Huyền Chiêu

À ơi !
Thương nhau cau sáu bổ ba
Ghét nhau cau sáu bổ ra làm mười.
Từ thuở nằm nôi, tôi đã nghe bà tôi hát câu hát ấy. Lớn hơn một chút, được nằm chung võng với bà, tôi vẫn chờ nghe bà hát như thế, không bao giờ chán. Và trong trí tưởng đầu đời của tôi luôn có hình ảnh một ai đó đang loay hoay cầm dao bổ trái cau thương ghét ra làm ba, làm sáu làm mười….Rồi tôi lại ngủ thiếp đi trong tiếng à ơi…

“Ví dầu tình bậu muốn thôi
Bậu gieo tiếng dữ cho rồi bậu ra.”
Bậu là ai mà ác quá chừng ? Tiếng ru của bà tôi sao mà thê thiết. Tôi đã bắt đầu biết thương bà tôi và ghét bậu. Gặp bậu thế nào tôi cũng sẽ cho bậu ăn một miếng cau bé xíu. Nhưng mặc cho bao nỗi buồn đau, bao điều thương ghét tôi vẫn vô tư ngủ ngon lành bên cánh võng đong đưa, trong vòng tay ấm áp và thơm nồng mùi trầu cay của bà tôi, yên trí rằng bà tôi sẽ dành hết phần “dữ” trong cuộc đời này về phần mình.
Rồi tôi lớn lên không còn bà bên cạnh. Mỗi lần nhớ bà, tôi hát một mình:
“Một mai ai chớ bỏ ai,
Chỉ thêu nên gấm, sắt mài nên kim.”
Muốn có một cây kim để may cho được chiếc áo hạnh phúc thật khổ công và có thể là vô vọng. Nhưng bà tôi đã suốt bao năm tháng dặn dò như thế nên tôi vẫn tin đó là điều có thật.
Những đứa trẻ rồi sẽ ra sao nếu chúng không được ngủ ngon trong tiếng ru hời?
Tôi thích bài hát ru mà các bà vú da đen vẫn hay hát bên vành nôi của các cô cậu chủ bé con da trắng ở miền Nam nước Mỹ, thời xứ ấy còn là lãnh địa bông vải.
It’s Summertime
and the living is easy.
Fish are jumping
and the cotton is high
Oh! Your dad is rich
and your mom is good looking
So hush! little baby
Don’t you cry.
Bé ngoan bé ngủ đi nào
Có con cá lội bên ao nhà mình
Bông vải đang lên giá nhanh
Cha thì giàu có, mẹ xinh đẹp hoài
à ơi…bé ngủ đi thôi
đừng khóc nữa nhé, ngoài trời nắng lên..(**)
Khác với bà tôi. Bà vú ấy là người nô lệ và cuộc sống không dễ dàng. Nhưng bà đã nén lòng,không hát lên khúc hát thương đau của thân phận. Bà yêu đứa bé thật lòng. Bà hiểu rằng bên vành nôi một đứa trẻ luôn cần có lời thủ thỉ về một cuộc sống đẹp tươi.
Khi một lời ru cất lên, luôn có một trái tim yêu thương nở hoa thơm ngát.
Khi trẻ em không được lớn lên trong tiếng hát ru mà phải sống bơ vơ, ngơ ngác trong nhà trẻ thì thế giới này lạnh lẽo và buồn bã xiết bao.

HUYỀN CHIÊU
(*) lời nhạc TCS
(**) người viết dịch