Vĩ đại nhất là mặt trời.
Nóng bỏng nhất là Tình Yêu!
Tôi nghĩ thế, một buổi chiều
khi mặt trời đã tắt bóng,
khi bầu ngực tôi rang nóng:
tôi nhớ người ta, nhớ thôi!

Người ta ngó Trời, gọi Trời.
Người ta cô đơn biết mấy!
Mặt trời nóng nhưng không cháy
được trái tim của người ta…
bởi mặt trời hóa đóa hoa
khi con người ta đau khổ!
Mặt trời chỉ làm loang lỗ
hai chữ Tình Yêu mà thôi!

Hình như tôi đang rối bời,
chữ “thôi” đã hai lần viết!
Tình Yêu sợi dây tơ siết
mặt trời tan như khói sương?
Mặt trời không còn chỗ nương
trên những con đường ngang dọc
của tờ giấy xanh nhăn góc,
những giọt nước mắt muốn tuôn.
Tình Yêu luôn luôn là buồn?
Không bản nhạc nào vui nhộn
hơn bản tình ca sắp xướng…
chưa nghe chi đã nghe đau…

Những con vạc bay nhặt sao
những đêm trời trăng không hiện.
Lúc đó mặt trời đã biến
thành giọt lệ của người ta.
Những con vạc cứ bay qua
những cánh đồng đen bát ngát.
Mặt trời ngân vang tiếng hát
một khúc tình ca thê lương…

Thơ tôi đang trôi lạc đường.
Tại em. Tại em. Tất cả!
Mặt trời nắng trên chiếc lá;
em là đóa hoa, tôi hôn!
Mặt trời mãi mãi dễ thương…
cả khi lòng tôi lạnh ngắt!
(Ai biểu em là Đức Phật
cho tôi núp bóng từ bi…)

Trần Vấn Lệ

Tưởng hôm nay không nắng
mà nắng đã lên rồi,
ghét sao ông mặt trời
đỏ như cái chảo lửa.
Mùa Hạ, hoa mới nở,
mới nở đó đã tàn.
Tội nghiệp những nụ lan
sắc vàng chưa kịp thắm
đã mềm trong tay nắm
tím thẫm buồn làm sao!

Tưởng hôm nay tôi chào
em đi ngang qua ngõ.
Trời không một chút gió
nhớ quá tóc em bay,
nhớ quá tà áo dài
cô học trò e thẹn.
Mình chưa một lần hẹn,
em chỉ ngang bất ngờ…
giống như những bài thơ
không chờ vần kết thúc…

Tưởng ai cũng hạnh phúc,
ai đời cũng thong dong,
ai cũng như nước sông
trôi xuôi dòng êm ả…
Tưởng cây hoài xanh lá,
trọn năm một mùa Xuân,
tóc ai đó thơm lừng
từ ngày mình biết nhớ!
Có gương nào không vỡ,
vỡ rồi dễ chi lành,
tại sao thuyền mong manh
sang ngang và tới bến?
Bên kia nơi em hẹn?
Bên ni em không về?
Gió bay bay bay tóc thề
một hôm nào không nắng…

Tưởng bài thơ không nặng,
cầm lên nghe đau lòng.
Từ em sang bên sông
mỗi ngày là Chúa Nhật.
Chúa cũng đi đâu mất,
nhà thờ còn tiếng chuông!
Em biết không chữ Buồn
anh xé ra mà được…
rồi anh ném vào nước –
nước mắt ngày mai mưa!

Ngày mai và ngày xưa
không có cầu nào bắc…
chỉ có bèo trôi giạt
chở nắng đi lang thang,
chở tôi trôi mơ màng,
chở tiếng chuông nhà Nguyện.
Áo dài em màu tím,
áo dài em màu vàng,
màu trăng tôi nhớ thương…

Trần Vấn Lệ

Mỗi lần qua Tà Dôn tôi nhớ Nguyễn Bắc Sơn. Bây giờ Sơn không còn, Tà Dôn còn sừng sững…

Coi như ngày gió lộng, Nguyễn Bắc Sơn ra đi, chỉ thấy bụi bay về dài theo quốc lộ một…

Tà Dôn vẫn còn sót, những đám mây ngày xưa, hồi đó Sơn làm thơ ,gửi cho tôi, Thiện Giáo…

Năm sáu tám (1968) rào rạo ,tiếng cuống rạ cuối mùa. Tôi đọc những bài thơ, âm thầm rồi xếp cất…

Thơ của Sơn hay thật… nhưng mà như lạc loài, tội nghiệp những người trai, hành quân, vào động đĩ…

Năm bảy hai (1972) có thấy, tập thơ Sơn ra đời (*), tôi có cuộc chuyển dời: về trường xưa lớp cũ…

Cuối cuộc đời quân ngũ, Sơn và tôi xa nhau, đến khi vào Sông Mao, hỏi thăm Sơn, không thấy…

Tôi nghĩ Sơn đã chạy, về cõi nào thật xa. Thôi, trong cõi ta bà, đứa nào giữ hồn nấy…

Đỉnh Tà Dôn, núi ấy, mỗi lần tôi đi qua, kiếm đường ra biển xa, nhớ Sơn, không đứng lại…

Tôi đi và đi mãi, mới nghe tin, tin buồn: Sơn đã lìa cõi dương, Sơn ngàn thu yên ngủ…

Từng câu thơ, những dấu… chấm chấm…tôi chào Sơn. Nếu còn ngang Tà Dôn, tôi chào Sơn như vậy…

Trần Vấn Lệ

(*) Tôi chưa hề gặp Nguyễn Bắc Sơn lần nào trong các năm 1967, 68, 69; lúc đó tôi đóng quân ở Thiện Giáo, mật khu Tam Giác, Nguyễn Bắc Sơn thuộc Sư Đoàn 23, ban Tiếp Liệu, căn cứ chính ở Sông Mao, hậu cứ ở đồn Trinh Tường (Phan Thiết). Sơn chơi thân với em rễ tôi, Phạm Thụy Cầu, làm việc ở Phòng I Tiểu Khu Bình Thuận. Hễ về Phan Thiết công tác thì Sơn hay ghé nhà tôi ở chơi với em tôi, tôi không có dịp nào về phép để gặp Sơn dù có cả tháng tôi nằm ở Quân Y Viện Đoàn Mạnh Hoạch. Năm 1972, Sơn gửi lên Đà Lạt tặng tôi tập thơ đầu tay, Chiến Tranh Việt Nam Và Tôi, tôi đọc mà buồn buồn, nhiều người như Doãn Quốc Sĩ, Võ Phiến, Chu Tử…“ca ngợi” Sơn, tôi hồi âm cảm ơn và cũng khen cho phải đạo. Khi tôi đi Cải Tạo, hơn một năm đầu ở trại Sông Mao, trại G 3, Tổng Trại Tù Binh 8, hỏi thăm Sơn không thấy…vì Sơn không thuộc diện phải đổi đời. Tôi nhớ Sơn nhiều lắm qua những địa danh Sơn hay nhắc trong thơ, đại đội 2/300 của tôi từng đóng đồn Sara dưới chân núi Tà Dôn, bị xóa sổ vì thất thủ năm 1967 khi tôi chưa đáo nhiệm. Đại Đội tôi thường phối hợp hành quân với ĐĐ 2/754 đóng ở Nora, cũng dưới chân núi Tà Dôn. Đại Đội tôi cũng có khi phối hợp với ĐĐ 2/442 đóng ở Kim Ngọc, gần Sara. Trên đường công tác của Sơn thì hoặc bằng trực thăng băng qua đỉnh Tà Dôn hoặc bằng ghe đi dọc bờ biển ra Phan Rí Cửa (nhiều năm trước 30 – 4 – 1975, con đường Quốc Lộ I bị cắt). Núi Tà Dôn ở phía Bắc Phan Thiết, phía Nam có núi Tà Cú, năm 1955 Tổng Thống Ngô Đình Diệm (từng làm Tuần Vũ Bình Thuận thời Pháp Thuộc) quyết định cắt tỉnh Bình Thuận ra làm hai, phần có núi Tà Dôn là Bình Thuận, phần có núi Tà Cú là Bình Tuy, nghe nói tại Tổng Thống Diệm không thích một vùng đất có hai ngọn núi Tà. Từ năm 1980, em rễ tôi, Phạm Thụy Cầu nằm một chỗ sau tai nạn lao động, ở Đà Lạt, Sơn có hỏi thăm…Sơn mất ngày 4 tháng 8 năm 2015 tại Phan Thiết, tôi thấy có nhiều người phân ưu, tôi thì chỉ có bài thơ Vĩnh Biệt Nguyễn Bắc Sơn, gói ghém một chút tình xưa dù chưa hề giáp mặt.

“Thương mà biết nói sao cho hết?
Lậy Chúa! Cho con giữ được Nàng!”.
Tôi nghĩ tôi người luôn có Đạo…
nên đang ngước mặt nói cùng Trăng!

Em là Trăng đó, Trăng Mồng Tám,
mai mốt Mồng Mười, mai mốt Rằm.
Trăng khuyết, trăng đầy, em chỉ một:
Em Là Thương Mến mãi ngàn năm!

Em ơi tôi nói như tôi khấn,
em, Chúa Trời, em cũng Quận Nương!
Chữ Quận tự dưng nhìn ngộ ngộ, n
hắm nghiền mắt lại thấy Quê Hương!

Em kia, bờ sông, em kia, đầu non,
đêm nay trăng khuyết, mai trăng tròn,
hai chữ Sơn Hà thay chiếu trải,
bạc đầu tôi chỉ…tại trời sương!

Em nghe ngựa hí bên sông Dịch?
Em nghe quốc kêu trong rừng không?
Đừng nhé đa đa đôi cánh mở
che mờ mà mất biệt phương Đông!

Ôi tôi yêu nàng tôi yêu nàng,
đêm nay trăng xanh mai trăng vàng,
em là duy nhất, em là Nguyệt,
nghìn đóa bình minh một nhớ thương!

Người ta còn nói: Trăng Ngà Ngọc
– em trọn đời tôi – Một Bóng Trăng!
Em trọn đời tôi là đại hải,
là con thuyền đưa tôi vào mênh mông!

Em ơi đêm nay đêm tuyệt vời,
đêm nào thì cũng thế mà thôi…
Mới hay sông chảy ra ngoài biển,
tôi có em, sông ngược lại đời!

Tôi có em nên tôi được nói:
“Tôi yêu nàng, yêu lắm Nước Non!
Một mai ngựa xé khu rừng cũ,
tôi hứng em về một nụ hôn!”

Trần Vấn Lệ

Tháng Bảy đang đi vào cuối tháng
Trời buồn có vẻ sắp sang Thu
Lá vàng lác đác rơi đây đó
Con ngõ buồn hiu…nhớ một người!

Tháng Bảy hàng năm…là tháng Bảy
Lòng mình tháng Bảy đã bao năm?
Cau vườn Nam Phổ chừ đang chín
Mộ Ngoại, cau rơi lót chỗ nằm?

Tháng Bảy hẹn nhau về với Huế
Bạn bè…lác đác lá vàng rơi
Thương sao những nụ hoa còn nở
Mà thiếu từ lâu những nụ cười!

Tháng Bảy, thưa em trời tháng Bảy
Thưa trời không nỡ, cứ thưa em!
Em là nỗi-nhớ-hoài-nguyên-vẹn
Và mỗi ngày anh một nhớ thêm!

Tháng Bảy đìu hiu cánh cửa phòng
Mở ra, trời đất vẫn mênh mông
Bao la, thấy Huế dòng Hương Thủy
Thấy những con thuyền chở ngập trăng!

Tháng Bảy, thưa em Thơ-Tháng-Bảy
Anh làm cho Nguyệt-Mỗi-Bình-Minh
Sáng nay làm vậy nghe mình khóc
Không phải! Chuông Chùa bay tiếng Kinh…

Tháng Bảy, chuông Chùa bay rất xa
Rồi tan, tan mất cuối sơn hà
Đầu non cuối biển nằm trong mắt
Anh gửi về em một đóa hoa!

Trần Vấn Lệ

Hôm qua nóng từ năm giờ sáng,
mặt trời lên từ giờ đó, mùa Hè!
Hôm nay, thì, em ạ, lạ ghê:
tám giờ hơn mà mặt trời còn ngủ.
Lũ chim sẻ chưa thấy ra khỏi tổ
và lũ bồ câu không có tiếng gù gù…
Đó là sự “vô thường” hay là một cơn mơ?
Trời không có dấu hiệu một cơn mưa sắp tới,
vòi nước tự hành trong vườn hoa vẫn tưới.
Chiếc xe bus, ngoài đường, vừa mới chạy qua, ngang…

Mới tháng Bảy thôi em, lá chửa vàng.
Và mùa Thu sang, bây giờ, chẳng thể!
Em biết chớ, bây giờ ở Huế,
đang mùa Hè, phượng vĩ đơm bông,
trên sông Hương ai đó lấy chồng,
mười hai bến nước, bến nào trong, đục?
Em biết không, viết mấy dòng này mà nước mắt muốn ứa ra,
nhớ ngày em đi xa…
Buổi sáng đó, mặt trời dậy trễ,
em sắp sửa chào Mạ Ba, bỏ Huế,
áo hoàng hoa em mặc tựa như trăng…

Ai bảo em là giai nhân?
Câu thơ của Lưu Trọng Lư, em biết!
Và…có nhiều người đã chết
…chỉ vì một câu thơ!
Anh đang muốn vén mây, những đám mây mờ,
anh muốn tìm trăng để anh quỳ lậy, nói
với trăng: Trăng à, thức dậy!
Đã bình minh!
Anh muốn gửi cho em một tờ giấy màu xanh,
hai trang trống – bức thư tình không có chữ!
Anh nhớ em không còn lời nói nữa.
Tiếng chuông Chùa, đâu, đó, vọng, vang, vang…

Mới tháng Bảy thôi em, lá chửa vàng,
anh nhắc lại câu thơ hồi nãy…
để bài thơ này thành một dãi mù sương!
Anh gửi cho em một buổi sáng anh buồn,
anh gửi cho em trái tim anh trăng khuyết…
ai biểu trăng cứ ở biệt trong mây…
Chữ nghĩa của thơ thấp thoáng hao gầy,
tóc của em sao nhỉ có bay bay trong gió?
Anh nhớ em! Nhớ đôi môi màu đỏ…
Đỏ mắt mong chờ một kiếp lai sinh!

Trần Vấn Lệ

Cả thế gian như một cõi Thiền:
núi đồi không tóc nắng nghiêng nghiêng,
đêm trăng không biết làm sao nhỉ,
tấm áo cà sa mấy lớp sương?

 Cả thế gian muông thú mất rồi,
trên trời rải rác chút mây trôi,
cây không thấy nhánh nào xanh lá,
bờ suối vài hoa ngỡ nụ cười…

 Bờ suối hình như còn dấu gót
của ai để lại đã ngàn năm?
Bài thơ ai gắn trên tường đá
còn lại mơ hồ mấy nét trăng…

 Cả thế gian hiu quạnh nghẹn ngào
chỉ là tiếng gió chợt lao xao,
chùa rêu mái ngói xanh màu nắng;
nắng với màu rêu tưởng một màu!

 Tưởng…tượng,  tưởng tượng…không hình tượng!
Sắc tức thị không vậy đó ư?
Không trung không khéo mà tan vụn,
tiếng thét nào vang một kiếp tu?

 Những lối mòn không một bước nai,
nắng ơi là nắng cả trong ngoài –
trong tâm tưởng của người lưu lạc,
ngoài một niềm mong thấy một mai…

(Cả thế gian như thế, nước nhà,
Trời làm dâu biển một cơn qua,
người tu thay áo đi vào chợ,
cuộc đổi đời mơ đá trổ hoa!)

 Đá trổ hoa không?  Lòng trổ huyệt!
Mồ cha mộ Mẹ thấy mô nào?
Nhân danh Cách Mạng, nhân danh được!
Bình Trị Thiên…Trời ạ, thế sao?

 Thiên trị may ra mới Thái Bình…
Người ta sửa lại cái-nhân-danh,
núi kia không tủi đồi trơ trọi,
thơ một câu thôi cũng có Tình

Trần Vấn Lệ

Xóa một bài thơ tự thấy buồn
Lỗi mình không cặn kẽ nhiều hơn!
Hỏi thăm chuyện một người xa lắm
Nghe nói nhiều điều rất dễ thương…

Nghe nói hình như có ít điều
Chắc rằng có chút dệt hay thêu
Người ta tô vẽ cho thêm chuyện
Để thấy lòng mình có thật yêu?

Mình biết người ta không phải xấu
Thương mình nên mới nói mênh mông
Dĩ nhiên ai đó là sông biển
Mình chỉ là mây qua biển sông!

Mình nhớ ai nên mình kiếm tìm
Nhiều khi mình ngó mãi theo chim
Nhiều khi mình hỏi hoa dò cỏ
Mong tiếng vọng về một tiếng Em!

Mình nhớ người xa ôi quá xa
Hỏi thăm bè bạn thấy chan hòa
Dẫu nghe bạn nói “tôi không rõ”
Thì biết chút nào cũng thiết tha!

Bạn nói nữa đi hay hết nói
Người xa mình nhớ quá, làm sao?
Gió trăng có sẵn mà ăn được
Thì nhớ bao nhiêu cũng ngọt ngào!

Làm một bài thơ…không chính xác
Xóa rồi không trách bạn gì đâu
Người xa, mình biết thừa khiêm tốn
Mình nhủ lòng “thà thiếu một câu”!

Một câu “thà thiếu” là ân hận
Để một mai chiều thơ thật hay
Người ở rất xa khi đón nhận
Thấy lòng mình hiện ở bàn tay…

Bàn tay năm ngón, bàn tay ngọc
Em của anh ơi, nhớ lạ lùng!
Nếu được là chim bay tới đó
Tha về em cả ánh trăng trong…

Trần Vấn Lệ

“Bụi trắng…Thời gian lên sắc trắng. 
Giật mình: gà gáy nắng trưa rơi”. 
Hai câu thơ đó, khi không nhớ. 
Hồ Dzếnh, thơ buồn đến thế thôi…

Bụi trắng?  Có không làn bụi trắng? 
Thời gian mà cũng có màu ư? 
Lá vàng thấy đó, đang rơi, rụng…
thì biết đó màu của tiết Thu!

Màu của thời gian có trắng, vàng…
Và màu gì nhỉ lúc trăng tan? 
Trăng khi mới mọc như hoa nở,
trăng xế người ta nói Nguyệt tàn!

Một chữ Tàn thôi, tôi tạ lỗi
những người thương mến đã xa xăm. 
ôi không là bụi bay theo để,
nên biển sông đây hóa chỗ nằm…

Từ chỗ nằm trưa ngó nắng trưa,
nắng vàng óng ánh tựa tơ mưa. 
Tiếng gà văng vẳng vang đầu xóm,
nhớ bụi tre làng lá đã thưa…

Nhớ lại Quê Hương thương gió ngược,
te tua áo rách chẳng mong về. 
Ra đi đã nói là đi trốn
thì ước mơ gì nữa hỡi quê?

Một sáng soi gương thấy tuổi già…
Thấy thời gian bước, bước ngang qua. 
Đưa tay nắm bắt thời thơ ấu…
chẳng được gì vì tất cả xa!

Em hỡi em là trưa nắng nhé,
nhẹ nhàng giọt nắng mắt long lanh. 
Câu thơ Hồ Dzếnh cầm lên xé
nghe tiếng gà trưa bỗng lạnh tanh!

Trần Vấn Lệ

Xin đừng ai đánh thức
Tôi dậy nhé, anh em!
Coi như tôi ngủ quên
Giấc-quê-người mãi mãi!

Hãy nhìn kìa, có thấy
Nghĩa địa lắm người vào
Ngày Tưởng Niệm ra sao
Mộ nào cũng hoa để?

Bạn biết đó, nghĩa địa
Có vạn vạn nấm mồ
Nhiều nấm mộ đã khô
Ít nấm mộ còn ướt…

Không phải ai cũng được
Nhận tình thân người thân
Có người bà-con-gần
Có người người-xa-lạ…

Không ai rộng rãi quá
Cho hết đời trái tim
Kìa, người ta cúi xem
Cái tên trên bia mộ…

Nhiều mộ bia mưa gió
Bạc thếch màu thời gian
Nhiều mộ bia ngỡ ngàng
Khoét hai chữ Không Biết!

Thương chớ, những người chết
Vẫn xa lạ với người
Ngày Tưởng Niệm đi chơi
Thăm người thân, trước hết!

Và…khi người ta mệt
Thì người ta trở về
Người ta nổ máy xe
Để lại làn bụi nhạt!

Chết – nghĩa là mất mát
Chết – nghĩa là cách ngăn
Vạn vạn mộ bia nằm
Mấy nấm mồ hoa để?

Xin cho tôi giọt lệ
Bây giờ…như nhớ nhung
Với người mất núi sông
Một chút lòng, thế đủ!

Ngày Tưởng Niệm ghi nhớ
Rồi cũng chỉ một ngày
Trong khi đó, mây bay
Bay muôn đời muôn thuở…

Xin cho tôi được ở
Trong câu thơ thật buồn
Xin cho tôi tình thương
Tro tàn cơn gió thổi…

Trần Vấn Lệ