Author Archives

by

Tiếng Việt thời thượng

 

trinhthanhthuy

Nói đến tiếng Việt thời thượng, chúng ta có thể hình dung hay nhớ đến nhiều cụm từ lạ tai bao gồm cả những tiếng lóng hay ngôn ngữ mạng được ưa thích và sử dụng rộng rãi trong những tầng lớp xã hội khác nhau. Tỷ như khi vào ăn trong một quán mì gõ chúng ta nghe tiếng gọi:
– Cho 2 cái hầm, 2 bộ hài cốt nghen…
– Thêm “2 xị vô sinh” nữa…
– Chài, trời nóng mà mần vô sinh chi? cho 2 cái “bật nắp là thấy” đi…

Hoặc ngôn ngữ trên một lá thư của 2 học trò teen đang chuyền tay nhau trong giờ học.

“H. à, nhớ su súp ghia mà nghè mơi có ktra, hem đi đc, star life mình “khổ hơn cún” á. Ừ, bi h cóa ai bỉu mình not learn hén, chắc mình sướng die granma lun hén mày. Eh, hn mày nhận đc tn của B. k? Hwa nó vừa bị broke ktra đó. Thấy tía rồi, thôi stop 8, tao xách đik dzìa nhà học thoai, chớ hông là bài nì “dzục cho cún ăn” đóa, tao chưa có chữ nào trong não hết, b h cóa nhét iốt dzô não cũng cóc dzô”.

Nhắc đến những tiếng lóng lạ lùng như trên là nhắc đến một thế giới ngôn ngữ đầy bí ẩn cần phải có giải mã nên tôi định chỉ thu hẹp bài viết này trong phạm vi những tiếng Việt thời thượng có xuất xứ hay liên quan tới những ngôn ngữ khác như Pháp hay Anh chẳng hạn.

Như chúng ta đã thấy, Anh ngữ ngày nay được xem như một sinh ngữ quốc tế được nhiều người sử dụng và giảng dạy như một ngôn ngữ thứ hai trong nhiều quốc gia trên thế giới. Việc sử dụng Anh ngữ như một ngôn ngữ chung cho toàn cầu ngày càng tăng trưởng và đã trở thành một tiện ích. Nó mang lại sự cảm thông trong sinh hoạt toàn cầu không những trong các lãnh vực thông tin, truyền thông, liên mạng mà cả ở những lãnh vực giáo dục, kinh tế, thương mại, nghiên cứu, âm nhạc, du lịch, cũng như các hoạt động tôn giáo, chính trị hay văn hóa khác.

Trong nền kinh tế thị trường, Việt Nam là một nước mới phát triển. Các nước tiên tiến mang tài chánh và nhân lực vào Việt Nam để đầu tư nên nhu cầu học và hiểu tiếng Anh như một nhịp cầu thông cảm cần thiết hơn bao giờ. Thêm nữa, vì phải mở cửa ngành du lịch, Việt Nam cần phải nói và viết Anh Ngữ thông thạo, ngỏ hầu phục vụ tinh thần giao tiếp cho thật hữu hiệu. Để chạy cho kịp bánh xe tiến hoá toàn cầu, Việt Nam đã du nhập tiếng Anh vào nước như một nhu cầu thiết yếu. Sự ưa chuộng và sử dụng tiếng Anh cho nhuần nhuyễn của người Việt như một hấp lực mạnh mẽ đưa đến một việc lạm dụng không thể tránh. Hậu quả là nhiều thứ tiếng Anh-Việt thời thượng lai tạp ra đời.

Người Việt trong thói quen ứng xử rất thích dùng phương pháp tiện và lợi. Tiếng Việt là tiếng đơn âm tiết không như tiếng Anh là tiếng đa âm tiết nên muốn tạo từ mới phương pháp ghép chữ là một phương pháp khả thi. Do đó chúng ta hay ghép tắt các từ vào với nhau, như “điều nghiên” là từ ghép của “điều tra và nghiên cứu”. Để tân tiến hơn, tiếng Anh được mang vào ngôn ngữ hàng ngày và bỗng nhiên những từ lắp ghép Anh Việt trở thành thông dụng . Nhất là giới trẻ, việc học và dùng tiếng Anh đã biến thành phong trào. Khắp nước đi tới đâu ta cũng thấy thứ tiếng Việt pha tạp mà Việt kiều hay dùng, gọi là tiếng ba rọi. Trong công sở, ngoài xã hội, trên truyền hình, các trang mạng, face book hay blog, đâu đâu cũng có.

Những từ như: show hàng, áo chip hai màu xì-tin, quần xì cực cute, quần sock ngắn, chip ukie, điện thoại Bikini, hot teen múa cột, hot boy nói gì, tiệm bánh snack, slogan thể hiện, đang hot, top tuần..v..v.. đầy rẫy trên báo chí và các trang mạng.

Sự phát triển tiếng Anh quá nhanh mang đến việc nhiều người sử dụng ngoại ngữ một cách cẩu thả mà không nghiên cứu cũng như học hỏi đến nơi đến chốn. Nhưng thái độ dễ dãi và xuề xoà đi tới chấp nhận của người Việt trước những sai lầm đôi khi biến những thứ tiếng Việt thời thượng kỳ dị ấy dùng lâu thành tiếng Việt thực thụ.

Tỷ như chữ Mô-đen mà chúng ta dùng đã lâu nhưng dùng sai ngữ pháp nguyên thủy mà không biết.
Chữ Mô-đen nguyên thủy từ chữ Modèle phát âm trại đi theo tiếng Pháp là Mô-đen. Modèle có nghĩa là: mẫu mã, mẫu mực, gương mẫu hay mô hình, vật mẫu. Trong tiếng Anh, người ta dùng chữ Model cho nghĩa này. Nhưng khi nói tới nghĩa mới và thời trang thì người Pháp dùng chữ Mode, tiếng Anh là Fashion, trong khi tiếng Việt ta lại dùng chữ Mô-đen cho hai nghĩa này.
Những chữ Modèle, Moderne và chữ Mode có âm giọng giông giống nhau. Người Việt chúng ta chắc khó phân biệt, dùng lâu thành nếp nên phân biệt chi cho mệt, tiện thì dùng luôn, thế là mô-đen được sử dụng với nghĩa thời thượng hay hiện đại trong khi tiếng Pháp phải dùng chữ Moderne hay Modern trong tiếng Anh.
Rốt cuộc, Mô-đen bị Việt hoá với đủ các nghĩa như mẫu mã, mẫu mực, gương mẫu, mô hình, vật mẫu, mới, thời trang, thời thượng hay hiện đại. Ngạc nhiên hơn, một từ mới sau này phát sinh từ chữ Mô-đen và có một nghĩa khác biệt chẳng dính dấp gì tới cái nghĩa xưa cũ từ lúc nó sơ sinh là từ “Kết Mô-đen” lạ hoắc.
Đây là những ví dụ điển hình trong sự lạm dụng từ Mô-đen:

Nó có nghĩa rất mới, rất tân tiến, đúng thời trang, thời thượng như: “Cực kỳ mô-đen”. Hoặc ngược lại “Lạc quẻ với mô-đen bùng nhùng”. Từ này còn ám chỉ một mẫu hàng “Mô-đen 3100”. Nó còn là tiếng gọi một người mẫu, “Thin nít sờ Mô đen(teenist model)”. Hay là “mô đen sống mình ên”, không gì “vắt vai” đang là môđen của nhiều người trẻ thành đạt, Môđen bây giờ là đi “tàu nhanh”, mô đen Hàn Quốc, mô đen wằn wại. Ghế ngồi chờ xe buýt quá “mô-đen”, Các bạn ơi con gái thời nay mô đen lắm đó, thời trang ý ẹ: Mô-đen dây và rây, Tóc “mô đen” – Nhìn và thấy Mô đen bây giờ là tóc càng dựng càng đẹp.

Và nó còn được dùng cả trong lãnh vực tình cảm như “Tin tức, Trần Kiều Ân kết mô-đen Lam Chính Long”.

Người Việt đã tỏ ra ứng xử ngôn ngữ rất nhanh nhạy trước giai đoạn đổi mới khi đối đầu với lượng ngoại ngữ quá lớn từ bên ngoài ồ ạt đổ vào. Chưa bao giờ tiếng Việt phát triển cực độ như bây giờ. Kho tàng từ vựng của ngôn ngữ Việt Nam ngày một dồi dào thêm và du nhập về những “tiếng lạ” do nhu cầu giao tiếp cùng người ngoại quốc. Hàng ngày chúng ta thấy nhan nhản việc dịch sai, nói sai, dùng sai ngữ pháp khiến sự việc trở thành một trò cười được lưu hành khắp nơi trên mạng thông tin. Chính thói quen thích sử dụng tùy tiện, lại thích tỏ ra chúng ta có óc sáng tạo nên nhiều từ vựng được sinh ra nghe rất ngô nghê và không đúng ngữ pháp nguyên thủy của những từ được vay mượn.

Có lần tôi đọc được thực đơn những thức giải khát của một nhà hàng ở Hà Nội. Họ bán một thứ nước uống gọi là Milk Sex. Tôi ngạc nhiên, ngồi ngẫm nghĩ mãi mới đoán ra là có lẽ họ bán thứ nước uống giống sinh tố bên Mỹ gọi là Milk Shake làm bằng sữa. Vì khi người Mỹ phát âm Shake, họ nghe không rõ nên tưởng lầm là Sex, rồi tỏ ra sáng tạo hơn sao không gọi là Milk Sex. Thế là thứ nước uống rất Việt Nam gọi là Milk Sex ra đời!!!

Học tiếng nước người không những chúng ta học từ vựng, ngữ pháp, cách đặt câu, cách viết bài mà chúng ta còn học cả văn hoá của ngôn ngữ đó nữa.
Trong việc chuyển ngữ, dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt đã khó, dịch từ tiếng Việt sang Anh còn khó hơn. Nó đòi hỏi người thông dịch phải thật giỏi cả hai ngôn ngữ mà còn cần có kinh nghiệm sống dồi dào trên đất nước của hai ngôn ngữ được sử dụng để hiểu cách dùng cho nhuần nhuyễn.

Do đó vì kém ngoại ngữ mà trong một thực đơn của nhà hàng ở Vịnh Hạ Long món Mực nướng được dịch ra tiếng Anh là ink baked thay vì baked squid mới đúng. Tuy con squid có ink(mực) nhưng con squid(con mực) không được gọi là con ink. Và chữ động từ nướng bake phải có thêm ed để thay đổi thành tiếng tính từ và đứng trước danh từ squid để thành baked squid.

Một nơi khác không ngần ngại dịch phăng món Ốc thành Screw!!! tức là cái đinh ốc thay vì dùng chữ Snail. Và nước đá là Water stone, hi light viết thành Hair light, Fast food viết thành fat food hay fast foot, welcome viết thành wellcome, cua dịch sai thành crap thay vì crab. Sai một ly đi một dặm chữ crap trong tiếng lóng có nghĩa là “cứt”.

Việc dịch sai một vài thực đơn trong nhà hàng có thể đem lại vài trận cười tiếu lâm cho người đọc. Nhưng nó biến thành hỏng trầm trọng khi một nhóm chuyển ngữ gồm các bác sĩ, sinh viên, nghệ sĩ có tên là BSP Entertainment (TPHCM) tung ra một CD
gồm 10 bài hát với tên gọi “Tình ca 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội”. nhân đại lễ 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội. Tặng phẩm này dành cho chương trình “Những tấm lòng với Thăng Long – Hà Nội” là công trình dịch thuật những bài hát viết về Hà Nội nổi tiếng được dịch ra tiếng Anh.

Dịch ca từ không phải là việc dễ, dịch từ tiếng Việt sang Anh còn khó hơn. Nó đòi hỏi một kiến thức Việt và ngoại ngữ lưu loát mà còn phải biết rành âm nhạc cũng như am hiểu đặc tính thơ ca trong ca từ. Không biết vì kém tiếng Anh, thời gian thực hiện lại gấp gáp hay sao mà nhóm BSP đã tung ra một sản phẩm dịch thuật thiếu chuyên nghiệp, kém chất lượng, tồi tệ đến nỗi một bài viết trên báo Lao Động phải kêu lên “ca từ trong CD này đã bị chuyển ngữ một cách vô cùng cẩu thả, thô thiển”(xin xem các link về những bài báo này dưới mục Tài liệu tham khảo).

Bài báo còn dẫn ra những câu dịch sai:
“Hanoi’s this season… absent the rains. The first cold of winter make your towel’s gently in the wind. Flower stop falling, you inside me after class on Co Ngu street in our step slowly return…” – đây chính là phần chuyển ngữ của ca khúc “Hà Nội mùa vắng những cơn mưa” (Hà Nội mùa này vắng những cơn mưa/ Cái rét đầu đông khăn em bay hiu hiu gió lạnh/ Hoa sữa thôi rơi, em bên tôi một chiều tan lớp/ Đường Cổ Ngư xưa chầm chậm bước ta về).
Xin trích ý kiến của một số bạn đọc trên mạng sau khi đọc bài báo: Bạn đọc lang doan viết: “Sau khi đọc được lời dịch qua tiếng Anh (Mỹ), tôi phải bật cười vì cách dịch cứ như người mới học sinh ngữ được 2-3 lớp sơ đẳng, hoặc chưa hề tập viết văn chương bằng tiếng Anh. Từ cú pháp, ẩn dụ thật tối nghĩa cho tới văn phạm đều sai. Cho nên, nếu dịch cẩu thả là không thể chấp nhận, vì như vậy là coi thường thính giả trong và ngoài nước, đồng thời thiếu tôn trọng văn hoá Việt. Không những thế, người ta sẽ đánh giá trình độ văn hoá của cả nước khi những tác phẩm này được quảng bá đại diện cho văn hoá VN. Lấy thí dụ nhỏ, cái “khăn” để đội đầu hay cuốn quanh cổ mà dịch thành “Towel” (khăn tắm, khăn rửa mặt, khăn lau xe) thì hết ý kiến!”.
Trớ trêu hơn, bạn Nhựt Hồng phát hiện: “You inside me after class” theo nghĩa Mỹ có nghĩa là… “anh và em quan hệ tình dục sau lớp học” chứ chẳng phải “em bên tôi một chiều tan lớp”.
Không chỉ dừng ở việc “tàn sát” các ca từ trong ca khúc “Hà Nội mùa vắng những cơn mưa”, kiểu dịch “từ đối từ” sai về cú pháp, ngữ pháp tiếp tục được lặp đi lặp lại trong các ca khúc nổi tiếng về Hà Nội khác như: “Có phải em mùa thu Hà Nội?” (Are you the autumn in Hanoi?): “August autumn, did leaf fall come yellow. Since you’ve been gone, I miss you silent” – (phải hiểu là: Tháng tám mùa thu, lá rơi vàng chưa nhỉ. Từ độ người đi, thương nhớ âm thầm) hay “One day return, I visit sad Thanglong” (cần hiểu là: Một ngày về xuôi, chân ghé Thăng Long buồn). Còn trong bài “Hà Nội niềm tin và hy vọng” có đoạn “Đường lộng gió thênh thang năm cửa ô, nghe tiếng cười không quên niềm thương đau” được chuyển ngữ thành “The windy road immense the doorway, hear the laugh but don’t forget the pain”.

Bây giờ nếu đem phân tích những lỗi lầm dịch thuật đã phạm trong những ca khúc này, chúng ta cần phải học bao nhiêu bài học, viết bao nhiêu bài phân tích về Anh ngữ cho đủ. Nên tôi xin miễn bàn thêm. Chỉ có điều đáng tiếc và đáng buồn không phải ở chỗ khả năng người dịch kém, ca sĩ phát âm không đúng mà ở chỗ sản phẩm kém vẫn được quảng cáo và truyền thông đến người tiêu dùng. Bài quảng cáo “Chắp cánh cho ca khúc Việt bay xa” được đăng trên trang web chính thống của Bộ VHTTDL, trang web của Uỷ ban Người VN ở nước ngoài TPHCM, và những trang thông tin kết nối với bạn bè quốc tế, người Việt xa xứ. Điều này cho thấy cơ quan chức năng cũng tệ không thua gì sản phẩm!!!

Việc toàn cầu hoá ngôn ngữ trong việc dùng tiếng Anh đã mang lại nhiều tiện ích cho Việt Nam. Nó giải quyết được nhiều lúng túng trong việc thiếu từ vựng trong nhu cầu tạo từ mới trong các lãnh vực, kỹ thuật, tin học, kinh tế, y khoa, chính trị, khoa học cũng như văn hoá. Do đó sự ưa thích được gọi là sính dùng tiếng Anh đã lan nhanh như cơn sóng lớn có ảnh hưởng chiều ngang đến ngôn ngữ mẹ đẻ của người Việt và dần dà ăn sâu đến văn hoá theo chiều dọc của bản chất dân tộc Việt. Tuy nhiên cái gì cũng có hai mặt tích cực và tiêu cực. Việc sử dụng sai phạm, kém hiểu biết, thiếu chuyên nghiệp, cẩu thả sẽ biến thành trò cười cho người ngoài và những người thông hiểu tiếng Anh. Mà trên đà toàn cầu hoá, trên thế giới đã có khoảng trên dưới 500 triệu người đang sử dụng tiếng Anh như là một quốc ngữ, và khoảng phân nửa dân số thế giới dùng Anh ngữ như là một ngôn ngữ thứ hai.

Còn một nguy cơ nữa chúng ta cần lưu ý là đừng để mất bản sắc dân tộc khi đắm chìm trong việc chạy theo lực cuốn hút của tiếng Anh. Đã đến lúc chúng ta phải nhìn lại và dừng lại sự say mê lạm dụng tiếng Anh trong đời sống hàng ngày. Đừng để một ngày nào đó nhìn lại một trang viết hay trong một câu nói của một học sinh chỉ còn lõm bõm hai ba chữ quốc ngữ, phần còn lại chỉ toàn là tiếng Anh. Lúc đó chúng ta sẽ đánh mất luôn cái hồn nước cuối cùng của dân tộc.

Trịnh Thanh Thủy

Tài Liệu tham khảo

Thảm hoạ ca từ nhạc Việt
http://WWW.LAODONG.COM.VN/TIN-TUC/THAM-HOA-CA-TU-NHAC-VIET/15619

Chắp cánh cho ca khúc Việt bay xa
http://www.cinet.gov.vn/ArticleDetail.aspx?rnd=10&newsid=53050&rid=140&zoneid=73&page=7
Ha Noi’s this season absent the rain- video clip http://vqhn.wordpress.com/2010/10/02/ha-nois-this-season-absent-the-rain/
Đặc sản tiếng Việt
http://us.24h.com.vn/cuoi-24h/anh-vui-dac-san-tieng-viet-9-c70a272414.html

 

by

LÃO THỢ CÚP

buithanhxuan

Cả nước có mấy chục ngàn Tiên sư giáo sỹ nhưng chẳng ai phong cho mấy lão thợ cúp tóc danh hiệu này thật là một thiếu sót lớn . Chuyện gì mấy ổng cũng biết
Mỗi ngày hớt được mấy cái đầu, đương nhiên mấy ổng biết được thêm chừng đó câu chuyện. Chẳng hạn như chuyện thời tiết, chuyện nắng mưa. Những người đến nghe diễn thuyết là khách hàng cũng tham gia sôi nỗi về nhiều vấn để tiểu sự đến đại sự quốc gia đến quốc tế. Kiến thức tầm tầm thì chuyện chó cán xe hay xe cán chó. Chuyện tình yêu dang dỡ, chuyện đánh đấm trong phim ảnh cũng như ngoài đời, chân dài chưn ngắn. Người hiểu biết hơn thì chuyện công sở, chuyện kinh doanh, chuyện ông này lên xe, bà kia xuống ngựa. Nhà buôn thì nói chuyện đất đai, chuyện xe cộ, hàng hóa, xăng nhớt. Mấy ông học thức cao hơn hay nói chuyện Cung trăng, sao hỏa, mặt trời, phi thuyền..
Ai không biết điều gì, cứ ra đó ngồi chờ đến phiên mình được dựa ngửa trên băng ghế, lắng nghe hay hỏi một điều gì đó, sẽ được giải đáp ngay tức thì.
Mấy ông sồn sồn, nhiều lúc rãnh quá không biết làm gì, lại chạy ra đây ngồi hóng chuyện. Nhưng muốn tham gia phải có một ít kiến thức nhất định, hoặc giả ngu ngồi nghe thiên hạ bàn luận chính trị, kinh tế văn hóa, thể thao, làm tình hay bất cứ đề tài, sự việc gì xảy ra trên trái đất này.
Mỗi tháng tôi tìm một quán hớt tóc lạ để hóng chuyện. Nghĩa là một năm tôi có mười hai kiểu đầu khác nhau. Lúc thì như thằng ku Ủn. Khi giống em búp bê, lúc ca rê, lúc như bãi đáp trực thăng.. Đường ngang ngỏ dọc nào tôi cũng tìm đến, hễ chổ nào có quán cúp là tôi sà vô để “truy cập “ đủ loại tin tức thời sự nóng hổi
Không biết mấy cái tiệm làm nail, uốn éo tóc dập của mấy bà có lắm chuyện như mấy tiệm hớt tóc nam, nơi nào nhiều chuyện hơn.
Tháng chạp, gần Tết là thời gian mần ăn của mấy lão thợ cúp. Tôi cũng muốn ủi cái đầu cho sạch để đón Xuân.
Quán khá sang, cửa kính bóng loáng
Lão chủ kiêm thợ cúp có đầu tóc như Robinson, thấy tôi bước vào, hất hàm : “ Cúp hả? “ Tôi đáp tỉnh bơ “ Không cúp, vô đây chi choa”. Lão cười “ Ngồi chờ xí. Còn hai người nữa. Lấy báo đọc đi..”
Ông khách đang nằm ngửa trên ghế, hai mắt riu riu, còn lão thợ cúp méo miệng, xoáy ánh sáng từ cái đèn gắn trên trán vào lỗ tai người khách, ngoáy. Ghế bên cạnh, ông khách khác đang cúi gằm, cằm đụng ngực cho một lão thợ tay cầm kéo xoẹt xoẹt, miệng liếng thoắng : “ Kì này ông X trúng chắc chức Tổng bí thư..” Ông khách gật gật đầu. Lão thợ nhắp nhắp cái kéo, tay kia đè đầu ông khách, ngụ ý chỉ việc nghe thôi chớ có mà gật đầu. Bay cái lỗ tai như chơi. Xoẹt! Một mớ tóc rơi xuống nền nhà. “ Tui đoán không sai mô. Ông X ngon hơn mấy lão kia. Dám nói, dám làm..” Ông khách lại ngửa đầu, lão thợ lại đè xuống. Xặp, xặp ! Tiếng kéo rít lên sát mang tai, cảnh cáo nhưng ông khách không chịu yên, ngẫng đầu lên “ Thì tui cũng nghĩ rứa. Nói thiệt, ông mô theo Mỹ là tui ưng. Bọn tàu thâm quá. Theo hắn có nước chết” Tôi xía vô : “ Răng ông biết?” Ông khách liếc xéo qua tôi một nhát bén ngọt hơn lưỡi dao lam
Lão thợ bên ngoài nhìn ra đường, than thở “ Mưa miết, Tết nhứt rồi không cho người ta mần ăn. Ông trời ác thiệt!” Người khách vào trước tôi đang ngồi chờ, lẩm bẩm : “ Người nghèo lúc mô cũng khổ. Tiên sư nó! Bọn chúng làm cái thứ chi mà giàu dễ sợ ” Tôi không hiểu ông này nói ai giàu dễ sợ.
“Xong!” Lão thợ hớt phía ngoài nhìn tôi “ Leo lên!” Tôi lật đật phóng lên ghế. “Hớt kiểu chi đây?”. “ Tỉa sơ thôi . Trời lạnh”
Xặp xặp, xoẹt xoẹt. Tôi nhìn vô gương, ngón tay trỏ và tay cái lão thợ nhắp liên tục
“Thằng” Bu tin trước sau chi cũng chết thôi. Ngu quá mà. Dám chống lại cả thế giới “ Lão thợ khòm lưng, nghiêng người nhìn vào đầu tôi ngắm nghía. “ Dân Nga rồi cũng không có cơm mà ăn” Ông khách ghế bên kia đứng dậy, phủi phủi vạt áo “ Còn đỡ hơn cái bọn I Ếch ( IS ). Tàn bạo quá!”
Đề tài bàn luận sôi nỗi nhất là tham nhũng. Hai ông khách đang ngồi chờ cũng nhào vô tham gia. Ông áo trắng “ Tui thấy mấy ông làm cán bộ nào cũng không khá nỗi. Toàn là giàu “ Tôi cà khịa “ Sao ông không giỏi đi mà làm cán bộ” Lão thợ bên trong ngứa miệng “ Bộ tưởng dễ, ông ?“
Lão thợ bên ngoài bật ghế cho tôi nằm ngửa. Lưỡi dao lam bén ngọt bắt đầu di chuyển trên mặt tôi. Lão cầm lỗ tai phải kéo căng ra “ Làm cán bộ thì ai làm không được. Nhưng dễ chi..” Lão bỏ lững câu nói, soạt soạt cạo vành tai “ Hôm trước có một ông cán bộ gần nhà tui vô đây hớt. Thằng cha này hắn làm trưởng phó ban chi đó về nhà đất. Ai cũng biết hắn giàu là nhờ tham nhũng..” Lưỡi dao lam di chuyển xuống cắm, gần trái khế “..Tui thấy hắn là gai con mắt rồi nên cà khịa cho bỏ ghét. Gỉa lơ như không biết, tui chửi cha mấy cái thằng tham nhũng, quơ cào vơ vét của dân..” Lưỡi dao chạy xuống ngang cổ “ Tui nói với hắn. “Tiên sư cái thằng làm dự án đền bù ở gần nhà tui. Anh biết không? Hắn có mấy cái nhà to tổ bố, cái mặt hắn câng câng. Đi ăn cướp của dân mà hắn láo “ Lão thợ hớt bỗng nhiên cười sặc sụa. Lưỡi dao dừng ngay cổ họng.Tôi nín thở. “Hắn hỏi nhà tui ở chổ mô. Tui nói ở đó đó. Thằng cha hớt xong trả tiền, lủi một hơi. Ha ha. Lần đầu cũng là lần cuối. Tui mất mẹ thằng khách ngon ăn “
Lão thợ ngưng cười, chồm người, kéo vành tai trái của tôi. Lưỡi dao cứa mấy sợi lông kêu lạo xạo. ” Mấy tháng sau tui đọc báo biết hắn bị truy tố. Sướng cái bụng..” Lão quay sang nói với ông khách bên kia. Lưỡi dao nhứ nhứ trên mặt tôi, gần mũi. “ Nói thiệt! Tui mà làm chủ tịch là tui tiêu diệt tham nhũng hết. Hốt hết..” Hai con mắt tôi trợn trừng nhìn theo cái dao đang xẹt qua, xẹt lại. Lúc thì kê sát miệng, lúc thì phớt cái mũi. Mu bàn tay của lão đè lên cằm tôi. Cái dao di chuyển theo âm lượng phát ra từ miệng lão thợ hớt đang ấm ức “ Đập chuột mà sợ vỡ cái bình thì làm răng mà đâp..” Lão huyên thuyên chuyện cái bình, không cần nhìn lưỡi dao đang nhẹ nhàng đáp xuống sóng mũi tôi. Căng cứng người, tôi thì thào : “ Choa! Cái mũi..” Không cần nhìn cũng chẳng nghe tôi nói, lưỡi dao bén ngọt chạy dọc xuống má, quẹt qua, quẹt lại mấy cái rồi dừng lại. Sóng tay lão chặn ngang cổ ”Mấy ông thấy không? Thời buổi chi mà lại đi ăn của dân nghèo “ Tôi phản đối lại câu nói khi biết chắc bàn tay cầm dao của lão thợ di chuyển xuống, nằm trên bụng mình “ Ông nói bậy đi..” Cái dao chuyển lên vai trái. Lưỡi dao dài tám phân lắc lắc nơi mang tai “ Bậy là bậy thế nào? Tui mới đọc báo Thanh Niên in rõ ràng. Lão bí thư huyện mô ngoài Bắc, ăn mười hai con dê của dân đó đó..”
Tôi im lăng không nói nữa khi lão thợ lấy đồ nghề ngoáy tai đặt lên ngực mình.Thường thì những lúc như vậy, tôi nhắm mắt để hưởng cảm giác sung sướng. Nhưng lúc này đây, cái đầu không xoay nhưng hai con mắt tôi liếc ngang, liếc dọc rồi mở trừng trừng đề phòng lão thợ hớt vừa ngoáy tai, vừa nói chuyện. Không dám mở miệng nói câu nào. Cha nội này mà bắt được đài là huyên thuyên, lỡ thọc luôn cái ngoáy tai từ bên này qua bên kia, có mà đi đám
Xong cái tai bên phải, lão kéo ghế qua bên trái. Không khí im lặng lâu quá, không ai lên tiếng, lão thợ lại nhập đồng khi thấy một người phụ nữ vừa băng ngang cửa kính “ Con mệ ni đẹp rứa mà bỏ chồng theo trai. Thời buổi loạn thiệt!” Chẳng ai hưởng ứng, lão chuyển qua chuyện khác “ Mụ bán trái cây ngoài chợ đang sung rứa tự nhiên nhảy cầu. Uổng thiệt!”
Tôi biết cái uổng thiệt của lão, định cà khịa nhưng sợ lủng màng nhĩ nên thôi
Cúp xong cái đầu ăn Tết, tôi bước ra khỏi ghế, sờ nắn quanh cổ, chà hai bàn tay lên mặt xem có vết cắt nào không. May quá! Cái mũi, cái tai vẫn còn nguyên. Móc túi lấy tiền trả. Khi mở cánh cửa kính bước ra ngoài, tôi còn kịp kính cẩn gập lưng, cúi đầu chào lão thợ cúp
“ Lạy choa ! Vĩnh biệt “

Tháng Chạp
BÙI THANH XUÂN

by

CHỢT VỀ VỚI DRAN

tranvannghia

Xe dừng thị trấn Đơn Dương
Sững sờ màu đất đỏ đường chợ xưa
Vắng con tàu tiếng còi trưa
Đáy sông nằm nhớ cầu trơ mắt buồn

Giàn su su trĩu xanh vườn
Cửa nhà ai kín mù sương má hồng
Chuông nhà thờ đổ mênh mông
Dáng em lễ sớm xiêu lòng bụi mưa

Xuống đèo chợt ngẩn chợt ngơ
Mang theo chút lạnh thẫn thờ Dran…

TRẦN VĂN NGHĨA

by

PHAN THIẾT RA GIÊNG

nguyennhumay

Phan thiết ra giêng em đi học
Khoác thêm áo lạnh, choàng thêm duyên
Ngã tư xe lửa un đầy gió
Chút lạnh ngày đông ráng lạnh thêm.

Phan Thiết ra giêng đường phượng nắng
Hoa còn sợ gió trốn môi em
Thị xã xưa, xưa tràn áo trắng
Mái lầu Tháp Nước đỏ dần lên.

Phan thiết ra giêng em ôm cặp
Tụm ba tụm bảy nụ cười xuân
Em thầm nghiêng nón trên cầu sắt
Hỏi sông Mường Mán những buâng khuâng.

Phan Thiết ra giêng ai ngồi quán
Vờ tí co ro nhìn sân trường
Hình như gió bấc còn lãng mạn
Thả chút rêu phong lạnh dễ thương

Phan Thiết ra giêng nghe ngọt xớt
Gió bấc lang thang đời trẻ trung
Tưởng chừng gió tết bay còn sót
Thổi trong khói pháo đỏ rưng rưng

Phan Thiết ra giêng là hết Tết
Em còn mực tím thả mênh mông…

NGUYỄN NHƯ MÂY

by

TRuYỆN THẬT NGẮN… KHÔNG ĐẶT ĐƯỢC TỰA ĐỀ!

tachithan

Hôm nay, đầu tháng 2 năm 2015…. 34 năm trước tôi bàn với gia đinh nhỏ bé của tôi: (tôi – con gái tôi vừa hơn một tuổi và vợ tôi đang mang bầu 7 tháng) về kế hoạch chuyến vượt biên lần thứ 7:

-“Chuyến này anh phải lên ghe lớn, em và con đi ghe taxi!”
Vợ tôi lo lắng… vì đã biết là 6 lần trước bị gạt hoặc bỏ lại … dù mình là người đứng ra tổ chức.

-“Anh cho thằng bạn đi không… để lo cho em và con!”

Tôi bồi thêm:
– “Tuần tới anh sẽ đi học cách đỡ đẻ, và chuẩn bị bông băng nếu lỡ em sinh con trên biển!”….

Thằng bạn thân cho đi không và thêm thằng em trai canh me của nó lên ghe lớn an toàn mà vợ con tôi thì bị bắt lại !!!…”Lấy đá thử vàng – lấy gian nan thử lòng người” Ông bà mình nói không sai!

Sau 17 ngày trôi bềnh bồng trên biển Đông (vì chân vịt bị gãy) phước trời ghe tôi được vớt chở tới Đài Loan… 5 tháng sau mới nhận được thư nhà:
-“Chị Hương và bé Hân bị bắt, bị tra tấn nên đẻ non, Hải Triều quặr què chỉ nằn gọn trên một bàn tay. Vậy mà ba ngày sau bắt về lại trại giam thị xã QN,
Nằm trên sàn nhà tù, kiến đánh hơi da thịt non nên bu tới! Chị Hương chỉ biết ngày đêm dùng ngón tay giết kiến để bảo vệ con!
Nay đã cho về nhà được hơn ba tháng rồi mà nhiều lúc chị Hương vẫn còn ngồi bật dậy để… giết kiến!”…

Đây chỉ là một chuyện trong muôn vàn “chuyện đời tôi” thời đó… thì làm sao tôi thương cọng sản cho được hè???

TẠ CHÍ THÂN

by

Anh em nhà Karamazov

dokh

Nếu trong bốn thập niên cai trị, họ Somoza vắt xứ sở đến kiệt quệ thì khi bị lật đổ, những gì không mang theo sang Miami được và phải để lại, thì các comandante xung tư chứ không phải là xung công. Humberto là bào đệ của Daniel, hai anh em ông Castro bản xứ này thành lập khuynh hướng tercerista của phong trào và cho đến 1995, Humberto vẫn còn chỉ huy quân lực của cả nước để bảo đảm sự chuyển tiếp hoà bình sang dân chủ mới. Ngôi nhà trên là ba hay bốn biệt thự cạnh nhau được ông cất công gom lại, bên trong có nước nóng nước lạnh và sân chơi dã cầu (baseball là thể thao được ưa chuộng hàng đầu ở Nicaragua). Tôi không được thấy nội thất nhưng cổng nhà ông thì đã to bằng cổng thánh đường Managua. Tôi có lúc cường điệu, nhưng ở trường hợp này tôi ghi nhận chính xác mặc dù không sẵn thước đo ở trên tay. Humberto còn xí được cái bàn giấy của chính Anastasio Somoza và chắc ông vẫn giữ bên trong. Mô đen cất tường rất cao chung quanh tư thất này (và tối đi ngủ cầm súng ngắn nhìn dưới gầm giường) là đặc thù của kiến trúc thập niên 80 ở Managua, và đây là phần của ông Humberto đóng góp vào phong trào kín cổng.

Giai thoại về ông thì rất nhiều, Humberto là người đi trước quân nhân Mỹ ở Iraq, trong phố Managua áp dụng chiến thuật bảo toàn an ninh là xe con nào vượt qua đoàn của ông thì tuỳ tùng của ông nổ súng và chạy thẳng chứ không nhởn nhơ mà dừng lại xem kết quả ra sao [25] . Dĩ nhiên đây là trong thời kỳ căng thẳng của nội chiến Contra và một tối xấu trời, một xe cá mập Toyota từ hồ Masaya về rơi phải vào hoàn cảnh khắc nghiệt trên. Bảo vệ ông bắn vào xối xả, chiếc Toyota bị nổ tung lốp, vỡ bình nước và bất động nhưng may mà không ai trên xe mang thương tích. Sớm ra thì phát hiện, đây là xe chở ông Alejandro, trưởng phái bộ quân sự Liên Xô và ông này đến bàn giấy của Humberto mà gõ cửa, trên mặt có vẻ không vui, hay có thể nói là có vẻ gì một chút xíu bất bình. Vào năm 1982, vũ khí, đạn dược, quân lương của Quân đội Nhân dân Sandino (ESP) đều phải qua tay của vị Alejandro này. Humberto phải xin lỗi, viện cớ là các comandante đang bị Trung ương Tình báo Hoa Kỳ đe doạ, đến độ Daniel mỗi bữa ăn còn phải có tuỳ viên nếm trước vì sợ bị bỏ thuốc (chẳng kém gì một Saddam Hussein sau này). Sau sự cố trên, Bộ Quốc phòng phải nhập đèn nháy đặt trên mui xe từ Panama về, để mọi người (kể cả, hay nhất là, phái bộ quân sự Liên Xô) nhìn thấy từ xa mà còn tránh.

Để công bằng với nhân vật, thì Humberto cũng là người có đầu óc châm biếm bén nhạy. Một hôm, gặp comandante Tomas Borge là Bộ trưởng Bộ Nội an (theo tổ chức của Liên Xô, Bộ Nội an cũng có lực lượng quân sự, nghĩa là cạnh tranh với quyền lực của Quốc phòng), Humberto vỗ vai và bảo “Này đồng chí, máy bay tôi từ Cuba về, xuống Managua mà chỉ thấy có cái hồ bơi nhà anh.” Managua ở cạnh hồ Managua mênh mông và hồ bơi của Tomas Borge thực sự thì chỉ đạt có tiêu chuẩn thế vận thôi, nghĩa là dài đủ chỉ đúng có 50 mét. Sau chiến thắng, vào Managua, Borge chiếm nhà của một vị tướng “nguỵ” rồi nhà của một người chú của Somoza. Thì mạnh ai nấy chiếm chứ, và đã chiếm thì chiếm nhà đẹp, chẳng lẽ lại đi chiếm nhà thường. Nhưng bị phê bình bởi dư luận, ông đành dọn từ khu cao cấp về khu trung lưu Belo Horizonte cho có vẻ đỡ cách xa quần chúng, Tại đây ông xung quỹ một nửa khu phố để gom lại, xây dựng thành tư thất thoáng mát với cái bể bơi tầm cỡ như đã nói. Thế mà vẫn không yên, sau khi cứ nghe nhắc đi nhắc lại mãi hồ bơi của ông là kỳ quan duy nhất của thành phố trông thấy được từ máy bay, ông đã phải biến nó thành câu lạc bộ của cán bộ FSLN, dĩ nhiên là cán bộ cấp cao, để cho các đồng chí vô-hồ-bơi (chứ không phải là vô sản) cùng hưởng.

Ngay cả những comandante được tiếng là ít hôi của (hay là không được nhanh tay bằng), như Henri Ruiz chẳng hạn, chỉ có tội thích mặc đồ designer từ đầu đến chân, cũng có giai thoại lưu truyền. Ông này mang chứng mặt khinh khỉnh, khiến cũng lại Pastora nhận xét: “ Tôi không rõ được ở Henri là sự khiêm tốn cực kỳ phách lối hay là sự khiêm tốn phách lối cực kỳ”! Được nghe đến đây, theo tôi thì Comandante Cero Eden Pastora nên ở nhà (trống vắng và không có bóng dáng người phụ nữ) mà viết ngụ ngôn hay về các anh em nhà Sandino, chứ (lại) ra ứng cử Tổng thống làm gì.

Giai thoại về ông Ortega anh, ngược lại phải kiên nhẫn thì mới được nghe kể đến. Ai hỏi về chuyện Daniel Ortega, phải ngồi nghe mãi mà không hết về phu nhân Rosario! Ngắn gọn, là nhận định của nhà thơ thanh cao, linh mục công giáo và Bộ trưởng Văn hoá (của chính quyền cách mạng FSLN) Ernesto Cardenal: “Con đĩ ngựa này còn tệ hơn cả là mụ Dinorah!” Bà Dinorah là nhân tình của Tổng thống Somoza, không cần phải tả, chỉ chức danh này cũng đã cho thấy khi nhà độc tài này còn khạc ra lửa thì bà õng ẹo mà mửa ra khói thế nào. Câu phê bình trên, thanh cao, văn hoá và công giáo, là vào thời bà Rosario chỉ mới lăng xăng tưởng bà mới chính là Bộ Trưởng bộ Văn hoá. Giờ thì bà là Giám đốc Uỷ ban Vận động tranh cử của chàng nhưng dư luận vỉa hè xấu miệng thì cho là Ortega chỉ là con rối nước con rối cạn của vợ. Phó Tổng thống ứng cử Jaime Moralés (đã được bồi thường nhà và trả lại cái bàn ăn) thì không thấy tố cáo nữa như đã từng, là Rosario không biết xấu hổ mặc cả quần trong áo ngoài và đeo tòng teng nữ trang của vợ ông sau khi của cải ông bị nhân dân xung công. Nhưng Daniel có nể vợ cách mấy, trong một lãnh vực ông tỏ ra có ý‎ chí độc lập, đó là lãnh vực tình dục. Xì căng đan riêng tư nhưng lan sang lãnh vực chính trị, là chuyện ông đối xử hơi bị đẹp làm sao đó với con gái riêng của vợ, Zola-america, từ lúc cô này lên mới lên 11 tuổi hay 13, chứ không đợi nổi đến khi cô trăng rằm 16, là tuổi hai bên đồng thuận được ở xứ này, đó là nếu cô thuận nhưng không phải vậy.

Đây thuộc tội hình, xâm phạm tình dục trẻ em vị thành niên (theo cô Zola-america tố cáo nhưng theo ông và cả bà Ortega thì cô ái nữ này mắc bệnh tâm thần và lẩn thẩn). Vào lúc đó, Tổng thống hữu khuynh Alemán cũng mắc phải rắc rối vì nhũng lạm. Cánh FSLN và cánh hữu tại Quốc hội và Tối cao Pháp viện bèn cấu kết và trao đổi: Ortega được miễn tố, Alemán mang án 20 năm tù nhưng được thụ án tại gia thảnh thơi, đồng thời luật bầu cử được thay đổi. Tại Nicaragua, ứng cử viên Tổng thống nào vòng đầu về nhất và trên 45% số phiếu thì trúng cử. Điều lệ này được hạ bớt xuống 40%. Ứng cử viên về đầu đạt 35% và hơn người về nhì 5% cũng khỏi phải trải qua vòng nhì. Đây là một điểm rất quan trọng trong một cuộc bầu cử có đến năm liên danh, mỗi liên danh lại là liên minh tạm bợ giữa dăm ba hay là bảy khuynh hướng lúc thì hoà hoãn dịu dàng lúc lại xung đột gay gắt (thí dụ, MRS là liên minh giữa hai thành phần Sandino ly khai khác nhau, thành phần Sandino cách tân và thành phần Sandino đổi mới gì đó, thêm vào đảng Xanh bảo vệ môi sinh, đảng Xã hội tức thành phần ly khai đảng Cộng sản cũ, Phong trào Phụ nữ Tự lập, tổ chức CREA v.v…, và vào giai đoạn năm ngoái còn có cả Pastora). Nếu phải vòng hai thì rắc rối cuộc đời, cử tri hoang mang và các liên minh tan vỡ hay là oán ân kế toán sẽ vô vàn thay đổi, chẳng còn ai rõ được mà mò. Như mọi người, Gừng cũng chỉ mong là bầu cử sẽ kết quả rõ rệt trong một vòng thôi.

Sáng chủ nhật 5.11, điềm xấu, Gừng không hiểu sao lại mặc áo màu hồng thay vì màu cam. Cô đã hấp tấp cạo lông nách không kỹ, lại còn cả hai bên để lại dấu phấn trắng của thuốc thơm. Gừng dậy trễ, áo màu hồng hở nách không phải là vấn đề, tuy tôi có chờ đợi banh ping pong lọt ra bằng đường nách này mà không thấy. Vấn đề là, vì dọn sang nhà mới có hai năm trở lại, cô chưa kịp làm thủ tục đổi địa chỉ. Gừng phải đi bỏ phiếu gần địa chỉ cũ cách những mười dặm đường. Tôi thì phận khách chữ tòng, cô đâu tôi đó một lòng đi theo.

ĐỖ KH.

by

TƯỞNG CHỪNG CA DAO

vuhytrieu

yêu nhau đã mấy mùa thu
thôi đừng như lá cuốn mù mịt xa

yêu nhau đã mấy mùa hoa
tàn hương một đoá xót xa cũng đành

thà rằng như con chim xanh
hót mây hót gió trên cành hư không

yêu nhau đã mấy mùa đông
tình như sương khói chạnh lòng không em?

gió đưa lá rụng bên thềm
tiếc chi một thuở còn mềm môi nhau.

VŨ HY TRIỆU.

by

NỬA VỜI

truongdinhtuan

nửa vời dan díu cuộc chơi
ai dè khói lửa tơi bời ái khanh
mai xa hoang phế hoàng thành
ngửa tay sót lại chút tình mỵ nương

suối sông chảy sẽ đoạn trường
khúc vui diễm lệ khúc buồn thiên kim
đường ngôi rẽ lệch đường tim
tóc mai mấy sợi nổi chìm phong ba

nửa vời dan díu tình ca
môi linh diệu nở loài hoa ngạo đời
mai xa thắp ngọn khói trời
tàn canh gió lạnh thở lời nắng mưa
nửa vời nhập cuộc te tua
câu thơ cắn xé mút mùa còn đau

TRƯƠNG ĐÌNH TUẤN

by

TẢN MẠN HỘI AN

vudinhhuy
Ở Hội an có một con đường mang tên La hối.Ông là người gốc Hoa sinh năm 1920 và mất năm 1945.Ông ra đi ở độ tuổi còn rất trẻ, nhưng cũng kịp để lại cho đời một ca khúc bất hủ… Xuân và tuổi trẻ. Bảy mươi năm trôi qua , ca khúc Xuân và tuổi trẻ vẫn lồng lộng trong trái tim của hàng triệu người hâm mộ. Mỗi độ Xuân về,bài hát lại vang lên khắp nơi nơi,với nhịp Valse,tiết tấu nhẹ nhàng bay bỗng,ca từ vui tươi, nhưng vẫn lẫn khuất đâu đó những u hoài khói sương về một mùa Xuân bất tận.Tôi đã dừng lại trước con đường mang tên ông. Không có nén hương cho giây phút này, tôi chỉ im lặng thả hồn mình vào giai điệu bài hát như một phút mặc niệm hiếm hoi và bất ngờ về một người nhạc sĩ tài hoa bạc mệnh.
Một bất ngờ thứ hai,dường như Hội an là địa phương duy nhất trên cả nước có đền thờ một trăm lẻ tám vị anh hùng Lương sơn bạc. Đền thờ không lớn nhưng có đầy đủ một trăm lẻ tám tượng thờ,với những họa tiết sắc sảo thể hiện được tính cách của mổi người.Với tôi đó là một sự tình cờ đầy thú vị.Ngay từ lúc nhỏ tôi đã mê mẫn bộ truyện Thủy hử,giấc mơ làm một người anh hùng đã theo tôi trong suốt thời niên thiếu.Tôi đã thơ thẫn ở đền khá lâu,lặng lẽ ngắm nhìn, thỏa lòng khao khát chiêm bái các vị anh hùng.Những ánh mắt bừng bừng,những hành động bất chấp Thiên Địa thể hiện nghĩa khí đạp đổ bất công sẽ còn mãi mãi,vẫn là tấm gương muôn đời cho các thế hệ về sau.
‘Đi dăm phút đã về chốn cũ’.Ca từ của bài hát ‘Còn chút gì để nhớ’dường như cũng dành cho Hội an.Đi qua đi lại vài vòng đã hết phố.Phố nhỏ nhưng không chán không nhàm.Bởi vì mổi góc phố,mổi con đường Hội an đều là dấu tích của một thời vàng son lịch sử.Những dãy nhà cột gỗ,mái lợp ngói âm dương,những con đường đan xen ngang dọc và nhỏ nhắn như một tầm tay với.Phố Hội an không có những âm thanh ồn ào,không có xe gắn máy.Những khách du lịch ngồi trầm mặc trong những Nhà hàng không có tiếng nhạc. Hội an thanh bình,yên ả như một ngày xưa bảng lảng trôi về .Đâu đó trên những vỉa hè,những người phụ nữ thong thả gánh hàng rong,những khách du lịch ngồi chồm hổm trên vỉa hè thản nhiên thưởng thức những đặc sản bình dân cùa xứ Quảng.Tôi cũng đã chồm hổm để thưởng thức món’Chí mà phù’,một món chè mè đen của người Hoa.Người bán hàng là một ông cụ tuổi đã ngoài chín mươi.Theo lời của những người dân địa phương,cụ bán Chí mà phù từ năm mười sáu tuổi.Đến nay gia cảnh cụ không nghèo nhưng cụ yêu nghề vẫn ngày ngày đi bán .Đa số người ăn là khách quen.Cụ chỉ chọn một góc ngồi nào đó,chẵng cần rao mời cũng đã bán không kịp tay. Tôi ăn một chén đã ngán,ngọt ơi là ngọt,ngọt không chịu nỗi.Chẵng bù với ngày xưa.Qui nhơn cũng có có một người Hoa lóc cóc đẩy xe bán’Lục tào xá,Chí mà phù’.Nghe tiếng rao trước nhà,thỉnh thoảng tôi chạy ra làm một ly Lục tào xá ,ăn từ từ,nhấm nháp từng muổng.Đã có lúc tôi mơ khi lớn lên sẽ đi bán Lục tào xá,Chí mà phù để ăn cho thỏa thích.Những đồng xu quà ít ỏi bố mẹ cho thời thơ ấu buộc tôi phải cân nhắc,lâu lâu mới chén một lần,và lần nào cũng vậy, ăn xong tôi vẫn còn nguyên cái cảm giác thòm thèm.
Không ăn Cao lầu thì xem như bạn chưa biết Hội an.Cao lầu là món ăn đặc trưng xứ Quảng.Món Cao lầu từa tựa như Mì Quảng,sợi mì lớn có màu tro nhạt,cũng có rau, bánh tráng ,thịt ba chỉ,tôm,đậu phụng vv….nhưng nước lèo thì hoàn toàn khác với mì Quảng.Có một câu chuyện tiếu lâm về Cao lầu xin kể lại cho các bạn.Câu chuyện này xảy ra từ hồi rất xưa,hồi ấy Hội an là một thương cảng lớn,ghe tàu nước ngoài ra vô tấp nập,phố xá sầm uất và đủ món ăn chơi.Chẵng thế mà người ta truyền miệng Hội an có hai đặc sản ‘ Nhất Đĩ nhì Cao lầu’.Hôm ấy có anh chàng nhà quê ngờ nghệch lần đầu đến Hội an,anh ta vào quán ăn gọi một tô Cao lầu.Ăn xong ngon quá.Anh ta chép miệng ngẫm nghĩ.Cái món thứ hai ngon như ri,chắc món thứ nhất… phải biết.Anh ta gọi chủ quán đến và bảo.’Cho thêm…….một tô Đĩ ‘.
Qua những người dân địa phương tôi biết được một quán ăn ba đời bán Cao lầu.Quán nhỏ,nằm trong hẻm nhưng rất đông khách.Qủa là danh bất hư truyền,tôi ăn luôn hai tô ,bụng no mà vẫn thèm.Ăn xong. Bên ngoài trời chiều mưa bay bay .Không biết làm gì tôi bắt chuyện với ông chủ quán.Những câu chuyện lan man về xứ Quảng bất ngờ dẫn đến…thơ.Tôi thắc mắc hỏi ông về hai câu . ‘ Đất Quảng nam chưa mưa đã thấm. Rượu Hồng đào chưa nhấm đã say’. Ông chủ quán cười rồi từ tốn giải thích.
– Xứ quoảng ni lồm chi có cẩy có trá Hồng đù,mòa khôn có cây có trá Hồng đù loàm reng có rượu Hồng đù.Chiện ni tui có nghe ôn tui núa như ri.Xứ quoảng ni chỉ có rượu gạu,rượu thơm nước trong vét.Troang các dịp lễ lạt hưa cưới hỏi,người toa théc nơ cổ chai,doán giấy Hồng điều,rồi dúng một ít cứa chân nhang vào troang rượu,rượu sẽ chuyễn qua màu hồng nhoạt.Họ làm rứa cho hén soang.Mấy thèng choa ven nghệ sĩ sướng lên đẹc cho hén cứa tên Hồng đù …Hồng đù chi mô có.
Ngừng lại một lát ông nói tiếp.
– Rượu chi mòa chưa nhấm đã say.Chiện là như ri.Dân xứ quoảng tui vốn troạng lễ giấu.Khôn bằng vai bằng vế,khôn tri kỹ tri âm dứt khoát khôn ngồi chung boàn.Tiệc tùng chi cũng rứa,bàn nù ngồi theo boàn đó,khôn en núa tầm phồ.Rứa mới hay.Ngồi chung boàn với boạn tri âm,tri kỹ rượu rót ra chưa uống đã say lòa vì reng.Cứa say ni lòa cứa say tình say nghĩa.Chú hiểu chưa hí.
Hay quá.Thì ra là vậy.Bên ngoài trời vẫn mưa.Bỗng dưng tôi thèm nhậu.
– Không biết chỗ nào bán rượu Hồng đào,hai anh em mình nhấm nháp cho vui.
Ông chủ khoát tay.
– Rượu tui không boán.Chú vai vế nhỏ hơn tui nhưng chú biết léng nghe,hạc hủi.Hôm ni tui mời chú uống với tui một ly.
Nói xong ông quay vào nhà,lát sau ông quay ra,trên tay cầm chai rượu trong vắt.
– Nì….rượu Hồng đù là ri nì.
Hai anh em cụng ly.Đúng là chưa nhấm đã….không say.

VŨ ĐÌNH HUY

by

Thơ Lục Bát

tranvanle

Thuyền ai đậu bến sông trăng đó
Có chở trăng về kịp tối nay?
Thơ Hàn Mạc Tử

Sinh ly…là sống chia lìa,
là khăn lau mắt đầm đìa lệ tuôn,
là thôi người mỗi một phương,
người đi tới, kẻ về buồn…Sinh Ly!

Đưa người…không nói lời chi.
Bao nhiêu điều muốn nói thì sẽ dư.
Con sông, thấy đó hai bờ.
Không thêm. Không bớt. Bây giờ…Chia Tay!

Mẹ già như hạt bụi bay.
Chị hiền, một chút bàn tay dịu mềm.
Và em và em và em,
rượu cay mấy giọt bên thềm còn hương!

Sinh ly…một ngả ba đường,
ngó đâu đâu cũng mù sương hai trời!
Người đi chắc sẽ tới nơi,
người về…thì vẫn chỗ ngồi hôm qua!

Chỉ thương một nỗi Mẹ Già.
Thương thêm tóc bạc của Cha gió lùa.
Tự bây giờ, tự ngàn xưa:
câu ao lời ước con đò chở trăng…

Con trăng về nhé bến trăng!
Con sông trăng dẫu là làn khói sương,
vẫn nghe cau rụng trong vườn,
ai như bóng Ngoại chập chờn bóng trăng…

Trần Vấn Lệ