 9 kẹp giấy.

12 ngày sau kỵ binh của liên quân bao vây một nông trại trồng thuốc lá ở Virginia, kết thúc cuộc truy tìm thủ phạm lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ với 10 ngàn người tham gia. Booth không chịu đầu hàng như đồng bọn và bị bắn vào cổ sau khi chạy ra khỏi nông trại bị đốt cháy. Viên đạn làm tê liệt cơ thể và Booth yêu cầu được nâng hai tay của mình lên tận mắt, anh ta thì thào những lời cuối cùng: “Vô tích sự (bàn tay này)… Xin nói cho mẹ tôi rằng tôi chết cho tổ quốc.” Năm ấy Booth 26 tuổi.

Cũng trong thời gian ấy, linh cữu cố Tổng Thống Abraham Lincoln được đoàn tàu lửa đặc biệt chở về Springfield, Illinois từ Washington D.C. Hành trình tang lễ kéo dài 1,654 dặm hết 3 tuần lễ, băng qua 180 thành phố, qua 7 tiểu bang. Ở mỗi tiểu bang thi thể Abraham Lincoln được tẩm liệm và cử hành, hằng triệu người dân đến tiễn đưa vị Tổng Thống vĩ đại này. Tất nhiên có cả hàng ngàn người da đen được trả tự do và cả binh lính ở 2 miền Nam-Bắc, những người đã từng là cựu thù của nhau trên mảnh đất này ngày hôm qua. Xuất thân từ gia đình nghèo, tự học để trở thành luật sư sau đó lên làm Tổng Thống, Abraham Lincoln đã xóa bỏ được chế độ nô lệ, đó là nguyên nhân gây ra cuộc nội chiến. Ông thành công trong nỗ lực lãnh đạo đất nước vượt qua cuộc khủng hoảng hiến pháp, quân sự, và đạo đức. Chấm dứt cuộc nội chiến huynh đệ tương tàn kinh hoàng nhất trong lịch sử nước Mỹ, duy trì chính quyền Liên bang, đồng thời chấm dứt chế độ nô lệ, và hiện đại hóa nền kinh tế, tài chính của đất nước.

3.5 triệu người tham gia nội chiến, 623 ngàn người chết (con số bằng tổng các cuộc chiến mà nước Mỹ tham gia cộng lại) trong số đó chỉ có hơn 30% là do súng đạn chiến trường, phần lớn thiệt mạng do nhiễm trùng và bệnh tật vì phương tiện y tế nghèo nàn thời ấy. Năm 1866 ngân sách của tiểu bang Mississippi phải dành hết 1/5 cho trang thiết bị chân tay giả của thương phế binh. Cô thư ký, giáo viên kiêm y tá Clara Barton, người được gọi là “thiên thần của cuộc nội chiến” đã dành hết thời gian trên các bãi chiến trường để chăm sóc cho các thương binh hai miền, sau chiến tranh bà đã tham gia chôn cất các tử sĩ và thành lập Hội Chữ Thập Đỏ. Vị Tổng Thống liên quân miền Nam Jefferson Davis thua chạy về phía Nam Texas và bị liên quân phía Bắc bắt giữ ngày 10 tháng 5, 1885. Ông được đưa về giam lỏng ở Virginia. Ông không bị truy tố tội phản quốc và ông cũng không muốn xin ân xá. Sau 2 năm ông được thả về nhà, sống với một quả phụ giàu có và dành thời gian viết cuốn hồi ký: “The rise and fall of the Confederate”. Ông chết ở tuổi 81, trong tim còn theo đuổi sự chính nghĩa cho riêng mình và quân đội miền Nam. Hiram Revels là Thượng nghị sĩ da đen đầu tiên vào ghế quốc hội thế chỗ của Jefferson Davis. Cựu phó Tổng thống miền Nam Alexander Stephens bị tù ngắn ngủi và được bầu vào ghế đại biểu quốc hội của Georgia như thể ông chưa bao giờ bị xem là người của phe chiến bại. Đại tướng kiêu hùng của miền Nam Robert  E. Lee già cỗi và hao mòn sau cuộc chiến; hè 1865 một công ty bảo hiểm muốn trả ông 50 ngàn đô để mượn tên ông, ông từ chối, sau đó ông nhận lời làm hiệu trưởng cho trường Wasington College với mức lương 1,500 đô một năm, ông mất năm 1870. Riêng Đại tướng chiến thắng Ulysses Grant của liên quân miền Bắc thì những đức tính kiên nghị, quyết đoán, trong sạch và cứng nhắc cần thiết trong chiến tranh đã bỏ rơi vai trò chính trị của ông khi trở lại chính trường trong thời bình. Sau 2 nhiệm kỳ Tổng Thống thứ 18 của Mỹ ông rời Tòa Bạch Ốc sau những thất bại cải tổ kinh tế và những vụ tham nhũng tai tiếng trong nội các. Sau khi thất cử cho nhiệm kỳ thứ ba, Grant bị phá sản vì đầu tư thất bại và bị bệnh ung thư cổ họng. Ông dành thời gian cuối đời viết hồi ký. Sách nổi tiếng trong giới quân đội, sử gia và bình luận gia, bán ½ triệu bản hơn 1 tuần sau khi ông mất Tháng 7 năm 1885.

Ngày Chiến sĩ trận vong diễn ra vào ngày 5 tháng 5 năm 1868, ba năm sau cuộc nội chiến kết thúc. Ở các nghĩa trang, mộ của tử sĩ hai miền được chăm sóc và dâng hoa. Ở Gettysburg, Pennsylvania nhiều năm sau đó vẫn tổ chức lễ kỷ niệm hàng năm, ở đó các cựu chiến binh với hai màu áo xanh và xám, của Yankees và Confederates đã gặp nhau hàn huyên chuyện cũ, mãi mãi không phai trong ký ức một thời huynh đệ tương tàn. Cuộc chiến đó không có kẻ thắng người thua, cuộc chiến đó chỉ gói trọn trong 2 chữ “tự do”. Vì sau cuộc chiến đó nước Mỹ trở nên một quốc gia duy nhất toàn vẹn, một Hiệp Chủng Quốc hùng mạnh nhất thế giới. Và cũng nhân bản nhất. Bởi sau cuộc chiến không có trại tập trung cải tạo, không có chế độ kỳ thị lý lịch, không có chiếm đoạt tài sản và không có sự thù hằn đố kỵ nhỏ nhoi ở cả hai phía thắng – bại.

SEAN BẢO

Hận Bắc phương

nguyendinhbon

 

Ta hận sống trong thời tăm tối
Sau lưng họng súng với dùi cui
Bắc phương như một loài quái vật
Nỗi hận bầm gan chỉ ngậm cười

Ta hận bọn Tàu đi lố nhố
Bàn chân bẩn thỉu khắp đất mình
Miệng thối mồm tanh còn khạc nhổ
Xì xồ như một đám thần kinh

Ta hận chúng đem tàu chiến đến
Cướp biển cha ông tự ngàn đời
Ra tay giết chết đời ngư phủ
Biển đã bao lần máu thắm rơi

Ta hận chúng mang ngàn thuốc độc
Âm mưu thâm hiểm triệt giống nòi
Con dân nước Việt ngu hèn quá
Tham tiền rước giặc giẫm mồ cha

Ta hận sinh ra thời bạc nhược
Thường mơ sống lại thuở Lý Trần
Khắc trên da thịt nguyền “Sát Thát”
Chết để giữ gìn đất cha ông!

NGUYỄN ĐÌNH BỔN

Đỗ Hồng Ngọc, lang thang nghìn dặm trái tim

nguyenthikhanhminh

Trong Lời Ngỏ sách Nghĩ Từ Trái Tim, Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc (ĐHN) có nói, tôi viết bằng cảm xúc, bằng sự thể nghiệm đời sống chứ không phải bằng suy luận lý trí. Theo tôi, không chỉ với cuốn Nghĩ Từ Trái Tim, mà tất cả tác phẩm của ông từ thơ, văn, bàn về kinh sách, hay những đề tài có vẻ chuyên khoa (tôi nói có vẻ vì ngay trong những đề tài ấy, ông viết không đơn thuần là khô khan của khoa học, mà đầy tính văn chương), đều được chữ ông chuyên chở những cảm xúc thực từ trái tim.

Tôi hình dung một chiếc xe -chữ- lọc cọc trên con đường đất nâu quê nhà thơm ngấu mùi bùn cỏ nắng trưa, chở đầy hoa đồng nội -cảm xúc-, trên con đường đi cứ tỏa hương tỏa hương… Đấy, nghìn dặm lang thang của một chàng lãng tử rất đỗi nghệ sĩ, mộng mơ… Và Con Đường mà chàng miệt mài đi, nghe ngóng, kiếm tìm ấy là Trái Tim. Nơi khởi đầu và chung cuộc để con người nhìn ra nhau nhân ái yêu thương. Những điều chàng chắt chiu được trên con đường ấy lại làm quà tặng cho chúng ta -những tác phẩm-. Người nghĩ và sống được như ý nghĩ mình đầy thiện tâm như thế, thật là không dễ. Và không nhiều. Nên chính ông, cũng là một tặng phẩm cho cuộc đời này.

Cũng khởi đi từ nhiệm mầu ấy cộng thêm những trải nghiệm cảnh ngộ trong cuộc đời mà ông đã được người đọc, người nghe, tin cậy. Nếu đọc ông một cách tuần tự rất dễ nhận ra được những tình cảm, kinh nghiệm ấy được nuôi dưỡng, lớn lên, giàu thêm theo thời gian. Giàu thêm chứ không già đi -Cảm Xúc-. Điều lạ ở ĐHN đấy. Kinh nghiệm càng nhiều, càng nghịch cảnh thì cảm xúc càng trẻ trung, cái nhìn về cuộc sống càng giản dị, tình dành cho tha nhân càng thông hiểu bao dung. Phải chăng là một đền đáp của Cảm Xúc cho người biết lắng nghe nó?

Đó là điều tôi cảm nhận về phong cách cùng văn chương của Đỗ Hồng Ngọc.

Tôi cũng có được duyên may để quen và được xem ông như một người anh. Có một ngẫu nhiên, tôi là người thích những ngẫu nhiên đem lại cho mình may mắn bất ngờ, hồi tháng 4. 2014, tôi qua một cuộc mổ cột sống khá nặng, vào ngày phải tập đi thì tôi đã không thể bước được, nằm trên giường sợ và khóc, rồi vào mạng tìm nghe đây đó thì tình cờ tôi nghe được buổi nói chuyện của Bác Sĩ ĐHN trên Hoa Mặt Trời, nói về niềm hạnh phúc khi ông bước đi những bước đầu tiên sau cuộc mổ sinh tử, nghe xong tôi thấy mình bình tĩnh hơn, và sáng hôm sau tôi tập đi được 2 phút, trong niềm vui, càng thấy thấm thía những điều ông nói, hạnh phúc hóa ra là những điều rất giản dị, sáng mở mắt tai nghe được tiếng chim hót, biết được nỗi tuyệt vời của thiên nhiên muôn loài. Bước được bằng hai chân, cảm được hạnh phúc của một thân thể lành lặn. Phone reo nghe tiếng bạn hỏi thăm, nghe được nỗi ấm áp sẻ chia, từ đó thấu được nỗi đau của những mất mát quanh ta… Vậy đó, từ cảm ngộ của người vừa nhảy qua bờ tử kia đã khiến tôi biết tận hưởng, trước hết, là hơi thở của mình. Cái kho báu đang-là ấy chẳng bao giờ vơi. Càng lấy nó cứ càng đầy. Đó là duyên tôi có được sau khi chỉ nghe một buổi ĐHN nói chuyện trên Hoa Mặt Trời. Tôi biết đóa hướng dương ấy luôn cười và chỉ cho anh em, kia mặt trời đang mọc, xin hãy nở…

Đúng như nhà thơ Duyên nói trong một e-mail cho anh em, Đỗ Hồng Ngọc ảnh hưởng tới mọi tầng lớp và mọi lứa tuổi, khi họ tìm đến thơ văn ông để tùy hoàn cảnh mà rút ra được những cần thiết cho mình. Chính vì có trải nghiệm và tu tập chiến thắng nghịch cảnh, bịnh tật, ông mới có được phong thái giản dị và nói lời trầm tĩnh khiến văn chương ông có sức hút lạ kỳ. Ông hóa giải những điều buồn khổ bằng sự hóm hỉnh duyên dáng khiến nó trở nên nhẹ tênh. Rất rất nhiều người đã viết về ông, đều cảm nhận như thế, và người đọc ông cũng không phủ nhận được sức quyến rũ, thuyết phục từ những áng văn uyên áo mà dung dị ấy.

Tôi chỉ muốn góp thêm chút cảm xúc của mình khi nghe nhịp đập lang thang của một thời tuổi trẻ phập phồng cùng chiến cuộc. Thời mà tôi gọi các anh là những chàng lãng tử, của Bi Thương và Mơ Mộng. Mỗi người một cách thế để sống và tồn tại trong quãng thời gian khắc nghiệt ấy. Với ĐHN ngày ấy, là Thơ.

Một tập thơ in cách nay gần nửa thế kỷ (1967) có tên Tình Người, với bút hiệu Đỗ Nghê [1], ông nói về một ước mơ,

Súng dòn
Ánh sáng lóe lên
Đạn đan trên nền trời
Thành hai chữ Việt Nam
Những kẻ tử thù nhìn rõ mặt nhau
Khóc vì mừng

Anh em
(Ước Mơ)

Định mệnh một cuộc chiến… Đã biết bao gia đình, trong một nhà anh cầm súng vì bên này, em ra chiến trường cho bên kia. Hai phía ngỡ ngàng khi súng đạn lóe sáng nhìn ra nhau anh em… Người thơ ước sao cho đường đi của súng đạn đan thành hai chữ Việt Nam, để thức tỉnh nhau còn khóc được vì mừng… Và dường như có một đau lòng, nỗi chia cắt đất nước, nỗi phân ly ý thức hệ,

Khi ta đưa các con 50 người xuống biển
Và vợ ta đưa 50 đứa lên rừng
Lòng ta đã rất đỗi băn khoăn
Có một điều gì khiến ta linh cảm…

Các con sẽ không bao giờ quên
Đã cùng sinh ra trong một bọc
Một trăm trứng
Một trăm con
Các con sẽ không bao giờ quên…

Hãy tha thứ cho nhau- tha thứ hết
Rồi nắm tay cùng gầy dựng lại quê hương…

(Tâm Sự Lạc Long Quân)

Bạn ơi, lời ước nguyện này trải qua mấy mươi năm vẫn tươi rói hiện thực tình cảnh quê hương chúng ta. Mảnh sao băng kia đã thành bụi hư vô rồi mà chưa thành tựu được một ước mơ tưởng là rất dễ dàng đối với những đứa con sinh cùng một bọc Việt Nam này! Trái tim người thơ ấy đã thổn thức gần nửa thế kỷ, và vẫn còn theo thời gian,

… Lịch sử sẽ ghi bằng những lời nói dối
Mặc kệ – chúng mình thương nhau

Cho anh, tôi dám nhìn vào mắt nhau
Không một ai cúi mặt

Nếu anh vẫn một mực chối từ
Và nhất định đòi cho tổ quốc một chiếc áo màu -dù xanh dù đỏ-
Hay khoác một định nghĩa -dù trắng dù đen-
Tôi đành nhặt một cọng cỏ rất xưa về làm tổ
Rồi khóc trên đó
Loài chim bỏ đi

(Tổ Quốc)

Nhân bản làm sao và thương cảm làm sao nỗi bé mọn trước tình yêu được gói vào tựa đề là Tổ Quốc. Thân phận khốn khổ nên lớn mãi mộng mơ, ước nguyện. Nên mới có Tình Người. Tác phẩm này theo tôi là một dấn thân của tác giả vào thời cuộc, biểu lộ một thái độ, nhân danh Con Người. Trong đó tôi thích nhất bài này,

Tôi cho mấy người mượn
Con đường độc nhất về quê nội
Để thử những quả mìn mới

Tôi cho mấy người mượn
Những nhà hàng phố xá đông đúc
Để thử lựu đạn, plastic,

Tôi cho mấy người mượn
Cửa nhà vườn tược ruộng nương
Để thử sức tàn phá của bom

Tôi cho mấy người mượn
Tuổi trẻ căng đầy nhựa sống
Làm bia thử vũ khí cá nhân

Tôi cho mấy người mượn
Ông già bà lão con nít thiếu niên
Để thử các chính sách chăn dân cai trị

Tôi cho mấy người mượn
Khối óc linh hồn
Để thử thuốc nhuộm đen nhuộm đỏ

Tôi cho mấy người mượn hết rồi đó
Xin dành lại cho tôi
Những nỗi căm hờn
Và tấm lòng độ lượng rất đông phương

(Cho Mượn)

Tôi trích trọn bài này để thấy được tất tật vốn liếng của người đã cắn răng cho mượn. Rộng lòng hay cam chịu hàm nỗi bất lực? Hỏi tức trả lời. Trước những mất mát và bi phẫn đến nỗi, tự an ủi, thôi thì coi như cho mượn! Và lịch sử cho chúng ta thấy, không lạ gì thói quịt nợ của những tên phú hộ. Và chàng, và chúng ta chỉ còn, chí ít, nỗi căm hờn thường tình. Nhưng, diệu kỳ thay, lại không thường tình chút nào, một tấm lòng độ lượng rất đông phương! Đúng là Đỗ Hồng Ngọc mà ta thấy trong những tác phẩm sau này lấp lánh bóng một thiền giả. Khởi đi từ thời gian viết bài thơ này mới hiểu vì sao mỗi ngày ĐHN mỗi cống hiến những tác phẩm đầy lòng nhân ái, vì người và thương người đến vậy. Và tôi đã nghĩ, cho đến ngày hôm nay thì chắc chắn trong ông không còn “nỗi căm hờn” nào nữa mà lồng lộng cái Đông Phương nhân bản kia. Mặc kệ tất cả, miễn là chúng mình thương nhau, ơi anh em ngọt bùi một bọc… Tôi muốn nói lại lời mà ông đã viết gần nửa thế kỷ trước, Hãy tha thứ cho nhau- tha thứ hết / Rồi nắm tay cùng gầy dựng lại quê huong… … Chợt nghe tiếng thì thầm sâu ý nghĩ / Bàn tay gầy làm dấu quê hương /…

Nhưng để kiếm một tha thứ, để quên đi, sao khó đến vậy? Hết nghiệt ngã này đến khác buộc vào cái quang gánh ốm o chữ S những oan cừu. Nên chàng và những ai kia, cứ mãi lang thang trên nghìn dặm trái tim để nhặt nhạnh những nhịp yêu thương…

Trong tập này còn có một bài thơ khác của ông, rất nổi tiếng, Thư Cho Bé Sơ Sinh, được trích dẫn và nói đến rất nhiều, mỗi người nói một chút, niềm hân thưởng của mình về nó, khiến bây giờ tôi nói một chữ nào thêm nữa thì cũng lọt vào một ý đã nói rồi, thế nên, chỉ biết nói, a, tôi cũng thích bài đó như bạn vậy. Tôi thích hình ảnh tiếng khóc của bé sơ sinh và cái cười của ông mụ (xin lỗi bác sĩ) “Vì từ nay em đã phải cô đơn. Em đã phải xa địa đàng lòng mẹ…” Tôi thấy ở đây ẩn trong tình cảm thiêng liêng -qua những việc làm đón em bé ra đời- là nét nhìn dí dỏm về thân phận con người. Một tâm hồn mẫn cảm và lạc quan. Nhà phê bình văn học Huỳnh Như Phương khi viết về bài thơ này đã nói “Thật kỳ lạ, ở tuổi 25, Đỗ Hồng Ngọc tự đặt cho mình một cột mốc thơ ca mà chính ông không dễ gì vượt qua. Ni sư Giải Nghiêm có lý khi cho rằng nhiều bài thơ và bài viết của Đỗ Hồng Ngọc về sau này dường như là một sự nối dài Thư Cho Bé Sơ Sinh” [2] Tới đây thì xin thưa với Nhà Thơ Lữ Kiều, ông nói về bạn ông, ĐHN là một người nghiêm túc, tôi muốn thêm, một người mơ mộng nghiêm túc, một người yêu đời nghiêm túc. Một cây viết nghiêm túc giản dị. Thế cho nên, mỗi khi nói chuyện, email với ông hay nghe ông trên những diễn đàn, cái nghiêm túc ấy không làm nặng nề mà luôn đem đến những tiếng cười thoải mái ý nhị, những vui vẻ nhẹ nhàng.

Trên nghìn dặm trái tim ấy, tôi sững sờ đến đau mênh mang, khi nghe bật lên những tiếng đập như từng tiếng đàn đang dồn dập bỗng đứt phựt. Đó là những bài thơ về La Ngà, đứa con gái yểu mệnh,

Con đã lớn lúc nào mà ba má không hay
… Ba dạy con ca dao trước khi học chữ
Con làm thơ trước khi biết nói
… Ba má nhìn con lớn lên
Thấy mình nhỏ lại
… Con đã lớn lúc nào mà ba má không hay
Cứ tưởng con còn nhỏ xíu
Đến khi con mất đi rồi
Mới biết con đã lớn

(Con Đã Lớn)

Trước mộ con còn ướt
Ba nói với bè bạn ba rằng
Từ nay hãy yêu con mình cách khác
Đừng như ba
Giấu kín trong lòng
Bởi tình yêu có bao giờ cho đủ
Có đâu sợ dư thừa…

(Tình Yêu)

Ba viết trăm lần lý lịch
Cứ mỗi lần viết đến tên con
Ba lại ngẩn ngơ
Như một kẻ mất hồn
Biết trả lời sao
Câu hỏi
Hiện con đang làm gì?
Ở đâu?

(La Ngà 2)

Ba dạy con
Mỗi ngày
Một chút
Không bài học nào
Như ba đã học
Từ con:
Nỗi mất

(La Ngà 5)

Hồi đó khi đọc xong những bài thơ này, tôi nhìn hai con mình như nhìn vào kho báu. Tôi biểu lộ một cách sôi nổi hơn tình yêu ấy, với chồng, với con, với gia đình bạn hữu quanh mình, như thể, họ hay chính mình sẽ mất đi bất cứ lúc nào, trước khi kịp làm điều gì đó cho nhịp tim nhau biết được niềm thiết tha, trọn vẹn.

Dường như tôi đã nói được điều tôi muốn nói từ lâu, với Nhà Thơ Đỗ Nghê. Điều đó nếu nói gọn, là hai chữ Hàm Ơn, những cảm xúc tôi có được khi đọc văn thơ ông.

Và ngay lúc này, khi tuổi đang vào lúc đi xuống đồi ngắm mặt trời hoàng hôn, qua những đớn đau bệnh tật, tôi tập tành tu dưỡng, đến với Thiền Và Sức Khỏe [3], để học biết được Thiền định qua cách thở. Đến với Nghĩ Từ Trái Tim [4], xem thiền giả kia lắng nghe mình ra sao sau khi qua đường ranh sống chết, và trái tim đã mở con đường dẫn người đến Tâm Kinh Bát Nhã. Ngẫm nghĩ rồi nghe ngóng. Nghiền ngẫm rồi ngập ngừng [5]. Tôi hình dung được nỗi miệt mài tìm hiểu nghiêm túc này. Và đó là điều cần để đi vào hành trình gian nan ấy. Cái gian nan tủm tỉm một mình… thiền hành mỗi phút mỗi giây. Cũng như những lúc say đọc Gươm Báu Trao Tay. Viết, luận về kinh với một văn phong như thế thật đã kéo được người đọc ngồi lại với mình để nghe như to nhỏ chuyện trò. Ông dùng hình ảnh trong Chinh Phụ Ngâm, Chín tầng gươm báu trao tay / Nửa đêm truyền hịch định ngày xuất chinh… ví von thanh gươm báu Kim Cương trao cho người thiện tâm để truyền bá đạo giải thoát chặt đứt mọi khổ nạn kiếp người [6]. Với những sách như thế đâu chỉ đọc một lần.

Có một ngẫu nhiên hết sức vui, vừa mới đây, vợ chồng em gái Khanh Minh &Wayne mời vợ chồng tôi một chuyến cruise nhân tôi vừa khỏi bệnh, em gái viết, chị nhớ đem quần áo đẹp, rực rỡ để ăn tối. Tôi tần ngần trước tủ áo, rực rỡ là thế nào đây. Chọn bộ cánh để đi dạo công viên, đi ra ngồi quán cà phê với bạn văn chương thì dễ, mình sao mặc vậy rất không suy nghĩ gì, nay nhỏ em bảo phải rực rỡ, thiệt tình… suốt buổi sáng không quyết định được gì, lúc nằm nghỉ, thường theo thói quen, khi nằm xuống giường tôi hay lấy không định một cái gì đó để đọc, tôi vớ tình cờ ra cuốn Những Người Trẻ Lạ Lùng [7], và lật ngẫu nhiên, trang 58, có những dòng này, …Ở cái tuổi chín muồi đó, người ta không chỉ biết quan tâm đến mình, mà quan tâm đến những xung quanh, đến tại sao, ai đó, ở đâu, lúc nào…, nghĩa là đến phần hồn kia, người ta biết tìm cái vượt trội hơn những phù phiếm tàn phai…

…Chính cái tuổi chông chênh đó của người phụ nữ, cái tuổi có những cột mốc thì thầm, tuổi chuyển mùa như lá trên cành, từ cái bồng bột sôi nổi, sang cái nền nã dịu dàng, giản dị mà sang trọng…

Tôi bật cười la lên A! Ngẫu nhiên như thể, tôi đang thắc mắc, và có người anh ở cùng nhà, vừa kêu anh ơi, là đã nghe được cách đối phó. Vấn đề của tôi lúc ấy chẳng có gì là đao to búa lớn, chỉ là… và tôi đã biết cách chọn những bộ nào, phải rồi, chỉ có “nền nã” mới trụ được bên cạnh “rực rỡ”. Ông Đỗ Hồng Ngọc này! nói đủ khía cạnh trong cuộc sống mà ta phải chạm đến, ngoài thơ, kinh sách, y học, tâm tình chuyện đời, còn có cả, Thời Trang.

Có phải lang thang qua nghìn dặm Trái Tim mà chàng có được cái lịch duyệt đôn hậu đến thế?

Nguyễn Thị Khánh Minh
Santa Ana, Tháng 4. 2015

[1] Năm 2013, tôi được Nhà Thơ ĐHN tặng một tập thơ được chụ tàup lại, tập Tình Người- Thơ Đỗ Nghê- Bìa 4 có những dòng in: Tác giả trình bày. Bìa Lữ Kiều. Hình Cocteau. Ấn hành giới hạn dành cho bạn bè và anh em. Năm 1967.

[2] Huỳnh Như Phương- Thơ Đỗ Hồng Ngọc: Ẩn Hiện Giữa Cuộc Đời (Trong phần Phụ Lục tập thơ Thư cho Bé Sơ Sinh Và Những Bài Thơ Khác…)

[3], [4], [7] Tên những tác phẩm của Đỗ Hồng Ngọc

[5] trích trong Lời Ngỏ, Nghĩ Từ Trái Tim

[6] trích trong trang 5, Gươm Báu Trao Tay