Hôm qua, mười tám tháng Giêng năm hai ngàn mười sáu, học trò nghỉ lễ Martin Luther King Jr. – một nhà Truyền Giáo, một nhà Tư Tưởng, một nhà Chỉ Đạo vì một xã hội thanh bình. Ông chết rồi nên Chính Phủ mới làm Lễ Tưởng Nhớ. Đối với tôi, với Thơ, ông chưa chết và không bao giờ ông chết. Ông đã thành Thơ, mà Thơ thì không bao giờ chết. Tôi đang nghĩ về ông và tôi làm bài thơ về ông. Ông để cho đời hai mươi câu nói rất có ý nghĩa, là hai mươi bài học ngắn, gọn, dễ thuộc lòng.

Xin mọi người để mắt tới:

20 Câu Nói Không Thể Quên Của Martin Luther King Jr.

1.Tự do không bao giờ được ban phát từ những kẻ cai trị, nó phải được đòi hỏi bởi những người bị cai trị.

2. Bạn không thể điều khiển hướng gió, chỉ có thể điều khiển cánh buồm. Bạn không cần phải thấy hết các bậc thang mà chỉ cần đi bước đầu tiên với một niềm tin.

3. Bóng tối không thể xua đi bóng tối, chỉ có ánh sáng mới làm được điều đó. Hận thù không thể xua đi hận thù, chỉ có tình yêu mới có thể làm được điều đó.

4. Sự khác biệt giữa một người mơ mộng và một người có tầm nhìn là người mơ tưởng luôn nhắm mắt còn người có tầm nhìn thì luôn mở mắt.

5. Thử thách lớn nhất của một người không phải khi anh ta đang ở trong sự thoải mái và tiện nghi, mà là khi anh ta đang ở trong sự thách thức và tranh cãi.

6. Không ai biết tại sao họ lại sống cho đến khi họ biết được họ sẽ chết vì điều gì.

7. Tôi đã chọn tình yêu. Hận thù là một gánh nặng quá lớn.

8. Niềm tin là bước chân đầu tiên, cho dù bạn không thể nhìn thấy hết cả cầu thang.

9. Một quốc gia hay nền văn minh tiếp tục sinh ra những người đàn ông nhu nhược đang tự sinh ra cho mình một cái chết tinh thần trong tương lai.

10. Trong giây phút cuối cùng, chúng ta sẽ không nhớ lời nói của địch thủ, mà là sự im lặng của bạn bè.

11. Chúng ta phải biết sống chung với nhau như anh em hoặc tiêu tan cùng nhau như những kẻ ngốc.

12. Chúng ta phải nhớ rằng trí thông minh thôi thì chưa đủ. Trí thông minh cộng với đức tính – đó mới là mục đích của nền giáo dục thật sự. Sự giáo dục hoàn chỉnh không chỉ cho con người sức mạnh của sự tập trung, mà phải có những mục đích chính đáng để tập trung nữa.

13. Đừng quên rằng những gì Hitler đã làm ở nước Đức đều hợp pháp.

14. Tha thứ không phải là một hành động thỉnh thoảng. Đó là một thái độ vĩnh viễn.

15. Sự thay đổi không đến một cách tự nhiên, mà nó đến từ sự phấn đấu không ngừng.

16. Tình yêu là thể lực duy nhất có thể biến một địch thủ thành một người bạn.

17. Sẽ có một ngày nào đó một cá nhân phải đứng về một phía, không nhất thiết là an toàn, cũng không phải là chính trị, hoặc phổ biến, mà anh ta phải đứng về phía đó vì lương tâm anh ta cho rằng đó là điều đúng.

18. Thời điểm luôn đúng để làm một việc đúng.

19. Câu hỏi liên tục và khẩn cấp nhất trong cuộc đời là: “Bạn đang làm gì cho người khác?”.

20. Một người luôn có một trách nhiệm đạo đức để phản đối những luật bất công.

Hai mươi câu nói của Martin Luther King Jr. đều dễ hiểu, ông khuyên chúng ta nên làm gì, phải làm gì – tôi nghĩ thêm: Ông khuyên tôi làm thơ. Thơ là nơi chất chứa Tình Yêu. Tôi biết tôi sẽ ân hận vì tôi làm thơ không đạt, tôi có những thắc mắc của một đứa trẻ con, tôi muốn được giãi bày tường tận. Tôi không muốn chấp nhận ngay điều gì mà mọi người cho là Chân Lý. Chẳng hạn câu thứ 13, Martin Luther King Jr. nói: “Đừng quên rằng những gì Hitler đã làm ở nước Đức đều hợp pháp”; hợp pháp là Đúng? Hitler làm đúng? Hay Hợp Pháp là Làm-Đúng-Theo-Luật-Pháp-Của-Mình-Trong-Thời-Mình-Cầm-Quyền? Hitler là một thực tế, là một thực thể và một thời của Hitler đã qua… qua luôn những hận thù? Tôi thấy nước Đức đã thống nhất, nước Đức phát triển mạnh và nước Đức đang mở rộng vòng tay đón hơn một triệu người Syria tị nạn chiến tranh. Nếu còn Hitler thì chuyện này không xảy ra hay nếu xảy ra thì… ai cũng đúng? Ăn theo thuở, ở theo thời! Martin Luther King Jr. nói ở một góc cạnh không có ánh sáng của mặt trời nhưng ông có ánh sáng riêng của ông? Chúng ta có nên ngừng lại “hơi lâu” để chờ sự giải thích không? Tôi tin rằng không, vì ai thắc mắc gì cũng tự giải tỏa!

Martin Luther King Jr. là một nhà Tranh Đấu cho Quyền Con Người, ông không còn tại thế nhưng Tình Yêu thì tồn tại mãi mãi. Tôi thích câu số 7: “Tôi đã chọn Tình Yêu. Hận Thù là một gánh nặng quá lớn”. Tôi mơ màng ngày nào đó Quê Hương tôi chỉ có Tình Yêu thôi để mọi người được sinh ra và lớn lên làm người. Tôi tự hỏi Tố Hữu và Martin Luther King Jr. sao giống nhau vậy, Tố Hữu nói: “Còn gì đẹp trên đời hơn thế, người yêu người sống để yêu nhau!”. Thời Tố Hữu đã qua. Thời Martin Luther King Jr. cũng đã qua. May cho chúng ta, hôm qua nước Mỹ làm lễ vía Martin Luther King Jr. không ai nhắc đến Tố Hữu. Trải qua bao cuộc biển dâu, tôi nghe ai cũng than: “Chúng ta bị lừa dối, bị lường gạt.” Tôi yêu thơ quá! Thơ chuyên chở Tình Yêu. Thơ cũng là sự lừa dối, nhưng… mềm! Tôi chịu câu nói của Alexei Tolstoi: “Cuối cùng rồi cái gì cũng tàn rụi, thành quách, đền đài, cung điện… kể cả những chế độ hà khắc; còn lại duy nhất là Sự Dịu Dàng, là Tình Em!”. Tình em là Tình Yêu nhé! Chữ Em viết hoa hồi nãy của A. Tolstoi, chữ Yêu viết hoa bây giờ tôi xin dâng lên Em!

Nhiều khi muốn làm một bài thơ, người ta tìm hứng… không có! Thấy một chiếc lá rơi, thi sĩ bèn viết: “Ngô đồng nhất diệp lạc, thiên hạ cộng tri Thu!”. Tôi cũng bí đề tài, may mà đọc được hai mươi câu để đời của Martin Luther King Jr., tôi có được một bài thơ cho người yêu. Cảm ơn câu nói số 7 của Martin Luther King Jr.!

Trần Vấn Lệ