Vừa mở cửa anh đã thấy nó nằm đó, giữa nền sân thượng, một con chim sẻ, loại chim vẫn bay đầy trời, nhất là ở nông thôn vào những ngày mùa vụ xưa kia. Giờ nghe nói chúng đã bớt nhiều, bị săn bắt đến hàng xe tải. Ở thành phố, chúng nấp khéo léo đâu đó phía trên những mái ngói, cứ rạng ngày là nghe lích rích. Anh chưa bao giờ làm thử một cuộc điều tra coi chúng sống ở đâu, làm tổ bằng cách nào.

Tiến lại gần, anh hơi hoảng, khi thấy con chim đã bị mất phần đầu, dấu vết của một cú cắn khá tàn bạo. Thủ phạm đích thị là con mèo. Chỉ có điều anh hơi lấy làm lạ, tại sao con mèo không ăn con chim một cách trọn vẹn cho bữa khoái khẩu của nó mà lại bỏ ngang?

Những con chim chết – Truyện ngắn của Nguyễn Danh Lam – ảnh 1 Mời các bạn nghe toàn bộ tác phẩm
Anh rướn đầu qua khe giàn bông, nhìn lên phía cái bồn nước. Quả đúng con mèo đang nằm ở đó, liu thiu trong nắng sớm. Búm lông vàng thanh cảnh, thư thái đến thờ ơ, chẳng có vẻ gì chứng tỏ nó vừa bỏ lại vật thể tội tình phía dưới kia. Anh muốn bằng cách nào đó bắt được con mèo, đưa nó xuống phía con chim. Để nó chứng kiến, kèm theo đó là lời răn đe, từ sau không được làm thế nữa. Thứ nhất, bắt một con chim là việc thật bất nhẫn, dù anh biết chim sẻ vẫn là thứ loài mèo dùng để luyện tập săn bắt. Thứ hai, nếu bắt rồi cắn ngang bỏ đó, cái xác sẽ là mồi nhử kiến, chẳng mấy chốc chúng sẽ bò đầy sân thượng và tấn công xuống nhà dưới. Tuy nhiên khi anh “meo meo” một lúc lâu, con mèo vẫn nằm ì, đầy biếng nhác. Tất nhiên nó chưa chết, búm lông vẫn phập phồng, uể oải. Không còn nhiều thời gian cho việc dạy dỗ con mèo về hành động kia, bốn lăm phút nữa anh sẽ phải đến công ty. Còn phải thể dục mười lăm phút, kể cả tắm và ăn sáng. Anh gắp con chim, bỏ vào cái lỗ đào dưới bồn cây, lấp đất lên, dằn thật kỹ.

– Em đưa con đến trường. Đĩa bánh cuốn để trên bàn nè, có chả đó, anh coi chừng con mèo – Tiếng cô từ nhà dưới.

– Được rồi, em đi đi, con mèo nó ở trên này. Cu Tít chào ba chưa con?
Không có tiếng thằng nhỏ đáp lại. Anh quơ tay, vặn vẹo. Vẫn nghe tiếng lích rích đâu đó, rất bình an, của lũ sẻ.

Cô và thằng nhóc đã đi. Anh nhìn đĩa bánh cuốn, giật mình khi thấy mấy con kiến đã bò men miệng đĩa. Có lâu la gì, anh vừa tập thể dục chưa đến mười lăm phút, kể từ lúc cô gọi. Nhà có thằng nhỏ, anh và cô căm thù đám kiến. Có lần chúng đã chích thằng bé khiến nó khóc suốt một đêm, dù anh và cô đã xức cho nó đến nửa chai dầu xanh chống côn trùng.

***

Công việc ở công ty mau chóng đẩy vụ con chim sẻ chết trên sân thượng khỏi đầu anh suốt ngày hôm ấy. Nhưng chiều tối về đến nhà, anh nghe tiếng cô hoảng hốt:

– Chẳng hiểu kiến ở đâu ra mà đầy nhà anh ạ. Nhiều một cách bất thường.

– Hồi sáng anh đã thấy mấy con bò vô đĩa bánh cuốn.

– Đó, anh cứ lơ đãng thế cũng là nguyên do khiến kiến đầy nhà ra.

– Em nói hay chưa, không lẽ kiến sinh ra từ bánh cuốn?! Mà anh thì thù chúng tận xương tủy chớ ưa gì.

– Nhưng cái tật anh là hay quên, cơm nước, đồ ăn cứ để ngang ra đó. Không chỉ kiến mà còn con mèo.

– Mà thôi, đừng để mấy con kiến hóa thành voi cả ra. Anh đang rất mệt đây. Phải lấy dầu lửa đổ vô mấy chỗ vách tường.

– Em vẫn đổ đó chớ. Đổ thường xuyên.

– Thôi để anh coi chúng xuất phát từ đâu.

Anh cúi sát mặt đất, lần theo vách tường. Vệt kiến dẫn về phía khoảng sân sau bếp. Tiến thêm chút nữa, anh giật mình. Một con chim sẻ khác. Đã bị đám kiến bu đen kịt. Lần này cái đầu của nó không bị cắn bỏ mà ngoẹo qua một bên, vùi dưới lớp lông cánh tõe ra như những nan quạt. Anh nhặt con chim lên, đập đập. Nó đã cứng đờ, lạnh ngắt. Không có bất kỳ chứng tích nào của ngoại lực. Cũng không ẩm ướt hay có dấu vết tật bệnh. Tuy nhiên, lũ kiến đã gặm hết một phần ngực và đôi mắt nó.
– Hồi sáng anh đã thấy một con y vậy chết trên sân thượng. Nhưng đầu nó bị mất chứ không giống con này. Anh đã nghĩ thủ phạm là con mèo…

– Vậy thì có thể con này cũng do nó cắn. Cái con mèo quái quỷ, nếu nó cứ giết chim rồi bỏ ngang kiểu này, rồi có ngày nhà mình ngập cả kiến mất thôi.

– Nhưng chẳng có dấu vết nào chứng tỏ điều đó. Hơn nữa nếu mèo cắn thì ít nhiều nó cũng phải ăn chứ?

– Chẳng lẽ con chim tự lao đầu xuống mà chết?

– Thế chẳng phải em nói trong nhà không thể không nuôi mèo, chỉ cần có tiếng mèo là đám chuột chạy sạch?

– Ừ thì thế, nhưng…

– Thôi, giờ không phải lúc tìm nguyên nhân. Anh chỉ sợ hậu quả là đám kiến đây này. Hay mình đi tìm mấy dịch vụ diệt kiến mối?

– Vụ đó tính sau, giờ anh quét sạch nhà đi, để em còn cho con ăn. Nó ngủ gà ngủ gật rồi kìa.

Anh gật gật:

– Tạm thời anh sẽ tìm tổ chúng rồi chế nước sôi vô.

Trong khi cô bón cháo cho thằng nhỏ, anh đi quanh quất với ý nghĩ rồi sẽ thấy thêm xác những con chim khác, nhưng anh không thấy gì nữa.

***

Sáng kế tiếp, không có con chim nào chết. Cũng có thể do anh không nhìn thấy cái xác mới nào của chúng. Anh hoàn thành bài thể dục dưới cái nắng đầu ngày dinh dính và bầu trời xanh gay gắt. Ăn xong đĩa bánh cuốn, vẫn là bánh cuốn, anh lên công ty.

Chiều, gần năm giờ. Mây đen kịt vun vút lùa qua cửa sổ kính đóng kín trước anh, nơi tầng mười hai của tòa cao ốc. Một cơn cuồng nộ câm lặng của thời tiết, bởi từ vị trí của anh nhìn ra, chỉ thấy hình ảnh chứ không nghe âm thanh. Và mưa trút xuống. Những hàng cây ngã rạp. Sáu rưỡi, anh nghe tiếng cô hoảng hốt trong điện thoại:

– Chừng nào anh về?

– Cũng chưa biết nữa. Trời mới bớt mưa, giờ này đổ ra đường vừa kẹt xe, vừa ngập nước. Em đón con được chưa? – Chỗ làm của cô gần nhà, nên cô kiêm luôn việc đón thằng nhóc từ trường mầm non về mỗi chiều.

– Về tới nhà rồi đây. Nhà mình đầy những nước với rác.

– Mưa tạt à?

– Làm sao em biết được. Em và con đang đứng ngoài đường đây nè. Vô nhà cho điện giật chết à?

– Sao lại thế được?

– Thì nền nhà đầy nước chứ sao. Anh đừng có hỏi nữa, về thì biết.

Anh hoảng hốt, lao vội ra thang máy. Mất gần tiếng đồng hồ mới nhích về được đến nhà. Một cảnh tượng kinh hoàng bày ra trước mắt anh. Nước từ bức tường trên giếng trời không hiểu vì lý do gì cứ thế trút thẳng xuống phía dưới. Nền nhà đầy cát, lá cây, đồ chơi của thằng con. Anh rón rén bước vào, sau khi liều bật một ngọn đèn.

Men theo cầu thang lên sân thượng, đập vào mắt anh là cả một hồ nước mênh mông. Thế nghĩa là cả hai lỗ thoát nước từ sân thượng xuống dưới đã bị bít. Trước kia ở vị trí hai đầu lỗ này, thợ xây có lắp hai quả cầu lưới ngăn rác. Về sau chúng bung ra, nằm lăn lóc đây đó. Anh thấy mớ lá cây rụng vẫn có thể theo lỗ mà thoát xuống, nên cũng không lắp lại hai quả cầu. Thế là chiều nay cống tắc. Không nên nói cho cô nguyên nhân, lại thêm chuyện tránh móc, phiền hà. Anh dùng cây xăm hai cái lỗ một cách bất lực.

– Em biết chỗ nào có dịch vụ khơi cống không? Sân thượng nhà mình ngập rồi, nên nước mới tràn xuống đây.

– Giờ này hả?

– Thì cứ gọi thử coi sao.

– Anh ra dòm mấy cây cột điện trong xóm, người ta dán đầy quảng cáo thông cống, số điện thoại đầy ra đó.

Anh ngớ ra rồi làm theo. Một cuộc gọi. Gã thông cống nói chắc như bắp, giờ tối rồi, ông có trả cỡ nào tui cũng thua, biết đâu mà mò. Gọi thêm mấy số, đều vậy. Anh điên tiết, nhưng bất lực. Nếu để đến sáng nghĩa là anh phải xin nghỉ phép. Phép không báo trước, cận giờ chẳng thu xếp được người thay, cách gì cũng bị trưởng nhóm cằn nhằn.

Thằng nhỏ khóc ngằn ngặt trong cái cũi đã được kê cao khỏi nền nhà. Hai vợ chồng hì hục vừa tát nước vừa lau dọn. Người ngợm rã rời. Gần mười giờ đêm công việc mới tạm ổn.

Anh dậy sớm hơn mọi ngày, bò lên sân thượng. Nước vẫn còn lấp xấp. Thế là đành gác lại màn thể dục.

Gần chín giờ gã thông cống mới đến. Sau nửa tiếng hì hục, gã lắc đầu:

– Chẳng biết cái quỉ gì trong đó nữa. Tui xăm hết cuộn dây rồi đây. Phải lần xuống đầu ống phía dưới nhà.

Mấy viên gạch dưới sân, chỗ đường ống đi xuống bị gỡ tung ra. Gã thông cống lôi từ lòng ống ra một đống bầy hầy lông, thịt, xương vụn… Những cái xác chim sẻ, phải đến năm sáu con mỗi bên.

Anh kinh hoàng, lập tức lên phòng mở máy tính. Truy cập những trang web đưa tin nhanh nhất. Chẳng hề có một dòng đề cập những con sẻ quái quỷ, hay tin tức gì về cái chết hàng loạt của bọn chúng. Lần sang web tìm kiếm, hơn một triệu kết quả cho việc định nghĩa chim sẻ, những món ăn, bài thuốc tuyệt hảo chế biến từ chim sẻ, đặc biệt là công dụng bổ dương, cường thận cho các quý ông…

Vậy là không hề có dịch bệnh hay lý do nào đó cho những cái chết khá bất thường kia. Chẳng lẽ những cái xác chim sẻ nằm đầy sân thượng nhà anh là một hiện tượng duy nhất? Hay con mèo đã lên cơn tàn sát, và chỉ trong thời gian ngắn nó đã ra tay một cách chuẩn xác kinh hoàng, rồi bỏ đó không ăn, khiến xác đám sẻ trôi xuống làm tắc lỗ cống?

Anh bấm điện thoại gọi thằng bạn thân nhất, ở cùng quận.

– Ở chỗ mày có con chim sẻ nào chết không?

– Cái gì?

– Chim sẻ. Chúng chết đầy nhà tao đây này.

– Không thấy gì cả. Mà cũng không để ý. Ủa, ở thành phố mình có chim sẻ à?
– Mày có khùng không? Chúng đậu đầy các mái nhà đó.

– Vậy sao? Tao chỉ nhớ, trong thực đơn mấy quán nhậu có món này. Còn trên mái nhà… Tao nhìn lên mấy cái mái nhà làm gì. Ở nhà mày chúng chết à?

– Ừ, suốt mấy bữa nay. Kiến đầy hết. Rồi tắc cả ống cống, gây ra lụt…

– Mày nói giống phim quá. Ờ… mà tự nhiên nhắc đến món chim sẻ, lại thấy thèm. Chiều nay đi làm vài chai không?

– Để tao gọi thêm mấy thằng nữa. Có gì sẽ a-lô mày.

Anh gọi thêm mấy thằng bạn. Hầu hết đều không để ý, hoặc không thấy hiện tượng gì. Bù lại, cuộc nhậu dự tính vào buổi tối có ba gã đồng tình, thêm anh là bốn. Buổi chiều anh vẫn đến công ty. Suốt dọc đường đi anh quan sát xem có thấy xác chim sẻ có nằm lăn lóc đâu đó không. Kết quả vẫn là không. Thấy ông bảo vệ đang ngồi lơ đãng dưới sân, mắt dòm lên mấy tán cây, anh hỏi ngay:

– Hổm rày bác có thấy con chim sẻ nào chết ở đây không?

– Anh cần kiếm chim sẻ chết à?

– À, không phải. Cháu hỏi vì thấy mấy bữa nay ở khu nhà cháu chúng chết nhiều lắm.
– Vậy à. Ở đây thì không. Nếu thấy, tui sẽ báo với anh.

– Có lẽ bác hiểu lầm ý cháu. Cháu không cần dùng chúng vào việc gì cả. Chỉ lo là chúng chết…

– Trời, anh cứ làm như đang nuôi tụi nó vậy.

Anh đẩy xe vào dãy nhà trong cùng, nơi có mấy tán cây. Nhìn quanh lần nữa, anh bủn rủn. Dưới gốc mận, lẫn trong đám trái rụng là xác một con chim sẻ. Cái xác còn mới nguyên, chưa hề bị kiến bu. Anh cảnh giác lấy một cành cây khều thử. Con chim còn mềm, không có dấu vết thương tích. Rõ ràng đã có một điều gì đó bất ổn. Nhưng tại sao chưa thấy bất kỳ tờ báo nào đưa tin? Hay là những việc vớ vẩn thế này đã trở nên quá nhàm chán, không đáng viết thành tin nữa? Tương tự như người ăn chim sẻ là chuyện thường, còn chim sẻ ăn người mới là chuyện của báo chí.
Anh quay lại chỗ ông bảo vệ, với xác con chim gói trong bịch ni-lông.

– Ở đây cũng có chim chết nè bác!

– Ủa, anh thấy nó ở đâu? Cũng có thể là chim được phóng sinh rồi chết. Ờ, mà đúng rồi, ở mé đường bên kia có cái chùa, hay miếu gì đó… Người ta hay phóng sinh chim lắm. Chúng bay loạng quạng vài chục mét rồi lao xuống chết.

Anh thấy có lý, lục trí nhớ coi quanh khu vực nhà mình có đền miếu gì không. Nhưng vụ việc mới xảy ra mấy bữa nay thôi mà.

– Lỡ có dịch bệnh thì sao bác?

– Ờ, xưa giờ cũng cứ nghe ba cái dịch này dịch nọ, rồi có ai bị sao đâu?

Đã đến giờ làm buổi chiều. Anh xách xác con chim bỏ vô thùng rác gần đó.
Tối ấy, trên bàn nhậu là món chim sẻ nướng tiêu. Cô rót bia, cười cùng cả đám:

– Mấy anh ăn món này thì các bà ở nhà chỉ có mệt.

– Sao em biết?

– Nhà hàng em bán thứ này, sao em không biết.

Anh đột nhiên giật thót:

– Nè, ở đây có lấy chim sẻ chết làm món nhậu không đó?

Cô gái nửa đùa nửa thiệt:

– Trời, chim không chết thì làm sao thành món nhậu. Bộ anh muốn ăn chim sống hả?
– Hê hê, cái đó phải dành cho em chớ – Thằng bạn anh nâng ly, cợt nhả – Mà thôi, mày dẹp vụ ba con chim chết đi. Mấy bữa nay tao có thấy gì đâu.

Món chim sẻ giòn rụm, bắt mồi. Cả bọn kêu đến hai dĩa.

***

Ba ngày sau, hai miệng cống đã được che lại. Lũ kiến cũng không xuất hiện, sau khi anh kêu dịch vụ diệt kiến mối về, quét xịt nhà cả buổi sáng. Đám chim sẻ vẫn lích rích bình an trên mái ngói khi anh lên tập thể dục lúc bình minh.

Chủ nhật, anh thở phào:

– Vậy là đám chim sẻ hết chết rồi em ạ. Có lẽ do một nguyên nhân tức thời nào đó thôi.

– Anh vẫn để ý vụ đó à?

– Trời đất ơi, nó làm mình khổ sở cả mấy ngày, không để ý sao được. Nếu chúng cứ chết lăn lóc ngoài đường thì anh mặc kệ, bận tâm làm gì.

Cô mỉm cười:

– Mai lại đầu tuần rồi, lẹ quá đi. Mà con mèo nhà mình đâu nhỉ? Em không thấy nó từ sáng tới giờ.

– Chẳng lẽ nó đi hoang? Mình đã thiến nó rồi mà?

Nói đến đó, tự nhiên anh bủn rủn. Lần theo cầu thang, lên sân thượng, miệng anh gọi quanh quất “meo meo”. Búm lông vàng nằm đó, đúng ngay vị trí xác con sẻ sáng hôm nào.

Con mèo đã chết.

Không hề có dấu vết của ngoại lực tác động…

NGUYỄN DANH LAM