BÀI HOAN CA Ở A 38 (22+23)

Screen Shot 2014-02-22 at 9.44.35 AM

CHU TRẦM NGUYÊN MINH

Phần 22

________________

Sau buổi Sinh Hoạt hàng đêm, như thường lệ Hắn bước nhanh về hướng tây, bên kho lương thực. Hắn lấy hai cái tạ tay làm bằng ciment, Hắn bắt đầu tập. Thời khóa biểu Papillon đều đặn như vậy. Hắn hít sâu… thở dài theo nhịp tập.
– Anh khối trưởng.
Hắn giật mình khi nhìn cán bộ Hùng đứng một bên lúc nào không hay.
– Cán bộ…
– Khỏe … dữ hê…
Hắn đặt hai cái tạ xuống đất, đứng thẳng, chờ cán bộ Hùng ra chỉ thị.
– Có tin vui cho anh.
– Tin vui gì thế, cán bộ?
– Mai… về.
Hắn không hiểu:
– Mai… về?
Cán bộ Hùng nói nhanh:
– Thì về với vợ con …
– Tôi được thả hả cán bộ?
– Được trở về… chứ không phải được thả…
Cán bộ Hùng cười hiền:
– Nói như vậy là chưa tiến bộ.
Hắn run run:
– Thật hả… cán bộ…
Cán bộ Hùng không trả lời.
– Cả anh N nữa.
Hắn càng mừng hơn.
– Cảm ơn cán bộ.
– Tuyệt đối bí mật.
– Tôi hiểu.
– Đừng để anh em ở lại xao động.
– Tôi hiểu.
Cán bộ Hùng đưa tay, hai bàn tay siết nhẹ.
– Chúc khỏe.
Cán bộ Hùng từ giã Hắn, bước vội về hướng Trung Đoàn. Hắn ba chân bốn cẳng về phòng, dáo dác tìm anh N nhưng không thấy anh N đâu cả. Thời gian này, trại viên tự do, đa số súc miệng đánh răng… Đèn chỉ được thắp sáng đến 21 giờ thôi, từ đó trại viên phải ngủ. Hắn bước ra phía sau, anh N đang lùi khoai lang trong bếp. Hắn nói nhỏ:
– Em với anh… mai về.
– Chú nói cái gì?
– Em nói anh em mình được thả.
Anh N run giọng:
– Ai nói?
– Cán bộ Hùng… Ông ấy vừa báo với em.
– Thật không?
– Em nghĩ là thật… sáng mai…
– Còn ai nữa?
– Em không biết.
Trước khi quay về phòng, Hắn nói:
– Anh, anh nhớ bí mật.
– Anh biết rồi.
Hắn cố bình tỉnh, không hé lộ trạng thái khác lạ hơn mọi ngày. Hắn lấy trong cái balô – của Khánh tặng – một bị thuốc cảm cúm, sốt rét và ra khỏi phòng. Người sĩ quan già đang phủi chiếc chiếu, chuẩn bị ngã lưng, chợt thấy Hắn:
– Anh Khối Trưởng…
Hắn nói nhanh:
– Vừa rồi nhà tôi có gởi vô ít thuốc, tôi gởi anh…
– Anh khối trưởng giữ lấy để phòng thân…
– Còn nhiều, phần tôi có rồi.
Hắn nhét vào tay người sĩ quan già, rồi bước ra khỏi phòng. Hắn đến chỗ Hạt Mè.
– Hí hoáy cái gì đó, viết thư cho vợ hả?
Hạt Mè nhìn Hắn ngạc nhiên:
– Có gì… mà dẫn xác đến giờ này?
Hắn cướp lời:
– Có cái này cho cậu.
Hắn ném gói thuốc lên cái túi trên đầu chiếc chiếu và ngập ngừng.
– Tớ về đây.
Hắn muốn nói cái gì đó với Hạt Mè nhưng không nói được. Hắn quay đi. Đèn đã tắt, đêm tối choàng kín không gian. Hắn lầm lủi bước. Không có cuộc chia tay nào, kể cả cuộc chia tay mà mình mong đợi, là không buồn. Lòng Hắn ngậm ngùi.
Buổi sáng đến và diễn ra bình thường. Hắn hồi hộp chờ, anh N tay chân như luống cuống, anh không giữ được bình tỉnh như Hắn.
Khi mặt trời lên quá một sào, trại viên chuẩn bị đi học thì cán bộ Hùng xuất hiện và nói lớn.
– Anh Khối trưởng, tập họp khối.
Anh em bất ngờ, vì buổi sáng không bao giờ tập họp để cán bộ phổ biến.
Cán bộ Hùng:
– Khẩn trương lên.
– Anh em… khẩn trương…
Khi khối đã vào hàng chỉnh tề, cán bộ Hùng đứng bên tấm bảng, mà hàng đêm Hắn đứng trong giờ Sinh Hoạt.
– Các anh nghe đây. Hôm nay có một số trại viên phải đến một nơi học tập mới.
Cán Bộ Hùng lấy tờ giấy từ túi áo ra.
– Ai có tên thì ra khỏi hàng, thu xếp đồ cá nhân, chuyển trại.
Và đọc to:
-P.m T, N.v N… Anh em không có tên, tiếp tục công việc như thường lệ.
Hắn về phòng, anh em bu quanh từ giã…
– Anh Khối Trưởng đi mạnh giỏi.
– Anh Khối Trưởng cầm cái này phòng khi cảm cúm.
– Anh Khối Trưởng…
Hắn cuộn chiếc chiếu quanh balô, xốc lên lưng và bước ra khỏi phòng. Hắn nhìn khắp nơi, nhìn anh em, nhưng không thấy một ai. Hắn phải xa nơi này, xa anh em, xa những giọt mồ hôi đắng cay của cuộc đời. Anh H ngơ ngác, líu giọng hỏi anh N:
– Có chuyện gì… chuyện gì?
– Chuyển trại…
– Trại nào? Ở đâu?
– Không biết.
Cán Bộ Hùng ra lệnh:
– Anh T và N theo tôi, số còn lại lên lớp.
Ở sân trước Trung Đoàn đã có một số chuyển trại như Hắn. Một cán bộ ra lệnh:
– Các anh tập họp…
Tất cả tự giác vào hàng.
– Tôi đọc tên ai, người đó la “có” và ra khỏi hàng tập họp bên trái. Cán bộ đưa tay chỉ khoảng đất trống.
– Nguyen Van P, Tu Minh K, Pham M T,…
Tất cả có 58 tên trại viên “chuyển trại”. Có đứa mặt mày hớn hở, có đứa lo âu, có đứa trầm ngâm… Như vậy trong số 58 trại viên, có người biết “được thả” như Hắn, có người không biết, cứ nghĩ là chuyển trại.
– Các anh kiểm tra lại, coi có còn quên cái gì hay không.
Nhiều người trả lời:
– Không.
– Các anh xếp hàng hai, đi theo chúng tôi.
Hai cán bộ đi trước, 58 trại viên theo sau, về hướng cửa Bắc. Lúc đi ngang “Giảng Đường”, trại viên đang học nhìn ra. Có một vài cánh tay đưa lên, vẫy từ biệt. Số phận của những cuộc đời, cả của Hắn, ngày mai sẽ ra sao [?] Không có gì làm cơ sở để bảo đảm câu trả lời cả.
Khi qua khỏi chiếc cổng, ngăn cách giữa khu A.38 và bên ngoài, một cán bộ cười cười:
– Các anh sắp gặp lại vợ con, sướng nhe…
Và giải thích:
– Các anh sẽ ở trại “Bồi Dưỡng” một tuần… rồi có xe đưa về địa phương…
Hai cán bộ dẫn đường bàn giao 58 trại viên cho cán bộ trại Bồi Dưỡng và đưa tay giã từ.
– Chúc các anh về địa phương “tiến bộ”.

Trại Bồi Dưỡng hình thành trên khuôn viên một nhà máy cưa gỗ rất rộng, ngày nay chỉ còn lại dấu vết máy móc, gỗ thành phẩm và chưa thành phẩm đã bị lấy đi. Nhà máy cưa lợp tôn, trống hoắc, người ta ngăn nó ra thành từng ô hình chữ nhật làm nhà kho, phòng ngủ và bếp nấu ăn. Trong bếp treo bắp khô, lủng lẳng trên 2 cái lò đặt 2 chảo đại đang nghi ngút khói. Cán bộ trại Bồi Dưỡng ở trong những ô chữ nhật này.
Bãi chứa gỗ thô chưa cưa xẻ, một góc trở thành sân Bóng Chuyền, ở giữa cắm một cây sắt tròn cao chừng 7m làm cột cờ, trên đỉnh có lá cờ Đỏ Sao Vàng còn mới, đang bay phần phật trong gió.
Đối diện với nhà máy là một dãy nhà, áng chừng xưa kia dành cho công nhân ở, kho chứa gỗ thành phẩm trước khi xuất ra thị trường. Khu này có hai phòng đặc biệt, một ở phía tây, gần con đường Xe Trâu, rộng nhất, bên trong kê bàn ghế học sinh, phía trên có cái bục cao, y như một Lớp Học. Ở đầu còn lại của dãy nhà, có một phòng lớn được ngăn làm hai phòng nhỏ, trong mỗi phòng có cái bàn nhỏ và chiếc giường tre.
Năm mươi tám trại viên đã vào phòng Lớp Học, ngồi ngay ngắn, yên lặng. 9 Cán Bộ trại Bồi Dưỡng bước vô, một người nói lớn:
– Xin kính chào các bạn… Các bạn có khỏe không?
58 cái miệng la to:
– Khỏe.
– Vậy là tốt rồi.
Và tiếp:
– Tôi xin “long trọng” [cười] giới thiệu với các bạn [quay qua vỗ vai] đ/c Tú… đ/c Mai… đ/c Gái… [cười toe toét, Trai mà tên Gái] đ/c… và tôi đ/c Ung văn Minh, trưởng trại Bồi Dưỡng A.38. Trưởng trại đứng lại nơi cái bục cao, 8 cán bộ còn lại xuống ngồi với trại viên.
Cán bộ trưởng trại, nói, cười… pha chút giễu cợt… giống Cán Bộ Đời 68…
– Chúng tôi hân hạnh được chào các bạn, được diện kiến kẻ thù năm xưa nay trở thành bằng hữu…
Nhìn khắp lượt…
– Sự có mặt của các bạn hôm nay, ở đây, trong căn phòng này, đã nói lên một điều. Các bạn là những người trực tiếp hoặc gián tiếp tiếp sức cách mạng đến thành công hôm nay. Các bạn có nhân thân tốt, cũng có thể đã đổ máu góp phần nhuộm đỏ lá cờ Tổ Quốc. Các bạn là những người đầu tiên mà chúng tôi tiếp ở trại Bồi Dưỡng này.
Người cán bộ cười vui.
– Từ giờ phút này các bạn tự do có… giới hạn. Các bạn có thể đi bất cứ đâu, nhưng phải trở về đúng Giờ Cơm và đúng Giờ Ngủ. Chúng tôi có nhiệm vụ “nuôi thúc” bồi đắp sức khỏe cho các bạn một cách tốt nhất trước khi các bạn trở về… bồng vợ lên giường.
Có tiếng trại viên:
– Em chưa có vợ, cán bộ ơi.
– Thì bắt con bồ… thế…
– Em chưa có bồ…
Cán bộ trợn mắt:
– Chưa có bồ… chết sướng hơn.
Cả phòng cùng cười. Đây là lần đầu tiên trại viên được vui thoải mái kể từ sau ngày trình diện, được nghe một cán bộ CS nói năng “nghe được”. Đó là một chiêu mới, một cách cảm hóa hay một âm mưu…? Nhưng cho dù thế nào, anh em trại viên thấy như đã về đến nhà.
Cán bộ nói tiếp:
– Anh em nào… không chờ… nổi thì nhắn vợ hay bồ vô… Ta có đến hai phòng Hoa Chúc… tha hồ…
– Thiệt hả cán bộ?
– Thiệt 100%, ở cuối dãy nhà này, chúng tôi chuẩn bị sẵn cho các bạn…
Trại viên lao nhao…
– Đông thế này… hai phòng sao cho đủ… cán bộ?
– Thì… đánh nhanh… rút lẹ…
Đợi cơn hưng phấn hạ xuống:
– Còn bạn nào… không nhắn được… thì gắng mà đợi… ít cũng 7 ngày.
– Bảy ngày?
– Đó là thời gian tối thiểu. Cũng có thể lâu hơn…
Cán bộ hạ giọng:
– Bình tĩnh chờ, vì có đẩy trái đất đi nữa, thời gian vẫn cứ trôi qua như đã từng trôi qua… bao đời.
– Đúng.
– Thời gian vẫn vô tình trong nỗi đợi chờ.
– Đến phiên anh phó của tôi nói chuyện với các bạn.
Anh phó người cao ráo, khuôn mặt chữ điền khá đẹp trai.
– Tôi xin tự giới thiệu, trại phó trại bồi dưỡng, chuyên mổ lợn giết bò, nói chung là trực tiếp “nuôi quân”. Chúng ta được ở trên duyệt, 2 bò… 3 heo. Nhiệm vụ phải “giết sạch” và “ăn hết”. Các bạn và chúng tôi phải hoàn thành nhiệm vụ này…
Trại phó trao đổi với trại trưởng, rồi kết luận:
-Các bạn về phòng, ổn định chỗ ngủ, tổ chức biên chế, nhất là có tổ “anh nuôi” 12 người. Tôi sẽ làm việc trực tiếp với 12 người này.
Hắn là khối trưởng duy nhất trong 58 người nên buộc phải làm khối trưởng khối 58, tổ phó là N bên khối đại úy…
Cán bộ và tổ anh nuôi kéo nhau ra cánh đồng, liền kề trại cưa, giết heo. Lớp ram, lớp kho với trứng vịt và đặc biệt là cái chảo đại hầm bộ xương với cà rốt, khoai tây, trái su… …
Buổi trưa, bữa cơm đầu tiên, cơm được sới ra đầy một cái soong lớn, cán bộ cùng trại viên tự bới cơm, tự chọn thức ăn. Tất cả đều ăn đứng, vừa ăn vừa nói đủ thứ chuyện. Trại viên sau bao tháng thiếu thịt, nay có thịt nên ăn hung lắm. Buổi chiều, sức ăn vẫn không giảm nhưng cái chảo hầm xương vẫn không “ăn hết”.
Tối đầu tiên, cán bộ cùng trại viên ngồi bệt quanh cột cờ hát những bài ca cách mạng. Đúng 21 giờ là phải vào phòng, 30 phút cho cá nhân. Đúng 21g30 điện cúp, tất cả phải ngủ. Đó là thời khóa biểu buổi tối.
Buổi sáng thức dậy 5g, tập thể dục, vệ sinh cá nhân, xuống bếp tự múc cháo, tiêu chuẩn mỗi người một tô lớn hay hai chén nhỏ. Ăn đứng. Ăn xong là tự do. Có trại viên đi ra tới QL1, gởi thư hay ăn tô phở tiếu. Có người ôm quần áo băng đồng ra tắm ở con sông nhỏ “nước trong xanh” cách trạị hơn 3km, hay nằm trong phòng đọc báo giải phóng. Cũng có nhóm đánh bóng chuyền. Chỉ có tổ anh nuôi là khổ, đi chợ, nấu ăn, dọn rửa nhà bếp và giết heo, mổ bò…
Ngày thứ hai mổ bò, con bò đực một năm rưỡi tuổi, thịt mềm, đỏ au… và đủ món bò cho ngày thứ 2, thứ 3, lấn sang sáng ngày thứ 4. Đến ngày thứ 5 thì tất cả đều ngán thịt. Hắn “triệu tập” buổi họp đột xuất, gồm 4 tổ trưởng và khối phó. Sau khi thông qua, Hắn lên văn phòng gặp cán bộ trưởng trại.
– Còn một bò, hai heo… mà anh em thì đã ngán thịt.
Cán bộ nói:
– Có ngán cũng phải “tiêu thụ” cho hết thôi.
– Anh em đề nghị để lại cho cán bộ trại.
– Không được, tiêu chuẩn của các bạn, các bạn phải xử lý.
– Nhưng…
– Thôi, đ/c khối trưởng về đi. Tôi cần trao đổi với tập thể cán bộ trại rồi sẽ trả lời.
Hôm sau, ngày thứ 5 ở trại, cán bộ có lệnh “tất cả trại viên nộp lên bếp trưởng tất cả Lon, ca, hộp… có thể đựng thịt ram khô.” Kẻ có người không, tổng kết có 11 lon gui-gô, 7 lon sữa ông thọ, 4 lon bằng nhựa xanh… vị chi 22 lon, thiếu 36 lon nữa mới đủ 58. Cán bộ trưởng trại tuyên bố:
– Phải ra chợ SM mua cho đủ…
Chiều ngày thứ 6, tất cả trại viên tập họp ở phòng Học Sinh, cán bộ trưởng trại đứng trên bục nhìn xuống
– Được lệnh sáng mai các bạn bắt đầu về địa phương. Các bạn lần lượt rời khỏi nơi này…
Không biết sao, cán bộ không tếu, vui như mọi khi.
– Tôi biết các bạn giận cách mạng, thậm chí thù không đội trời chung. Hoàn cảnh lịch sử cay nghiệt nó bắt chúng ta phải như vậy, cả dân tộc phải chịu như vậy… Tôi và các bạn bị cuốn theo bánh xe lịch sử….
Tất cả đều yên lặng, căn phòng như không có tiếng gió thổi, im phăng phắt. Người cán bộ bỗng dứt khoát.
– Các bạn bất mãn, căm thù cách mạng, các bạn cứ chửi cho hả giận. Các bạn hãy hét to lời nguyền rủa, càng to càng tốt. Chúng tôi sẵn sàng nghe, sẵn sàng chấp nhận, chỉ với một mong muốn, khi về địa phương thì các bạn không còn gì ấm ức để phát ngôn nữa. Nếu các bạn không xả hết ấm ức ở đây thì về địa phương phải cắn chặt răng lại. Vì nếu không, thì tôi đoan chắc rằng các bạn sẽ trở lại A.38, mà điều đó thì chúng tôi không mong muốn.
Ngừng một chút rồi tiếp:
– Ở địa phương, hoàn toàn không phải ở đây, nên các bạn tốt nhất là yên lặng… như chúng tôi có lúc, có nơi cũng phải ngậm miệng. Chúng tôi mong các bạn và gia đình các bạn vượt qua giai đoạn gian khó này và chúng tôi không mong gặp lại các bạn ở đây.
Dĩ nhiên là trại viên dù có căm thù cũng không dám chửi như cán bộ khuyến khích.
Sáng ngày thứ 7, chuyến xe đầu tiên đưa 15 người về hướng Nam, chuyến thứ 2 chở 17 người về hướng Bắc, có Hắn và anh N. Như chuyến trước, đích thân cán bộ trưởng trại Bồi Dưỡng trao cho mỗi người một lon gui-go thịt, và xiết tay từ giã.
– Chúng tôi xin gởi về cho các cháu.
Xe lăn bánh. Lúc chạy qua con đường mà lúc chưa được thăm nuôi, vợ con cha mẹ trại viên đứng gọi chồng, gọi con, kêu cha… Hắn đứng lên, nhìn rõ dãy cầu tiêu mà có lần Hắn cổi truồng tồng ngòng chờ tiếng vợ gọi.
Xe qua Tuy Phong, Cà Ná, Phú Quí, cầu Đạo Long, Chợ Phan Rang, Duy Tân, Bồ Đề, NLS, Tháp Chàm… , anh N lo lắng:
– Họ chở mình đi đâu vậy cà…
Xe rẽ trái, chạy qua cánh đồng hẹp… rồi dừng lại trước cổng làng Phước Thiện. Anh N và Hắn cùng 6 người nữa, được đọc tên, xuống xe đứng thành hai hàng… Cán bộ trên xe bàn giao người cho cán bộ dưới đất, rồi xe quay lui chạy trở lại con đường xuyên cánh đồng hẹp mà xe vừa chạy qua…
Một cán bộ mặc quần kaki xanh, áo sơ mi trắng, nhưng đầu đội nón cối, chân mang dép râu…
– Anh kia, nhìn cái gì?
Hắn giật mình.
– Thưa… đứa học trò…
– Học trò… Bây giờ anh không còn tư cách làm thầy nữa, hiểu chưa?
Và ra lệnh:
– Đi theo tôi.
Tám người ngơ ngác, e sợ, im lặng đi… Một vài người dân đứng bên đường nhìn tám trại viên, với khuôn mặt e dè, sợ hãi…
– Tất cả vào đây… Cấm ra khỏi cửa này, nếu trái lệnh, bắn bỏ.
Đó là căn nhà trệt, xây gạch, mái ngói màu đỏ, cái kiềng nhà bằng đá xanh, rất cao. Sàn lát gạch men màu hồng. Căn nhà trống hoác, không có bất kỳ một thứ gia dụng nào. Căn nhà không có người ở…
Cán bộ Kaki xanh, nói với đồng đội:
– Hai đ/c có nhiệm vụ đứng hai bên cánh cửa này, dứt khoát không cho chúng bước qua.
Và nói như hét:
– Rõ chưa?
Hai đ/c mình hét lại:
– Rõ…
Hắn, anh N và sáu người từ A.38 đứng giữa nhà, nhìn nhau. Cán Bộ trại Bồi Dưỡng nói đúng. Ở địa phương không phải ở trại cải tạo. Cán bộ, đều là CS, con một nhà, theo một chính sách, mà mỗi nơi một khác. Kẻ có học, người vô học, cũng như cán bộ Dép Râu ở trại Đồng Tâm và cán bộ Đời-68 ở A.38, cũng như cán bộ kaki xanh và cán bộ trưởng trại Bồi Dưỡng. Lúc này tất cả đều nhớ lại “các bạn chửi CS đi, chửi đi cho hả giận, nhưng về tới địa phương thì ngậm miệng lại, nếu không muốn trở lại chỗ này.” Cán bộ Bồi Dưỡng nói đúng, tám cái miệng bắt đầu ngậm lại.
Buổi trưa, lúc mặt trời đứng bóng, tiếng kẻng vang lên ba hồi, Kaki xanh xuất hiện, từ cửa cái.
– Tất cả ra khỏi phòng, mang theo dụng cụ ăn cơm.
Có nhiều nhóm từ những căn nhà khác đi theo một cán bộ, trên tay có chén đũa… Tất cả tập trung ở cái nhà cất tạm không có vách, mái lợp tôn, giữa nhà có 5 cái thau nhựa lớn, loại thau giặt quần áo, 3 cái màu xanh nước biển chứa cơm độn khoai mì, 2 cái còn lại màu vàng chứa đầy nước mà trong đó có những cọng rau muống cắt khúc, nổi lềnh bềnh… Đó là món canh. Một cái xô chứa muối pha nước… Đó là nước mắm.
Trại viên tự xúc cơm, chan canh… và lua vào miệng. Hắn ngạc nhiên là đã có nhiều người “được thả” và tập họp về đây như Hắn, dễ chừng 40, tất cả đều ăn ào ào, như đã quen thuộc với cảnh này.
Hắn, bất ngờ bởi tiếng kẻng chói tai, do một cán bộ đưa cái búa đóng đinh lên cao gõ vào cái thanh tà vẹt treo lửng lẳng ở góc nhà ăn.
– Hết giờ. Ngừng ăn.
Từng toán đến, từng toán xếp hàng trở về. Hắn, anh N và 6 người bạn đi sau Kaki xanh, khi đi ngang qua một cái thùng phuy. Kaki ra lệnh:
– Uống đi.
Từng người dùng cái lon treo sẵn ở đầu của một đoạn tre cắm sát thùng phuy, lần lượt múc nước, uống. Nước vừa hôi bùn vừa có mùi tanh.
Kaki lại lệnh:
– Hai đ/c cảnh giác, không cho chúng ra khỏi phòng. Phải cảnh giác cao.
– Rõ.
Hắn cố ngủ, nhưng hai con mắt cứ mở thao láo nhìn trần nhà, buổi xế trưa trời nóng hầm hập. Hắn bỗng lo sợ cho những ngày sắp tới. Số phận của kẻ thua trận sẽ ra sao, sẽ sống thế nào dưới guồng máy của chế độ CS. Rồi tương lai của lũ trẻ sẽ ra sao, đi về đâu. Hắn lo hơn cả thời ở trong phòng biệt giam trại Đồng Tâm. Những gì Hắn nghĩ về CS trước đây hoàn toàn sai với sự thực. Những điều tốt Hắn nghĩ về CS hoàn toàn sụp đổ. Hắn thất vọng. Cha, mẹ, anh em Hắn đã và đang là những người CS. Kẻ chết trận, người bị treo cổ… máu xương đã đổ xuống đỏ cả cỏ cây vùng Tam Giác… Những người kia là đồng đội của Cha Anh Hắn ư?
Sau bữa ăn tối, tất cả tập họp ở một cái sân rộng, trước nhà thờ. Trên cao, tận mãi trời đêm, chiếc thập tự giá, ngày xưa Chúa đã bị đóng đinh, hiện lờ mờ trong ánh đèn điện màu vàng, được thắp sáng, cũng mãi trên cao.
Một cán bộ làm quản ca, bắt nhịp và vang lên:
Hò dzô ta nào
Kéo pháo……

Hắn nhép miệng nhưng không ra lời. Lỗ tai Hắn lùng bùng như có tiếng pháo nổ lớn đâu đó trong trời đêm.
Sáng hôm sau, thân nhân lục tục đến. Họ đứng từng nhóm dưới những gốc dừa cổ thụ, mắt láo liêng kiếm tìm. Ở các cửa nhà, trại viên cũng lô nhô nhìn ra… Hắn thấy Vân và 4 đứa con Ca Dao, Nguyễn, Thư và Hương, Vân đang dáo dác… Hắn chồm ra khỏi cửa, đưa tay lên, miệng sắp gọi thì bi nện một báng súng AK vào lưng. Hắn quỵ xuống, tiếng gọi Vân và các con chưa bật âm, đã phải nuốt vào cổ họng.
– Mày định trốn hả?
– Tôi…
– Hay định vẫy tay ra hiệu cho tàn quân…
– Tôi…
– Tôi… tôi cái gì… quân liếm gót giầy đế quốc… quân bán nước… Chúng bây có được thả về cũng chẳng yên với chúng tao đâu. Chúng bây có nợ máu, sớm hay muộn cũng phải trả bằng máu thôi. Kaki nói xong, bỏ đi…
Cán bộ không cho thân nhân tiếp xúc với tù nhân. Họ bị xua đuổi, lục tục ra về. Có người khóc. Có trẻ gọi Ba ơi. Tù nhân ra khỏi phòng, một nhóm làm vệ sinh, nhóm khác đi hái rau dền, nhóm khác nữa đi tập Văn nghệ. Nhóm của Hắn đi vác củi từ một đám mía đã thu hoạch về bếp ăn. Buổi sáng trôi qua, ngày trôi qua, lại ngồi trước sân nhà thờ hát “Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn…”. Hắn lại nhìn chiếc thánh giá trên cao. Hắn nhớ Hoàng, nhớ Chúa bị chặt thành 15 khúc. Nhớ lúc Hắn quỵ xuống khi nhìn dòng lệ chảy ra từ đôi mắt của Chúa.
Phước Thiện cách Thị Xã non 20 km, hướng Tây Nam. Dân ở đây đa số theo Công Giáo, những người, thời tổng thống Diệm đưa từ Quảng Trị vào lập nghiệp tại tỉnh Ninh Thuận, đa số ở Quảng Thuận, một số ít rải rác khắp nơi. Phước Thiện là một trong những nơi ấy. Ở đâu họ đến, ở đó được xây nhà thờ Chúa. CS tổ chức thả tù nơi thờ Chúa để chứng tỏ với con chiên của Chúa rằng CS là khoan hồng, là bác ái.
Buổi sáng ngày thứ 4, một nhóm cán bộ đến. Một sân khấu dựng lên trước nhà thờ. Họ chuẩn bị đêm Văn Nghệ từ nhiều ngày trước, có cả tiết mục hợp ca của tù nhân. Đúng 17 giờ, ngoài non 40 tù nhân, tất cả người dân Phước Thiện còn lại, những người không di tản vào Sài Gòn, không vượt biên… đều phải có mặt. Những căn nhà trống cho tù nhân ở là của những gia đình bỏ xứ lần thứ hai đi tìm tự do, đồ đạc trong nhà của họ đã bị cán bộ lấy sạch không còn một thứ nào, kể cả một đôi đũa ăn cơm.
Trước khi buổi Văn Nghệ bắt đầu, một cán bộ cấp huyện lên phát biểu, nội dung xoáy sâu vào chính sách khoan hồng của Đảng CSVN và nhà nước XHCNVN, đối với kẻ có tội, thuộc thành phần có nợ máu với nhân dân, Ngụy Quân Ngụy Quyền. Trong phần nội dung cũng không quên nhấn mạnh chính sách tự do Tôn Giáo.
Phần Văn Nghệ, có một vở kịch, nội dung: một thầy giáo vô lớp, không dạy chữ, mà dạy học sinh lòng căm thù CS, nói xấu CS…Trong lớp xuất hiện nhóm học sinh tiến bộ… chống lại lối giáo dục “phi giáo dục” … Hắn thấy gần hết diễn viên là học sinh của Hắn ở Duy Tân, Nguyễn công Trứ, Trương Vĩnh Ký…
Sáng hôm sau, Hắn, anh N và 12 người khác lên chiếc GMC trực chỉ Phan Rang. Xe qua Tháp Chàm, chẳng mấy chốc về đến Bến Xe và dừng lại trước trường Nguyễn Công Trứ. Tất cả được lệnh xuống xe, xếp hai hàng dọc, đứng trên lề đường, nhìn qua hàng rào, bên trong, những phòng học ngày nào Hắn đứng lớp nay là phòng ngủ, phòng ăn, nhà bếp trường Nguyễn Công Trứ trở thành một khu tập thể. Duy chỉ có phòng nằm ngang, hướng bến xe dùng làm Văn Phòng, một số cán bộ đứng trước hành lang nhìn toán tù đứng bên ngoài. Họ nói với nhau gì đó, rồi hả miệng cười.
Khi 20 tên tù bước xuống xe, nhìn Phan Rang thân yêu là lúc nắng mới lên, ban mai của một ngày, rồi mặt trời dần lên, ánh nắng mỗi lúc một chói chan, nóng bức. 9g… 10g… rồi 12g… tất cả đồng loạt ngồi bẹp xuống lề đường… Chờ đó…. Cán bộ ra lệnh như vậy. Một cách trả thù. Bên kia đường, dân ra đứng trước cửa nhà nhìn sang, thân nhân các nơi ùa đến, người đi đường dừng lại. Trong đám đông Hắn thấy chị N, Vân và các con. Một lực lượng bộ đội được huy động đến, giải tán đám đông… và trụ lại bên kia đường để tiếp tục giữ trật tự, không cho tụ tập…
Phải đến 14 g, 20 tù nhân mới được đưa vào trường, đứng trước Văn Phòng và… lại chờ gọi tên. Hắn về đến nhà ở hẻm Quang Trung cách đó non 500m lúc 17g, trên tay cầm tờ giấy mà cán bộ vừa cấp, ngã lăn xuống giường và chìm mất trong cơn mê…

……..

Phần 23

_______________

Lúc ra đi Hắn có dặn Vân “Dù hoàn cảnh nào em cũng phải giữ căn nhà và chiếc 68.” Sáng hôm nay, Hắn thức dậy, hôn các con và nhìn vợ:
– Em vất vả…
Vân cướp lời:
– Ai ai… đều như vậy cả, đâu phải riêng em.
Hắn nhìn khắp nhà và chiếc Honda 68 được Vân trùm kín bằng tấm bạt màu nâu, lòng thấy thương Vân vô hạn.
– Anh đi một vòng…
– Anh nhớ về sớm, anh cần nghỉ ngơi.
– Anh sẽ về trước bữa cơm trưa thôi…
Hắn đi bộ dọc theo con đường Thống Nhất, xuống tận cầu Đạo Long, rồi quay trở về. Trên đường Hắn gặp học trò, phụ huynh, người quen và cả đồng nghiệp, đa số đều như muốn lẩn tránh, nhất là đồng nghiệp. Họ sợ tiếp xúc với một tên tù cải tạo, dù tên tù có được “khoan hồng” đi chăng nữa. Cái thay đổi làm Hắn khó chịu, nhất là đồng nghiệp mà hắn gặp, ai cũng nón cối dép râu. Bộ đồng phục họ đang mặc, nó chửi cha quá khứ của nhiều người đã từng nguyền rủa, sợ hãi cái nón cối, khinh bỉ đôi dép râu, ghét bỏ cái nón tai bèo và căm thù tận xương tủy, thề không đội trời chung với CS.
Hắn về phường Mỹ Hương trình diện như lệnh của cán bộ ở Nguyễn Công Trứ. Hắn ngạc nhiên nhìn đồng chí chủ tịch. Đó là người bán rau ngoài chợ Phan Rang, không có chồng, có lần Hắn gặp trong cuộc họp Hội Phụ Huynh Học Sinh. Chị đi họp với tính cách cô ruột của học sinh tên Ngọc, lớp Hắn làm chủ nhiệm.
Chị Út giờ là cán bộ cách mạng, chủ tịch phường.
– Chào thầy.
– Dạ…
– Thầy… có việc gì?
– Tôi học ở Sông Mao mới về. Tôi đến trình diện.
– Tôi hiểu rồi.
Và gọi:
– Đ/C Quang …
Quang từ phòng phía sau bước lên, nhìn Hắn vẻ ngạc nhiên:
– Thầy mới được về?
– Hôm qua.
– Thầy vào đây…
Hắn ra phía sau làm mọi thủ tục và ra về. Cách đối xử của những cán bộ phường Mỹ Hương làm Hắn bớt lo, có chút an lòng. Quang, chị Út đều nhìn Hắn không khác mấy ngày xưa, khi chị còn bán rau ngoài chợ và Quang còn là học sinh nghèo, một buổi đi học, một buổi đạp xe bagat chở thuê, kiếm sống.
Trong bữa ăn hắn nói:
– Chị Út bán rau làm chủ tịch phường.
– Em biết rồi. Cả học trò Quang nữa. Nó làm bí thư Đoàn Thanh Niên kiêm chức gì nữa… ở phường…
– Anh vừa trình diện nó đây.
– Anh nhận thấy Quang và chị Út thế nào?
Hắn trả lời Vân không đắn đo:
– Bình thường.
– Như ngày xưa?
– Phải… như xưa…
Hắn lựa những lát khoai lang độn trong nồi cơm, tém phần cơm không độn cho các con.
– Vân này.
– Dạ.
– Mai anh chạy xe … thồ.
Vân trầm ngâm:
– Không nên… đâu anh.
– Tại sao?
– Chạy xe thồ… không phải là lao động làm ra vật chất cho xã hội…. mà như vậy thì không phù hợp quan điểm… CS.
Hắn cười:
– Em học ở đâu… mà phát biểu y như cán bộ giảng viên A.38 vậy?
Vân làm giận:
– Anh này…

Chạy xe thồ là cách duy nhất kiếm cơm trong giai đoạn này đối với thành phần giáo sư biệt phái, học tập cải tạo mới về như Hắn. Vả lại, Hắn thấy người ta cũng hành nghề đầy đường đấy thôi.
Hắn tung tấm bạt phủ chiếc Honda 68 để dưới bếp. Không xăng, vì trước khi đi lên NLS hắn đã rút hết xăng. Bánh trước xẹp lép. Hắn lấy cây chổi lông gà quét bụi rồi nhúng cái khăn ướt lau chiếc xe. Tất cả vẫn chưa sét rỉ, còn nguyên, sáng bóng…
Hắn nói với vợ:
– Anh ra thằng Năm nhờ nó vô bơm vá bánh xe trước… Nó xẹp lép.
– Nhờ nó mua xị xăng luôn.
Ca Dao đã đi sinh hoạt Đội Thiếu Niên, Nguyễn đi học, Anh Thư và Hương đang chơi trước nhà với các bạn trong xóm.
Hắn ra khỏi hẻm, băng qua đường Quang Trung, đi chừng 50m là đến đường Thống Nhất. Bên kia đường giáp đầu cầu Ông Cọp là nơi ba anh em, Tư, Năm. Sáu sửa xe honda. Cả ba đều giỏi tay nghề, nhưng điểm nổi bật của ba tay thợ này là tính tình. Nhà nghèo, ít học, nhưng cả ba đều ăn nói, cư xử với mọi người, với khổ chủ những chiếc xe hư, rất lễ phép. Người ta còn đem xe đến sửa vì tính trung thực, và giá phải chăng. Nơi sửa, ngày trước, có khách suốt ngày…
Còn một điểm đặc biệt hơn nữa, không dính dáng gì tới việc sửa xe. Ba anh em có người ông, thấp, đậm người, miệng hơi móm. Đó là tay câu Tràu nổi tiếng, dân câu Tràu ở thị xã đều tôn bậc thầy. Ông thường chèo cái xe đạp sườn ngang, đi câu mãi tận Cà Rôm, Kiền Kiền… Ông có bộ đồ nghề đến 3 cái ống dây câu, tự làm toàn bằng gỗ Mít già, móc đỡ nhợ bằng sừng trâu màu đen bóng… Cây bạt ngắn, đen pha chỉ vàng làm bằng sóng lá buông. Nghe đâu ông đặt mua tận Rừng Lá, và tuyển lựa cả năm mới được cây Bạt, vừa ý, loại hiếm, chẳng tay câu Tràu nào có.
Hắn là tay mê đi bạt Tràu tài tử, nên thường lân la làm quen, nhưng chẳng bao giờ được đi câu cùng ông.
– Lúc nào đi câu cũng mang theo một trứng gà luộc. Ông nói. Thầy biết, có lúc bạt mỏi tay mà không bao giờ cá ăn. Lúc đó cứ đặt trứng gà xuống đất “Trong đất, trong cát, cho xin vài con Tràu…” là cá đớp ngay.
– Khi cá táp mồi, thầy phải “Hỏi” trước khi đánh. Cá táp rồi nhấn mồi, nhưng đó là động tác giả, nó chỉ ngậm hờ và dừng lại nghe ngóng. Nếu lúc này mà đánh thì cao nhất là cá văng lên khỏi mặt nước là cùng. Trước khi “Đánh” phải… nhóm dây câu, tức “Hỏi” Nó sợ mồi tuột khỏi miệng, lúc này nó mới nuốt mồi và chạy. “Thầy chỉ cần đánh nhẹ, 10 con dính 10”
– Phát hiện dề Ròng Ròng: Bạt mãi mà Tràu mẹ không táp, nó cứ hớp con vào miệng, bỏ đi, đến nơi khác, nhả ra, như vậy là gặp con Tràu tinh khôn, phải chọc nó giận lên, nó mới táp “bỏ ghét”. Thường thì con Tràu này không ở kề cận mà nằm ở xa quan sát đàn con… Đàn Ròng Ròng quay đầu hướng nào thì hướng đó có mẹ chúng… Cứ bạt hướng đó, nó tức giận táp mồi… là xong.
Sau một thời gian lân la, Hắn được ông truyền ba chiêu độc nói trên nhưng cho đi câu cùng thì chưa được ông đồng ý.
Hắn băng qua đường.
– Anh, anh về hồi nào?
– Mới về hôm qua. Tư, Năm đâu?
– Anh Tư đi ruộng, anh Năm lên rẩy… em trực ở đây… bây giờ ế lắm anh ơii…
– Ế?
– Phải, bộ đội mua xe gởi về Bắc gần hết, xăng phải mua theo phiếu duyệt của HTX, và… dân không dám … sử dụng xe như trước nữa.
– Tại sao?
– Họ sợ bị “đánh giá” là… tư bản.
Hắn nhìn “tiệm” sửa xe chỉ còn lèo tèo bù loong, mõ lết…
– Còn Ông?
– Anh hỏi Ông Nội Cá Tràu?
– Phải.
– Ông chết rồi!
Hắn bất ngờ:
– Chết rồi? Ông còn khỏe lắm mà.
– Dạ, một tháng sau 16/4, ông lại vác cần đi câu và bị bắt… với tội “liên lạc với tàn quân”. Có nói thế nào Cán bộ cũng không tin… Ông bị nhốt để điều tra một tuần thì được “khoan hồng”. Một ngày sau được thả, ông đem hết đồ nghề, mà ông quí hơn vàng, Ông đốt tất cả… ngay chỗ anh đang đứng. Sau đó ngã bệnh và ra đi luôn.
Hắn thở dài:
– Tội nghiệp ông quá.
Và nói với Sáu, Hắn thường thêm chữ Út.
– Út Sáu vô nhà… xem cái 68 giùm anh… bánh trước xẹp, khô xăng…
– Dạ… may còn một xị xăng đây. Anh về, em vô ngay…
Út Sáu nhanh tay, chỉ 20 phút là chiếc 68 nổ dòn, nó cười:
– Anh chạy xe thồ phải không? Em canh xăng nhỏ nhất, ít tốn nhất, nhưng chở hai thì xe không bốc, còn chở một thì ngon lành.
Hắn đưa tiền:
– Em giúp anh… Coi như mừng ngày anh về.
Vân đứng một bên lên tiếng:
– Cho anh chị gởi tiền xăng.
– Chị mua kẹo cho mấy đứa nhỏ, nói chú Út cho, là em vui rồi.
Út bước nhanh ra khỏi hẻm, như vội về “tiệm” sửa xe. Thời gian Út sửa 68, không biết có khách nào đến không? Đa số những người quen biết, lớn nhỏ đều gọi Hắn bằng Thầy, chỉ riêng anh em Út Sáu là gọi bằng Anh. Hắn thấy gọi Anh hay hơn gọi Thầy. Nó thân thiết hơn.
Sáng hôm sau, Hắn chất vợ và bốn đứa con lên 68. Ca Dao và Anh Thư ngồi trên bình xăng phía trước, yên sau Nguyễn ngồi sát lưng Hắn, Vân bồng Út Hương ngồi sau cùng.
“Cuộc đời vẫn còn đó, vẫn chưa có gì phải âu lo [?] Ta được sống một ngày hãy tận hưởng những gì mà cuộc đời ban cho một ngày. Vân và các con tôi, cả tôi nữa, chúng tôi phải cười lên, không được bi quan, cho dù cuộc đời đang diễn ra… đầy bi quan chăng nữa.”
Sau khi ăn bánh canh bà Tư ở gần nhà hộ sanh Bà Mận, Hắn đưa Ca Dao, Nguyễn đến trường Mỹ Hương, Vân, Thư, Út Hương đến bùng binh Chợ.
– Anh chạy cẩn thận.
– Anh biết rồi.
Vân vào chợ chuẩn bị cho rổ chuối nướng ngày mai. Nhìn Vân và hai con đứng nhìn theo, Hắn nghe có gì nghẹn nơi cổ họng.
Đã ba ngày, Hắn đứng chờ khách ở Ngã Ba Tam Giác. Trong ba ngày này, Hắn học được bài thứ nhất không có trong sách Toán mà Hắn dạy: Không phải Hắn muốn đậu xe chờ khách ở bất cứ đâu cũng được. Bến bãi đã có người xí trước. Muốn đậu phải ngã mũ chào, phải xin phép. Điều đó làm Hắn bất ngờ. Ở ngã ba này đã có hai xe xí trước. Hắn phải đậu trong lề trái, ở cạnh chứ không được đậu giữa trung tâm tam giác. Ba ngày hắn chỉ chạy được 2 cuốc. Khi hai đồng nghiệp đã chở khách rời khỏi bến đậu, Hắn mới được rước khách. Đó là luật đường phố, luật bất thành văn.
Hắn thuộc loại lì đòn. Vạn sự khởi đầu nan, kiên nhẫn, phải kiên nhẫn thôi, Hắn tự nhủ như vậy. Nhưng khi trong một tuần mà xảy ra tới hai vụ cướp – bọn cướp giả khách, đến đường vắng là rút dao đâm để cướp xe – thì Hắn xao động.
Chuyện thứ nhất, 5g sáng, một khách thanh niên đi từ Bến xe lên Tháp Chàm, lúc đến Mỹ Đức ngang nhà Máy Nước Đá, anh thanh niên bảo dừng xe, để đi tiểu tiện. Khi xe vừa giảm tốc độ, người lái nhận một mũi dao đâm vào sườn bên trái, người lái dùng chỏ tay phải thúc ngược ra sau, khách trúng đòn bay xuống đường rồi lồm cồm bò dậy định chồm tới đâm tiếp.
– Mày chạy đi, nếu nhào tới tao bẻ một chân…
Khách ôm đầu lủi vào đám mía ven đường. Người chạy xe ôm, một tay bịt vết thương, một tay lái chiếc Honda Dame về nhà thương Phan Rang. Ông ta có võ nên thoát chết.
Chuyện thứ 2, buổi tối, Thuận đứng đón khách ở trước Tuyết Sơn. Một thanh niên đi Tấn Lộc, đến đồng ruộng ở giữa Tấn Tài -Tấn Lộc lại bảo dừng xe và rút dao. Thuận là con của một người làm thủ quỹ trường Duy Tân mà Hắn luôn gọi bằng Bác T. Thuận cũng là trung úy biệt phái nhưng dạy Tiểu Học. Đi trình diện NLS vào trại Đồng Tâm cùng lượt với Hắn, nhưng không vào A.38. Thuận có học tay-côn-đô.
Cuộc chiến bất phân thắng bại, người chơi dao, kẻ tay không. Khi hai tay Thuận đầy máu, thì 3 đồng bọn tên cướp đi trên một chiếc 67 chạy tới… Một chống 4, lúc này trận chiến kéo vô đồng ruộng, cách đường hơn 200m … bọn cướp cũng không thể nào hạ được đối phương, chúng lấy sợi dây, theo lời Thuận kể, hai đứa nắm hai đầu đây chạy vòng tròn và xiết cổ Thuận, Thuận giả ngất đi. Chúng lấy xe tiếp tục chạy hướng Tấn lộc –Đông Giang…
Có tiếng gõ cửa, Hắn e ngại vì đêm đã rất khuya nên chần chừ không lên tiếng
– Thầy… thầy…
Hắn nghe tiếng ba Thuận, hắn mở cửa.
– Có gì vậy Bác?
– Thằng Thuận chừng này vẫn chưa về… Tôi lo quá.
Hắn nhìn đồng hồ:
– Dạ. 1g sáng rồi… Có khi nào Thuận về khuya thế này không Bác?
– Không, nó không nhậu nhẹt la cà… thầy biết… Nó cũng không lắm bạn, hay trai gái.
– Dạ, cháu biết. Tình hình này ta chỉ biết chờ thôi Bác.
– Xin lỗi đã phá giấc ngủ của thầy.
– Bác an tâm. Cháu sẽ thức chờ…
Bác Thoại về lại nhà, sát vách với nhà Hắn, bật hết đèn sáng choang. Hai giờ sau thì Thuận về, máu me đầy mình. Hắn dìu Thuận đến nhà thương.
Sự việc xảy ra như vậy làm Vân lo:
– Người ta có võ… nên thoát chết … còn anh…
Hắn phân tích:
– Hai trường hợp đều xảy ra ban đêm. Bóng tối đồng lõa với tội ác mà em. Anh không chạy ban đêm, thế là an toàn.
Hắn nói cứng nhưng trong bụng còn lo hơn cả vợ. Nhưng không chạy thì không còn cách nào kiếm đủ gạo nuôi các cháu. Vân đã vất vả lắm rồi, Hắn không nỡ để Vân khổ thêm.
Trong cái túi lúc nào cũng treo bên bửng xe là hồ sơ xin việc của Vân. Từ Nhà Máy Đường Tháp Chàm, đến HTX Hành Tỏi Văn Sơn, từ cty Ngoại Thương đến HTX Cá Sơn Hải, chẳng nơi nào nhận. Lý lịch của Vân, có chồng là trung úy Ngụy biệt phái, “thứ không treo cổ là may rồi.” Hắn tiên liệu, sớm hay muộn gì cũng phải đối phó với Kinh Tế Mới, nếu Vân có việc làm, việc thi hành có thể được hoãn lại.
Một hôm lúc về đến hẻm 15, Hắn thấy Vân và 4 con đang đứng chờ. Nhìn Vân, Hắn biết có chuyện gì đó làm Vân lo âu.
Không kịp vào nhà, Vân níu tay đưa cho Hắn tờ giấy. Hắn đọc, đó là lệnh đi kinh tế mới do Ủy Ban Thị Xã PR-TC ký, trong giấy ghi rõ 5 đối tượng, theo thứ tự ưu tiên –số 1 là “Ngụy Quân Ngụy Quyền đi học tập cải tạo mới về chưa có công ăn việc làm.”

……….

 

3 thoughts on “BÀI HOAN CA Ở A 38 (22+23)

  1. Nhiêu khê cải tạo gập ghềnh sống chờ..Chỗ đến hy vọng giấc mơ…Chỗ về cả một trời lo phận người! Từng mẩu chuyện đan xen nhớ tới khổ đời….!

  2. Nguyên Vi nói:

    Tui không biết viết gì vào ô…còm đây nữa, ông Thơ ơi!

  3. Tháng Tư lại về, “Anh” …đã ngủ say, có nghe “Hoan ca” qua gió ru thương “thất-thất” không hở anh…

Comment

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s