( uống ư, một ngụm chiều rơi lệ
và một bình đêm rót rất đầy… Mai Thảo)

Có những trái tim màu khói nhạt
Khẽ chạm vào thôi đủ tổn thương
Xô tôi , biển có còn xanh ngắt
Và có gào lên khúc đoạn trường.

Xô tôi , đôi mắt buồn thê thiết
Hạt muối còn thơm vị đắng cay
Xô tôi bằng khóe cười ly biệt
Giọt nắng buồn rơi tận cuối ngày.

Xô tôi , thảng thốt lời tuyệt vọng
Chập choạng đêm về theo lối sương
Xô tôi , biển vắng đau ngàn sóng
Đừng ném thêm vào những vết thương…

Tôn Nữ Thu Dung

1.
Tôi về chạm ngõ mùa thu
Rêu vườn xưa
đã phù du thuở nào
Ngại ngùng
chiếc lá nghiêng chao
Cọng tơ trời
khẽ
thả vào mắt ai
Em còn tóc xõa ngang vai
Trong tôi hoài niệm vàng phai nghìn trùng…

2.
Vàng thu lối cũ mịt mờ
Thôi,
em ngoảnh mặt
đừng vờ xót xa
Một mình tôi
giấc mơ qua
Một mình tôi
với xác hoa
rơi buồn
Con chim nhặt hạt ngô đồng
Còn tôi lơ đãng
nhặt
hồn cỏ hoa
Một ngày qua
một người xa
Một ngàn thu khóc
chiều tà rưng rưng…

Tôn Nữ Thu Dung

Thiên sứ muôn đời trong sáng
Thiền sư đôi lúc lỗi lầm
Từng ngày chia nhau khổ nạn
Đừng hỏi ai người vô tâm …

Đời vẫn trầm luân nhật nguyệt
Sương tàng rơi ướt đêm thâu
Thảng thốt những hàng lệ tuyết
Bờ xa, bến thẳm về đâu …

Một dòng mong manh khói biếc
Buông tay…gió tạt hiên người
Nhắm mắt …thả lời ly biệt
Một điều không nói
rơi…
rơi…

Tôn Nữ Thu Dung

A. nói : “Ai trong chúng ta ngồi đây nghĩ mình có thể đảm nhận chức danh tổng thống ?”
Không ai nói gì …
Không ai đưa tay…
Không ai đề cử ai…
Nếu có một con muỗi bay qua chắc sẽ nghe tiếng vỗ cánh khe khẽ.
Nhưng không có con muỗi nào trong gian phòng máy lạnh.
Không nghe cả tiếng máy lạnh rầm rì.
Tuyệt đối lặng im.
Chỉ có nhánh lau trắng lay lay ,rất nhẹ.

A nói :”Chỉ có lòng yêu nước thôi thì không đủ, cần phải có …”
Quyết tâm.
Sức mạnh.
Đoàn kết.
Ý chí.
Tiền.
Và một thủ lĩnh tài ba…
( Nhiều người góp ý kiến,)
A. nói : “Vậy chúng ta phải hành động.”
Tôi hỏi :”Hành động ?”
“Vâng, phải đào tạo một thủ lĩnh.”
Tôi hỏi :”Ai ? Ai là người giỏi nhất để đào tạo một thủ lĩnh ?”
Ai ?

Tôi không biết.
Và không thể thấy ai xứng đáng để làm thủ lĩnh .
Huống hồ một- người- giỏi- nhất- để- đào- tạo- thủ- lĩnh

Từ nhỏ tôi đã được định hướng một con đường, Tôi 3 tuổi , 5 tuổi , 7 tuổi…tự hào im lặng ngồi trên chân ba hoặc chiếc ghế nhỏ bên cạnh lắng nghe … Mọi người vẫn coi tôi như một con bé hơi tự kỷ một chút , nhưng rất ngoan ngoãn đáng yêu…Từ đó thâm nhập vào đầu tôi là những cuộc cờ chính trị, những thủ đoạn , những âm mưu… Cũng từ đó , tôi học ở ba tôi niềm khinh bỉ sâu xa những con người mang mặt nạ… Mà những con người mang mặt nạ thì đầy dẫy trên thế gian này. Không thể thỏa hiệp với cái ác , điều xấu, sự dối trá và những thứ gì tương tự thế , con người trở thành cô độc xiết bao !!!
Trốn vào một thế giới khác, chỉ có niềm tin và lòng chân thực khó khăn đến nhường nào … Văn chương không bao giờ là cứu cánh… Tôi hoang mang lơ lửng … Tôi luôn có cảm giác bất an. Và tôi sợ con người từ đó.

A. nói : “ Không thể tách rời văn chương ra khỏi chính trị “
Một câu từ chương tôi vẫn nghe ra rả. Nhưng tôi quý A. nên chẳng nói gì .
Không ai nói gì .
Vì có thể họ là những người chưa thấm nhuần chính trị lắm hoặc họ cũng chẳng mê đắm gì văn chương.
Hoặc họ sợ miệng lưỡi của A. sẽ dồn họ vào thế bí.
Tôi đoán vậy
Họ có thể ghét nhau thậm tệ , nhưng họ lại đứng cùng nhau trên một chiến tuyến .

A. nói : “ Văn chương đôi khi cũng như tôn giáo , chức năng của nó là ru ngủ quần chúng” .
Tôi quý A. , nhưng tôi không muốn A. cứ làm ra vẻ dạy đời… Những bài học căn bản về chính trị tôi đã thuộc lòng từ ngày tỉnh trưởng LT bị bắn nát tim ở một cự ly gần nhất bởi người cận vệ chỉ vì một tội là ông cứ hay lên mặt dạy đời. ( Để rồi sau đó các thông tin báo chí đều đưa tin ông bị ám sát bởi một tên cộng sản nằm vùng!)
Điều này không có nghĩa là tôi sợ A. sẽ bị giết hại bởi ai đó ( bởi A. chưa xứng tầm để được ám hại !) , tôi chỉ muốn A. hãy tu thân tề gia trước khi muốn trị quốc bình thiên hạ ( như A. vẫn tự hào đó là cứu cánh của đời mình!)
Niềm tự hào thật chính đáng để đời sống mang một ý nghĩa đích thực nào đó dù có đôi chút viễn vông …
Đã nói tôi quý A. lắm nên trong khả năng của mình , tôi muốn giúp A. thực tế một chút , khiêm cung một chút,đừng níu lầm một giấc mơ ảo tưởng( như đã lầm lẫn trước đây đến nỗi bạc đầu ) để rồi thất vọng não nề.
Tôi không hề tức giận khi A. chỉ trích chức-năng-ru-ngủ-quần-chúng của tôi .
Tôi miễn nhiễm với những điều đó lâu rồi.
Tôi làm những việc tôi yêu thích, vậy thôi.
Đôi khi tôi cùng bị bắt buộc làm những việc mình không yêu thích vì những lý do này nọ …
Tôi miễn cưỡng nhưng cũng làm rất chu toàn khi đã nhận .
Như hôm nay.
Tôi có yêu thích quái gì cái không khí này đâu .
Ngoài kia là một không gian lồng lộng .
Cỏ xanh biếc.
Mây trắng rợp trời.
Và gió tự do lang thang.
Nhưng đã nhận lời A. tôi cũng phải nói một cái gì đó để không phụ lòng mong đợi .
“ Văn chương đôi khi không chất chứa nỗi hành vi chính trị , nhưng nó luôn thể hiện được một thái độ chính trị của riêng nó “( không phải thế sao ?)
Rất trí thức.
Và giả (dối).
Những câu nói luôn được thốt ra bất ngờ từ những nhiễm độc trầm kha trong tiềm thức.
Như một con vẹt ( tôi tự chế giễu mình)
Nhưng mọi người lại cho đó là một câu đáng gọi là kinh điển của ngày hôm nay.
Nhiều người vỗ tay.
Tại sao ?
Tôi tự hỏi: “ tôi đã làm chi đời tôi !!!”
Tôi muốn súc miệng bằng cả chai nước tinh khiết này để rửa sạch cái câu nói sáo rỗng vừa thốt ra.
Tôi vào rest room, ói !
Và muốn khóc.

Tôn Nữ Thu Dung

Mở lòng tay,
những ngón hoa.
Khúc phiêu du
rớt
trong tà huy say.
Một phù vân
thảng thốt
bay.
Vầng trăng xanh
lỡ
lưu đày kiếp xưa.
Mở lòng tay
chỉ hạt mưa.
Long lanh như giọt lệ vừa…
thiên thu.
Này Tôi…
đừng để sương mù.
Này Tôi…
nghe tiếng âm u
gọi mình…
Này Tôi…
quay mặt lặng thinh.
Trời xanh… mây trắng
vô tình của nhau.
Đừng chờ…
đâu chắc ngàn sau…
Hãy chờ…
có lẽ ngàn sau…
sẽ là…

Tôn Nữ Thu Dung

Thất nghiệp. Ở nhà chơi một tháng tôi thấy nhục, bèn lân la tìm chỗ đi làm. Mấy tờ báo, truyền thông, truyền hình Free quen rồi bây giờ đòi tiền ( dù để cứu đói) cũng thấy khó coi. Tôi tự trách mình ngu , ai biểu hồi đó trong các thông báo công khai ( và bí mật)đã viết ( và nói rõ ) :” Nếu muốn nhận nhuận bút xin báo trước với Ban Biên Tập “. ( thông báo vậy có khác nào ngầm nói :” Nếu ho he , hó hé đòi nhuận bút , bài của bạn sẽ đi thẳng vào sọt rác !”) Bởi vậy , tôi (có thể hiểu lầm ) đã không báo trước nên những đứa con tinh thần( xinh đẹp ) của tôi  lần lượt xuất hiện nơi này nơi kia mà không ai chịu có động thái nào hoặc nói gì với tác giả…một tiếng cảm ơn cũng không luôn ! Trừ một tờ…tôi không muốn nêu tên vì nó không được…nhiều người đọc lắm! “ Em cho chị gởi chút xíu cho vui !” Cái …chút xíu đó đủ để tôi uống cà phê Starbucks mười ngày… cho đến cái ngày chị tuyên bố đóng cửa tờ báo… Có lẽ vì chị cứ …chút xíu cho vui với người này người nọ theo  lẽ công bằng !

Mấy cái bằng cấp bèo nhèo  của tôi gởi đi đâu cũng bặt vô âm tín dù tôi đã khá kiêu căng photo thêm mấy bằng khen , giấy chứng nhận…của thị trưởng thành phố , dân biểu tiểu bang, nghị viên địa hạt v.v…công nhận tôi là một công dân gương mẫu, từng nhận các giải thưởng này kia khác nọ…ký tên đóng dấu (như giải nhất chạy marathon dành cho người …khuyết tật !)Những đơn xin việc cứ như Kinh Kha qua sông Dịch Thủy ,cứ như Hoàng Hạc nhất khứ bất phục phản không bằng! (tạm dịch: ra đi biền biệt không về !)

Ông xã tôi, phải công nhận , là một người luôn có những sáng kiến tuyệt hảo cho tôi. Nếu có một người nào đó tôi biết ơn nhất trên cõi đời này ( sau Ba Mẹ) thì đó chính là ổng. Luôn luôn ổng đứng xa xa nhìn và dẫn tôi về đường ngay lối thẳng. Chắc nhiều khi ổng cũng bực mình tức giận vì tôi  nhưng không muốn nói ra, và lúc nào cũng chỉ mỉm cười độ lượng. Ông bà mình nói không sai “ Bút sa thì gà chết “ hay hình tượng hơn , quyết liệt hơn là : “ Một lời nói, một đọi máu “. Hồi tôi còn nhỏ dại , lơ ngơ đi dạy xa nhà…ổng dỗ ngon dỗ ngọt :” Em hãy tựa vào anh, tin tưởng anh, và coi anh như …ba em vậy !”. Hồi… còn nhỏ đó, tôi có cỡ một chục người mà tôi cứ ngỡ ( hoặc tưởng bở ) là yêu…nhưng không hề có ai nói câu nào làm tôi xiêu lòng cái rụp như vậy…và lấy nhau , để suốt đời ổng luôn coi tôi như …con ổng !

Bởi , tôi nói ( ủa quên , ông bà mình nói chớ) : Phải uốn lưỡi  BẢY lần trước khi muốn tuyên bố điều gì ! Câu nói ( có thể là trót lỡ lời) mang đầy tính …anh hùng ca của ổng được tôi mở nhật ký ghi ngay tức khắc.
Thứ sáu ngày 13 tháng 3 năm 1983 anh có nói…( này nọ kia khác)
Để bây giờ , mỗi lần ổng muốn hất tôi ra, tôi chỉ cần (giả bộ) rơi vài giọt nước mắt rồi thút tha thút thít : hồi đó , thứ sáu , ngày 13 , tháng 3… anh đã nói… Vậylà ổng giơ tay đầu hàng bởi mang quá nặng chất… sĩ phu Bắc Hà trong máu…quân tử nhất ngôn …chỉ dám than thầm trách trộm : cái ngày thứ sáu , mười ba chết tiệt ! ( ấy là tôi suy diễn vậy !)

Không ai hiểu tánh tôi bằng ổng…tôi càn quấy ngang ngược gần bằng con cua…nếu đường đường chính chính bắt tôi làm điều gì đó, tôi lập tức lắc đầu quầy quậy dù sau đó sẽ làm …len lén với tâm thức : ta MUỐN chứ không hề là ta BỊ ! Ổngbuộc phải chơi trò ném đá giấu tay, vòng vo tam quốc… chí :
-Không cần đi làm đâu em , ở nhà anh nuôi, em không xài phấn sáp nước hoa, không quần áo thời trang, không đua đòi kim cương vàng bạc. Nuôi em đâu tốn kém gì mấy ?
-Nghĩ sao mà dám biểu em ở nhà nấu cơm , rửa chén , quét nhà , giặt ủi ?
-Em không cần làm những việc đó nếu không thích. Sẽ có người thấy chướng tai gai mắt rồi …làm cho em !
( Nói là nói vậy thôi, chứ thật ra nếu ở nhà chơi không hay đi làm 2 jobs tối tăm mặt mũi tôi vẫn chu toàn việc nhà còn hơn một Osin chính thống !)
– Nghĩ sao mà để anh nuôi, Anh nuôi hoài em thấy …nhục!
– Trời ơi là trời , sao em không nói sớm câu này cho anh đỡ khổ ?
-Anh không nhớ đó thôi…câu này em lặp đi lặp lại cả chục lần mỗi khi em thất nghiệp
( mà em thì thất nghiệp hầu như thường xuyên…tôi nghĩ thêm trong đầu chớ không nói )
– Em có muốn lấy tờ báo của chị Hannah không ? Hôm trước chị nói em làm được đó !
-Không đâu anh ơi,nếu còn kiếm ăn được chỉ đã không bỏ nó.Mỗi lần phát hành nội cái chuyện đem giao cho khách hàng là em ớn lạnh.Rồi lại phải đi kiếm quảng cáo , có đứa đăng quảng cáo cả năm mà chưa muốn đưa tiền , lại có đứa đưa tiền như trả nợ quỷ thần kèm lời chì chiết . Mấy lần em ném lại vô mặt nó bị chị Hannah la quá chừng.
– Hèn chi em thất nghiệp hoài cũng phải. Cái kiểu em hay NÉM VÔ MẶT những đứa em không ưa !!!Nhưng với  TÀI NĂNG THIÊN PHÚ của em , biết đâu em làm tờ báo đó sống lại một cách vẻ vang !
Câu nói đượm đầy mùi xách mé xỏ xiên , nhưng đôi khi tôi thử sức chịu đựng của mình nên vẫn rất nhỏ nhẹ hiền lành :
– Đừng đánh giá em cao quá vậy !
– Không , anh nhận xét khách quan khi nghe em tuyên bố đầy hãnh diện trên Face Book : Trang T2 của em  có nhiều triệu độc giả , khán giả , thính giả lẫn… hành giả quan tâm , yêu mến!
Lạy Chúa, tôi chết đứng trước “ nhận xét khách quan “này . Chắc chắn ổng len lén chơi Face Book nên mới đọc được những lời cảm tạ độc giả yêu quý và cập nhật lượng người đọc hàng tuần của tôi.Nhanh như chớp , ý nghĩ tôi chạy lướt qua  như nhìn trên camera chống trộm mờ mờ nhân ảnh của cái máy dỏm made in China.Tôi hơi choáng váng một chút và tự kiểm điểm kiểm thảo …Không biết mình có làm cái gì quá đà quá đỗi , có đong đưa điệu đàng gì với ai trên Face Book không nữa !!!
Nhưng hơn tất cả , tôi không biết ổng soi mình từ bao giờ ? Nick của ổng là gì nhỉ? Mỗi khi add friend ai , tôi đều tìm hiểu cặn kẽ ngọn nguồn. còn độ 800 người tôi chưa có thời gian và không cần cảm thấy thêm bạn bớt thù nên chưa add. Nghĩ nhanh lên tôi ơi !!! Cuối cùng tôi có danh sách 2 nhân vật đáng để nghi ngờ :
1. Mohamed Ali : Anh chàng này rất đáng ngờ khi gởi tặng tôi một chục bài thơ bằng tiếng Ả Rập mà Dũng Kqđ (một nhà thơ nổi tiếng khắp thế giới với kiến thức uyên thâm hiếm có trên đời) đã dịch là :
“ Trẫm , Mohamed Ali
Thấy cô Tôn Nữ , tức thì… yêu luôn!!!”
Trên đời này chỉ có ổng là biết hơn ai hết tôi yêu cô bé Tiểu Siêu, Thánh sứ Bái Hỏa Giáo đến chừng nào, bởi những lúc buồn tôi cứ đọc nghêu ngao:
Lai như lưu thủy hề, thệ như phong
Bất tri hà xứ lai hề, hà sở chung…

( dịch đại :
Chợt đến như dòng nước chảy
Rồi tàn như gió thoảng mau
Không biết từ đâu em đến
Rồi em sẽ về phương nao…)
Và cảm thán : Tình yêu sao buồn đến vậy !
Từ đó suy ra , Nick name của ổng  chắc là Mohamed Ali. Tôi gọi nhỏ :
-Mohamed.
Ổng không giật mình, cũng không có phản ứng gì thái quá, chỉ thản nhiên :
-Đang nói chuyện , tự nhiên thì thào Mohamed. Em có bị gì không đó ?
Vậy là không phải rồi.
Ai ?
Lạy Chúa, tôi sực nhớ ra một cái nick name khác :
2.Bin Laden: ( Tôi không add nick này vì sặc mùi khủng bố , tôi ghét tội ác , tôi căm thù những kẻ  nhân danh lý tưởng cao cả, thánh chiến hay đấng Ala vĩ đại gì đi nữa để giết người ! Giết, làm bị thương hay làm tổn thương bất cứ sinh linh nào cũng đều man rợ !)
Tôi cũng sực nhớ , trước khi Bin Laden chết , chính phủ Hoa Kỳ hứa sẽ trao 5 triệu tiền thưởng cho người bắt được Bin Laden , bạn bè Nhatrang cứ xúi giục tôi đem nộp ổng lãnh thưởng vì ổng giống Bin Laden quá cỡ !
Tôi khẳng định :
-Nick của anh là Bin Laden !
Ổng cười :
-Em là người cuối cùng biết điều đó , vì như lệ thường , em chẳng quan tâm tới ai !
– Em không đời nào add friend với ai dính dáng đến bọn khủng bố .Vì sao anh đọc được Face Book của em ?
– Nhóc ngu ngốc , anh soi em từ Face BooK Phù Du , Lê Vũ , Dũng Nobita, Quang Nam Nguyễn… những bạn yêu quý của em và của anh.
Tôi thấy mình đúng là ngu ngốc thật, không hề đề cao cảnh giác gì cả…đôi lúc lại còn làm ra vẻ độc thân , vui tính , xấu đẹp tùy người đối diện nữa mới ghê !
Tôi rụt rè thăm dò :
-Em hỏi thật , anh thấy Face Book em ra sao ?
Tôi hỏi vì biết ổng là người trung thực , không bao giờ biết sợ khi nói ra sự thật mất lòng.
– Face Book em rất tuyệt , hình ảnh rõ ràng minh bạch, khoe chồng ,khoe con, khoe nhà. khoe cửa.Tâm tình chân thật thương ai cứ bảo là thương ! Bài vở luôn mang giá trị nhân văn đích thực và đôi khi cũng mang hoài bão anh thư liệt nữ !!! Nhưng…
Tôi ghét chữ NHƯNG
Nhưng tôi vẫn lắng nghe vì những điều ổng nói luôn là sự thật.
– Nhưng em nên nhớ em còn phải về VN bán nhà bán đất. Phải thận trọng .
– Dạ em hiểu. ( Đôi khi tôi rất phục thiện , biết điều , dịu dàng ,dễ thương…các thứ )
– Và , thỉnh thoảng em cũng còn thiếu một chút khiêm cung.
Tôi hơi giận , há miệng ra định cãi , ổng vội vàng trút vào miệng tôi một muỗng cà phê sữa ngọt ngào :
-Anh biết em không cố ý, Nhưng ( lại NHƯNG) khi em hùng hồn kết tội người khác : Đã là nhà giáo, nhà văn …thì phải nhớ nằm lòng hai chữ khiêm cung…là ngay lúc ấy em đã đánh mất hai chữ đó rồi…Em là cái gì mà dám nói người khác như vậy ?
Tôi ngần ngừ trầm ngâm suy nghĩ, rồi gật gù tâm đắc ( dù có hơi hờn giận chút ít trong lòng):
– Dạ , em hiểu.
Ổng lấy tay xoắn  tóc tôi từng lọn (như Ba tôi thường làm vậy hồi tôi còn nhỏ )
– Nhưng ( lại NHƯNG) dù em có thế nào đi nữa anh cũng thương em nhiều nhất sau Tu Hú Chích Chòe.
Bày đặt màu mè riêu cua , cứ nói đại là thương chót trong nhà cho rồi. Tôi không muốn gây chiến trong buổi sáng thứ Bảy trời đẹp như thế này,mưa lất phất trên vườn cỏ , một vùng Quỳnh Sa Mạc , Loa Kèn Trắng, Hồng Vàng lóng lánh dưới mưa, ngôi nhà ấm áp , mùi cà phê thơm ngát…Tôi nói , rất dịu dàng :
-Anh che dù để em ra vườn cắt Lili vào cắm , mưa, Lili nở trắng cả vườn.
Ổng nhìn tôi , thương xót như nhìn một chiếc bong bóng ai lỡ tay làm bay vút lên trời :
-Em thật lạ , em đi từ chuyện này qua chuyện khác còn nhanh hơn tốc độ của âm thanh và ánh sáng.
Tôi chợt nhớ :
-Ồ , thứ hai em lại đi gởi đơn xin việc nữa đó nhen . Em không muốn ở nhà đâu.
– Vâng , thưa cô. Tôi sẽ tư vấn cho cô một công việc cô vô cùng thích thú.
( Cái giọng Bắc Kỳ di cư đểu giả một cách dễ thương)
Bạn có muốn biết tôi sẽ làm công việc gì mà theo ổng là tôi sẽ vô cùng thích thú không ?  Vâng , tôi đã … và Bạn cũng sẽ…Tại sao không ? ( còn tiếp)

TÔN NỮ THU DUNG

1.
Khi giấc mơ được giải mã
Là địa ngục đóng cửa
Và ma quỷ trở lại trần gian
Sao tôi cứ mang hoài tham vọng giải mã những giấc mơ ?
Điều ấy…
Quả thật bất ngờ…
2.
Nhưng
Đó là sứ mệnh của tôi
Trước khi đưa tôi đến với cuộc đời
Chúa nói:
” Nhân-Danh-Ta
Con hãy làm bất cứ điều gì con muốn…
Nhưng chớ để một trần gian phiền muộn!…”
3.
Cứ thế
Tôi làm tròn sứ mệnh
( Không thiếu , không thừa và không để tổn thương ai…)
4.
Nhưng con đường chúng ta đi đôi lúc quá dài
Khi mệt mỏi bạn bực mình cáu gắt
Tay tôi đây, bạn hãy cầm cho chặt
Những ưu phiền xin để gió cuốn đi
Khi bầu trời và mặt đất phân ly
Biển tuyệt vọng đắm chìm cơn hồng thủy
Và địa ngục mở ra: Ma…Quỷ…
5.
Nhìn cùng tôi đóa Quỳnh Sa Mạc lẻ loi
Rất rực rỡ nhưng vô cùng cô độc
Trong vô thức…bất tận buồn…muốn khóc
Chúng ta mỗi người chỉ là hạt cát nhỏ nhoi…

Tôn Nữ Thu Dung

Ai gọi tôi về chốn cũ
Tiếng sóng hoang vu thở dài
Một con dế buồn trong cỏ
Ngậm sương chờ đợi dấu hài.

Ngồi xuống cùng tôi -thơ dại –
Trái tim bong bóng vỡ rồi
Bàn tay nào che khuất mặt
Nụ cười một thuở mưa bay.

Cùng đếm giùm tôi giấc mộng
Bao năm nắng rớt bên đồi
Chiều rơi…cuối cùng mất bóng
Đêm tàn…lạnh một chia phôi.

Tôn Nữ Thu Dung

( Tặng Ba, người đã dạy con chữ nhân và Mẹ, người đã tập con chữ nhẫn.)

Ngày 2 tháng 4, tôi mất Nha Trang.

Đêm trước, ba tôi không về nhà, ông ở lại nhiệm sở để đốt hồ sơ nhân viên. Mẹ bảo tôi mang Coramine và các loại thuốc Tension lên cho ông. Tôi với chiếc cady nhỏ xíu đi trong một thành phố hoảng loạn…Trước đó anh rể tôi đã giữ chỗ cho cả nhà trên một chiếc tàu hải quân neo ở Cảng Cầu Đá trước mặt Đội phòng thủ hải cảng. Nhưng ba tôi nói : “ba chưa đi được đâu. Ba còn nhiều việc.Con cứ lo cho Nga và bé Nai. Ba sẽ đi cùng bác P.” Sau đó nhiều năm anh kể: anh đã khóc như con nít , uất ức như năm 74 khi tàu anh ra gần tới Hoàng Sa thì nhận lệnh quay về… Nếu gia đình mình cùng đi thì ba đâu có chết.

Nếu có ai hỏi về những ngày tháng tư năm ấy, tôi chỉ biết nói : hoảng loạn , điên rồ…

Tôi không biết nhiều về chiến tranh trước đó, Nha Trang của tôi là một thành phố bình yên nhất nước. Khái niệm chiến tranh đối với tôi chỉ là những anh chàng không quân, hải quân đẹp trai bảnh bao chiều thứ bảy đi nườm nượp phố phường. Có thể lúc đó tôi còn nhỏ và được bảo bọc bằng một lớp kính vạn hoa chăng nên tôi chỉ biết chiến tranh qua sách vở…

Cho đến ngày 2 tháng 4.

Tôi đứng bên cửa sổ phòng làm việc của ba trong Tòa hành chánh nhìn ra biển. Biển dậy sóng. Không biết anh Tuấn, chị Nga và bé Nai đi đến đâu rồi. Nước mắt tôi rơi tự lúc nào… Ba và chú Chương đang vội vàng đốt, điên cuồng đốt, khói mịt mù ngạt thở. “Hay mình đốt cả tòa hành chánh luôn “. Chú Chương nói. Ba không trả lời gì. Nước mắt của hai người đàn ông thần tượng của đời tôi cùng rơi… Có ai chứng kiến điều đó ngoài tôi… Mấy người cận vệ gõ cửa : ” Thầy ơi, về thôi thầy”. Cánh cửa sập lại sau lưng mọi người. Ba tôi lên tiếng : “Tôi chỉ có thể làm đến vậy cho các vị…”. Nếu tôi nhớ không lầm thì những loạt đạn đã được bắn lên trời và những cây súng đã bị quăng xuống đất. Họ chào nhau, có cả những cái nhìn vĩnh biệt…

Chúng tôi mất Nhatrang thật rồi.

Đất trời mù mịt mưa ngày đó, chưa bao giờ Nha Trang có một cơn mưa lớn đến vậy – Biển dậy sóng –

Sao không là một trận đại hồng thủy để cuốn mọi điều tan tác theo mưa ?…

Tôn Nữ Thu Dung

Tôi viết câu chuyện này ( không phải truyện ngắn) để tặng Phạm thị Thìn ( đã mất tích ) , Lý Bá Hoài Khanh ( Lyon ) và Đặng Anh Tuấn (California )

Như tiếng roi quất vào đêm hun hút.
Như tiếng vó ngựa phi qua thảo nguyên mênh mông.
Như tiếng chó sói tru dưới trăng man dại.
Như tiếng vượn hú giữa rừng thẳm hoang vu.
Như tiếng hồn tử sĩ oán than bên trời huyền hoặc…
Gió…
Tôi ôm trái tim mình đau buốt.
Ai đang gọi tôi trở về trong mịt mù ký ức ?
Ký ức từ một ngày thơ dại xa xăm…
Một ngày của tháng Ba.
Khanh là người đầu tiên chia tay với thành phố biển. Khanh nói :
-Sẽ gặp lại nhau một ngày nào đó phải không Di ?
-Chắc chắn là như vậy.
Gia đình Khanh đi Pháp, chỉ có ba Khanh ở lại cho đến giờ phút cuối cùng của cuộc chiến và mất tích đâu đó trong cuộc hành trình tuyệt vọng đi tìm tự do : trốn trại !
Tôi nhớ ngày Khanh đi trời đầy gió:
Mù sương phi cảng não nề
Thôi em ở lại buồn về anh mang ( thơ Cao thị Vạn Giả)
Khanh đọc khi hai đứa ngồi đong đưa trên thanh sắt chắn ngang cổng VIP chờ làm thủ tục nhận diện. Tôi đã nghĩ rằng : Đây không phải là một cuộc chia ly !
Chú tài xế chở ba Khanh và tôi về trên chiếc xe Jeep lùn mở mui , chạy bạt mạng trên đường phố đã khá đông người di tản…tháng Ba mà mây xám đầy trời và gió xoáy từng cơn…bọt biển bay trắng xóa suốt con đường Duy Tân …Ba Khanh không nói gì cho đến tận cổng nhà tôi, ông vói tay choàng chiếc áo bay rộng thùng thình của ông qua vai tôi:
-Bác quên, hôm nay trời rất lạnh , con mặc chiếc áo này cho ấm.
Chiếc áo bay của ông tôi đã mang theo trong suốt những cuộc hành trình nhưng chưa một lần đến được bến bờ.
Đó là lần cuối cùng tôi ngồi cạnh ông, co ro lạnh lẽo, khác những lần trước trong phòng khách ấm áp hay trên giảng đường của trường sĩ quan không quân khi tôi được tham dự những khóa học tiếng Anh ở đó. Trong đám bạn Khanh, tôi là đứa được ông thương hơn cả… bởi vì tôi là đứa duy nhất dám phê phán ông : Bác có nét mặt lạnh lùng của Charles Bronson nhưng trái tim thì vô cùng ấm áp …Ông nói với Khanh : Con bé thật láu lĩnh , khôn ngoan. Sau Khanh kể : Papa bắt Khanh phải đi tìm cái chân dung lạnh nhất của Charles Bronson, thuê người vẽ lại , treo trong phòng ngủ…ngắm hoài không chán !!!
Nhiều năm sau gặp lại nhau trên đất khách, hai đứa ngồi trước mặt nhau , ly cà phê tan lạt thếch…không hề hỏi thăm nhau một điều gì mà vẫn thấy cả một khoảng thời gian dài đăng đẳng đã qua đang chầm chậm trôi về…
Tôi không muốn nhớ đến ngày mà một nhà ngoại cảm đã nhìn vào quả cầu thủy tinh sau khi soi nó kỹ càng trên tấm hình ba Khanh với khuôn mặt Charles Bronson sắc cạnh , lạnh lùng ( mà có ai biết là trái tim ông ấm áp nhường nào !) và buông từng tiếng :
– Người này không còn thân xác mà hồn thì cứ lơ lững nơi rừng thẳm non cao …
Tôi không biết đích xác ngày ông mất , nhưng từ Pháp , Khanh đã gọi tôi nửa khuya ( dù chưa tới kỳ đi thăm nuôi ông ):
– Di ơi , tối qua Khanh nằm mơ thấy papa đứng bên một bờ hồ tuyết rơi trắng xóa, Khanh gọi thất thanh mà papa không quay lại .
Tháng Ba ,
Mẹ tôi rải theo chiếc xe Dauphine màu xanh nhạt đưa gia đình chị tôi xuống Cảng một dĩa gạo , muối và hạt nổ. Ba nói :
-Em làm gì lạ vậy , giống như là tiễn con vào cõi chết !
Nhưng gia đình chị tôi đã đến bến bờ an toàn, chỉ có ba mới đi vào cõi chết… ( Đêm ba mất , chị tôi cũng nằm mơ thấy ba đứng bên một bờ hồ tuyết rơi lạnh lẽo dù ở miền Nam CaLi hiếm khi có tuyết… Tôi không hiểu tại sao ba tôi , ba Khanh khi chết đều đến bên một bờ hồ để nói lời vĩnh biệt những đứa con xa xôi thất lạc .)
Tháng Ba,
Bài thơ cuối cùng rất ngắn của tôi đăng trên một bán nguyệt san:
Cho em hoa hồng bạch
Cắm gai vào tim anh
Cho em hồn ngọc thạch
Chìm giữa đại dương xanh…
mà lúc ấy tôi chưa hề biết rằng đại dương xanh sẽ là nơi chôn vùi nhiều người thân yêu của tôi trên đường vượt biển…
Thìn ơi, con bé mắt nai hiền lành xinh đẹp ngồi cạnh tôi suốt 2 năm cao đẳng…Tôi nhớ đôi mắt Thìn trong veo nhìn tôi hồn nhiên trêu chọc khi biết tôi bị đày ra cái nhiệm sở khỉ ho cò gáy ở tuốt tận cùng biên giới tỉnh :
– Di ơi , Ai đưa Di đến chốn này
Bên kia là núi, bên này là sông…
Suốt đời tôi nhớ mãi
Suốt đời tôi nhớ mãi chiếc áo laine 2 màu trắng đỏ chị tôi gởi về chưa kịp mặt vì trời NhaTrang không đủ lạnh, có mũ trùm đầu và chiếc túi lớn trước ngực , tôi mang đến cho nó và đùa :
– Mặc đi trượt tuyết nha Thìn !
Kể từ đêm nó lên đường , Tôi cứ ngong ngóng chờ tin một chiếc ghe trôi giạt hoài trên biển từ 30 năm trước.
Thìn, thật sự mày đang ở đâu ?
Tháng Tư ,
Những hoa gạo đỏ tươi màu máu
Nhàu nát như người lính tử thương…( thơ Nguyễn Bính)
Vâng , những cái chết nhàu nát Vũ chứng kiến trên con đường di tản từ Thanh An (Pleiku) về Tuy Hòa để đến một ngày Vũ phải quên nó đi bằng cách rẻ theo một đức tin mãnh liệt khác, một thiên hướng khác… Và tôi , tôi phải xua mình ra khỏi những ám ảnh nặng nề bởi tôi đã có quá nhiều khổ nạn phải cưu mang khi vừa rơi khỏi thiên đường …
Tháng Tư,
Ba ở lại với các cộng sự để đốt những hồ sơ mật và không kịp lên chuyến bay cuối cùng dành cho cả nhà di tản của tòa tổng lãnh sự Mỹ …
Tôi đã chứng kiến những loạt đạn tuyệt vọng bắn lên trời và những khẩu súng ném đớn đau xuống đất.
Tôi đã chứng kiến những ánh nhìn vĩnh biệt của những con người chính trực trao nhau như một lời cam kết thà chết vinh còn hơn sống nhục .
Tháng Tư,
Tôi chở ba tôi bằng chiếc Honda Dame đi trình diện để mất ba vĩnh viễn…Một cậu bạn hàng xóm dễ thương của tôi mang băng đỏ trên cánh tay đứng nơi chốt gác sau những hàng rào kẽm gai đã mở hàng rào cho ba tôi lách qua với cái nhìn xót xa thương cảm…
Tháng Tư,
Ngôi biệt thự nhà Tuấn tan hoang…
Tôi nhặt những lá thư rơi vương vãi lẫn quyển truyện tranh Pinocchio, nhớ Tuấn hay kéo mũi tôi, dặn dò : Không được nói xạo , cái mũi nhọn hoắc , xấu xí lắm…
Tôi khóc nức nở suốt đường về…Nhớ những đêm sau các buổi dạy kèm, Tuấn ghé nhà chở tôi cùng đi …công chuyện. Hai đứa đến trước cổng nhà chị Lan Anh. Tuấn đếm hai , ba… và hai đứa cùng la lớn : Lan…Anh… mẹ chị trên lầu 2 , mở cửa sổ , nhìn xuống , mắng : Con cái nhà ai mà hư thế !
Tôi đau cùng Tuấn về mối tình thơ nhỏ bé, nhiều lần tôi dỗ dành khi thấy Tuấn buồn vì mọi người đều phản đối , nhiều lần tôi giận hờn tự nhủ không thèm quan tâm đến nữa mặc kệ Tuấn với những khoảng trời riêng…Nhiều lần tôi hét lên với Tuấn : Di chán chơi cái trò này lắm rồi . Tuấn hãy quên đi , quên đi , quên đi…
Tôi không biết Tuấn có quên được không, nhưng khi gặp lại tôi , khi mà Tuấn đã kịp có thêm nhiều và nhiều mối tình khác lẫn một mái ấm hạnh phúc thì Tuấn lại vớ vẩn nói rằng : “Chỉ có Di mới là mối tình thơ của Tuấn ,còn tất cả chỉ là …buồn quá nên yêu…” lúc nào Tuấn cũng chỉ muốn chọc cho tôi cười như những ngày xưa… Ngày ấy Tuấn cứ nghĩ rằng tôi ngây thơ vô tội chứ đâu ngờ rằng tôi biết rõ điều ấy hơn ai hết nhưng tôi đã rất sợ một ngày tàn phai.
Tháng Tư,
Tôi giấu quyển sổ bìa da tuyệt đẹp cắt dán hơn 100 bài đăng trên các báo của tôi dưới ngăn tủ đựng áo quần . tôi mân mê hoài từng quyển sách mà ngày mai phải giao nộp cho phường …tủ sách quý giá nuôi dưỡng hồn tôi từ những ngày nhỏ xíu. Tôi điên cuồng đào chiếc hố sâu mà tôi có thể bằng chiếc cuốc mini dưới gốc cây chùm ruột trong đêm và chôn những quyển sách mình yêu thương nhất …để hôm sau cả hai bàn tay phồng dộp rướm máu mà không hề thấy đau đớn chút nào… Nỗi đau , một lúc nào đó sẽ tan loãng vào máu và nước mắt , thế thôi…
Chôn cả tuổi thơ
Chôn cả ước mơ
Chôn cả hoài bảo
Chôn cả đam mê
Tôi chôn tôi tuyệt vong…
Tháng Tư những phiến tình thơ dại
Gởi tặng người đau một vết thương…
Không chỉ một vết thương mà là một cái chết oan khiên tức tưởi…Vĩnh viễn không bao giờ tôi được trở lại ngày xưa…Ai có thể :
Trả lại tôi những mộng đời đã mất
Những bóng hình biệt dạng tự năm xưa
Những con thuyền khuất lấp ở trong mưa
Tôi nhắm mẳt đi vào cơn ác mộng…
Cơn ác mộng ?
Vâng, những cơn ác mộng đuổi theo tôi từ tháng Ba , tháng Tư năm ấy… để suốt đời tôi mãi thao thức cùng bóng đêm và tiếng gió
Từng đêm, như đêm nay, tiếng gió từ Big Bear vọng về, như tiếng roi quất ngang trái tim tàn bạo. Tôi ôm trái tim mình…
Gió ơi,
Xin nhẹ tay…

Tôn Nữ Thu Dung ( 15/3/2015)