Em là con nhà giàu / mặc cái quần rách nát. Hỏi, sợ em hờn mát, tôi nhìn thôi. Em đi…

Tôi thật có đôi khi / tự hỏi sao kỳ nhỉ, đất nước mình đẹp thế…mà người dân xấu xa?

Tôi thật không mặn mà / nhìn ai mặc rách rưới…hay người dân còn đợi / một tương lai tốt hơn?

Tôi thật có buồn buồn / trước Việt Nam tơi tả. Bốn thập niên nhiều quá / vết thương chưa liền da?

Tôi nhìn em đi qua / qua ruộng cà hoa tím / qua đời tôi kỷ niệm / bài ca dao thái bình!

Lá tầm xuân vẫn xanh. Hoa tầm xuân vẫn nở. Hình như hoa mắc cỡ / trong lòng tôi đang bung?

Tôi đang chặng cuối cùng / một đời người chiến bại / hết tuổi để tôi hái / một cành hoa như thơ…

Dĩ nhiên tôi biết thừa / dân tôi đang theo mốt / dân tôi đang khoe dốt / làm theo lời Lênin!

Ai chẳng biết nhiệt tình / cộng thêm sự ngu dốt / là phá hoại tuốt luốt / một cẩm tú giang sơn (*)…

Chuyến về thăm Cố Hương: nhà cao tầng chất ngất, đường xe cộ tất bật, người mặc quần te tua…

Tôi nghĩ mình có mơ / chuyện gì, thôi cũng uổng. Nâng tách cà phê, uống…Cái tách là Tách Ly?

Bao giờ nữa tôi về / uống rượu rót bằng chung / em áo bà ba hồng / quần lãnh đen láng mướt…

Trần Vấn Lệ

(*) Câu nói của Lênin: “Nhiệt Tình cộng Ngu Dốt là Phá Hoại”

Thông cáo báo đăng: “Chớ ra đường, nóng lắm, đừng mặc áo màu đen mà nên màu trắng !”. Em biết mà tại sao em bình thản, hôm nay ra đường mặc áo đỏ trêu ngươi?

Áo đỏ, em đi, đỏ một góc trời. Em bọc làm chi mặt trời trong áo đỏ? Phải chi em mặc áo màu của gió…đem về mưa, một chút, chút, vui sao!

Lá vườn anh lại xanh như bữa nọ, hôm nào, em tóc xỏa gió vờn vai áo lụa…em bước nhẹ như mây vờn đám lúa…em khoan thai như con mèo nhỏ dễ thương!

Em người Nam, em nói đỏ là hường, em chúm miệng, ghét vô cùng cái miệng! Em có biết không, em làm anh đau điếng…Đêm nay Rằm, Nguyệt Thực, cũng vì em!

Đêm nay trăng không rọi ánh lên thềm. Trời buổi tối, dĩ nhiên không có nắng. Chỉ em thôi, không có ai thay đặng để bắt đền áo đỏ nắng hồi trưa…

Nắng hồi trưa, hồi trưa hay hồi xưa? Em áo đỏ qua đò ngang mất biệt! Bốn mươi năm hơn một mối tình tha thiết…rồi, Quê Hương cũng mất biệt theo em!

*

Anh làm thơ không có chữ nào êm. Anh lọc, lựa, đẽo mòn tim óc. Nóng đến nỗi, em ơi con sóc, đứng làm thinh, vẫy, vẫy cái đuôi xù!

Anh biết rồi, anh vẫn sống trong mơ…Em áo đỏ giấu mặt trời trong áo đỏ…Anh tưởng tượng em vừa ngang qua ngõ, nụ hoa hồng anh gửi gió…hôn em!

Em cười đi cho cái miệng thêm duyên…cho mắt biếc chao giùm anh đại hải…cho mãi mãi em là con gái…cho muôn đời anh ngưỡng mộ chiêm bao!

Trần Vấn Lệ

Gió thổi mây bay về Bắc hết, miền Nam thôi vậy hết mong mưa! Cây xanh. nắng quá, đang màu xám, mai mốt rồi đây lại xác xơ…

Xơ xác, xác xơ, gì nữa nhỉ? Quạnh hiu, hiu quạnh, bức tranh chiều. Và chàng họa sĩ tay cầm cọ, ngó lá dừa, xanh, chút, bấy nhiêu…

Chút là dừa xanh nhớ xóm làng…bây giờ phố xá mọc nghênh ngang. Bây giờ mà có về quê cũ, chắc thấy mây về Bắc, bỏ Nam?

Đời đổi, đổi đời, sông suối nghẹn, chực chờ cơn lũ đất trôi đi. Đồng khô, hồ cạn, ngày hôm trước, máy ủi phăng phăng, núi phẳng lì…

Xây dựng gấp mười hơn quá khứ…để đời sau ngó, thấy mà quên: Trường Sơn xẻ dọc đường mưa nắng, những nụ hoa rừng không có tên…

Thiên hạ người ta nhà thấp tầng / sao văn minh cứ mỗi ngày dâng / sao tình thương mến chia đều khắp / con chó, con mèo cũng có ăn!

Thiên hạ người mình nhà ngút ngút! Nhà lầu Lê Trực đứng che lăng. Xác Hồ Chủ Tịch nằm trong xó, ba góc Ba Đình, thật bất nhân…

Nhìn mây về Băc, tôi liên tưởng: người hết lòng nên mây viễn vông? Mây tụ thành mưa trên phía Bắc. Mưa trào thành lệ, phía Nam đong!

*

Vẽ bức tranh chiều, tranh thủy mặc, mà mưa không có, mực đang khô. Anh chàng họa sĩ vân vê cọ, chàng nhớ mơ hồ vạt áo mơ…

Áo bà ba với thuyền tam bản…ba cõi sơn hà Mẹ bế con. ngơ ngác chạy đi tìm chợ họp. Chợ tan! Trời lúc đó, hoàng hôn…

Trần Vấn Lệ

Hiếm có khi nào bạn thấy / Thiên Nga bay có đôi. Thiên Nga, chim của trời , của thơ, của muôn đời diễm ảo!

Chắc bạn chưa đi dạo / trên Bắc Cực phải không? Bạn chưa tới tận cùng / chỗ của trời của đất! Chắc chắn đó sự thật…dù bạn rất bơ vơ, bạn đi kiếm nguồn thơ…cũng không thấy nguồn nước!

Ai có xin thì được. Chân lý đó xa vời!

Ai gõ thì cửa mở. Coi chừng camera!

Chúng ta, cõi-người-ta, chính chúng ta còn lạ / ngay với cả chính mình! Thì những chuyện hiển linh…chỉ nằm trong tiểu thuyết!

Lão Tử biến mất biệt / sau khi nói câu gì? “Đạo khả đạo phi thường đạo. Danh khả danh phi thường danh!”. Đại đế Alexandre chết với hai bàn tay trắng. Tại sao bạn cứ nặng / của, tiền, vật phù du?

Bạn nói bạn đi tu…mà xây chùa trăm triệu! Thế là bạn chưa hiểu / đời chỉ là phu du! Chết mới là Thiên Thu…Phật Di Lặc cười mãi!

Thiên Nga có trống, mái, sao chúng không có đôi? Một Thiên Nga cuối trời, một Thiên Nga góc biển…

Thơ – báu vật dâng hiến. Mà hiến cho ai, giờ? Thời dân chủ không Vua, chỉ có ông Tổng Thống…hứa hẹn rồi lật lọng, nói ngọng…đọc diễn văn! Chỉ tội nghiệp thằng dân, đưa lưng cõng mưa nắng. Người Bắc có lý luận…rồi lụn bại, tại sao?

Bạn ơi, ngó trời cao: Con Thiên Nga một bóng…bay đi tìm ảo vọng…cuối đường trời vẫn xa…bao la…bao la buồn chất ngất.

Mười bảy tuổi, ngộ thật! Tôi nói gì với tôi? Ôi hai chữ Mồ Côi, chữ một đôi mà đời ngơ ngác! Con đò ngang sóng dạt…bỉ ngạn, bờ bên kia?

Đứng bên ni đồng ngó qua bên tê đồng mênh mông bát ngát…

Đứng bên tê đồng ngó qua bên ni đồng bát ngát mênh mông…

Có bao giờ bạn đứng trước một con sông nghe lòng mình cuộn sóng? Bạn à, tôi tuyệt vọng ngày về thăm Quê Hương!

Trần Vấn Lệ

Trên bàn tay em hoa gì vậy?
Có phải hoa lòng ta ước mơ?
Có phải hoa rừng anh hái trộm
Ngàn năm ngàn năm ngàn năm xưa?

Có phải một câu anh muốn nói:
“Yêu em không phải chỉ bây giờ!”
Em ơi hoa nở vì em, đó
Mà cũng vì em duyên dáng Thơ!

Mà cũng vì em, hoa hóa mộng
Vì em, tằm mới nhả ra tơ!
Áo em gió thổi trăm chiều gió
Mà đẹp làm sao mỗi giọt mưa!

Em nói đêm qua mưa nửa giấc
Khi em choàng dậy thấy trăng mờ
Tự dưng hoa hiện, tay em hứng
Anh cuối trời nao ai em đưa…

Anh cuối trời nao trăng viễn xứ?
Có cù lao nào không gió mưa?
Có góc rừng mô hoa chẳng nở?
Ôi em chờ anh hành lang trưa…

Trên bàn tay em hoa sẽ tàn
Gió vào hành lang gió lang thang
Mưa năm mười bảy em nâng cốc
Hàng xóm bay bay chiếc lá vàng…

Trần Vấn Lệ

Chiều lạnh lạnh rồi. Đã chớm Thu?
Mây xa. Nắng nhạt. Khói hay mù?
Hoàng hôn không khói…đây, không khói
Không mái tranh đây, chỉ ngói lầu…

Lầu thấp, lầu cao…làm nhớ núi
Nhớ rừng. Nhớ cả những con sông…
Có sông trong vắt: con sông Đáy
Sông tựa rồng bay, sông Cửu Long…

Nhớ những cánh đồng không phải lúa
Mà tranh, mà mía, bắp lên hoa…
Mà Cha mà Mẹ lưng khom xuống
Cõng những sớm chiều mưa nắng sa…

Nhớ những bàn chân không có giép
Bàn chân Giao Chỉ máu tươm tươm…
Nghe trong gió lạnh ai than thở
Lấy nước miếng ngồi đắp vết thương!

Nhớ…tự dưng lòng như có cánh
Bay vù như thể cánh chim xanh
Một mình đơn độc bay lên núi
Tiếng hót bâng quơ thả xuống ghềnh!

Anh nhớ em rồi…chim lẻ bóng
Bay vào cổ tích Andersen
Bay về đỉnh núi trên Hy Mã
Bay tới đây, nằm trong trái tim!

Em ạ, chiều đây đang có gió
Gió vờn áo lụa hở eo thơm
Bao nhiêu hoa nở trên Đà Lạt
Nhớ học trò sao! Nhớ với thương…

Nhớ Bùi Thị Xuân…ai mới nhắc?
Từng cành khuynh diệp lá đong đưa…
Nay không chừng đã Xuân thành Hạ
Và sẽ Thu, và…quên hết xưa?

Có thể bài thơ không có nghĩa
Có tình, là được phải không em?
Em cầm coi thử Thơ hay Mộng?
Cúi xuống hôn giùm anh cái Duyên!

Trần Vấn Lệ

“…Cố lên nào, bạn ta. Cuộc đời ấy, có bao lâu để đợi chờ…”
Nên, những điều cô viết có thể là chính sử hoặc chỉ là ngoại truyện, tâm niệm của cô là làm giảm nhẹ mọi uẩn khúc, mọi tranh chấp, mọi hoài nghi… để lịch sử mãi mãi là một giòng trôi của định mệnh, mà ta tìm ở đó- ngàn năm sau- một tiếng thở dài!
(Trích ” Sử Ký Của Tư Mã Doanh Doanh” Tôn Nữ Thu Dung)

Sáng dậy nằm nghe tiếng mưa trên hè…tí ta tí tách. Tiếng mưa đứt mạch, chắc mưa không nhiều?

Buổi sáng như chiều vì không thấy nắng. Ngó ra đường vắng. Đường lấm tấm mưa. Mưa như thớt thưa. Gió như trầm lắng, thỉnh thoảng trườn đi. Mưa thế làm chi sau nhiều ngày đợi?

Tôi mở cửa hỏi: cỏ hoa mừng không? Cười mỉm hoa hồng, cười vang hoa pháo. Tôi choàng tấm áo / đi ra hứng mưa…

Ôi những giọt thơ / nằm như đá xếp / chờ tiếp chờ tiếp / để thành núi chăng? Mưa không tung tăng. Gió êm, gió nhẹ. Hoa bươm bướm khẽ / rung cánh muốn bay…

Ít ra nhiều ngày / có mưa như thế / bắt đầu chuyện kể / gì đây thơ ơi? Mưa mong không vui, chỉ hoa hớn hở. Tôi vẫn mắc nợ / với ai bài thơ…

…một bài thơ Mưa. Nghĩ buồn cười chớ?

*

Một giọt mưa vỡ lòng bàn tay tôi. Một giọt mồ côi / thương Ba nhớ Mạ…Tôi buồn như lá, long lanh long lanh. Tư Mã Doanh Doanh, nhà viết sử mới, hình như có nói: Đời, Tiếng Thở Dài?

Tôi nhìn mưa bay. Tôi viết nhật ký. Ngựa ô đứng nghỉ / bên bờ tường hoa…Như thế được chưa, một bài thơ mới? Doanh Doanh không nói…chỉ mưa quanh quanh.

Tôi nhớ Doanh Doanh…cái tên kỳ ngộ!

Trần Vấn Lệ

Lòng nghe bát ngát thương và nhớ
Không hiểu vì sao nhớ cứ thương?
Chắc nhớ Nha Trang bờ biển nhỉ
Mà quên sao được nắng thùy dương?

Ôi nắng thùy dương, cái bóng người
Áo dài gió thổi sóng ngàn khơi…
Ngày xưa cứ muốn theo ai lắm
Mà lính kêu đành thôi phải thôi!

Cái tuổi hai mươi, tuổi lỡ làng
Bóp cò đạn nổ khói không tan
Chưa Xuân, nhiều lúc hoa mai nở
Cầm nụ hoa mai muốn tặng nàng…

Cầm nụ hoa mai vào Cải Tạo
Xếp hàng, bè bạn: Lính Hoa Mai!
Thằng này liếc liếc qua thằng khác
Có đứa khi không cũng thở dài…

Xe chở tù ngang qua Nha Trang
Lâu ghê thấy lại hoa muồng vàng
Nhìn qua khe cửa nhìn không thỏa
Ai giống người xưa gánh gánh than…

Ai áo dài xưa chừ áo ngắn
Nếp áo bà ba đẹp lạ lùng!
Đâu đẹp hơn là quê nữa chứ?
Ai đẹp hơn là em phải không?

Nha Trang! Nha Trang rồi mịt mờ…
Sáu năm tù chẳng có câu thơ!
Lại về ngang chỗ từng tha thiết
Xe lửa ngừng, mưa, gió, gió, mưa…

Nha Trang, em hứng trăm dòng lệ
Tưới được bao ngày cỏ Duy Tân?
Mưa được bao ngày mây Dục Mỹ?
Chỉ vàng thêm hoàng hôn Cam Ranh!

Hà Ra, Hà Thanh và Chụt hỡi
Bãi Hòn Chồng chồng nhớ chồng thương
Em có chồng hay em ở góa…
Có buồn buồn ra ngó thùy duơng?

Có buồn buồn nhớ ai yêu trộm?
Có buồn lòng người đó nay đâu?

Trần Vấn Lệ

“Giật mình sương rụng trên đê, người đi rồi…chẳng thấy về, chao ôi!”.  Thơ Hoài Khanh chẳng của tôi / mà sao tôi nhớ…Ngậm ngùi mười năm!  Gặp rồi quen, gặp rồi thân, Hoài Khanh thiên cổ, biết gần mà xa…Người Phan Thiết, cùng quê ta, một dòng nước chảy sông là Cà Ty…

Gặp nhau, anh nói tôi về, Biên Hòa chỗ hẹn ước thề với ai…Hai bàn tay một nắm tay, gặp nhau đã siết, lần này thì xa…Anh về…rồi hóa bóng ma, tôi ra mặt trận, tôi là chiến binh!  Gặp nhau một chút cũng tình, gần nhau mãi mãi thì mình ra sao?

Một dòng xanh mấy niềm sâu
chợt nghe gió lạnh từ đâu thổi về
Giật mình suơng rụng trên đê
người đi rồi chẳng thấy về chao ôi!

Bài thơ đó, bốn câu thôi, không là Tứ Tuyệt mà vời vợi hay…Nhiều năm, từ đó đến nay, tôi, thân khách lữ, anh, rày chiêm bao!  Nhớ hồi đối diện tào lao, nghiêng ly rót mãi, bọt trào miệng ly!  Trăm phần trăm, nào uống đi – anh ly nốc cạn, tôi thì lưng lưng…

Ngó ra, sông một dòng sông…Ngó xa, thấy một vườn bông hoa tàn…Gần Phan Thiết, có Sông Phan…vào xa hơn nữa:  Chứa Chan Biên Hòa.  Tản Đà nói bông là hoa…Bông tàn, hoa rụng, còn ta còn…gì?  Triệu người bỏ nước ra đi, triệu người ở lại, vân vê áo nhàu…

Một dòng xanh mấy niềm sâu
chợt nghe gió lạnh từ đâu thổi về
Giật mình sương rụng trên đê
người đi rồi chẳng thấy về chao ôi!

Nếu…tay mà che được trời, nắng mưa đâu có ai đời nắng mưa!  Buồn buồn tôi nhớ lại thơ, dựng cây cuốc đứng, tôi chờ thời gian…Mười năm…ồ nhỉ mười năm, chén cơm một nửa ăn nằm Thiên Thu!

*
Khi tôi ra khỏi cổng tù, Hoài Khanh tôi hỏi, anh, chừ khói sương…

Trần Vấn Lệ