Nguyễn Hoàng Quý

Tôi gặp Giao lần đầu, trong buổi nói chuyện thơ của Phùng Quán, theo lời mời của bệnh viện Diên Phước, Diên Khánh. Cùng với thơ Phùng Quán đọc, tôi được nghe độc tấu guitar classic do một người trẻ hơn, nghe nói cùng đi với nhà thơ, biểu diễn. Mặc dầu không khí hội trường, chất lượng âm thanh còn nhiều chỗ chưa đạt nhưng đã lâu lắm rồi tôi mới được thưởng thức một chương trình đậm tính văn nghệ như thế!

Giải lao, tôi trò chuyện với tay guitarist, và biết anh là Vũ Ngọc Giao, người đã đưa Phùng Quán từ Hà Nội vào. Anh đùa: “Phùng Phật sát Phật, phùng tổ sát tổ, Phùng Quán sát Quán!”. Câu nói như khởi đầu một định mệnh, xui tôi gắn bó thân thiết với người bạn mới quen này.

Cuộc thơ nhạc này được tiếp tục tại Vườn Tịnh Tâm – một trại ấp có từ 1941, cách đó chừng 3km – do hai vợ chồng giáo viên rất “văn nghệ” làm chủ.

Chiều xuống ở Tịnh Tâm thật chậm. Ngồi dưới tán cây ngoài vườn, tôi được nghe nhà thơ Phùng Quán kể lại những tháng ngày gian truân, những câu chuyện sáng tác và cuộc sống hiện tại của ông và gia đình, lại được nghe Vũ Ngọc Giao kể cơ duyên nào đã dẫn đến việc anh đưa nhà thơ xuôi Nam. Và tôi biết, giữa anh và tôi đã có một số “mẫu số chung” để có thể nói với nhau được nhiều điều ngoài công việc chuyên môn của từng người. Tối hôm đó, rất tiếc, tôi đã không thể ở lại hoặc về trễ hơn. Nhưng cũng không hề gì vì sau đó, tôi và Giao lại hội ngộ ở nhà tôi, một lần có bác sĩ Thuần, lần khác với Long Thành (chồng nhà thơ Tôn Nữ Thu Thủy), và sau buổi nói chuyện thơ thứ hai ở Đồng Đế, thì có Hoàng Phủ Ngọc Tường.

Giao là một trong 3 người tiên phong trong việc gầy dựng lại phong trào guitare cổ điển ở Sài Gòn qua việc lập CLB Guitare Phú Nhuận. Một tên du tử có những hiểu biết cùng tầm, một nghệ sĩ lang thang như không tên tuổi. Anh có làm thơ, phần lớn là lục bát ngắt hàng. Thơ hay, đầy nỗi buồn và ẩn chứa nhiều tâm sự. Giao có chép lại cho tôi một số bài, trước khi về, và ghi lại địa chỉ ở Sài Gòn để có thể liên lạc bằng thư hoặc thăm nhau khi tôi vào đó.

Lần đầu vào Sài Gòn tìm Giao thật vất vả, tôi phải cùng đứa cháu – người dẫn đường sang tận bến Bình Đông. Gặp được nhau, thật là mừng. Giao kể đêm qua thấy “trăng huyết”, nên hôm nay tính rời khỏi nhà nhưng cứ nấn ná vì linh cảm sẽ có khách phương xa đến thăm. Chúng tôi đi uống với nhau, kể nhau nghe chuyện Sài Gòn, Nha Trang. và tôi biết, lúc này Giao thật sự khó khăn cả về cuộc sống, công việc lẫn những bức bối về tinh thần…

Lần khác, mùa hè, theo một chiếc xe tải của đứa em vào Sài Gòn, tôi lại đến thăm Giao và mời anh cùng làm dế mèn ra Nha Trang. Hôm xe ra, anh đến đúng giờ hẹn nhưng trên tay chỉ cầm một tờ báo, ngỡ bạn không đi, tôi vội hỏi, anh trả lời tỉnh bơ là vẫn đi đấy chứ ! Một chuyến đi xa ít nhất trên một tuần mà “mình trần thân trụi”! Tôi cũng đã từng giang hồ, lang thang bụi đời, cơm hàng cháo chợ, ăn bến xe ngủ bến tàu nhưng “bụi” kiểu này thì cái kiểu “một bộ ăn chơi quá thú” của tôi cũng chỉ đáng hàng hai, ba túi còn Giao chắc đã lên hàng sáu, bảy túi Tiếp tục đọc →