MẮT MƯA

hoangvancham

Ướt đẫm chiều ta đón em về phố
Mưa nghiêng bay sợi nhỏ ngó mà thương
Buồn như lá rơi theo từng bước nhỏ
Bóng đời về đây vai áo bạc màu sương

Như còn chút khói làm cay cay bờ mắt
Cơ hồ lòng ai buông nhịp nối đường tơ
Nâng nỗi nhớ nghe mùa hoa bắt nhịp
Chia khúc tình xa lạ thường như giấc mơ.

Ướt đẫm chiều góc riêng buồn theo giọt đắng
Thương nữa đời bay theo dấu cuộc bể dâu
Chia tay từ độ ngày mang hồn tuổi dại
Chút lòng trông nhau về tận những nông sâu.

Phía trời xa em nỗi buồn xuống thấp
Hoen mắt dấu xưa như mùa vắng cơn mưa
Em bỏ lại câu mười thương ngày về bên bến cũ
Biền biệt như còn khúc nhớ mãi đong đưa.

HOÀNG VĂN CHÂM

Kiệt Tấn con người chịu chơi…

dangchaulong

“Thiên đàng là cõi tột cùng nghiêm chỉnh nên… cấm cười. Buồn chết luôn! Buồn thúi ruột! Buồn tàn canh gió lạnh. Buồn mút mùa … lệ thuỷ. Mặc cho bất cứ thằng nào nó có cù đến mỏi cả tay cũng… chả chịu cười! Nhất định quạu đeo và nghiêm chỉnh dài dài, dài dài… Bất tận”.
(Kiệt Tấn, Sự đời, nghĩ lai rai 19)

Gặp gỡ anh Kiệt Tấn và nghe anh tâm sự cùng mọi người thật đơn sơ. Việc đời dường đến với anh như một cơn gió thoảng, hiu hiu cho mát một chút và không cần e dè. Chỉ một câu chuyện nhỏ thuở học làm thơ cùng cô giáo đã thấy cái hóm hỉnh của anh.”Bận nọ trong lớp học, để dạy cho học trò mình làm thơ, cô giáo đương cử ra một thí dụ: “Ao thu lạnh lẽo nước trong veo / Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo. Chữ veo với chữ teo đều thuộc vần eo. Làm thơ cốt nhứt là phải có vần, các em hiểu chưa?” “Dạ hiểu!” Thực tập. Trò thứ nhứt, cũng cảm đề từ cái ao: “Trong một cái ao cóc / Em thấy bơi lội một bầy cá lóc”. Cũng được. Trò thứ hai, cũng lại cái ao: “Trong một cái ao ếch / Em ngó hoài hổng thấy gì hết”. Không hay lắm, nhưng mà có vần, thôi cũng được. Trò thứ ba, cũng vẫn cái ao: “Trong một cái ao nhái / Em bước xuống nước lên tới…” Tới đây em nhỏ bỗng nhợn, bèn nhỏ bước ngập ngừng: “lên tới…, lên tới…” Cô giáo sốt ruột lên tiếng thúc giục: “Nước lên tới đâu em?” “Dạ… dạ… Trong một cái ao nhái / Em bước xuống nước lên tới… đầu gối” Cô tức quá đập thước cây xuống bàn: “Bộ em không thể nào rán thêm một chút nữa cho nó có vần hay sao?” “Dạ thưa cô… thưa cô… em cũng rán lắm, nhưng mà ngặt vì ao nước nó cạn quá!” Và không biết sau đó cô giáo đã hiểu thấu câu thơ “ý tại ngôn ngoại” của anh chưa.
Cách nói chuyện như không của anh làm tôi mường tượng đến công án của những thiền sư đắc đạo. Những câu trả lời luôn là một bất ngờ choáng váng cho người hỏi. Những chủ trương, định kiến của thế gian luôn bị gác bỏ ngoài lề.
“Khi viết về miền Nam ruộng đồng mút mắt, sông nước tư bề, khi viết về những người bình dân sống nơi miền đất này mà không có hò hát, không có ca dao, tôi nghĩ là một thiếu sót lớn. Hò hát và ca dao tạo được bầu không khí quê mùa cho truyện viết, cũng hợp tình hợp cảnh lắm chớ. Nên lắm! Ngoài ra, khi còn đi học, đôi khi tôi còn dùng ca dao để chim gái, như dụ dỗ cô Hoa trong “Bến đò trao thơ” khiến cho cô xiêu lòng mà trao duyên cùng tướng cướp: “Hãy thề với anh hết miễu qua chùa, Ai cho anh uống thuốc bùa anh mê?” Rụng rún chưa em Hai?” (Phỏng vấn Kiệt Tấn, Phan Thị Trọng Tuyến, Đặng Mai Lan thực hiện)”
Cái làm tôi rụng rún với anh Kiệt Tấn là tính u mặc trong từng câu chuyện nhỏ cùa anh. Khi anh ngồi cùng trò chuyện thân mật với nhóm Quán Văn, tôi hỏi thăm anh về tuổi tác, anh cười và nói “mười hai con giáp tôi không giống con nào, mang tiếng tuổi mèo nhưng mặt lại giống chó”. Thảo nào anh độc lập quá, cứ thanh thản quan sát đời, yêu ghét rạch ròi, chẳng ai tác động được anh.
Cái làm tôi rụng rún với anh Kiệt Tấn là sự quá nhạy cảm của anh với những mảng đời bất hạnh. Mỗi lần nhắc tới những cụ già đi nhặt bao nylon, những bà già đi bán đậu phọng là “nước mắt anh chảy dài, anh ôm mặt khóc dù trước mặt anh là những người cùng viết văn như anh hoặc khi anh kể lại cho các bạn nghe cảnh con gấu lăn lộn, đau đớn, rống lên những tiếng thảm thiết khi bị loài người lấy mật, anh nghẹn ngào xuống giọng:Con người sao ác quá! Anh khóc ngon lành. Chị Ánh phải vỗ về anh, như đã từng làm thế”. (Nguyên Minh, Sông Seine và tôi). Tấm lòng hòa điệu cùng đời của anh mới chơn chất làm sao.
Cái làm tôi rụng rún với anh Kiệt Tấn về cách hành văn của anh như múa gậy vườn không, chạm vào những chuyện thân xác như nói tới mây bay gió thoảng thường tình thế sự: “Cái gì anh cũng ngó, cũng mó, cũng sờ, cũng nếm tuốt tuột. Ừ, dê dễ sợ: anh cầm cái bông bưởi, anh hửi cái bông hồng, anh bồng cái bông cúc, anh hít cái bông mai, anh liếm luôn bông lys… Chẳng còn chi là đoá hoa thành thị/ núi rừng/vương giả! Chẳng lẽ với đàn bà anh luôn “phàm tục” như vậy sao? Chuyện tình của anh chóng vánh đi đến… đỉnh cao xác thịt, phải chăng anh cố ý bỏ quên phần… trái tim? Trái tim thì rất khó sờ mó! Bởi cách một lớp thịt mỡ”.(KT, Đưa hai tay lên trời)
Anh như cánh chim chon von trên đỉnh tuyệt mù buông mình thả rơi tự do giữa trời lồng lộng gió để đột ngột lao mình lên đâm vỡ tầng mây cao vút – một mình – cánh chim tự biết xoay sở mình giữa muôn chiều gió lộng
Những ngôn từ đơn giản trong văn anh pha trộn những phương ngữ đã từ mấy mươi năm không còn gặp lại: Mẹ rượt, bú tí, nâng bi, mút mùa lệ thủy, trật đường rầy, chằn ăn trăn quấn, tưới hột sen, nhằm nhò gì đâu ba cái lẻ tẻ, cù lần….
Trong truyện ngắn Tết dồi, tả lồ lên coi chơi đã kéo ta ngược về ký ức tuổi thơ, mê mẫn xem sơn đông mãi võ ở khu đất trống nào đó cạnh chợ đông. Những tay quảng cáo vừa bán thuốc, vừa ba hoa đủ thứ chuyện đời, thỉnh thoảng nhắc nhở “tả lồ lên”, tiếng phèng, tiếng trống lại dồn dập rộ lên kích thích trí tò mò của khách qua đường gần xa. Câu chuyện xưa nay vẫn cứ đan xen như một niềm nhớ không rời kèm theo những hóm hỉnh sẵn có trong anh:“ ở đất Bắc còn cày bằng trâu. Con trâu kéo cày quanh quẩn trong khăn mu xoa, đi dăm phút đã về chốn cũ. Thấy tôi mỉm cười, Tùng hỏi tôi trong Nam có trâu cày không chú. Tôi đáp trong Nam con trâu chỉ chắp tay sau đít đi tới đi lui trên bờ đê ngó chừng ông chủ đẩy cày máy và cho điểm ghi công. Khi nào trời nắng gắt quá, thanh tra lao động bèn lui vào lùm tre nằm nhơi cỏ hoặc đánh giấc bên đồi dạ lan. Cụ nằm cụ nghỉ cụ xơi.. thuốc lào. Khỏe re! Nhẹ nhàng, hân hoan, thơ thới. Ai dám bảo “chăn trâu là khổ”?( Kiệt Tấn, Tết dồi! Tả lồ lên coi chơi!)
Những mẫu chuyện khóc, cười, hí lộng cùng đời của anh Kiệt Tấn phơi bày ra ngập tràn từng tác phẩm, nhưng có vẻ tất cả nỗi lòng anh chỉ trải hết trong Thơ điên cùng Sự đời. Những câu văn viết ngắn như từng chiêm nghiệm hàng ngày, những câu thơ viết ra khi muốn cô đọng nỗi niềm, có một Kiệt Tấn như vậy khi lắng đọng cùng đời:
lận lưng ồ sót chiếc nem
nhớ ra mình đã gặp em chợ chiều
lá chùm ruột nem lái thiêu
tặng ta ta tưởng em yêu thằng khùng
làm thơ lục bát ngũ cung
đáp tình em đã thủy chung bất ngờ
ngó sen dài mút cọng tơ
giăng lên lục bát thành thơ ái tình
uống say ta uống một mình
trong tim chợt nở thình lình đóa sen
ngày mai ghé chợ biếu em
thương ta em hãy sen đem cúng chùa
(KT, Lục bát điên, khúc 103)
về đây chiều lắng buông rơi
về đây ngơ ngác chim trời khuất mây
về đây đâu phút sum vầy
về đây sông nhỏ ngất ngây lặng lờ
về đây bụi loãng bơ vơ
về đường đất bây giờ đá xanh
về đây chân bước không đành
về đây hiền hậu một vành trăng xưa
về đây kẽo kẹt tre đưa
về đây rào khép ngọn dừa quạnh hiu
về đây dạ lý tiêu điều
về đây đâu nữa yêu kiều áo bay
về đây ta lại về đây
về đây mây trắng trôi hoài ngàn năm
về đây hoàng hạc mất tăm
về đây lặng đứng âm thầm chốn xưa
(KT, Lục bát điên, khúc 82)
yết yết yết đế ba la
sang bờ bên ấy gọi là tới chưa
bát nhã ngóng đợi đò đưa
bờ này bờ nọ trời mưa xóa nhòa
như lai thiền trụ một tòa
ngó hào quang tỏa chóa lòa thấy chi
chấp tay mà niệm mâu ni
cái thân giả tướng có gì được chăng
(KT, Lục bát điên, khúc 68)
Những câu chuyện của Sự đời của anh tổng hợp hết những thất tình lục dục của cõi sống, như một cái kho tạp nham thế sự. Khi ta đọc qua, có thể sẽ chuyển từ trạng thái cười qua trạng thái ngậm ngùi. Cũng chẳng sao, Trời đất vô cùng một cuộc say và ta có thể tung tăng dõi theo anh qua từng trạng thái:
“Từ hồi xưa tới giờ bần tăng chưa hề được đọc một quyển sách ngoại ngữ nào hết (!) Vì vậy, để giảm bớt được phần nào cái tình trạng lạc hậu kinh niên, bần tăng bèn lấy quyết định “đổi mới tư duy”, và đồng thời “cách tân” ngòi bút của mình ngõ hầu theo kịp nhịp đập của con tim văn chương quốc tế. Ông Proust viết Đi tìm thời gian đã mất thì bần tăng viết “Đi kiếm không gian vẫn còn”. Ông Hemingway viết Ngư ông và biển cả thì bần tăng viết “Ngư bà và cái ao rất cạn”. Ông Faulkner viết Âm thanh và cuồng nộ thì bần tăng viết “Im lặng là vàng” (quyển 1) và “Nín khe mà nằm vùng” (quyển 2). Ông Gide viết Khung cửa hẹp thì bần tăng viết “Cửa sổ rộng”. Ông Steinbeck viết Của chuột và người thì bần tăng viết “ Của mèo và khỉ đột”. Người ta viết dâm thư “Funny hill” thì bần tăng viết “Phanh neo heo”. Và còn hứa hẹn nhiều sáng tác tân kỳ, tình dục “táo bạo trâng tráo” khác nữa trong một tương lai gần xịt, ngõ hầu giảm bớt được phần nào cái tệ trạng lạc hậu kinh niên của mình.” (Kiệt Tấn, Sự đời,8)
Anh nghĩ lai rai: “Từ chỗ thấp hèn nhứt cho tới chỗ cao cả nhứt, từ chỗ phàm tục nhứt cho tới chỗ thiêng liêng nhứt, con người lúc nào cũng chạy theo những hoang tưởng không dứt”. nhưng cái lai rai của anh chẳng thể cười. Sự đời vốn dĩ là vậy, những mặt nạ vẫn được quá nhiều người ưa chuộng, những sắc màu ta thấy được chẳng phải là sự thật vốn dĩ nó tồn tại :
“Một điều hiển nhiên: bộ mặt đạo đức giả bao giờ cũng phết lên mình một lớp sơn nghiêm chỉnh. Ai không đồng ý điểm này xin hãy thay bộ đồ lớn, thắt cà vạt đen, giơ cao tay lên và đứng dậy bước lên bục gỗ lớn tiếng phản đối… một cách nghiêm chỉnh! Một cách nghiêm chỉnh, please! S’il vous plaît! Yakitori! Phần tôi, tôi xin được phép bận xà lỏn rằn, ngồi tại chỗ, giơ cao tay lên và đứng dậy… dết toa lô, dô toa lết. Sorry! Désolé! Hara kiri! (Phỏng vấn Kiệt Tấn, Phan Thị Trọng Tuyến, Đặng Mai Lan thực hiện)”

75 tuổi đời, Kiệt Tấn vẫn còn lai rai phương ngoại, vẫn còn hí lộng cùng trời cuối đất, thật đáng mừng cho anh. Cuộc chơi đang còn dài và Kiệt Tấn vẫn còn dư sức cười ruồi cùng mọi hỉ nộ ái ố vẫn đang diễn bên tấn tuồng đời :

“túc lên một tiếng tù và
gọi hồn kiệt trụ gọi ma xứ hời
về đây sấp ngửa cuộc chơi
ta ôm núi đá một đời quàng xiêng”
(KT, Hổng giống ai)

đặng châu long
31-08-2014

KHI VỢ BẮT ĐẦU LÀM THƠ

danghien

Anh biết có nhiều khi em hoang mang
Nhắn tin tìm trẻ lạc
Có nhiều khi em không nhìn ra
Những bức tranh u ẩn như mưa

Anh làm sao nên nổi
Trở thành con chim quí
Khóc than ở chiếc lồng son
Trong lâu đài em cho

Giấc mơ đêm qua buồn bã
Khi thấy mình ngồi nhìn
Người đàn ông lạ bên em
Lại chính là anh

Bài thơ anh đã viết ra
Vẫn nghẹn lời khi đọc lại
Cuối cùng là những dòng lệ
Lặng lẽ rơi từ mắt em

Anh không biết làm gì
Khi mình không là niềm vui
Đã cùng nhau đi gần hết cuộc đời
Sao vẩn là những căn phòng riêng rất lạnh

Anh có thật mang cho em hạnh phúc
Hay chỉ là những muộn phiền
Chập chờn trong giấc ngủ
Một người đàn ông lạ như thơ

ĐẶNG HIỀN
(Tháng 10-01-2014)

MƯA và EM SÀIGÒN

trandzalu

 

Mưa qua mấy phố SàiGòn

Mưa tôi chầm chậm nỗi bồn chồn em

Vàng tay khói thuốc đi tìm

Dấu chân kỷ niệm còn in ấn buồn…

Mưa em lóang thóang qua hồn

Đã nghe da diết cuối đường chiêm bao

Mưa mù mấy nẻo đời nhau

Nhớ quay quắt nhớ, thương nhàu nát thương…

Trần Dzạ Lữ

Nhí Đen và chuyện không thể tin

nguyentri

Nhí. Đen nhẻm nên thiên hạ gọi Nhí Đen. Cũng thiên hạ với cái đa sự lắm lời:
– Bà mẹ nó, cha trắng, mẹ như bông bưởi, bà cô cũng không đen vậy mà nó đen thui.
Rồi cũng chính thiên hạ:
– Nó phơi nắng hồi còn nhỏ, không đen mới lạ à.
Tội nghiệp Nhí lắm. Nó rớt vô một cái gia đình bị quỷ ám. Cha nó tệ một cái hết biết luôn, đàn ông đàn ang gì mà sáng xỉn chiều say, giao việc kiếm tiền cho vợ. Mà phải chi già cả thì còn có thể cho qua, đằng nầy trẻ trung phơi phới. Mới sáng, Đỏ – cha Nhí – làm hai xị với tô bánh canh. Tiền bạc đã có má Nhí lo. Phê phê là về nhà văng tục chửi thề, vợ mà mè nheo là cho ăn cù loi, chị ruột nhằn nhò thì:
– Dẹp mẹ bà đi, nhà của tui, xét cần tui cho bà biến à.
Gặp trúng chồng như vậy, quả tình nếu không vì Nhí bà má tội nghiệp bỏ từ khuya. Cũng đã đôi lần má ẳm Nhí định làm một cuộc tháo chạy, kẹt cái bà chị chồng canh cháu hơn cú canh nhà bịnh. Chả là Nhí trong tay cô từ lúc lọt lòng. Cô không chồng vì vô duyên và xấu ình nên lấy Nhí làm vui sống. Lúc đầu má cũng mừng vì có người chăn con để mình đi kiếm cái ăn, cả cái nhậu cho chồng. Đàn bà con gái lam lũ trên cạn dưới sâu, trưa về vắt sữa nóng rồi mới cho con bú, tối đến lại bên con bên chồng nó vất lắm. Đến lúc quá chán thằng xỉn say, muốn ẳm con ra đi thì cũng mệt với cô:
– Mày muốn đi đâu đó kệ mày, con Nhí để đó tao.
Sợ dĩ bà cô nói vậy là do má Nhí đi phụ hồ có quen một anh thợ xây. Anh thấy má mắt đăm chiêu xa vắng. Đàn bà con gái dù mặt không xinh có mắt nầy dễ làm đàn ông động lòng lắm, huống chi má Nhí đẹp luôn nói chi xinh. Vậy nên anh thợ hỏi han, rằng sao buồn dzậy em? Rồi anh mua nước mời mắt buồn uống, trưa lại dọn cơm ăn chung. Má Nhí bị ngọt ngào làm rúng động, tóc tai môi má tươi trở lại. Và không qua được mắt bà cô già xấu vô duyên.
Một hôm kia má biến mất. Nhí cũng không khóc vì từ khi bỏ bú Nhí ngủ với cô. Cô dẫn cháu đi làng trên xóm dưới mĩa mai, trách móc về một cô em dâu táng tận lương tâm nỡ theo tình bỏ con thơ dại. Nhưng thiên hạ biết lắm cái hộ nầy nên nói rằng:
– Vậy là bà phải cám ơn. Thằng thợ hồ mà chịu để má con Nhí dẫn con theo là bà hết có cái hú hí để vui lúc về già đâu bà nội ơi. Với lại ở với chồng như em bà thì thà chết cho xong.
Vậy là bốn tuổi Nhí mất mẹ. Mất luôn, vì từ đó má không về thăm Nhí dù chỉ một lần. Sau đó ông cha nghiện rượu cũng mất. Rượu và sự lạm dụng đến thái quá khiến cha Nhí bị mất trí. Anh ta đi dọc theo lộ lượm rác bỏ vô bao, cứ vậy ngày nầy qua tháng nọ. Cho đến một hôm chả ai thấy tăm dạng ba hồn đâu nữa. Thiên hạ luận rằng có lẽ chết vì trúng gió hay xe tô chết đâu đó rồi. Với Nhí điều đó chả có chi lớn, cha là chi Nhí có biết hay cảm nhận được đâu? Lâu lâu nhớ về mẹ, có hỏi cô má sao không về, cái miệng Nhí nhỏ nhỏ xinh xinh, hỏi han nghe thương lắm, vậy là cô ôm cháu vào lòng thương thôi thì khỏi nói.
Bao nhiêu yêu thương và tiền cô lo cho cháu tất. Cô cặm cụi làm thuê, Nhí ở nhà vui cùng chúng bạn, hết lê la nghịch bẩn rồi dang nắng phơi mưa nên đen thùi. Nhí Đen dữ dằn lắm, có lẽ cái con lăn quăn của cha khi đặt vào bụng mẹ bị xỉn rượu chăng? Hay cái trứng của mẹ có mầm phản kháng? Dám cả hai lắm à. Vậy nên lũ bạn cùng trang lứa, đứa nào cà chớn là bị Nhí cho rơi nước mắt. May mà bà cô cũng mồm loa mép giãi, bênh cháu chằm chằm mên mấy mụ mắng vốn phải chắp tay chào thua.
Chuyện đi học của Nhí cũng nhiêu khê. Cha mẹ gì đâu mà đẻ ra chẳng chịu làm khai sanh cho con. Cô lên xã xin làm khai sanh cho cháu bị tay hộ tịch đòi phạt nầy nọ, năn nỉ không chuyển được với cái luật lệ chi đó mà tay hộ tịch trình bày, cáu lên:
– Chú mà không cấp khai sanh cho cháu tui, nó dốt là chú phải chịu à.
– Chị phải nột phạt vì trể hạn, đó là luật.
– Nhưng chú thấy đó. Tui không tiền chú hiểu không?
– Tui hiểu bà rồi ai hiếu cho tui?
Đến đây thì bà cô chu chéo lên. Ông Chủ tịch đang làm việc ở phòng bên nghe ồn vội ra nghe ngóng, sau đó ông chỉ đạo cho tay hộ tịch cho qua cái vụ việc nầy. Phải uyển chuyển và tùy đối tượng, ông bảo vậy. Bà cô thắng lợi dẫn cháu lên trường, đi đâu bà cũng nói tụi nó chớ mà làm khó được tui. Nhí cũng vậy, ở trường bầy bạn học kể cả con trai cũng đừng ai hiếp được Nhí. Đúng là không cha, không cả mẹ, thêm một bà cô mà ông bà đã đe thành câu con hư tại mẹ cháu hư tại bà…
Mười hai tuổi Nhí nghỉ học, được cái lớp năm. Bà cô khóc hết nước mắt mà Nhí vẫn không chịu học nữa. Thứ nhất là lớn ầm và cao nghệu mà vẫn ngồi với mấy nhóc Nhí khó chịu lắm, thứ hai là có chuyện với nhỏ Linh bạn cùng lớp, ngồi chung bàn. Cô giáo xếp cho Nhí ngồi bàn cuối, nhưng nghịch quá, đầu têu cho mọi phá phách nên cô chuyển lên cạnh nhỏ Linh. Linh con nhà tương đối, đi học có cha đưa đi mẹ đón về. Cha lại là hội trưởng hội phụ huynh. Nhí học kém, lại quậy phá nên Linh không ưa. Cái thái độ khinh khỉnh( Nhí bảo vậy) làm Nhí chướng con mắt. Hôm đó kiểm tra bài tập toán Linh đứng dậy mách cô:
– Thưa cô bạn Nhí cóppy bài em.
Cô giáo lại chuyển Nhí xuống bàn cuối. Ra về Nhí chận Linh lại và xáng cho con bé hai bạt tai. Con bé lu loa lên, đúng lúc cha nó đến rước. Ông hội trưởng nóng mũi kiểu no mất ngon, sau khi bạt lại cho đã nư ông lôi Nhí vào văn phòng nhà trường yêu cầu giải quyết. Tất nhiên lỗi thuộc về Nhí. Cô giáo buộc phải xin lỗi bạn. Nhưng Nhí không xin, nó hỏi tại sao?
– Tại vì em đánh bạn. Em có lỗi. – Cô giáo chủ nhiệm nói.
Nhí lí sự:
– Vậy ổng đánh em, ổng có lỗi không?
Cả văn phòng chưa kịp trả lời câu hỏi thì Nhí đã ôm cặp bỏ về sau khi thòng một câu:
– Ổng còn chửi em là đồ mồ côi, là mất dạy…
***

Mười hai, mười ba rồi mười bốn Nhí theo cô kiếm tiền. Cô phụ hồ trong mấy công trình. Nhí đi theo và ăn cắp phế liệu. Ba cái sắt vụn, đầu thừa đuôi thẹo sau khi gia công giúp Nhí với cái nhanh nhẹn kèm láu lĩnh cũng xủng xoẽng tiền, thậm chí còn nhiều hơn bà cô đầu tắt mặt tối. Nhí làm ra bao nhiêu tự giữ lấy, bà cô cũng mừng vì không phải lo cho một con nhỏ bắt đầu dậy thì với lắm điều cần thiết. Nhí tụ tập cùng chúng bạn. Cũng lũ bạn mà hoàn cảnh có đứa còn bi hơn Nhí. Như nhỏ Thảo, cha mẹ chia tay, cha lấy vợ mẹ có chồng. Sau khi chia của Thảo ở với mẹ, mẹ gửi Thảo vô chùa. Hỏi,Thảo nói:
– Ông dượng ghét tao.
– Sao mày không ở với ba?
– Bà má ghẻ ghét tao luôn.
Nhỏ Như cũng y khuông như Thảo. Được cái, hai nhỏ nhận trợ cấp từ hai nơi nên tiền bạc muốn xài chi có nấy. Thảo, Như có cả ai pắc ai phôn, ba cái nghe nói, quay phim chụp ảnh là đồ bỏ… Tuy ở chùa nhưng Như, Thảo khoái xoài với mắm ruốc lắm, cả thịt chó cũng không từ. Nhí thì cái gì cũng thông. Nó còn hơn bạn khoản bập phà thuốc lá và đôi khi có uống vài li rượu đế.
Trời đất ơi. Có vụ đó à?
Có chi đâu mà đất trời hay thiên địa. Thời nào chả vậy, khi mà con người ta bị đẩy vô thế vô bến vô bờ, sống kiểu hoang dã thì chỉ có thuồng luồng chứ làm chi có giao long. Bạn của Nhí cả gái lẫn trai tuy nhí nhố bé hạt tiêu nhưng tâm hồn khô cháy lắm. Lũ trai uống rượu nói ê Nhí làm hớp mậy, dân chơi mà sợ mưa rơi à? Vậy là Nhí làm một hớp, nhận điếu thuốc Nhí cũng kéo một hơi. Riết rồi quen. Nhìn Nhí cầm điếu thuốc sành điệu như thứ thiệt bà cô hoảng hồn, nhưng khi bà biết thì quá muộn. Nếu biết sớm hơn thì làm gì được nhau nào? Cấm được không? Thôi thì kệ.
Mười sáu tuổi Nhí làm một chuyện lớn đến chấn động một cõi ta bà. Hôm đó có tí men trong người, đang trong hẽm đi ra thì tình cờ gặp nhỏ Linh đang đạp xe đi học về. Mới lên lớp mười Linh rất xinh trong áo dài trắng. Nhìn Linh, Nhí nhớ đến chuyện cũ, nó chận đầu xe Linh lại rồi gằn giọng:
– Xuống xe tao biểu mày.
Nhỏ Linh cũng không vừa, thời nầy chả ai vừa hết:
– Thả xe ra, cà chớn hả? Đồ bụi đời, vô học.
Điên lên Nhí nhào vô. Thôi thì đàn bà con gái đánh nhau, ai cũng toe xơ mướp và tóc tai rũ rượi, nắm đầu nhau mà không rũ mới lạ à. Thiên hạ được một dịp coi đã rồi nhảy vô can. Mạnh hơn, lớn hơn nên Nhí có phần thắng, Còn Linh áo dài bị xé toạc hai tà, Cô phải túm hai bên nách mà chạy về nhà, Ngay lập tức ông cha cô có mặt. May mà Nhí đã bị di lí về xã còn không không biết chuyện chi xẩy ra. Lần nầy bà cô không còn nước mắt nữa mà rơi. Cha Linh tuyên bố xã mà không đưa Nhí đi giáo dưỡng là ông kiện lên tận huyện. Thứ như Nhí là cần phải loại ra cộng đồng xã hội.
Nhưng mà chuyện đánh nhau là đôi bên cùng có lỗi. Nhí được thả về và phải chịu bồi thường cơm thuốc, thêm cái tài sản nhỏ Linh bị mất gồm một dây chuyền hai chỉ và cái áo dài. Giận dữ vì không xử đúng như ý mình, ông cha đến tận nhà văng tục:
– Tao không cho qua chuyện nầy đâu, mày không đi giáo dưỡng tao không làm người.
Nhí mất dạy hết phép:
– Tao thách mày đó thằng già. Mày từng nói tao là mồ côi mất dạy, con mày bảo tao là vô học. Tao đi giáo dưỡng về xin hứa sẽ cho con Linh một ca acid vô mặt. Mày tin đi, tao nói là tao làm. Mày có phải là người không khi buộc tao đền hai chỉ vàng? Đồ tham lam.
Bà cô nghe cháu nói mà táng đởm.
Còn cha Linh cũng kinh tâm. Ông rút về và không nhắc đến vụ vàng vọt hay áo dài nữa.
Có lẽ ông ta nghĩ tránh voi chả xấu mặt nào.
***
Nhưng rồi Nhí cũng không thoát lưới pháp luật. Sau vụ xung đột Nhí có vẻ bất cần bạt mạng hơn, bà cô đành chịu thua con bé. Nhí cũng lớn rồi, tuy đen nhưng xinh lắm. Bạn trai bám theo cũng kha khá, loại nhà giàu đua đòi cũng có luôn, nhưng cái thứ ruộng rẫy mới lên đời ăn chơi hẻo lắm. Lâu lâu thằng nào vô mánh dăm ba trăm làm thùng bia là xem như bảnh, bằng không chúng cũng lấy ba xi đế làm chủ cuộc chơi. Nhí thì bia hay rượu cũng xong. Nhìn cô nheo mắt đưa cay, miệng phì phèo thuốc lá cứ như mấy cô đóng vai bán bông trong phim vĩa hè vậy.
Rất nhiều khi Nhí không ngủ nhà. Phê phê là cô đi kiếm nhà nghĩ, về bà cô mè nheo nhức óc lắm. Đêm bẩy mươi nghìn có nệm ngủ êm lưng hơn. Lại có nhà tắm lịch sự không như cái phi nước hôi phèn ở nhà. Tất nhiên là cô ngủ một mình. Nhí chỉ hơi bùi bụi tí thôi, cô đâu đã xã láng sáng về sớm như thiên hạ vẫn nghĩ. Thật vậy, thiên hạ ai chả cho rằng con nhỏ đó tiêu rồi, lại chửi rằng đồ ngu như bò, chơi bời hoang phế với lũ trời ơi chết ráng chịu. Ai nói kệ họ Nhí biết mình.
Ai mà có ngờ chuyện lớn như động đất xẩy ra. Đêm ấy Nhí về nhà nghĩ, ba thằng bạn nhậu cũng nổi ưng đi kiếm trọ qua đêm, vậy là chúng về nơi Nhí thường trọ thuê phòng. Hai phòng hẳn hoi, trai gái đâu ra đó rõ nét. Xứ ruộng lên đời nhà trọ ế ẩm lắm, có khách vô là như bắt được vàng, ba thằng vai u vô một phòng, trước khi ngủ chúng ghé phòng Nhí đấu láo cho vui. Nhân tiện còn chai rượu cả bọn bày ra uống hết ngủ cho ngon. Nhí cũng uống và than ôi, cô say.
Tỉnh dậy Nhí thấy mình đà tiêu tùng vì ba thằng bạn. Trong cơn giận dữ đến điên cuồng, Nhí lấy lưỡi dao Thái, ngọn dao nầy cả bọn dùng để gọt xoài đưa cay. Nhí vung tay cho mỗi thằng một nhát vào bụng. Đang ngủ ba thằng ôn dịch tỉnh dậy ôm bụng la như giặc dậy làm chấn động một vùng. Chủ nhà trọ cùng gác dan ùa đến… mẹ cha ơi cả ba thằng cùng lúc và máu vương vãi khắp nơi. Nhí trong tay đang là lưỡi dao và mắt rực ánh căm thù. Nhìn qua ai cũng biết chuyện chi vì cô đang trong trang phục của bà Ê va. Ta bà bốn phương nghe la cũng chạy đến xem sao, trong đó có cả bà cô của Nhí và tay hội trưởng hội phụ huynh. Ông ta có vẻ hả hê với sự kiện, nhưng khi thấy Nhí quắc mắt nhìn mình liền lơ đi hướng khác.
Mười tháng sau tòa tuyên án Nhí hai mươi bốn tháng tù, còn ba thằng ôn dịch mỗi thằng tám cuốn lịch vì tội hiếp dâm trẻ vị thành niên.
Nhí thụ án ở X.
***

Tội nghiệp bà cô lắm. Nhìn đi, bà vừa đi vừa khóc tay lủ khủ đồ thăm nuôi. Hồi còn tạm giam ở Huyện cứ tháng hai lần những cơm áo gạo tiền cho cháu. Sau khi kêu án Nhí đi X. Từ nhà đến X cả mấy trăm cây số đường, đâu có dễ mà thăm. Vậy mà đến nơi, khi làm thủ tục cán bộ trả lời làm bà rụng thiếu điều hết cả hàm răng:
– Thím về đi. Phạm nhân nầy vi phạm kĩ luật trại nên không cho thăm nuôi.
Cô vừa khóc vừa hỏi sao vậy chú ơi. Rồi than rằng tôi xa xôi lắm, lại nghèo nên nó ra trại nhưng ba tháng mới có mà đi thăm. Chú làm ơn giúp dùm tui cắn cỏ cắn rơm vái chú. Cán bộ lắc đầu ra cái vẻ có cắn vàng cũng xin thua. Phán rằng thím về đi lần tới rồi thăm.
Nửa tháng sau cô cháu được gặp. Cô hỏi:
– Chớ con làm cái gì mà bị kĩ luật?
Nhí kể rằng, cô đi lao động được một trại viên nam cho điếu thuốc. Cô hút thì bị một đồng đội nữ phát hiện. Nhí nói:
– Con quỷ cái nó báo cáo để tâng công. Con bị phạt viết kiểm điểm. Điên lên, đang bữa ăn con cho nó một trận nên bị kĩ luật.
– Ủa – cô ngạc nhiên- cấm mà lấy đâu ra thuốc mà hút mà cho?
– Càng cấm càng có cô ơi
Cô lại thút tha thút thít rằng tu tâm dưỡng tánh mà làm lại cuộc đời con ơi. Con vậy cô đau khổ lắm. Cha mày bỏ xác đâu đó vậy mà sướng hơn cô. Nhí ra vẻ người lớn vổ vai cô vỗ về rằng cứ yên tâm, đừng thăm nuôi chi cho mệt, để tiền đó mà lo cho bản thân, còn con hả? Đời có cái gì hay ho đâu mà làm lại với không làm lại hả cô? Nhí nói như một kẻ từng trải lắm rồi vậy. Gì nữa mà không từng, mới mười sáu tuổi cô đã bị bạn bè phục thuốc mê vào rượu làm hoang phế đời con gái. Cô còn cái chi mà lại?
Cô nghèo, chữ nghĩa đâu có. Cô chỉ biết khóc, khóc xong lại về để tiếp tục hành trình kiếm tiền thăm nuôi cháu yêu quý và khốn nạn. Lần thứ hai cô gặp một thằng trẻ cũng thăm nuôi Nhí Đen. Thằng nầy mập ú nu:
– Con chào cô, con tên Minh, bạn của Nhí.
Bà cô thực sự ngơ ngác:
– Bạn hả? Bạn làm sao?
Nhí ra gặp mặt, cô ồ lên:
– Ủa… ông cũng thăm tui hả Minh Heo?
Sau đó bà cô mới biết Minh Heo cũng vừa mới xong án. Nó quen với Nhí ở trạm xá trại. Minh ta con nhà giàu, ăn chơi, phá của hết phép luôn. Minh hít ma túy xong lên xe rồ hết ga gây tai nạn. Minh bị kêu hết bảy năm sau khi gia đình bỏ ra cả trăm triệu bạc đền bù thiệt hại. Minh Heo ở tù gia đình mừng lắm, cho nó nếm khổ ải để thấm đời, chứ ở nhà phá quá chịu hết xiết. Tù của Minh là tù cha, gia đình thăm nuôi tháng một lần, không cha thì là gì?
Tình cờ gặp ở trạm xá, chả hiểu sao Minh Heo thích Nhí.
Nhờ có tí uy vì lâu năm trong trại nên Minh la cà qua bên nữ khi đi lao động. Chỉ có Minh Heo thôi đó nghe chớ anh trai khác thì đừng hòng. Mỗi lần vậy Minh cứ rề rề bên Nhí cà rỡn rỡn:
– Ra trại mình lấy nhau nghe Nhí.
– Cám ơn… Lấy xì ke như ông để chết hả?
– Bỏ lâu rồi cưng ơi.
– Ở đây thì bỏ chứ về đời thì bỏ hít qua chính luôn đó cu.
– Em mà yêu anh thì cái gì anh cũng bỏ.
Bè bạn nói với Nhí:
– Ê , Nhí. Minh heo mê mày dữ à.
– Thằng heo mặt ngu thấy bà.
Nói vậy chứ Nhí cũng thấy thinh thích. Tưởng về Minh Heo có em ngoài đời sạch sẽ thơm tho xin gá nghĩa, ai ngờ lại đi thăm gái hư.
– Ráng lên – Minh nói – anh chờ em về.
– Thôi – chờ làm chi anh. Em đáng gì.
– Bậy nà. Em là ngôi sao của anh đó nghe.
Tù tội mà yêu nhau nghe cũng mùi chớ hả?
Chưa hết đâu nghe. Lần kế tiếp thăm Nhí, Minh dẫn theo cả bà má và cô chị. Cả hai than với Nhí rằng Minh vậy vậy và vậy vậy. Đại khái là chúa của hư hao:
– Nó thích con – Bà má nói – Từ ngày về đến giờ nó hiền lắm con. Nó nói với thím là muốn lấy con làm vợ. Xưa giờ nó không coi gái ra gì hết, nó yêu con. Con mà lấy nó chắc gia đình thím hết khổ con ơi….
Ngó vậy mà Nhí bảnh thiệt đó nghe.
Cô về và ngay lập tức thành vợ của Minh Heo. Chả cưới hỏi gì sất.
*
Gia đình Minh Heo giàu có và con cái đình huỳnh lắm. Được hai con trai thì hư cả hai. Trường, anh trai Minh ngủm củ tỏi vì tham gia đua xe. Minh cũng y khuông, nếu không dính án e Minh cũng chung xuồng xuống cửu tuyền lâu rồi. Bà má và hai cô chị ngày đêm khấn nguyện cùng trời cao và hằng ha sa số phật cho thằng con còn lại thoát kiếp nàn ma túy. Thấy nó yêu và chừng như đã biết thế nào là lễ độ sau bảy năm tù tội. Gia đình cũng mừng mừng. Nghĩa là mừng có chừng, không trọn vẹn lắm. Vì rằng cái con ma tên Túy nầy ghê rợn vô song, nó quay lại rủ rê không mấy lăm hồi. Vậy nên họ o bế Nhí, biết rằng chính tình yêu với Nhí là động lực cho Minh sống và thấy đời đẹp.
Tuy con hư nhưng gia đình chồng Nhí loại danh gia chứ không là thứ xổi thì lên đời sau đến bù giải tỏa. Họ giàu nòi nên bè bạn toàn đàn ông áo bỏ vô thùng, đàn bà áo dài tha thướt và miệng nói ra toàn lời đạo đức thiệt. Cái việc Nhí phì phèo thuốc lá làm họ hơi buồn, phải chi cô không hút thì hay quá, nhưng biết làm sao? Chị hai của Minh Heo dân có chữ hẳn hoi, đọc sách thôi thì khỏi chê, cô phân tích cho em dâu biết về tác hại của thuốc lá, nó sẽ làm cho hậu duệ của Nhí đủ thứ tật bệnh về tim mạch. Chị hai nhỏ nhẹ khuyên lơn:
– Bỏ đi cưng, chị mua Bimin cho em ngậm. Hút nhiều quá không tốt cho sức khỏe đâu.
Kẹt cái, thuốc chứ đâu phải vợ hay chồng mà nói bỏ là bỏ. Nhí vừa ngậm Bimin vừa phì phèo, cả gia đình đành phải bó tay chấm o rờ gờ. Kệ đi, miễn sao nó yêu và lái thằng hư hỏng vô đường thẳng là được rồi. May cha cho cả nhà là chả hiếu làm sao Minh Heo lại sợ Nhí một phép. Cô mà bất định tâm trừng mắt một phát là Minh ta riu ríu như mèo bị cắt tai. Lũ bạn một thời hư hao, từng cùng Minh chết trong sa đọa đến nhà là gặp ngay bà la sát Nhí Đen:
– Đi đâu? – Nhí hỏi chồng – Đi thi đi luôn đừng về nữa à, tao cũng về cô tao ở.
Vậy là mấy thằng sa đọa rút êm. Chúng không hiểu sao Minh ta lại sợ vợ dường ấy, chúng tuy dân chơi nhưng đâu hiểu được bấy lăm cuộc đời. Cũng chưa từng gặp những kẻ có uy, chưa từng bắt gặp những đôi mắt chỉ nhìn thôi đã khiến người khác phục tùng. Với Minh Heo thì đôi mắt Nhí là mệnh lệnh. Trong cái mênh mang và sâu thẳm của tình yêu, Minh đích thị là gã nô lệ:
– Kệ tao – Minh nói khi bè bạn trêu – Vợ tao tao sợ chứ mày là tao thoi vô mặt à.
Vậy là tình yêu đã cứu vãn tất cả. Minh Heo ôm vô lăng xe hai tấn rưởi đi bỏ hàng tạp hóa cho mẹ, Nhí theo chồng thu tiền. Bà má và hai cô chị mua cho Nhí một a-ti-là để lâu lâu về nhà cho bà cô vài đồng lẻ xài chơi mà an hưởng tuổi già. Bà má cũng cho cậu con chiếc trăm hai lăm cc. Kẹt cái muốn đi đâu chồng phải xin phép vợ.
Và Nhí lớn bụng.
Cả gia đình danh gia mừng ơi là mừng. Riêng Minh Heo thì điếng cả người. Mẹ ơi cứ tưởng ma túy đã làm nó tuyệt đường con cái. Ai ngờ sau hai năm vợ chồng, ái ân tưởng chỉ em và anh hay làm sao khi ra cái hậu duệ. Ố là la thật trên cả tuyệt vời.
Cả gia đình xúm vô khấn nguyện cùng trời cao cho họ xin một thằng cu. Nếu có cu họ sẽ tạ kiểng chùa kề nhà một xe bốn bánh mười hai chỗ. Chớ sao? Nhà giàu có không cháu trai thì của nả để cho ai? Chả phải nhờ ơn trên phù hộ mà con trai của họ gặp Nhí đấy sao? Vậy nếu cầu được ước thấy thêm lần nữa thì cái xe có nghĩa địa chi? Được dăm tháng chồng dẫn vợ đi siêu âm màu ở ba cái bệnh viện tư nhân, giấy báo là thai nữ. Hơi buồn tí, nhưng bà má chồng vẫn tạ chùa một cổ xe. Nhí hỏi chồng:
– Buồn không Heo?
Thông cảm cho Nhí, dân tù tội xưng hô nó có hơi bụi tí, giận lên cô còn mày tao với chồng nữa kìa. Nghe vợ gọi mình vậy Minh cũng chả tự ái chi:
– Gái trai gì không vậy, mắc chi buồn.
– Heo thích con trai lắm mà. Lần sau tui không đi siêu âm nữa đâu. Biết trước chả ai vui… ông buồn mà, đúng không? Nhìn mặt ông tui biết liền.
– Thì có… nhưng không phải vụ gái hay trai.
– Chớ buồn cái gì?
– Phải chi mà…
– Mà sao?
– Em bỏ được thuốc lá thì hay quá
Nhí phì phèo điếu con mèo:
– Ông bỏ thử tui coi, ông bỏ được là tui bỏ liền.
– Anh sẽ bỏ cho em coi.
– Sẽ là chừng nào?
– Hút hết gói nầy là bỏ à.
Nhưng nói thì dễ còn bắt tay vô vụ bỏ thuốc thì khó lắm ai ơi. Nếu bỏ được thì ba cái công ty sản xuất thuốc lá đóng cửa hết rồi. Thử hỏi một thói quen ăn sâu vào đời sống hơn cả cơm ăn và nước uống làm sao bỏ? Thôi, kệ bà đi, tới đâu thì tới. Nhí cũng biết là thuốc lá có hại lắm cho con cô, nhưng không thể rứt ra được. Mẹ và chị chồng đành phải mua ba cái thuốc có tẩm hương bạc hà cho cô thỏa cơn ghiền. Khổ cái, kẻ từng hút thuốc lào khi ở tù như Nhí ba cái thuốc bạc hà nhẹ hìu nào có nghĩa chi. Cô hết điều nầy đến điếu khác thấy mà kinh.
Cô ngăm ngăm đau bụng là gia đình tốc hành đưa đi bệnh viện huyện. Thằng chồng bỏ việc chạy theo má và chị trông coi. Chớ sao, đàn bà đi biển phải có cái vai của đàn ông mà bá chớ. Nhìn con vợ vắn dài nước mắt than đau, mặt chồng cũng nhăn như cái giẻ rách… Hú hồn… rồi cũng mẹ trong con vuông.
Nằm ôm con trên giường Nhí nở nụ cười.
Lạ là nghe mùi thuốc lá cô không chịu nổi. Kì không?
Thiên hạ bảo rằng có chi đâu kì. Chuyện của đàn bà có cả triệu triệu điều bí ẩn khoa học không giải thích được đâu. Có người trong kì thai nghén thèm ăn đất, họ ăn đất sét như người ta bánh in. Có người thèm nhai thuốc lá… đẻ xong là họ hết thèm, con Nhí cũng một giuộc vậy. Có người cãi rằng, đó là nghén, đằng nầy con Nhí hút thuốc ghiền. Ghiền khác quý ông quý bà ơi. Khác đâu không biết chỉ rõ ràng và chắc như đinh đóng cột là sau sanh Nhí ta không hút thuốc.
Gia đình chồng Nhí thở một hơi dài nhẹ nhỏm. Chỉ tội nghiệp cho Minh Heo, mỗi khi muốn vào ôm con hun hít cho đã thèm, nhân tiện hun vợ một cái là phải đánh răng súc miệng bằng lít-tơ-rin, vậy mà vẫn bị mắng vô mặt, đe rằng không bỏ thuốc là miễn hun luôn à.
Bị đe, bị mắng vậy mà con bé thủy Tiên được hai tuổi thì mẹ nó lại tắt đèn đỏ.
Yêu mà, cái chết còn vượt qua nói chi mùi hôi của thuốc lá.
*

Cả nhà lại một phen mừng tuốt tận trời. Họ lại đồ lề lên chùa cầu ơn trên giáng cho thằng cu. Họ phân trần với ba quân rằng không phải là trong nam khinh nữ chi, nhưng mà nếp tẻ phải đủ thì mới gọi là hài hòa. Dân nghèo nơi cư ngụ được hưởng ân huệ từ đây. Họ làm phước thôi thì khỏi chê cái vụ vật chất, chỉ năm tháng mang cái bụng đi lên đi xuống Nhí cũng đến mệt khi bà má và cô chị chồng tổ chức phát chẩn những hai lần, mỗi lần cả tấn gạo chưa kể ba cái linh tinh. Riêng Nhí, cô dứt khoát miễn cái vụ siêu âm hay khám thai định kì. Gia đình nói cỡ nào cô cũng không là không. Đã nói Nhí khét tiếng lì mà. Thôi thì tất cả ráng chờ cái ngày nở nhụy khai hoa. Lúc ấy buồn hay vui cũng không muộn. Bà má o bế con dâu đủ mọi thứ ngon và lạ trên đời. Đúng vào thời điểm nầy ai lạ mà tình cờ gặp Nhí chắc chả hiểu vì sao cô bị gọi Nhí Đen.
Ở tháng thứ sáu, bụng Nhí đã vun cao lắm rồi. Cô có vẻ mệt hơn lần đầu. Đêm ấy, cả nhà bị giật dậy bởi giọng hốt hoảng của Minh Heo. Tất cả bu quanh cô con dâu. Trời ạ, chả hiểu ra làm sao, cái gì mà Nhí bị băng huyết. Máu trong người cô tuôn xối xả làm mọi người tối mặt. Con bé Thủy Tiên thấy mẹ vậy liền òa lên khóc, cả nhà sực tỉnh và ngay lập tức họ gọi taxi tốc hành đi viện.
Ngay lập tức người ta đưa Nhí vào cấp cứu ở phòng đặc biệt. Chả hiểu ra làm sao mà dân trong xóm lại biết sự cố mà lục tục kéo đến làm cả khoảng sân trước cổng bệnh viện tụ lại cả chục mạng. Mười hết sáu là dân nghèo từng đưa tay nhận hàng từ thiện nên nghe có biến là bỏ cả ngủ chạy lên chia tí chút buồn phiền. Họ bàn ra tán vào chủ yếu trấn an đừng có lo chi, xưa nay kẻ thi ân bố đức không khi nào bị ông trời cho ăn hồi mã thương đâu mà lo. Riêng Minh Heo chắp hai trước ngực vừa đi vừa lâm thâm trong miệng cứ như bị mắc đường dưới. Nhìn cái bóng nó đổ dài dưới ánh đèn điện, thấy mà tội nghiệp quá chừng chừng, và may quá bà bác sĩ xuất hiện sau cả tiếng đồng hồ trong phòng cấp cứu. Khỏi cần hỏi vì người thân có mặt ngay tức khắc:
– Vợ con em có sao không bác sĩ?
– Con nào?
– ….
– Gia đình sao bất cẩn quá vậy? Nè… vợ anh không có thai mà là bướu. Tại sao thấy lớn bụng mà không đi khám sức khỏe định kì? Bây giờ tình hình rất nghiêm trọng, phải đưa lên tuyến trên cấp cứu?
Là sao? Tất cả đều ngơ ngác. Sao lại có bướu biếc dính vô đây, mà lành hay ác tính? Cha mẹ ơi thật là chí nguy à. Bác sĩ lại phải giải thích rằng, lành hay ác chưa kết luận được, tuyến trên sẽ trả lời cụ thể vấn đề nầy. Còn đây là một khối u trong dạ con sản phụ, nếu khám định kì và phát hiện từ sớm thì không có sự cố như hôm nay…. Nhưng cả nhà yên tâm có lẽ là không sao.
Bà bác sĩ cho chuyển lên tuyến tỉnh, nhưng Minh Heo xin lên hẳn phố lớn, Dù sao bệnh viện cấp thành phố cũng đủ tiện nghi cho chuyện đối phó với bất trắc. Tiền có hơi nhiều một tí , nhưng mà giờ phút nầy tiền bạc có nghĩa lí chi.
Nhí ra xe trên chiếc băng ca. Dưới ánh điện mặt cô xanh xao và vàng vọt. Tay phải cô được chuyền một đơn vị máu, tay trái là một chai nước biển. Mắt cô khép hờ trông tàn tạ và héo úa. Mình Heo ràn rụa nước mắt. Mấy người đến chia hoạn nạn cũng giọt giọt châu sa.
Tôi đến bệnh viện thăm một người bạn và tình cờ gặp ca cấp cứu nầy. Thấy tụ tập đông và bàn tán liền ghé lại nghe chơi.
Và cũng cầu xin cho cô ấy qua.
Không lý bắt cô ấy đi sao thưa các đấng tối cao?

Nguyễn Trí

PHỤC SINH

nguyentancu

Em phục sinh giấc mơ
Trong tiếng chuông
Phục sinh ánh sáng
Trong bóng tối
Phục sinh Trịnh Công Sơn
Cho bầy diều hâu đứng hát
Phục sinh nỗi buồn
Cho những cuộc chia ly

Phục sinh . . . phục sinh
Phục sinh tình yêu
Trong trái tim đã . . . héo
Những buổi chiều lang thang
Trong nỗi nhớ một mình

Phục sinh đường phố rất đông người thức dậy
Sáng hôm nay chim chóc hót vang trời
Chúa sống lại
Và đức tin bật khóc
Người đã rất hoang vu
Trong rậm rạp con người

Phục sinh . . . phục sinh
Phục sinh cho Đất Nước tôi
Buồn quá
Phục sinh cho bóng đêm
Không vây khốn phận người
Phục sinh mặt trời
Thiêu cháy hết yêu ma

Phục sinh. . .
Phục sinh nụ cười
Và phục sinh tiếng khóc
Chỉ có khổ đau thôi
Chưa đủ để yêu người
Và vui sướng
Cũng chưa đủ làm nên nước mắt
Người Phục Sinh
Cho tất cả MỘT LẦN .

NGUYỄN TẤN CỨ

LỜI KÊU GỌI CHÀO QUỐC KỲ ( Ý NGHĨA MÀU CỜ)

dinhlamthanh

Đất Nước mất là mất tất cả đúng như lời của cố Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu. Nhưng thật ra, còn một bảo vật mà mãi đến giờ nầy, sau 35 năm, những người bỏ xứ ra đi vẫn giữ được : Đó là tinh thần quốc gia trong mỗi con người của chúng ta. Và có thể nói tinh thần quốc gia thể hiện dưới nhiều hình thức, từ tinh thần tranh đấu chung, tình đồng hương ruột thịt cho đến việc bảo tồn văn hóa qua một biểu tượng duy nhất, một màu cờ duy nhất : Đó là Cờ Vàng Ba Sọc Đỏ mà chúng ta trân trọng vinh danh trong các lần xuống đường biểu dương, họp mặt chính trị hay trong các lễ hội thân hữu..

Màu Vàng, màu da của giòng giống con Rồng cháu Tiên, với một lịch sữ oai hùng đã ngàn năm anh dũng chiến đấu chống ngoại xâm. Ba Sọc Đỏ là ba Miền Trung-Nam-Bắc, anh em ruột thịt một nhà. Ba Sọc Đỏ còn là biểu tượng của ba giòng sông Hồng Hà – Hương Giang – Cữu Long và ba nền văn hoá cổ truyền…nhưng cùng chung một nguồn gốc, một giòng máu, thì cờ Vàng Ba Sọc Đỏ là biểu tượng chính thức của một sự kết hợp tuyệt diệu giữa lịch sử, giòng giống, đất nước, văn hóa, tình cảm và lý tưởng của dân tộc Việt Nam.

Giờ đây, quê hương xa cách ngàn dặm, đồng bào quằn quại đau thương… Câu hỏi có thể làm gì cho tổ quốc, giúp gì cho dân tộc là những trăn trở của những ai nặng tình với quê hương, thì không gì hơn, nơi đất khách quê người, chúng ta hãy đến với nhau dưới màu cờ Tổ Quốc, để từ đây, chúng ta có thể chung sức đoàn kết tạo sức mạnh, tìm một hướng đi cho đúng mục tiêu.

Phải nói rằng người Việt hải ngoại tạm thời mất tất cả ngoại trừ lá Quốc Kỳ. Nhưng màu cờ Vàng Ba Sọc Đỏ chính là linh hồn tổ quốc, là tình yêu quê hương, là lý tưởng tranh đấu, là điểm tựa của người tha hương thì xem như chúng ta vẫn còn tất cả ! Vậy chúng ta hãy đến với nhau dưới một màu cờ. Một hành động nhỏ nhưng bao gồm nhiều ý nghĩa trọng đại qua các hành động :

– Xin đừng đóng vai bàng quan, đứng ngoài quan sát chỉ trích phê phán như một người ngoại cuộc. Hãy đến dưới quốc kỳ qua những buổi chào cờ, hội thảo, biểu tình, truy điệu để thấy ai là người quốc gia, ai là kẻ cò mồi đón gió phản bội hay đang làm nô lệ cho kẻ thù. Xin đừng đóng vai quan tòa, nói quá nhiều nhưng chẳng làm gì cho cộng đồng, mà hãy đến với những người cùng chí hướng để góp công góp sức cho tập thể người Việt hải ngoại càng ngày càng vững mạnh.

– Xin đừng tự tôn cho mình là cái rốn của vũ trụ, ngồi trong bóng tối vạch lá tìm sâu, công kích và xem thường cố gắng của những người khác. Hãy đến dưới lá cờ Quốc gia để thấy có nhiều người còn hơn mình trong nhiều lãnh vực nhưng họ vẫn hăng say cầm cờ xuống đường biểu tình, thức đêm đi dán bích chương, bưng bàn dọn ghế trong các buổi họp, mang thức ăn nước uống cho quan khách trong những lần thuyết trình. Hãy đến với cộng đồng để nhìn lại thân phận của mình đã làm được gì cho tập thể mà cứ lớn tiếng đòi hỏi Tổ Quốc đã và sẽ làm gì cho mình !

– Xin đừng tự ty, vì trên đời nầy khi chưa nhắm mắt thì không biết ai đã hơn ai. Là con người dù ở trình độ nào, trong hoàn cảnh nào cũng có những sơ hở, nếu không nằm trong lãnh vực nầy thì cũng ở phương diện khác. Xin hãy đến dưới cờ Quốc Gia để cùng nhau bổ túc giúp đở lẫn nhau. Mỗi người góp một chút kinh nghiệm để đi đến chỗ hoàn mỹ.

– Hãy đặt bàn tay phải lên trái tim mình, mắt hướng lên ngọn cờ để cảm thấy lòng mình ấm lại như đang sống trong lòng dân tộc, trong yêu thương của những người cùng chiến tuyến và trong vòng tay ân tình ruột thịt của đồng hương.

– Hãy cúi đầu mặc niệm để hình dung đến những người đã nằm xuống cho quê hương, cho tự do và toàn vẹn lãnh thổ. Để cảm thấy tim mình rung động vì những người đã chết để cho chúng ta được sống, những người đã anh dũng nằm xuống để cho chúng ta đủ nghị lực đứng dậy, các anh chiến sĩ đã hy sinh một phần thân thể để cho chúng ta lành lặn đủ tay chân, các cô nhi quả phụ đang sống lây lất tại quê nhà để cho gia đình chúng ta được đoàn tụ sống an lành nơi bầu trời tự do…Hãy đến dưới màu cờ Tổ Quốc và dành vài phút yên lặng, để nghe trái tim mình rung động, để tâm hồn lắng xuống và cảm nhận ước mơ những điều tốt đẹp sẽ đến với quê hương trong mỗi chúng ta sẽ trở nên một ./.

Đinh Lâm Thanh

Được lời ủy thác của nhà giáo , nhà văn , nhà tranh đấu ĐINH LÂM THANH, TƯƠNG TRI đăng Ý NGHĨA MÀU CỜ để chia sẻ cùng các bạn một niềm tự hào dân tộc …với lời nhắn nhủ : KHÔNG KHUẤT PHỤC TRƯỚC BẠO QUYỀN …
TƯƠNG TRI chân thành cảm ơn.

CÓ VÀ KHÔNG…

npphan

cứ tưởng gần trong gang tấc
mà sao xa cách khôn cùng
lặng lẽ hai bờ hư thực
hững hờ giữa có và không

dù cho biển trời ngăn cách
cho xin bước nhỏ anh về
ngủ giữa vòng tay mộng mị
chập chờn lạc lối sơn khê

đá núi chiều nay bật khóc
dường như thảng thốt lời yêu
gọi em nghìn – trùng – gang – tấc
ngập ngừng tiếng vọng liêu xiêu

NP PHAN

MỘT HÔM

sao

Một hôm tôi bỗng dưng yêu
Màu xanh biếc rợn của chiều hôm nay
Một hôm tôi bỗng dưng say
Sương trên lá cỏ của ngày hôm qua
Có con chim hót như là
( Có con chim hót như là tiễn đưa)
Một hôm như thể hôm xưa
Tôi ra đứng ở cuối bờ chiêm bao
Một hôm như thể hôm nào
Mùa sương ngày ấy ngọt ngào cỏ xanh…

SAO

NGƯỜI MỸ DẠY HỌC…

tranvanle
( NGUỒN INTERNET, Nhà giáo TRẦN VẤN LỆ sưu tầm )

Người Mỹ dạy học sinh bài học ‘Cô bé lọ lem’ như thế nào?

Trước tiên thầy gọi một học sinh lên kể chuyện Cô bé Lọ lem. Em học sinh kể xong, thầy cảm ơn rồi bắt đầu hỏi.
Thầy: Các em thích và không thích nhân vật nào trong câu chuyện vừa rồi?

Học sinh (HS): Em thích Cô bé Lọ Lem Cinderella ạ, và cả Hoàng tử nữa nhưng không thích bà mẹ kế và chị con riêng bà ấy. Cinderella tốt bụng, đáng yêu, lại xinh đẹp. Bà mẹ kế và cô chị kia đối xử tồi với Cinderella.

Thầy: Nếu vào đúng 12 giờ đêm mà Cinderella chưa kịp nhảy lên cỗ xe quả bí thì sẽ xảy ra chuyện gì ?

HS: Thì Cinderella sẽ trở lại có hình dạng lọ lem bẩn thỉu như ban đầu, lại mặc bộ quần áo cũ rách rưới tồi tàn. Eo ôi, trông kinh lắm.

Thầy: Bởi vậy, các em nhất thiết phải là những người đúng giờ, nếu không thì sẽ tự gây rắc rối cho mình. Ngoài ra, các em tự nhìn lại mình mà xem, em nào cũng mặc quần áo đẹp cả. Hãy nhớ rằng chớ bao giờ ăn mặc luộm thuộm mà xuất hiện trước mặt người khác. Các em gái nghe đây: các em lại càng phải chú ý chuyện này hơn. Sau này khi lớn lên, mỗi lần hẹn gặp bạn trai mà em lại mặc luộm thuộm thì người ta có thể ngất lịm đấy (Thầy làm bộ ngất lịm, cả lớp cười ồ). Bây giờ thầy hỏi một câu khác. Nếu em là bà mẹ kế kia thì em có tìm cách ngăn cản Cinderella đi dự vũ hội của hoàng tử hay không? Các em phải trả lời hoàn toàn thật lòng đấy.

HS: (im lặng, lát sau có em giơ tay xin nói) Nếu là bà mẹ kế ấy, em cũng sẽ ngăn cản Cinderella đi dự vũ hội.
Thầy: Vì sao thế?

HS: Vì… vì em yêu con gái mình hơn, em muốn con mình trở thành hoàng hậu.

Thầy: Đúng. Vì thế chúng ta thường cho rằng các bà mẹ kế dường như đều chẳng phải là người tốt. Thật ra họ chỉ không tốt với người khác thôi, chứ lại rất tốt với con mình. Các em hiểu chưa? Họ không phải là người xấu đâu, chỉ có điều họ chưa thể yêu con người khác như con mình mà thôi.
Bây giờ thầy hỏi một câu khác: Bà mẹ kế không cho Cinderella đi dự vũ hội của hoàng tử, thậm chí khóa cửa nhốt cô bé trong nhà. Thế tại sao Cinderella vẫn có thể đi được và lại trở thành cô gái xinh đẹp nhất trong vũ hội?

HS: Vì có cô tiên giúp ạ. Cô cho Cinderella mặc quần áo đẹp, lại còn biến quả bí thành cỗ xe ngựa, biến chó và chuột thành người hầu của Cinderella.

Thầy: Đúng, các em nói rất đúng. Các em thử nghĩ xem, nếu không có cô tiên đến giúp thì Cinderella không thể đi dự vũ hội được, phải không?

HS: Đúng ạ.

Thầy: Nếu chó và chuột không giúp thì cuối cùng Cinderella có thể về nhà được không?

HS: Không ạ.

Thầy: Chỉ có cô tiên giúp thôi thì chưa đủ. Cho nên các em cần chú ý: Dù ở bất cứ hoàn cảnh nào, chúng ta đều cần có sự giúp đỡ của bạn bè. Bạn của ta không nhất định là tiên là bụt, nhưng ta vẫn cần đến họ. Thầy mong các em có càng nhiều bạn càng tốt. Bây giờ, đề nghị các em thử nghĩ xem, nếu vì mẹ kế không muốn cho mình đi dự vũ hội mà Cinderella bỏ qua cơ hội ấy thì cô bé có thể trở thành vợ của hoàng tử được không?

HS: Không ạ! Nếu bỏ qua cơ hội ấy thì Cinderella sẽ không gặp hoàng tử, không được hoàng tử biết và yêu.

Thầy: Đúng quá rồi! Nếu Cinderella không muốn đi dự vũ hội thì cho dù bà mẹ kế không ngăn cản đi nữa, thậm chí bà ấy còn ủng hộ Cinderella đi nữa, rốt cuộc cô bé cũng chẳng được lợi gì cả. Thế ai đã quyết định Cinderella đi dự vũ hội của hoàng tử?

HS: Chính là Cinderella ạ.

Thầy: Cho nên các em ạ, dù Cinderella không còn mẹ đẻ để được yêu thương, dù bà mẹ kế không yêu cô bé, những điều ấy cũng chẳng thể làm cho Cinderella biết tự thương yêu chính mình. Chính vì biết tự yêu lấy mình nên cô bé mới có thể tự đi tìm cái mình muốn giành được. Giả thử có em nào cảm thấy mình chẳng được ai yêu thương cả, hoặc lại có bà mẹ kế không yêu con chồng như trường hợp của Cinderella, thì các em sẽ làm thế nào?

HS: Phải biết yêu chính mình ạ.

Thầy: Đúng lắm! Chẳng ai có thể ngăn cản các em yêu chính bản thân mình. Nếu cảm thấy người khác không yêu mình thì em càng phải tự yêu mình gấp bội. Nếu người khác không tạo cơ hội cho em thì em cần tự tạo ra thật nhiều cơ hội. Nếu biết thực sự yêu bản thân thì các em sẽ tự tìm được cho mình mọi thứ em muốn có. Ngoài Cinderella ra, chẳng ai có thể ngăn trở cô bé đi dự vũ hội của hoàng tử, chẳng ai có thể ngăn cản cô bé trở thành hoàng hậu, đúng không?

HS: Đúng ạ, đúng ạ!

Thầy: Bây giờ đến vấn đề cuối cùng. Câu chuyện này có chỗ nào chưa hợp lý không?

HS: (im lặng một lát) Sau 12 giờ đêm, mọi thứ đều trở lại nguyên dạng như cũ, thế nhưng đôi giày thủy tinh của Cinderella lại không trở về chỗ cũ.

Thầy: Trời ơi! Các em thật giỏi quá! Các em thấy chưa, ngay cả nhà văn vĩ đại (nhà văn Pháp Charles Perrault, tác giả truyện Cô Bé Lọ Lem – chú thích của người dịch) mà cũng có lúc sai sót đấy chứ. Cho nên sai chẳng có gì đáng sợ cả. Thầy có thể cam đoan là nếu sau này có ai trong số các em muốn trở thành nhà văn thì nhất định em đó sẽ có tác phẩm hay hơn tác giả của câu chuyện Cô bé Lọ lem! Các em có tin như thế không?

Tất cả học sinh vỗ tay reo hò.

Bambolino_0003
( hình chỉ mang tính minh họa .)

TRẦN VẤN LỆ