A. nói : “Ai trong chúng ta ngồi đây nghĩ mình có thể đảm nhận chức danh tổng thống ?”
Không ai nói gì …
Không ai đưa tay…
Không ai đề cử ai…
Nếu có một con muỗi bay qua chắc sẽ nghe tiếng vỗ cánh khe khẽ.
Nhưng không có con muỗi nào trong gian phòng máy lạnh.
Không nghe cả tiếng máy lạnh rầm rì.
Tuyệt đối lặng im.
Chỉ có nhánh lau trắng lay lay ,rất nhẹ.

A nói :”Chỉ có lòng yêu nước thôi thì không đủ, cần phải có …”
Quyết tâm.
Sức mạnh.
Đoàn kết.
Ý chí.
Tiền.
Và một thủ lĩnh tài ba…
( Nhiều người góp ý kiến,)
A. nói : “Vậy chúng ta phải hành động.”
Tôi hỏi :”Hành động ?”
“Vâng, phải đào tạo một thủ lĩnh.”
Tôi hỏi :”Ai ? Ai là người giỏi nhất để đào tạo một thủ lĩnh ?”
Ai ?

Tôi không biết.
Và không thể thấy ai xứng đáng để làm thủ lĩnh .
Huống hồ một- người- giỏi- nhất- để- đào- tạo- thủ- lĩnh

Từ nhỏ tôi đã được định hướng một con đường, Tôi 3 tuổi , 5 tuổi , 7 tuổi…tự hào im lặng ngồi trên chân ba hoặc chiếc ghế nhỏ bên cạnh lắng nghe … Mọi người vẫn coi tôi như một con bé hơi tự kỷ một chút , nhưng rất ngoan ngoãn đáng yêu…Từ đó thâm nhập vào đầu tôi là những cuộc cờ chính trị, những thủ đoạn , những âm mưu… Cũng từ đó , tôi học ở ba tôi niềm khinh bỉ sâu xa những con người mang mặt nạ… Mà những con người mang mặt nạ thì đầy dẫy trên thế gian này. Không thể thỏa hiệp với cái ác , điều xấu, sự dối trá và những thứ gì tương tự thế , con người trở thành cô độc xiết bao !!!
Trốn vào một thế giới khác, chỉ có niềm tin và lòng chân thực khó khăn đến nhường nào … Văn chương không bao giờ là cứu cánh… Tôi hoang mang lơ lửng … Tôi luôn có cảm giác bất an. Và tôi sợ con người từ đó.

A. nói : “ Không thể tách rời văn chương ra khỏi chính trị “
Một câu từ chương tôi vẫn nghe ra rả. Nhưng tôi quý A. nên chẳng nói gì .
Không ai nói gì .
Vì có thể họ là những người chưa thấm nhuần chính trị lắm hoặc họ cũng chẳng mê đắm gì văn chương.
Hoặc họ sợ miệng lưỡi của A. sẽ dồn họ vào thế bí.
Tôi đoán vậy
Họ có thể ghét nhau thậm tệ , nhưng họ lại đứng cùng nhau trên một chiến tuyến .

A. nói : “ Văn chương đôi khi cũng như tôn giáo , chức năng của nó là ru ngủ quần chúng” .
Tôi quý A. , nhưng tôi không muốn A. cứ làm ra vẻ dạy đời… Những bài học căn bản về chính trị tôi đã thuộc lòng từ ngày tỉnh trưởng LT bị bắn nát tim ở một cự ly gần nhất bởi người cận vệ chỉ vì một tội là ông cứ hay lên mặt dạy đời. ( Để rồi sau đó các thông tin báo chí đều đưa tin ông bị ám sát bởi một tên cộng sản nằm vùng!)
Điều này không có nghĩa là tôi sợ A. sẽ bị giết hại bởi ai đó ( bởi A. chưa xứng tầm để được ám hại !) , tôi chỉ muốn A. hãy tu thân tề gia trước khi muốn trị quốc bình thiên hạ ( như A. vẫn tự hào đó là cứu cánh của đời mình!)
Niềm tự hào thật chính đáng để đời sống mang một ý nghĩa đích thực nào đó dù có đôi chút viễn vông …
Đã nói tôi quý A. lắm nên trong khả năng của mình , tôi muốn giúp A. thực tế một chút , khiêm cung một chút,đừng níu lầm một giấc mơ ảo tưởng( như đã lầm lẫn trước đây đến nỗi bạc đầu ) để rồi thất vọng não nề.
Tôi không hề tức giận khi A. chỉ trích chức-năng-ru-ngủ-quần-chúng của tôi .
Tôi miễn nhiễm với những điều đó lâu rồi.
Tôi làm những việc tôi yêu thích, vậy thôi.
Đôi khi tôi cùng bị bắt buộc làm những việc mình không yêu thích vì những lý do này nọ …
Tôi miễn cưỡng nhưng cũng làm rất chu toàn khi đã nhận .
Như hôm nay.
Tôi có yêu thích quái gì cái không khí này đâu .
Ngoài kia là một không gian lồng lộng .
Cỏ xanh biếc.
Mây trắng rợp trời.
Và gió tự do lang thang.
Nhưng đã nhận lời A. tôi cũng phải nói một cái gì đó để không phụ lòng mong đợi .
“ Văn chương đôi khi không chất chứa nỗi hành vi chính trị , nhưng nó luôn thể hiện được một thái độ chính trị của riêng nó “( không phải thế sao ?)
Rất trí thức.
Và giả (dối).
Những câu nói luôn được thốt ra bất ngờ từ những nhiễm độc trầm kha trong tiềm thức.
Như một con vẹt ( tôi tự chế giễu mình)
Nhưng mọi người lại cho đó là một câu đáng gọi là kinh điển của ngày hôm nay.
Nhiều người vỗ tay.
Tại sao ?
Tôi tự hỏi: “ tôi đã làm chi đời tôi !!!”
Tôi muốn súc miệng bằng cả chai nước tinh khiết này để rửa sạch cái câu nói sáo rỗng vừa thốt ra.
Tôi vào rest room, ói !
Và muốn khóc.

Tôn Nữ Thu Dung