Nguyễn Hoàng Quý
Tôi thuộc lứa sinh viên “tú tài Mậu Thân, cử nhân Nhâm Tý”, nhưng chỉ được vế đầu, còn đỗ cử nhân thì phải đợi đến. …Giáp Dần (1974) !
Có lẽ số tôi lận đận trong học hành, thi cử! Đó là nói vui hoặc là an ủi, sự thực là đậu tú tài ban B hạng bình thứ, nhưng đậu không nổi vào Nông Lâm Súc Sài Gòn bèn phải ghi danh học MPC Đà Lạt. Học cả năm không đậu đành hát bài “quy cố hương”.
Anh chị trong gia đình vẫn muốn tôi tiếp tục ghi danh vào Đại học Khoa học nhưng phần vì khiếp tóan lý hoá, phần vì hồi ở Đà Lạt thỉnh thoảng hay theo số sinh viên sử địa đi du khảo nơi này nơi khác nên thích học địa lý, phần khác là vì mê môn sử từ những thầy dạy hồi trung học, nên chàng ta bèn “dũng cảm” ghi danh học Sử Địa Đại học Văn khoa (Huế). Niên khóa 1968-69, Đại học Văn khoa bắt đầu theo chương trình “niên chế” và tôi vào năm thứ nhất chương trình này.
Là dân Quảng, cha tôi và một anh, một chị đã từng học và làm việc ở Huế nhờ đó tôi cũng đã có vài lần đến Huế lúc còn nhỏ nên vẫn có cảm tưởng thân thiết, hơn nữa khi ra đó lại ở tại Cư xá sinh viên Huỳnh Thúc Kháng của hội Ái hữu đồng châu Quảng Nam, toà soạn cũ của báo Tiếng Dân.
Nhờ những thuận lợi đầu tiên đó, cùng với việc ở cư xá chỉ biết lo học, tôi học hỏi được nhiều thứ, từ cách sống tập thể đến cách tìm tòi tra cứu, cách trình bày một bài làm ở những người anh em học năm cuối Việt Hán, Luật nên ngay năm đầu tiên, kết quả học tập tương đối khả quan.
Hè năm ấy, học quân sự học đường ở Phú Bài một tháng, vì đã có 5 tuần học ở Trung tâm huấn luyện Lam Sơn Ninh Hoà do đại học Đà lạt gửi xuống, tôi học với những sinh viên năm 2 của tất cả các phân khoa.
Với lý do tìm cách hoãn dịch sau khi ra trường, thay vì tiếp tục học năm 2, tôi nộp đơn thi vào Đại học sư phạm Huế. Ngày vào vấn đáp, một số người có trường hợp như tôi từ quân trường, mặc đồ lính, tóc húi cua về thi. Bây giờ, hơn bốn mươi năm đã qua, nhớ lại vẫn thấy buồn cười… Vậy là, nếu chỉ cần thêm một năm như thế nữa, tôi đã đậu bằng “cử nhân năm thứ nhất” (?)
Năm đầu tiên ở Đại học sư phạm, lớp tôi có Hoàng Văn Tôn, dân Đà Nẵng ra học. Không lâu sau, hắn trở thành “dân chơi” ở lớp, ở khoa, ở cả ngoài đường vì đã có thành tích ăn chơi từ trung học. Tôi với Tôn nhanh chóng thân nhau, dù tôi chỉ thuộc hạng “ăn chơi nửa mùa” thỉnh thoảng cũng đi giang hồ vặt theo kiểu “nghe tiếng cơm sôi bỗng nhớ nhà”!
Tôn trọ học ở nhà ngoại, đầu đường Huỳnh Thúc Kháng, gần cư xá tôi ở. Qua Tôn, tôi quen biết gia đình Đặng Ngọc, phòng vẽ Ngọc Duy, Thanh Nhã (Văn), Thanh Hải (Anh văn) cùng năm Lệ Hà (Văn ) khoá sau để rồi vòng giao tiếp mở rộng dần đến một số sinh viên âm nhạc, mỹ thuật, tạo tác… Nhóm chúng tôi chọn nhà Nhã làm “tụ điểm sinh hoạt”, uống café, nghe nhạc, trà đàm, nơi chờ đợi nhau để cùng đi ciné, coi triển lãm mỹ thuật, nghe các buổi hoà nhạc, diễn thuyết, các bài giảng môn “con người và môi trường sống”… thậm chí cùng nhau đi ngắm người trong các buổi xuống đường, tuyệt thực, tranh đấu.
Chúng tôi vẫn luôn luôn tâm nguyện và nhắc nhau phải học để cuối năm có kết quả cao nhất! Lên năm ba, lại sinh hoạt với phong trào du ca Huế, đi hát “uỷ lạo chiến sĩ tiền đồn” nhân ngày Giáng Sinh ở các căn cứ Bastogne, Checkmate, Birmingham… Đó là chưa kể những lần đi cứu trợ bão lụt, dọn nhà cháy cùng với sinh viên liên cư xá. Nhớ những ngày di tản về Đà Nẵng sau mùa hè đỏ lửa 1972, ưu tư về thời cuộc thì ít mà nỗi lo không biết ngày nào được ra lại Huế thì nhiều. Nên khi có ai đó, trong những ngày chiến sự ác liệt, ra được Huế rồi trở vào, mang theo một biđông nước, chúng tôi đi uống café chung và mỗi người uống một ngụm nước sông Hương mà cứ ngỡ như dân Hồi giáo uống nước thánh đem về từ thánh địa La Mecque!
Dông dài như thế để các bạn hiểu rằng thằng “yêu đạo” này học thì xoàng mà sao “mâm nào cũng có” ? Cũng dễ hiểu thôi mà! Ở quân trường Đống Đa Phú Bài dứt khoát tôi ở đại đội đàn anh cùng với sinh viên khoá Nguyễn Đình Chiểu, ở Văn khoa, tôi cùng học với những sinh viên từ sư phạm khoá Lương Văn Can gửi qua và chính thức là SV khoá Huỳnh Thúc Kháng. Sau này, vợ tôi lại là một đàn chị, ra trường từ khoá Nguyễn Đình Chiểu, nên khi ai hỏi vợ làm gì. ở đâu mà cần phải trả lời chi tiết tôi đem cái chiêu bài đã nói ở trên “Tú tài Mậu thân…” ra dùng để lấp cái đàn em thua thiệt về tuổi nghề của mình!
Xa Huế đã nhiều năm nhưng tôi vẫn giữ thói quen mỗi năm phải về thăm một lần trong dịp hè. Thời bao cấp thăm gia đình vợ, những năm sau này thăm các em vợ còn ở lại Huế, nhưng tận cùng thâm tâm vẫn là thăm cái nôi kỷ niệm ngày đi học, nơi mình đã từng sống, có quá nhiều kỷ niệm khó quên. Và thế nào trong những lần về đó, phải đảo một vòng văn khoa, sư phạm cũ, vào Mai Thúc Loan nội thành để nhớ ngày xưa đi đếm từng cây phượng nở hoa. Thú vị nhất, khi có những buổi chiều cùng với thằng con trai nhỏ đi bộ suốt từ Phan Bội Châu lên Trần Hưng Đạo để tìm lại cái không khí “bát phố” đã trở thành thói quen cuối tuần suốt những năm đi học. Mua một vài cuốn sách, ngắm người đẹp trên phố hoặc tìm lại tâm trạng “Bên cầu đứng ngắm em qua phố.Bận áo vàng xưa bỗng giật mình” (thơ Nguyễn Phước ?). Nhưng sau này vật đổi sao dời nhiều quá nên chỉ còn đọng lại tâm trạng buồn và nỗi nhớ về “những người muôn năm cũ”!!
Ra trường, đi dạy, mãi mê lao vào dòng chảy của suối đời gian nan, thử thách, bất an và đầy nghiệt ngã tôi vẫn đầy nỗi nhớ Huế. Nhưng lạ thay, hình ảnh thầy cô nhiều lúc lờ mờ trong ký ức, nhưng kỷ niệm vui chơi với bạn bè thì vẫn hiện lên mồn một. Nhớ những ngày đi học trời lất phất mưa, thả bộ qua cầu với Thanh Nhã, mỗi đứa nói tên một bản nhạc mà tựa đề có chữ xuân, rồi cứ thế, hạ, thu, đông… cho đến khi vào lớp; nhớ những đêm cùng vài anh em cư xá qua tổng hội uống Café chị Giang khi về đã trễ, mỗi thằng xách dép cầm tay qua cầu để nghe mát lạnh dưới bàn chân; nhớ lần ủng hộ Thông, Tiếp, Hải, Ngọc… tranh cử ban đại diện sinh viên sư phạm; nhớ ngày cả nhóm chạy gạo cứu trợ đồng bào Quảng Trị vào ở bên trường tiểu học Lý Thường Kiệt mùa hè đỏ lửa 1972; nhớ những ngày tham dự trại Nối vòng tay lớn của sinh viên quốc nội cùng với một số sinh viên Việt kiều từ nhiều nước về sau hè 1972 rồi lan man nhớ đêm kết thúc đại hội Liên đoàn sinh viên công giáo, để có dịp được nghe Vũ Thành An hát Anh đến thăm em đêm ba mươi và một ca khúc bản mới Một lần nào cho tôi gặp lại em tặng các chị cư xá Mai Trinh (?). Ơi nỗi nhớ miên man, nỗi nhớ thật khôn cùng nhưng cũng là nỗi nhớ….tuyệt vời!
Trong cuốn nhật ký “viết những khi thích” có từ đầu những năm 1980 phần nhớ về Huế tôi đã viết : “Cứ vào những ngày gần giữa tháng chạp, khi bên ngoài lành lạnh và màu nắng trở vàng, lòng tôi bỗng rộn lên những xôn xao khó tả. Nhớ phố, nhớ hành lang văn khoa, văn phòng ban đại diện sinh viên sư phạm ngập tràn tiếng hát “Ngày xuân nâng chén…” trong những buổi tập văn nghệ cho “Đêm Văn Khoa”, “Đêm Sư Phạm ” trước khi trường nghỉ Tết. Đã bao năm qua rồi mà tiếng hát ngày ấy vẫn cứ quyện mãi lòng tôi mặc cho sóng đời vùi dập, mặc cho trái tim thành chai sạn trước những thăng trầm của thực tế cuộc sống!”
Tháng 10.1974, ra trường về dạy học ở Cam Ranh, tôi, Kim Ngân và Kim Quỳ sống với nhau vô cùng thân thiết. Tôi và Kim Ngân cưới nhau không lâu thì Kim Quỳ đi nước ngoài. Nhiều lúc vợ chồng vẫn cùng nhau nhắc nhớ về Huế, tôi vẫn nhủ lòng: rất may mà mình có một người vợ Huế để có những lúc cùng buồn cùng vui với Huế và cùng… nhớ Huế. Rồi lại có một thời gian hơn 10 năm, tôi chuyển sang làm việc khác ở Cam Ranh, xa nhà gần 50 km. Nhưng khi các cháu đi học rồi đi làm và ở hẳn Sài Gòn, Kim Ngân ở nhà một mình, tôi lại phải quay về và nghĩ rằng mình đã được đào tạo từ Đại học sư phạm Huế nên lại đem kiến thức học được ở trường để tiếp tục dạy một số tiết thỉnh giảng ở trường bán công như là một cách giữ mối dây thâm tình với Huế và mặt khác khỏi phụ lòng mong ước của gia đình.
Diên Khánh 17/9/2009
Nguyễn Hoàng Quý
Tương Tri 
Bài viết đã hơn bảy năm mà vẫn còn nóng hổi dòng cảm xúc một thời đã yêu Huế, một thời SV tao loạn. Đọc các comment lại thêm xôn xao kỷ niệm ùa về. Những bạn bè được nhắc đến, những sinh hoạt thời SV có thể nào quên…Những ai đã mất ( Tiếp Tôn LTH…) Những ai phiêu bạt chân trời góc bể, những ai còn tại thế…chao ơi, nhớ vô cùng anh Quý ơi.
Dạy Tây Nguyên 14 năm tui có gặp ĐNTHải, NĐPhú, Diêu SĐ, Đại Diệu, Đổng(đã mất)… Gặp nhau lần nào cũng vội nhắc thời SV và Huế thân yêu..
Cám ơn bài viết của anh..
ThíchThích
Anh Quý ơi ! Con đất Quãng sao mà lại nhớ Huế đến thế ! Anh cũng có tâm trạng như Quy .mặc dù người Huế ,nhưng vào Dlat dạy học ,có một vài kỷ niệm nho nhỏ ,bây giờ về Huế nhiều khi cũng nhớ Dlat .Nhiều nỗi nhớ nhưng vui chứ ko buồn.Quy cũng học Dhsp Huế khoa SĐ giống anh Quý.xuất thân từ ban C nhưng ko viết hay như anh .Quy ra trường năm 76 ,hồi đó mê Dlat quá nên xin thẳng vào Dalat luôn .đọc bài của Anh mà hình ảnh Huế ngày xưa còn là Sv hiện ra rõ ràng trong đầu nhắc lại rất nhiều kỷ niệm hồi còn đi học .Cám ơn anh đã chia xẻ và choQuy đọc bài rất hay .
ThíchThích
Dạ thưa xứ Huế bây giờ,
vẫn còn núi Ngự bên bờ sông Hương
(Bùi Giáng)
Cho tôi đươc nhận nơi anh một ..xí quen biết vì tôi là dân Huế. Và thú vị hơn nữa là anh đã có đến TTHL Lam Sơn, cũng là nơi Ba tôi làm việc từ 1969 đến ngày loạn ly của 1975.
Xa Huế từ ngày còn bé nhưng tôi vẫn còn ..rất Huế đó anh.Có lẽ bởi vì với tôi Huế muôn đời cũng vẫn là Huế.
ThíchThích
“Con sông dùng dằng, con sông không chảy/ Sông chảy vào lòng nên Huế rất sâu!” (“Tạm biệt”- Thu Bồn).
Cám ơn ” sự làm quen” này của bạn NNL, Bạn có nghe bài Lam Sơn hành khúc bắt đầu bằng câu ” Lam Sơn Lam Sơn bao trai hùng cùng về đây, chúng ta cùng vui bước quân hành, bao gian lao trên quân trường mưa nắng…” mà khóa sinh vẫn hát mỗi sáng, mỗi chiều khi ra vào cổng? (hay là chỉ ở trong khu gia bình sĩ quan nên không nghe được?).
NHQ nhớ có lần học chiến thuật đêm ngoài rừng, lần đầu tiên được nghe “Tình khúc thứ nhất” của Vũ Thành An do một anh SV năm IV CTKD hát khi đại đội sinh hoạt quanh đống lửa. Anh hát hay và xúc động, chừng như tiếng hát đó theo NHQ đến bây giờ mỗi khi nghe bản nhạc này.
ThíchThích
Tôi ở gần Huế và đến Huế cách đây hai tháng. Những con đường Bằng lăng tím, hoa phượng đỏ bây giờ tàn lụi đi nhiều. Huế bây giờ không còn tơ mộng như xưa nhưng Huế vẫn rất Huế. Bạn tôi viết : ” Đến với Huế sao lòng tôi ái ngại..” Không hiểu bạn ấy ray rứt vì điều gì.
ThíchThích
Đồng ý với bạn về nhận định: “Huế bây giờ không còn thơ mộng như xưa nhưng Huế vẫn rất Huế”. Cũng là cảm nhận, không thể trả lời tại sao lại thế!
ThíchThích
Tới Huế chỉ một lần và chỉ ở đó có một ngày (lần vế thăm quê cách nay 6 năm) và cũng như chưa biết nhiều về Huế, nhưng đọc bài viết “Nhớ Huế” của anh Nguyễn Hoàng Quý lại nhớ Huế thật nhiều!
Quả thật, Huế có gì đó đã thu hút lòng người?
ThíchThích
Anh ĐTK đọc những bài viết về Huế hoặc của những- người- có- liên-hệ- xa- gần- với- Huế- viết- về- Huế trên Tương Tri thì chắc chắn có câu trả lời cho câu hỏi này! Cám ơn anh đã chia sẻ.
ThíchThích
Rất Huế là gì hỉ… nón bài thơ?
Giữa trưa đang nắng đứng đợi chờ.
Em đi áo trắng trinh nguyên quá
Với bóng con đò trên bến mơ…
ThíchThích
Có bốn câu sao mà hay quá, Huế quá anh Trí ơi. Chỉ cần bài thơ này là anh ĐTK phần nào hiểu về Huế rồi. NHQ thích vô cùng chữ “hí” của anh.
ThíchThích
Càng đọc thơ/bài viết về Huế, bổng dưng thấy tiếc tiếc sao đó, tiếc rằng, giá mà hồi còn trẻ mình có được một lần ra thăm Huế, chắc bị “Huế” níu chân quá, phải không anh Nguyễn Hoàng Quý?
Cám ơn 4 câu thơ của anh Nguyễn Trí giúp biết được những gì RẤT HUẾ!
ThíchThích
Nếu chỉ một lần ra thăm Huế thì chỉ mới “cảm ” được vẻ bề ngoài của Huế, cái tịch mịch của kinh thành, hoàng thành, của lăng tẩm ngày xưa, của giòng Hương giang lặng lờ, của e ấp tôn nữ…Anh Khương phải gặp cái lạnh cắt da, cái nóng nung người, cái mưa mục đất, cái giận hờn dai dẵng của người đẹp xứ này thì Huế mới…níu chân anh.
ThíchThích
Ủa, anh Quý đang ở Diên Khánh hả. Năm 1980, NV học nghề chích thiến gia súc có tới HTX Diên An thực tập hơn 2 tháng, la lết trong dân! Nhớ nhất là món chè thập cẩm (ngày đó) bán tại mấy cái quán xập xệ bên đường đối diện cây dầu đôi…
ThíchThích
HQ ở Diên Khánh từ 1986 đến 2009 thì vào SG, nhà vẫn còn ngoài đó nên vào vào, ra ra. Hồi NV đi thực tập thì Diên An là HTX “điểm” hàng đầu của Phú Khánh nhưng “la lết trong dân” là y chang. Diên An bây giờ nhà cửa, đường sá sạch sẻ, khang trang nhiều. Và, quán chè thập cẩm vẫn còn nhưng ế rề. Khách bây giờ vào hàng chục quán cafe sang trọng rãi suốt hai bên đường từ Cây dầu đôi tới cầu Ông Bộ! Vật đổi sao dời nhiều lắm Nguyên Vi ơi!
ThíchThích
Nhớ Huế của người ta ghê anh Quý ơi !
ThíchThích
Đúng là “Huế của người ta” nhưng đã trở thành “một phần máu thịt” của mình rồi Tuấn Anh ơi. Hihi.
ThíchThích
Để trả thù, mỗi lần có bài Thu Dung là mình ngấu nghiến đi, rồi ngấu nghiến lại nhen các anh chị.
ThíchThích
Lệ Thanh ơi, anh gửi bài này một phần cũng vì rất xúc động trước bài viết về Huế của Thanh Doan, tại sao người ta nhớ Huế mà mình lại không “được” nhớ hè? Hình này đúng là ĐHVK và ĐHKH ngày xưa, bây giờ là khách sạn Sài Gòn-Morin, (chữ Morin là tên từ thời Pháp). Trên lầu nhìn ra carrefour là phòng Sinh viên vụ VK cũ, còn phía Duy Tân là hướng đi về nhà cậu Hoàng. LH nổi tiếng vì các shop thời trang ngày ấy không có hàng khách cần phải không? Hihi!
ThíchThích
Nói nhỏ với anh Nguyễn hoàng Quí và Lệ Thanh nghe nè: Tôn Nữ Thu Dung bi giờ là người Nha Trang – nói giọng Bình Định rồi! Còn chăng chỉ còn hai chữ TÔN NỮ mà thôi! Tậu.
ThíchThích
– Nói tiếng Bình Định với ông
_ Nói tiếng Huế với Lệ Thanh ,Anh Quý ,gia đình và các bạn người Huế
_ Nói tiếng NhaTrang với học trò và các bạn không phải người Huế .
_ Nói tiếng Mỹ với bọn học trò con nít ở đây
Có gì đáng tội đâu. Chỉ hơi phân thân chút đỉnh khi phải định hình …vì vậy không thích nói mà chỉ thích viết . Thông cảm…
ThíchThích
Anh có chị để cùng ôn chuyện Huế xưa là niềm an ủi lớn. Đọc bài của lại tha thiết nhớ Huế. Anh làm sống lại kỉ niệm về những hoạt động sôi nổi và dễ thương của sinh viên thời ấy: Đêm Sư phạm Đêm Văn khoa, tranh cử ban đại diện sinh viên, café tổng hội (mỗi mặt bàn đều có khắc bàn cờ tướng)…và còn nhiều nhiều nữa. Chắc phải ” Nhớ Huế” tập 2, tập 3… đó anh Quý.
ThíchThích
Kỉ niệm về Huế lại ngút ngàn thương nhớ lao xao anh Quý ơi (đáng ra phải gọi anh là “cậu” lận đó). Một trời Huế trong bài của anh, và thấp thoáng cả những bóng hình xưa. Em biết nhiều về chị Lệ Hà vì chị thường đi ngang nhà em, và nhất là chị rất nổi tiếng…về …đố anh Quý biết?
Bức hình trên có phải là Văn khoa và Đại học Khoa học không anh? Em và bạn thân của em, Bác Nhã, tự viện cớ sinh viên đông chật giảng đường nên chui ra balcon phía bên đường Duy Tân nói chuyện và ngắm nắng trong hàng cây, nhìn người đi qua đi về bên kia cầu.
ThíchThích
Huế với mình vừa xa vừa gần …xa từ ký ức mà gần trong tâm tưởng …Để bất cứ một bài viết nào về Huế là mình phải ngấu nghiến đến chữ cuối cùng , Mình là người ăn chữ cũng tựa như nhà văn Nhật Chiêu viết về người ăn gió
ThíchThích
Một tâm tình chắc sẽ có rất, rất nhiều người chia sẻ đó Thu Dung à!
ThíchThích
Trên lầu ĐHKH nhìn về phía sông Hương cũng có một cây cao, đến mùa trổ hoa tím nhạt rất đẹp, không biết bây giờ có còn!
ThíchThích