Ngày tôi mười bảy tuổi một tháng em mới sinh ra đời, ngày tôi chưa tới bốn mươi em mới vừa đôi mươi. Em bảo em sinh ra dưới một vì sao xấu, tôi nói ngày tôi sinh cũng chẳng có gì hay. Em nói em rất yêu nhạc Trịnh, tôi bảo nhạc Trịnh tôi cũng mê, em mê Trịnh Nam Sơn như điếu đổ, còn tôi không Trịnh nào hơn được Trịnh Lâm Ngân.
Em là một nửa của đời tôi và với em tôi chẳng là cái thá gì của em. Lúc nào cũng là tôi mở miệng trước, tôi mời em đi ăn, tôi mời em đi shopping, tôi mời em đi dạo, tôi gọi phone cho em mỗi ngày, tôi nhớ em từng giờ từng phút từng giây, còn em, em chỉ cười và gật, em không bao giờ từ chối tôi một điều gì và em chưa hề nói được lời cảm ơn.
Em không hề tặng tôi ngay cả một đoá hoa, không gọi tôi bằng tiếng anh, dù viết hoa hay viết thường, và chưa bao giờ mời tôi dự sinh nhật.
Quen em bao lâu tôi cũng chẳng biết được chính xác ngày sinh của em. Em chỉ cho biết em sinh sau tôi một tháng. Em không mừng sinh nhật, không bánh kem, không đèn cầy, không happy birthday to you với to me. Em bảo sinh nhật của em mười sáu người vui và chín chục triệu người buồn.
Sinh nhật tôi tôi cũng không đèn cầy với bánh kem. Sinh nhật tôi chỉ rất ít người vui và quá lắm người buồn, đầy nhang đèn khấn vái.
Một ngày khác với mọi ngày, em gọi điện cho tôi. Tôi a lô trả lời mà giọng bỗng nhiên run. Em ngạc nhiên hốt hoảng. Em hỏi thăm sức khoẻ tôi. Em sợ tôi ngã bệnh. Lần đầu tiên em gọi điện cho tôi. Trời ơi! Em hỏi thăm tôi. Trời ạ! Em quan tâm tới tôi. Chúa ơi! Có phải giờ tôi hết còn là cái thá gì của em? Có phải giờ em đã chấp nhận tôi là một nửa của đời em?
Em mời tôi dự sinh nhật của em. Cảm ơn Trời Phật Đức Chúa Giê Su! Sinh nhật của em chỉ có tôi và em. Chỉ có em và tôi và chỉ có hai chúng tôi.
Trời đất quanh tôi như muốn nổ tung. Trái tim tôi co thắt. Tôi muốn ngạt thở. Tôi chẳng nói nên lời.
Tôi đến nhà em đúng một tiếng đồng hồ trước giờ hẹn. Em không có nhà.
Tôi đến nhà em đúng giờ hẹn. Em có nhà. Tôi biết em có nhà. Tôi nghe tiếng động ở bên trong. Tôi bấm chuông. Tôi chờ đợi. Em không nghe hay em giả vờ không nghe để tôi lại chờ lại đợi lại mong.
Bên kia cánh cửa có tiếng em thầm thì rồi em khóc.Tôi không còn kiên nhẫn được nữa. Tôi hết còn chịu đựng nổi, tay bấm chuông tay gõ cửa liên tục. Em xuất hiện với cặp mắt đỏ hoe. Chưa lần nào tôi thấy em buồn như vậy. Ngày thường, em lúc nào cũng cười, nụ cười thay câu nói, nụ cười thay lời cảm ơn, nụ cười thay cho lời xin lỗi.
-Em quên dặn anh khi tới cứ mở cửa mà vào, cửa không khoá. Cái chuông điện hư lâu rồi nhưng em chưa kịp sửa.
Tôi ngửi thấy mùi nhang trên tay em. Tôi nhìn thấy hai cây đèn cầy lớn với hai cây đèn cầy nhỏ trên cái bánh kem trên bàn thờ. Tôi thấy lon bia 33 và gói thuốc lá Pall Mall. Tôi thấy dĩa gỏi trộn với cái bánh tráng mè nướng và tôi thấy bức hình hai người đàn bà, người trẻ là em và người lớn hơn, có lẽ là mẹ em, chỉ có thể là mẹ em. Em chưa bao giờ cho tôi coi hình ba mẹ. Với tôi, em luôn luôn là một trời bí mật.
Em đứng trước bàn thờ, hai tay thắp nhang khấn vái, miệng thầm thì, ngước mặt nhìn tấm hình rồi bật khóc nức nở.
Tôi không thể chỉ cứ đứng yên bất động mà nhìn em khóc. Tôi đến sau lưng em, hai tay ôm em vào lòng vỗ về an ủi.
-Hôm nay là ngày giỗ ba và cũng là ngày sinh nhật của em. Ngày em ra đời cũng là ngày ba mất. Hình người đàn bà trên bàn thờ là hình mẹ em. Anh thấy không, em không có một nét nào giống mẹ em hết. Mẹ tiếc mẹ không giữ được một tấm hình nào của ba, nhưng mẹ bảo, không hề gì, hình ảnh của ba vẫn mãi mãi ở trong lòng mẹ. Mẹ nói em rất giống ba, hai cha con giống nhau như hai giọt nước mắt, cứ cắt mái tóc dài của em đi, cứ làm cho làn da em nhăn nhó một tí, cứ dầm sương phơi nắng một thời gian, gương mặt em không khác chi ba. Bàn thờ ba mẹ, em không có hình của ba, em thay thế hình em với mẹ là như vậy.
Mẹ kể ngày em sinh ra đời, em với mẹ cùng thi nhau khóc. Em khóc tiếng khóc chào đời, còn mẹ, mẹ khóc tiếng khóc chia ly. Mẹ không bao giờ kể chuyện ba với mẹ cho em nghe. Dù em có năn nỉ ỉ ôi, có van lơn nằn nì xin mẹ kể, mẹ chỉ lắc đầu, rồi kể em nghe chuyện cổ tích đời xưa. Mẹ kể rằng:
Ngày xửa ngày xưa… Ở một nơi không xa mà lại nhỏ nào đó nằm ven đường 19, có hai cái xóm nhỏ đối diện với con đường cái quan. Cái xóm bên kia là nơi có dòng dõi nhà họ Bùi vang lừng khét tiếng, còn cái xóm tên Bàu bên này đường thì vô danh tiểu tốt không ai hay. Cái xóm Bàu tầm thường qua biết bao nhiêu là đời, không có nhân vật nào ra hồn, không có nhà nào có người từng là lính Tây Sơn đừng nói chi là tướng võ quan văn như cái xóm nhà họ Bùi phía bên kia đường. Thời Quốc Gia không có ai là tướng tá Quốc Gia hay cán bộ nòng cốt Cách Mạng. Thời Hoà bình thống nhất, cửa đóng then cài rồi hé mở đón làn gió mới kinh tế thị trường, cũng chẳng thấy quan nhỏ với quan to, đại gia công tử với tiểu thư, đi xe con, diện áo đầm gấm, tay xách túi xách Louis Vuitton về làng.
Cái xóm Bàu vô danh tầm thường như vậy lại sản sinh ra một chàng hoàng tử tên Ba, phải lòng một cô công chúa ngủ trong rừng tục danh là Mẹ.
Ba với Mẹ hai nhà cách nhau chỉ cái giậu mồng tơi, học với nhau ngồi chỉ cách một dãy bàn dài, hai người sáng đi chiều về dung dăng dung dẻ, đánh đáo thả diều, oẳn tù tì chơi u quạ, nhảy dây đánh thẻ, thảy ô làng, bịt mắt bắt dê…
Ông đi qua bà đi lại rồi cũng năm… mười… mười lăm năm trôi qua… Ba cũng xếp bút nghiên theo việc binh đao, về cái xóm Bàu rước dâu là Mẹ, rồi hai người giã biệt xóm làng bỏ xứ ra đi.
Ba Mẹ vượt đèo Bình Đê qua Phá Tam Giang dừng chân bên cây cầu Thạch Hãn, ngày ngày quỳ lạy Chúa trên cao trong vương cung thánh đường La Vang nguyện cầu cho đất nước thanh bình mẹ tròn con vuông.
Chúa không nghe lời Ba Mẹ nguyện cầu. Chúa có xót thương chăng dòng người phía dưới đang lũ lượt bồng bế hớt hải xuôi Nam. Trong dòng người có cô công chúa Mẹ đầu đội mũ sắt mặc áo giáp chống đạn, còn chàng hoàng tử Ba để đầu trần đưa tấm lưng không che chở. Thiên đường địa ngục hai bên, ai khôn thì dại ai dại thì khôn, đi đường nhớ Chúa nhớ Cha, đọc kinh cầu nguyện, xin cho chúng con đến được nơi an toàn…
Chuyện cổ tích chàng hoàng tử tên Ba phải lòng cô công chúa tục danh là Mẹ mẹ kể cho em nghe bao giờ tới đây cũng chấm dứt đột ngột, rồi mẹ ôm em mẹ khóc. Mẹ bảo chuyện cổ tích bao giờ cũng có hậu, kẻ ác bị Trời phạt, người hiền được Trời thương, chia ly sẽ tái hợp, thiên đường dưới thế cho người thiện tâm. Mẹ bảo chuyện cổ tích mẹ kể có cái hậu không hay, người lành bị hại, kẻ ác làm vua, hết chia ly tới chia lìa, thiên đường dưới thế không có chỗ cho người thiện tâm, nên mẹ phải dừng ở cái nơi đáng phải dừng, để chuyện cổ tích của mẹ mới đúng là cổ tích.
Rồi mẹ lại khóc.
Em hỏi mẹ thế thì cái cô tiểu công chúa con của chàng hoàng tử Ba và nàng công chúa Mẹ về sau ra sao? Mẹ chỉ nói cô tiểu công chúa được đức Chúa trên cao che chở, cho ra đời bình yên vô sự, cất tiếng khóc oe oe chào đời trên tay Mẹ và bên cạnh xác Ba. Chàng hoàng tử Ba đã anh dũng hy sinh bảo vệ cho công chúa Mẹ và tiểu công chúa sinh ra bên cạnh cột cây số lỗ chỗ vết đạn không rõ số bao nhiêu trên con đường số Một.
Em hỏi mẹ, tên cô tiểu công chúa có phải là Một? Mẹ gật đầu.
Anh thấy đấy, tên em không phải là cái tên tầm thường, tên em là tên của một cô tiểu công chúa trong chuyện cổ tích đời xưa có chàng hoàng tử tên Ba phải lòng cô công chúa ngủ trong rừng có tục danh là Mẹ.
Giờ anh chắc hiểu tại sao sinh nhật của em mười sáu người vui và chín chục triệu người buồn… Giờ anh chắc hiểu tại sao em không bao giờ làm sinh nhật.
-Sao lần này em lại tổ chức?
-Em có hứa với mẹ “Khi nào con tìm lại được một nửa đã mất của đời con, con sẽ đưa về nhà ra mắt Ba Mẹ”
Lưu Thy
Tương Tri 