Đã nhiều lần, còn đang thức hoặc chợt thức ngay trong giờ ấy, hắn đã cằn nhằn hỏi cô:
-Cô sao vậy? Như thể là cô đang lắng nghe một cái gì đó?
Cô không trả lời, vẫn đắm chìm trong một nỗi hoài niệm riêng tư xa thẳm của mình. Hắn lẩm nhẩm chửi thề rồi lại ngủ tiếp hoặc là hành hạ cô bằng mọi cách mà hắn có thể nghĩ ra. Cô cắn răng chịu đựng, không hề tỏ một thái độ đồng tình. Cả khi hắn dịu dàng hơn trong lúc ân ái với cô. Còn khi hắn lăn ra ngủ vì đã thỏa mãn, nhiều lần cô đã liếc nhìn mặt hắn mà kinh tởm. Thường là sau đó cái ý nghĩ ấy cứ luẩn quẩn trong đầu làm cô mất ngủ: “Trốn đi! Nhưng mà trốn để đi đâu? Trở về nhà? Không! Cha mẹ không tha thứ. Chòm xóm, láng giềng sẽ nói gì? Và hắn cũng dọa rằng… Vậy thì đi đâu? Không chừng lại rơi vào những ngôi nhà như vậy trong những con hẻm như vậy… Cô rùng mình không dám nghĩ tiếp. Cả xóm lao động hình như đã ngủ. Âm thanh ấy cũng chìm vào đêm rất lâu. Thỉnh thoảng có tiếng xe máy vang lên ngoài đại lộ. Cô xoay mình, úp mặt xuống gối và cảm thấy mình đang khóc…

Cô sinh ra ở một vùng quê rất xa cái thành phố ồn ả này. Mười bảy tuổi đã được khen là một cô gái đẹp người, đẹp nết. Mười bảy tuổi nhưng đã có nhiều gia đình có con trai ngấp nghé. Thế nhưng chỉ một lần yếu lòng vì cái vẻ hào nhoáng bên ngoài, chỉ một lần để tai nghe những lời đường mật, cô đã nhắm mắt theo hắn (không phải gã đàn ông bây giờ), bỏ tất cả cha mẹ, anh em, bà con, xứ sở… để cuối cùng thấy mình ở trong một… khách sạn. Khi cô ấy đã mơ hồ nghĩ đến một chuyện không lành sẽ xảy ra nhưng hoàn toàn không ngờ nó lại đến nghiệt ngãquá như vậy. Sau một tuần chung sống như một cặp vợ chồng đi hưởng tuần trăngmật, con người đẹp trai, hào nhoáng kia biết mất. Một mình trong khách sạn, không một đồng bạc và không một mảy may biết về thành phố này, cô gần như tuyệt vọng khi đã hai ngày trôi qua mà hắn vẫn biệt tăm. Nhưng rồi có một người đàn bà tìm đến. Bà ta tự xưng là chị bà con của hắn, và ngọt ngào mời cô về nhà mình. Cô đã mất gần như hết cả niềm tin, nhưng không còn cách nào khác hơn nên cô đành nhắm mắt buông xuôi. Và sau đó không lâu là những gì kinh khủng nhất mà một người con gái phải trải qua. Những người đàn ông đủ mọi lứa tuổi nhưng đều có cái chung là lắm tiền và thô lỗ nối nhau dày vò cô đến chán chê. Cho đến một đêm cô gặp gã bây giờ. Sau khi đã thỏa mãn, hắn nhìn cô rất lâu rồi bảo: – Cô đợi đấy! Nhớ đừng tiếp thêm thằng chó dái nào nữa!

Cô không nói gì với hắn nhưng hơi ngạc nhiên khi thấy cả ngày hôm sau mình khỏi phải tiếp ai. Ngày hôm sau nữa cũng vậy, rồi hắn đến. Mụ chủ nhăn nhó:
– Lỗ cho emquá. Chưa lấy lại được bao nhiêu. Em mất đứt năm chỉ.
Hắn trừng mặt nhìn mụ, mụ hốt hoảng giả lả:
– Đó là em nói vậy thôi. Chớ nếu anh đã muốn thì điều gì mà không được. Chỉ xin khi nào anh không cần nữa thì cho lại em út!
Hắn đưa cô về đây. Một căn nhà nhỏ như một cái hang chuột nằm sâu trong hẻm của xóm lao động. Công bằng mà nói thì so với cái ổ nhện kia, ở đây cô được khỏe thân hơn gấp trăm lần. Công việc chính của cô là chiều chuộng hắn, nhất là khi hắn say. Mà hắn thì ngày nào cũng say. Cô như một cỗ máy hoàn toàn phục vụ trong những lúc hắn đi về bất chợt. Muốn cô lên giường thì lên giường, muốn gội đầu bằng nước ấm cho tỉnh rượu thì gội đầu. Hắn lầm lì ít nói, cô cũng ít nói và đôi khi hắn chỉ cần ra hiệu hoặc bằng hành động. Đêm, khi hắn đã ngủ, người toát ra toàn men rượu, cô âm thầm nhớ nhà, nhớ cha mẹ, nhớ bạn bè vàtrong cô manh nha ý nghĩ bỏ trốn. Nhưng một nỗi lo sợ tràn ngập trong hồn cô.Chỉ cần thấy cử chỉ của mụ chủ chứa, của những tay đàn em đối với hắn, cô biết hắn có một uy quyền rất lớn. Hắn tuy không nói ra nhưng một vài lần đã ngầm cho cô hiểu rằng nếu cô có ý định phản bội hắn thì cô sẽ không thoát được sự trả thù kinh khủng nhất. Với bản chất yếu đuối của mình, cô đã không dám thực hiện ý định đó và vẫn sống với hắn như một con chó mà hắn đem về nuôi. Nhưng rồi một đêm khi dòng nước mắt đã cạn, nằm rũ trên giường mông lung với muôn ngàn ý nghĩ, cô bỗng nghe từ phía nhà đối diện những âm thanh kỳ diệu. Lúc đầu nó mơ hồ, thoảng qua như một làn gió nhẹ, rồi rõ dần lên réo rắt. Tiếng đàn! Cô hơi nhỏm người dậy để nghe cho rõ vì không hiểu tại sao nó lại cuốn hút cô đến như vậy. Những tiếng trầm kéo dài, chậm rãi như dòng sông trôi qua đồng bằng. Âm thanh ấy cao lên thành ra nỗi nhớ, tỉ tê như một lời tâm sự… Cô vùi đầu xuống gối rồi thổn thức gọi:
– Mẹ ơi! Mẹ có tha thứ cho con?

Ôi tiếng đàn đêm, không phải tiếng đàn kìm của cha cô gẩy những lúc cùng vui với bác Tư, chú Tám. Không phải cây phím lõm của những chàng trai hát cùng điệu vọng cổ giao duyên ngày ấy. Cô chưa từng có lần nào nghe một thứ đàn nào như vậy. Nhưng nó len lỏi vào lòng cô, gợi nhớ những tháng ngày xưa hơn cả những kỷ niệm mà cô ấp ủ. Và từng đêm cô lắng nghe, chờ đợi, hy vọng, vật vã…

Ban ngày cô chú ý quan sát căn nhà bên ấy. Nó nằm khuất sau một hàng rào hoa giấy và có lẽ là căn nhà rộng rãi nhất ở đây. Cô muốn hỏi thăm một điều gì đó nhưng không biết hỏi ai. Những người láng giềng nhìn cô nghi ngại. Thỉnh thoảng cô nhìn thấy có những cô gái trẻ dắt xe đạp ra, và qua cánh cổng gỗ. Và buổi sáng, nếu thức sớm cô thường thấy một người con trai ăn mặc lịch sự, đẩy một chiếc xe honda đã cũ màu đỏ, ra khỏi cổng mới đạp máy chạy đi. Anh ấy là người đã chơi đàn mỗi đêm! Cô đoán một cách chắc chắn như vậy dù không biết tại sao. Một buổi trưa, không có hắn ở nhà, cô gọi một bà bán hàng rong vào, ăn một chén chè đậu đỏ rồi tìm cách hỏi:
– Bác ơi, nhà bên ấy làm gì mà cháu thấy đóng cổng hoài vậy? Bà cụ nhìn cô, nghi ngại trước khi trả lời:
– Làm hoa giấy! Mà cháu hỏi làm chi vậy?
Bà nhận tiền cô trả rồi vội vàng quảy gánh đi. Cô hiểu thái độ của bà cụ và tủi thân ứa nước mắt. Cô không tìm cách tìm hiểu thêm về căn nhà bên ấy, nhưng hàng đêm cô vẫn thức đợi nghe tiếng đàn,và hàng đêm cảm nhận từ những âm thanh huyền diệu ấy một sự thôi thúc mơ hồ.

Đêm bây giờ đã bắt đầu có những cơn gió lạnh, và một buổi sáng vừa bước ra trước mảnh sân nhỏ cô vô cùng ngạc nhiên khi phát hiện cây mai lẻ loi đứng nép vào một góc giờ càng lẻ loi hơn vì không còn một chiếc lá trên cành. Gần cuối năm rồi. Không khí phảng phất hương của Tết bằng những làn khói pháo đốt sớm của bọn trẻ. Cả tiếng đàn như cũng thiết tha hơn, và cô cảm nhận bằng trực giác của mình nhưng cũng có thể là chỉ đoán bừarằng người chơi đàn cũng mang một nỗi nhớ nào đó mà anh bày tỏ bằng âm thanhđầy gợi cảm. Người con trai ấy vẫn đi làm vào buổi sáng, vẫn đẩy chiếc xe rakhỏi cổng rồi mới đạp máy, nhưng cô thường nhìn theo anhvới tâm trạng cảm ơn xen lẫn buồn buồn.Tết đã sát bên thềm, mới chiều qua hắn đã bảo là cô cần gì thì nói hắn sắm,nhưng cô lắc đầu. Đang ngồi ăn cơm hắn liệng cái chén xuống nền nhà rồi bỏ đi.Hôm nay là hăm ba tháng chạp. Nỗi nhớ cồn cào còn hơn cả sự đau khổ mà cô từng phải chịu đựng. Chín giờ đêm hắn vẫn không về. Cô đóng cửa. Cảm thấy nhẹ nhõm như những lần hắn vắng nhà. Mười giờ. Thường là giờ cô lắng nghe và bên kia tiếng đàn cũng như hiểu cô nên nỉ non tìm đến. Nhưng chỉ có tiếng pháo của những người cúng muộn. Có tiếng gió lùa ngoài hàng ba xào xạc. Chỉ còn tiếng xe máy nổ vang ngoài đại lộ. Không còn tiếng đàn đêm. Tại sao? Anh ta bịnh? Cây đàn đã hư rồi? Hay anh ta chưa đàn như thường lệ? Đã khuya. Cô thao thức, trằn trọc. Tự dưng cô cảm thấy giận dỗi người chơi đàn. Tại sao không đàn nữa? Tại sao anh không biết rằng cô đang chờ đợi, đang lắng nghe?

Cô thức gần như suốt đêm. Sáng ra cô dậy sớm và ngồi sẵn ở cửa trước ngóng chừng. Gần bảy giờ. Cánh cổng mở ra và anh ta vẫn đẩy chiếc xe màu đỏ ra ngoài. Máy nổ. Chiếc xe chạy từ từ rồi khuất dần sau ngõ hẹp. Mọi việc vẫn bình thường. Thế thì tại sao? Cây đàn hư! Cô khẳng định vậy rồi nghĩ thêm: Thế nào anh ta cũng sửa nó trong hôm nay, bởi một người chơi đàn hằng đêm thì không thể nào bỏ hẳn được?

Thế nhưng tối hôm ấy tiếng đàn mà cô chờ đợi vẫn không vang lên nữa. Hắn đã về lúc chiều do hai tên đàn em kè tới vì say bí tỉ. Cô úp mặt xuống gối khóc vì buồn. Buồn hơn cả nỗi đau, nỗi nhớ. Hơi rượu từ người hắn nồng nặc. Hắn ngáy một cách say sưa. Cô trỗi dậy, lần mò trong tủ lôi ra chai rượu của hắn, dốc vào miệng mình và nhăn mặt nuốt một ngụm lớn. Cổ họng bỏng rát. Đầu óc quay cuồng. Cô lăn vào một góc giường và quên tất cả.

Buổi sáng, vẫn người con trai ấy ra đi trên chiếc xe quen thuộc của anh ta, nhưng cánh cổng không khép lại. Cô nhìn thấy qua hàng rào những đứa trẻ đang chơi đùa với nhau và cô hiểu bọn chúng đã được nghỉ Tết. Cả ngày cô cứ nhìn qua căn nhà ấy và chiều đến cô mừng rỡ khi thấy một bé gái ra đứng dựa vào cánh cổng nhìn ra ngoài. Cô cũng ra trước nhà mình và tươi cười vẫy nó. Cô bé hơi nghi ngại nhìn cô, nhưng cuối cùng cũng bước qua. Vẫn đứng trước cổng cô tìm cách gợi chuyện:
– Sao chị không thấy em đi học nữa?
Cô bé nhoẻn cười rất dễ thương:
– Dạ em nghỉ Tết rồi. Qua năm mới học lại.
Thấy cô bé vui vẻ nói chuyện với mình, côhỏi câu quyết định:
– Bên em có ai đánh đàn mà hay quá? Tối nào chị cũng nghe!
– Chú Hải đó. Chú chơi đàn violon!
– Nhưng đàn hư hay sao mà hai đêm nay chị không nghe… chú Hải đàn nữa?
– Chú ấy về ăn Tết rồi! Giọng cô bé buồn buồn.
– Vậy cái người buổi sáng vẫn đi làm bằng chiếc xe honda đỏ, không phải đó là chú Hải sao? Quá bất ngờ nên cô hỏi mà không kìm lại được.
– Đâu có! Đó là anh Hai của em. Còn chú Hải là thương binh. Chú bị cụt hết hai chân nhưng chú cắt hoa đẹp lắm. Nhà chú ở dưới quê. Nghe chú nói, chú làm việc để nuôi mẹ!
Nói đến đó, cô bé bỗng ngước lên nhìn cô rồi bảo nhỏ:
-Thôi em về! Rồi chạy qua phía cổng nhà mình.

Cô tư lự quay vào. Chiều đã muộn. Bỗng cô chú ý thấy trên những cành trơ trụi của cây mai nhỏ giờ đã lấm tấm những nụ vàng. Cô hiểu mình sẽ làm gì ngay bây giờ, hoặc chậm lắm là ngày mai khi trong trí cô hiện lên nụ cười nhân hậu của người mẹ ngày xưa.

NGUYỄN ĐÌNH BỔN