CHỚ BẢO XUÂN TÀN*…

Ngày 20 tháng 3 năm nay, theo cuốn lịch nhỏ xíu tôi đang có, ngày ta, là tiết xuân phân. Còn trên cuốn lịch treo tường, là Spring begins. Đó là chuyện của lịch tháng ngày khí tiết. Còn những vọng âm thời gian trong tâm hồn ta thì sao, hình như chẳng có một xía vô nào của thời gian vật lý để nó vang lên đánh động ta, nỗi bổng trầm của nó. Tiếng chuông reo trong tôi hôm nay là cánh mai vàng ngoài thềm đang rung trong hơi gió se lạnh tan mùa.
Tôi đang tự hỏi có phải ở đây, miền nam Calif., tôi được hưởng hai lần cái tâm trạng đón xuân?
Thế này, hồi tháng 1 vừa rồi cả Little Saigon bừng lên không khí đón Tết, mà Tết thì người mình thường gắn với khái niệm Xuân, trong khi trời đất ở Calif. thì đang mùa đông. Mặc kệ, bên kia đại dương nhà Việt Nam mình đang đón Tết thì triệu đứa con tha phương cũng rộn ràng Tết bất kể đang mùa nào, với tất cả những gì gộp lại từ vật chất đến tinh thần để cảm thấy, để mở ra cho riêng mình, mùa của Tết, với hoa đào rực nở, bánh chưng dưa món, chợ hoa, hương khói cúng đón ông bà tổ tiên trong mỗi mái ấm Việt, rồi là báo Tết, báo giấy báo mạng xôn xao, rồi là hội họp tất niên. Cứ hồn nhiên rủ nhau Xuân ới Xuân ơi ngay giữa buổi đông đang lăm le rét đậm ở xứ người. Mùa xuân của tâm linh, của truyền thống, di sản văn hoá Việt.
Thế rồi khi Tết qua đi, lòng người chưa kịp nguôi lòng xuân ấy, thì trong gió lạnh lại có hai loại đào, một là đào màu hồng cánh sen đậm, tên bích đào, hai là đào với ba màu hồng nhạt, đậm và lớt phớt trắng, bừng lên nở, cho người mình ăn dối thêm cái Hậu Tết, và bonus cảm giác Tết thật là hậu hĩ kéo đến tận buổi đông tàn. Vừa bắt kịp mùa xuân thực sự của đất trời nơi đây, tháng 3, thấp thoáng trên những lộc non của cây lá hoa cho người lại lao xao, xuân, áo mùa lạnh đã mỏng đi để da người rộng đường thở nắng ấm.
Thế có phải là ta được hưởng xuân hai lần không?

ĐÊM QUA SÂN TRƯỚC…,

Đến thềm nhà tôi mà xem (hay nhìn vào đào đang nở bên vườn nhà ai), cây đào 3 màu đang hội tưng bừng, và đây mới là điều đáng nói, cội mai đang mách xuân bằng những cánh nở vàng rực, chỉ hơi tiếc là mai nở hướng xuống đất, nhưng không hề gì, nó đúng là đóa mai vàng năm cánh, mỏng manh nhưng mang nét mạnh mẽ. Sớm khi bước ra thềm, nhìn mai rức nở trên cành cùng những cánh mai rụng như mơ, tôi bỗng thốt lên mạc vị xuân tàn… ơ hay, sao vậy, đình tiền tạc dạ nhất chi mai* Những câu thơ cứ vào xuân tôi lại nghe nó khẽ khàng thả dư âm trên những xác hoa. Có gì là mới là cũ trên màu vàng hồn nhiên của mai vào buổi tàn đông này, thưa thiền sư Mãn Giác? Có phải thời gian đang lưỡng lự trong những cánh đang hé rung và những đốm vàng rụng trên thềm trong nắng sớm, níu lại cho chúng ta ít nhiều cảm xúc thanh xuân? Chớ bảo xuân tàn…
Chỉ còn một tí thời gian nữa thôi, sẽ thấy trên tờ lịch tháng 3 những chữ, lấp lánh, Spring begins, luôn luôn, chữ “bắt đầu” kích thích tôi niềm phấn khởi, và nhớ lại đâu đó trên dòng thời gian lung linh nơi bắt đầu một giấc mơ, và cũng từ đó tôi ngu ngơ một giấc mơ thất lạc…
Nói vậy, chắc tưởng tôi là kẻ rất loay hoay. Không, không phải là đi tìm, tôi mang mang như vừa có trong tay, lại như vừa chỉ nắm được bọt xà phòng, cái giấc mơ ấy. Đúng y như là, xuân khứ bách hoa lạc, xuân đáo bách hoa khai*, bạn thử đọc theo âm này (bỗng nhớ cái đầu lắc lư của chú tiểu) xem có cảm giác như tôi không, cái khí vô thường an nhiên và cũng rất quí, của mọi thứ, trời đất cuộc đời. Nên, tôi ở trong đó mà đi giữa giấc mơ ẩn hiện. Dường như tìm cái mình đã có. Và mất cả điều chưa tường tận. Cái nhất chi mai kia hiện tiền một niềm vui lay động như nhịp đập đang dẫn máu đỏ về tim, nuôi dưỡng từng phút xuân đáo trẻ trung. Một tí ti móng tay vừa nhích lên, một tế bào chết đi, Xuân khứ có mắc mớ gì trên hiện tại châu báu này.
Đã qua mùa đông rồi. Trong sông biển thời gian, bỗng long lanh ngọn sóng Spring begins trên mấy tấc vuông tờ lịch. Một điểm rõ ràng trong miên man vô thủy vô chung. Ngọn sóng bung hoa cho ta một cách tối thiểu để biết thưởng thức phút giây hoa nở hoa tàn, ta đến, ta đi, cho dẫu đó có là một giấc mộng cuộc đời đi nữa, thì cũng đã sống với nó bằng những tình cảm tích cực. Cuộc sống với những hệ lụy của nó đang mỗi lúc mỗi trơ hóa tình cảm ta, không ngừng xảy ra khắp nơi trên trái đất này những cảnh mà cảm xúc ta không biết phải xoay xở thế nào để được tồn tại với cái nghĩa đúng nhất, Con Người. Lẽ nào một trái tim mẫn cảm chỉ còn là cái kén lẻ loi của riêng kẻ đó chui vào trú ngụ. Sao hưởng thụ một bình yên lại làm tôi cảm thấy như mình đang làm điều gì có lỗi? Trong nỗi thất vọng u buồn ấy, bỗng biết tự vệ để sống còn theo cách mềm nhất vừa tầm nhất của mình, và ước mơ một cách thơ mộng rằng, trong cái tổ của suy nghĩ, chữ nghĩa, tôi được ban sơ lại mình để còn cảm xúc, để có thể chịu đựng nhiều hơn, biết cách sống hơn, biết yêu quí những bình thường, mà hiệu quả gần nhất là đem đến niềm vui cho những người thân yêu quanh mình. Và, có phải chăng, mỗi người biết quí những bình thường nhất của cuộc sống mình thì sẽ biết trân trọng hạnh phúc của tha nhân?
Đêm qua có sấm rền, gió đông xôn xao đi đi ở ở, năm nào Santa Ana cũng đều bắt đầu mùa xuân bằng những trận mưa, mưa thiệt tình tầm tã, chứ không phải là mưa xuân lay phay, như ở Nha Trang ngày xưa của tôi, lại nhớ Nha Trang, mưa chẳng đầy tay/ mưa lơi đồng mạ/ con đường xuân quá/ bẫng ngày như mây… tay trời búng đùa những tia nước làm người như đi giữa phiến mỏng của ngày, nhất là lại đi qua một chiếc cầu tên là Bóng, mưa bay xuân trên một dòng sông đục. Người, xe, mưa, và mùa xuân, yên ả như những phớt màu đậm nhạt trên một bức tranh thủy mặc. Nếu lúc ấy tôi không chan hòa với nó thì bây giờ nhớ lại hẳn sẽ cảm thấy có chút gì mất đi…, cũng như đêm qua, đã tận hưởng giấc ngủ ngon nhờ tiếng mưa rơi, và lúc này trên thềm nhà, nuốt ực hớp nắng non nuôi xanh cơ thể, để theo bình minh một vòng mùa mới, tâm hồn tôi cũng đang vút lên hương thơm kỳ ảo của mai cuối đông, nó đi qua sương giá để đưa xuân về, mầu nhiệm của sự sinh nở. Tôi muốn gửi lời chúc mừng cho những ai có ngày sinh nhật vào mùa xuân. Niềm vui người và trời đất cùng mở.

Người bạn thân thiết ơi, cây nến sinh nhật sẽ là ngọn nắng non nhất, ngọt nhất của ngày khai xuân. Bên vườn nhà tôi, daffodil những ánh mắt vàng ngân nga… em thấy anh chờ trên con đường bình minh. Nắng tháng 3 anh đem tới. Mùa xuân mở vàng daffodil. Và em. Vừa qua một giấc ngủ đông. Mọc lên trái tim thanh khiết…

Thế thì sợ gì lão tòng đầu thượng lai*? Tóc bạc ơi nhìn kìa, những cánh daffodil đọng những hạt mưa sót của đêm, vẫn rưng rức vàng. Gió thổi hoa đưa, hạt mưa sẽ rớt. Nắng lên hạt mưa sẽ khô. Vàng của hoa ửng nắng. Có phải đó là cái lãng đãng ở ngoài vòng sinh tử?

Thiền sư Chagdud có câu: thế giới này nhìn có vẻ thật bao nhiêu, đáng tin cậy đến thế nào, nó vẫn không vĩnh cửu, tất cả đều thay đổi cho tới khi không còn gì, giống như trước nữa. Thể xác, lời nói, ý nghĩ của chúng ta biến dịch nhanh như thời gian mũi kim xuyên qua cánh hoa hồng…

Nhiều điều rất nhỏ trong tầm tay đang chờ đợi, cái phút mũi kim xuyên qua cánh hoa mỏng…

NGUYỄN THỊ KHÁNH MINH
22.3.2012
* Bài kệ của Thiền sư Mãn Giác(1052-1096): xuân khứ bách hoa lạc/ xuân đáo bách hoa khai/ Sự trục nhãn tiền quá/Lão tòng đầu thượng lai/Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận/Đình tiền tạc dạ nhất chi mai