Từ Kế Tường
Nằm ở góc ngã tư Lê Thánh Tôn – Đồng Khởi Q1 có một quán cà phê nổi tiếng trước năm 1975 mà dân “sành điệu” nào cũng biết, đặc biệt là giới văn nghệ sĩ, đó là quán cà phê La Pagode được gọi nôm na là quán Cái Chùa. Quán không rộng lắm, khoảng 60 m2, đặt chừng 10 cái bàn gỗ mặt vuông, ghế ngồi rộng, cũng bằng gỗ có thành dựa, cửa kính dày hai mặt, khách ngồi uống cà phê có thể nhìn ra thông thống một khoảng không gian rất đẹp của khu công viên Chi Lăng nằm chếch ngã tư. Công viên này có rất nhiều cây cổ thụ, cao to, thẳng tắp, đường kính thân cây cỡ hai vòng tay người ôm mới hết, thân cây với lớp vỏ sần sùi, mốc trắng. Buồi sáng, buổi chiều lớp võ sần sùi, mốc trắng màu thời gian này tùy theo sắc độ mà ánh lên trong mắt người nhìn bằng sự cảm nhận tổng hòa cả thời gian, không gian không chỉ là một thứ màu sắc mà còn là sự hồi tưởng, chất chứa kỷ niệm. Nhất là khi có những cơn mưa nhỏ, giọt lất phất như bụi từ trên những tán cây chảy xuống lớp võ sần sùi khô mốc ấy thì thật giống như một bức tranh sơn dầu với gam màu nhạt, bảng lãng, đầy sức quyến rũ và lay động lòng người.
Quán Cái Chùa của ông chủ người Pháp và dĩ nhiên cung cách phục vụ cũng theo kiểu Pháp. Nhân viên phục vụ mặc đồng phục áo sơ mi trắng, quần tây đen, thắt nơ con bướm ở cổ áo, nói tiếng Pháp tiếng Anh thông thạo và rất lịch sự. Tất nhiên, khách vào quán uống cà phê cũng thuộc thành phần trung lưu, lịch sự, đa phần tuổi trung niên trở lên, thỉnh thoảng mới có một nhóm khách thanh niên “con nhà” hay cặp tình nhân vào quán tìm một chỗ tâm tình lịch sự, yên tĩnh tuyệt nhiên không có khách tuổi choai choai, nhí nhố và không hiểu từ bao giờ quán Cái Chùa trở thành địa điểm gặp gỡ của giới nhà văn, nhà báo và tùy theo “chiếu” mà tập trung ngồi từng nhóm, ở những cái bàn gần như cố định, không thể có trường hợp ngồi lộn “chiếu trên”, “chiếu dưới”. Cũng xin nhấn mạnh rằng giới nhà văn, nhà báo trước năm 1975 phân chia đẳng cấp rất rõ rệt mà lúc bấy giờ gọi là “chiếu”. Có hai nhóm nhà văn, nhà báo thuộc đẳng cấp “chiếu trên” lúc bấy giờ là nhóm Sáng Tạo và nhóm Văn Nghệ thường đóng đô ở quán Cái Chùa, ngồi ở hai bán khác nhau. Nhóm Sáng Tạo gồm có Mai Thảo, Thanh Tâm tuyền, Nguyễn Sỹ Tế, Vũ Khắc Khoan, Doãn Quốc Sỹ, Duy Thanh, Trần Thanh Hiệp, Thanh Nam, Cung Tiến (tức Thạch Chương)…nhóm Văn Nghệ gồm có: Trần Dạ từ, Nhã Ca, Nguyễn Thụy Long, Viên Linh, Trần Đức Uyển (Tú Kếu), Tô Thùy Yên, Nguyễn Nghiệp Nhượng…nhóm Văn Nghệ còn được gọi là nhóm “kính trắng ống vố” bởi họ mang kính cận thị ngồi uống cà phê miệng ngậm tẩu thuốc (pipe) phì phà khói thuốc rất điệu nghệ, đầy chất lãng tử Tiếp tục đọc
Tương Tri 