CHU TRẦM NGUYÊN MINH

Phần 18

________________

– Có một bà thăm nuôi chết ngoài chợ.
– Sao vậy… ?
– Nghe nói trúng gió.
Toán Trại Viên đi lấy trấu về cho bếp nấu ăn, vừa đổ trấu vào kho chất đốt vừa nói, một vài người hỏi thăm:
– Có biết người ở đâu đến không?
– Không.
Hắn có nghe, nhưng công việc lấp kín đầu, Hắn không để ý. Rồi mọi người ai có việc nấy, số đông ở trong phòng viết thu hoạch, số khác đi tập văn nghệ 2/9. Hắn cùng tổ lương thực và tổ nhà bếp, phối hợp kiểm kê lương thực, gạo, bắp, bo bo, cá khô, muối… v… v đã nhận của Trung Đoàn tháng qua, tổng thu, tổng chi mỗi loại. Công việc không đơn giản nhẹ nhàng chút nào, dù Hắn đã cho vào sổ từng ngày.
Mọi người đều cố gắng trong phần việc của mình, tiến hành nhịp nhàng, chênh lệch tổng chi rồi cũng tìm ra, khớp với tổng thu.
Trại viên đứng tán chuyện ở sân, nơi hàng đêm Sinh Hoạt. Chuyện người đàn bà đi thăm nuôi chết ngoài chợ Sông Mao lại được nhắc đến.
– Mày nghe ai nói?
– Dân ở ngoài đó, ai cũng biết chuyện. Họ nói người đàn bà vào chợ mua thêm quà cho chồng, bỗng ngã xuống, sùi bọt mép…
– Rồi sao nữa?
– Mày để tao thở đã…
– Tao biết… Những người trong chợ, đa số là dân tộc Nùng, họ lôi người đàn bà ra khỏi chợ, bỏ nằm bên đường.
– Phải cấp cứu người ta chớ!
– Nùng ghét Việt… đời nào.
– Quân… quân ác đức!
– Họ lấy chiếc chiếu rách đắp lên xác chết…
– Quân trời đánh!
Đến giờ Sinh Hoạt, trại viên đứng thành hàng, theo tổ. Anh khối phó có nhiệm vụ điểm danh, rồi báo cáo lại cho khối trưởng.
Hằng đêm, Hắn vẫn đứng ở vị trí này. Sau lưng là tấm bảng đen, dán đủ thứ thông báo, và công tác hàng ngày. Phía trên tấm bảng có bóng đèn điện hình trái bầu, phát ra ánh sáng vàng hiu hắt. Ở đây, hàng đêm Hắn không nhìn rõ mặt đồng đội, những khuôn mặt ngước nhìn lên, những khuôn mặt u hoài, chờ đợi…
Và đêm nào cũng vậy, khi tiếng còi tàu cất lên, vang xa trong sương đêm, sự yên lặng trở nên rợn người chìm theo những dòng nước mắt. Hắn biết, đồng đội Hắn đang khóc… và Hắn cũng vậy. Hắn nuốt trôi vào lồng ngực dòng nước mắt chực trào ra.
Những đêm không còn việc gì cần nói, không gian trở thành mênh mông và hồn người như gởi về nơi xa mù. Như đêm nay.
Hắn đột ngột nói to:
– Hát… hát… anh em ơi…
– Phải… hát… hát…
– Quản Ca Q đâu?
– Em đây.
Hắn vỗ vai Q và cất cao:
Hò dô ta nào
Kéo pháo ta vượt qua đèo

Hai, ba. Tất cả cùng hát:
Hò dô tao nào
Kéo pháo ta vượt qua đèo
Hò dô ta nào
Kéo pháo ta vượt qua núi
Dốc núi cao cao…

Cả khói cùng hát, hát to, thật to… Bài hát kéo pháo cứ lập đi lập lại, mỗi lúc tiếng hát một cao hơn, to hơn… cho âm vang cả đêm trường, cho quên hết nỗi niềm.
– Anh khối trưởng!
Hắn giật mình. Cán bộ Hùng đã đứng khuất bên trái tấm bảng, nơi ngọn đèn vàng không đủ sức chiếu sáng.
– Có tôi.
– Anh cho… hát sớm quá…
– Thưa, hôm nay… hôm nay…
Phía trại viên đã ngưng hát:
– Buồn quá cán bộ ơi.
– Thằng T nhớ bồ…
– Hát cho quên đời.
Cán bộ Hùng bước tới đứng trước ngọn đèn, nhìn lên chỉ thấy hình người thành một khối tối đen:
– Anh em, tôi cũng xa nhà y như anh em … Hát, nhất là hát bài hát cách mạng là không có tội… nhưng…
– Nhưng sao ạ?
– Hát không đúng lúc, đúng chỗ cũng bị phê… bình.
– Phê bình?
– Đúng, cái gì đi ngoài qui định đều sai… phê bình để sửa sai.
Cán bộ Hùng yên lặng một lúc, trao đổi gì đó với khối trưởng, rồi nói lớn: “Anh em hát tiếp… hát to lên nhé”, rồi đi về hướng Trung Đoàn.
Cán bộ Hùng, người thay thế Cán bộ Đời 68, là người được trại viên nhất trí chấm điểm 9, hiền, có tình người, biết cảm thông… chỉ có điều ăn nói không lưu loát như Đời 68. Khi phải nói với toàn khối một vấn đề có liên quan với Đảng, với Bác, Cán bộ Hùng phải học trước nội dung sẽ nói, miệng cứ lẩm bẩm… Bác đã dạy… Đảng đã nói… Có người cười giễu cợt, có người thương hại, nhưng có điều ai cũng công nhận cán bộ Hùng là người tốt.
Đêm Sinh Hoạt rồi cũng trôi qua. Anh em tập văn nghệ, làm sân khấu 2/9 lục tục trở về. Có tiếng trao đổi, nhưng rất ít tiếng cười. Ai về phòng nấy, đêm bắt đầu choàng lên liên trại bóng tối và sự tĩnh mịch rợn người.
Hắn nằm ở chiếc chiếu số 13. Ngày ngã bệnh anh em đã “xin” được cho Hắn nằm trên sạp. Khi vừa hết bệnh, Hắn mang sạp xuống nhà bếp tự tay tháo ra, nhóm lửa. Từ đó, Hắn nằm lại trên chiếc chiếu trải trên nền đất mang số 13, ẩm ướt như mọi người.
Đêm nay, lưng Hắn lạnh lạnh và cứ thao thức. Hình ảnh vợ con cứ hiện về chập chờn. Lòng Hắn quặn đau, nước mắt rơi trong âm thầm.
Bảy giờ sáng thì khối đã tập họp, hàng ngũ chỉnh tề.
Hôm nay tổ nhà bếp được tăng cường 4 người đi lãnh lương thực.
Như thường lệ, anh khối phó đọc tên 4 người được phân công tổ đi lãnh lương thực tách khỏi hàng. Ai cũng cười toe toét vì mỗi lần như vậy được ra khỏi trại, nhìn cảnh bên ngoài. Có anh còn “cua” được em ở ngoài chợ.
Buổi học lại bắt đầu, bài mới có tựa: Đế Quốc Mỹ Là Tên Sen Đầm Quốc Tế. Sau giờ cơm trưa, Hắn thấy một cán bộ lạ mặt, đến bên Hắn:
– Anh là T?
– Thưa… tôi là T.
– Anh khỏe không?
– Cảm ơn, tôi khỏe.
– Tôi muốn trao đổi một chút, được không?
Hắn hơi lo:
– Thưa…
Cán bộ vô đề:
– Chị Hiếu bây giờ thế nào?
Hắn ngạc nhiên:
– Chị tôi ở Sài gòn… chắc cũng ổn thôi.
– Còn anh Nhị?
– Thưa, anh chị cưới nhau, giờ được 4 cháu.
Cán bộ như muốn hỏi thêm nhiều điều.
– T này…
Nhưng không nói được.
– Cố gắng lên nhé.
Rồi thoát đi rất nhanh về hướng Trung Đoàn. Không cần vận dụng trí nhớ, Hắn cũng nhớ ra. Hồi Hắn và chị Hiếu học ở trường Trung Bình ở khu Lê Hồng Phong Bình Thuận, thì anh Châu, tên người cán bộ, học trên hai lớp. Anh là một trong số chàng trai theo đuổi chị Hiếu. Chị là hoa khôi của trường thời đó. Sau 1954, gần như tất cả học sinh của trường đều đi Tập Kết. Anh Châu đi đợt đầu tiên, tàu Ba Lan, khởi hành từ Hàm Tân- La Gi. Hắn nghĩ, anh Châu biết Hắn ở đây từ lý lịch của Hắn ở Trung Đoàn.
15 giờ, dù bài “Sen Đầm…” chưa kết thúc, Hắn cũng được phép rời lớp học. Qui định chung là khối trưởng phải trực tiếp ký nhận lương thực mà toán đi nhận lương, thực ra là đi khuân vác, lúc sáng đã về.
Ba chiếc xe Dodge của Mỹ Ngụy bỏ lại, chất đầy lương thực, đậu ở cửa kho Trung Đoàn. Cuộc giao nhận diễn ra nhịp nhàng, khá nhanh. Cán bộ cung cấp lương thực và cán bộ Trung Đoàn ký giao nhận, rồi cán bộ Trung Đoàn ký với khối trưởng của mỗi khối. Tổ của khối nào mang lương thực của khối đó về kho.
– Anh bếp trưởng!
– Anh gọi?
– Số cá tươi nhiều quá, làm sao bảo quản cho tới cuối tháng?
– Tôi đã tính xẻ phơi 2/3, còn 1/3 kho lạt cho anh em ăn một bữa đã… đời chơi.
Hắn phân vân:
– Nhưng muối ở đâu?
– Anh khỏi lo. Tôi đã mua ngoài chợ 10kg rồi.
Hắn nhẹ nhõm:
– Giỏi. Giỏi.
Anh em trong tổ hưởng ứng:
– Bếp trưởng còn xin cho cả tổ vào cà phê… quán có em út nữa… khối trưởng à.
Bếp trưởng:
– Anh khối trưởng, người đàn bà thăm nuôi chết ngoài chợ, nghe tội quá.
– Tôi có nghe, nhưng không rõ lắm.
– Ai đời người ta trúng gió, đã không cứu còn lôi ra lề đường.
Có tiếng nói chen:
– Họ nói để chết trong chợ là xui.
– Anh có nghe người đó ở tỉnh nào tới không?
– Không rõ lắm, người ta nói ở PT ra, rồi PR vô, và còn DL xuống nữa… Không xác định được.
– Nhân dạng?
– Vừa người, không cao không thấp.
– Giấy tùy thân… đơn xin phép thăm nuôi đặc biệt, vì thời gan này đâu cho thăm nuôi… Phải biết chớ?
– Tụi em không rõ, nhưng tội nhất là đứa bé…
– Đứa bé?
– Một bé trai… chừng 4, 5 tuổi ngồi bên xác, gọi thảm thiết… Má ơi… Má ơi…
Hắn rùng mình, Nguyễn con Hắn cũng tuổi đó.
Anh bếp trưởng sực nhớ:
– Người ta nói xác chết đeo chiếc đồng hồ Seiko của đàn ông, rất to.
Hắn bủn rủn:
– Đồng hồ đàn ông?
– Hiệu Seiko, đeo ở cổ tay trái.
Hắn ngã xuống, cất tiếng gọi yếu ớt… Vân ơi… Nguyễn ơi… Anh em khiêng Hắn vào phòng, đặt nằm trên chiếc chiếu số 13. Hắn lịm trong cơn mê.

…

Đêm cuối, sáng mai Hắn sẽ lên NLS trình diện, dù cán bộ N người bên giáo dục nói, các anh chỉ học tập chính sách chừng một tháng, rồi về. Hắn tin, còn Vân, vợ Hắn, thì không tin.
– Cần chi những thứ này…
– Em nghĩ, nên chuẩn bị trước vẫn hơn.
Hắn bỏ bớt lại quần áo, thuốc men, thức ăn khô…
– Em để cho các con …
– Chúng có rồi…
– Cái xách này anh phải mang đi.
Hắn nhìn vợ, thấy khuôn mặt lo âu không vui. Hắn nhớ lại thái độ của K, nhất là đôi mắt nhìn Hắn trước khi từ giã… Hắn hơi chột dạ. Có lẽ nào cán bộ N nói sai [?]Hắn cổi chiếc đồng hồ hiệu Seiko đưa cho vợ.
– Anh để lại…
Vân đưa tay nhận, nói nhanh:
– Em sẽ đeo nó ở tay trái… như có anh một bên.
Hắn tỉnh lại, vì cái vỗ nhẹ của V.
– Anh tỉnh rồi…
– Anh…
– Anh mê suốt đêm, thỉnh thoảng lại ú ớ… Em lo quá.
Hắn nhìn quanh, trại vắng hoe, ánh nắng ban mai ngoài khung cửa.
– Anh em…
– Dạ… đi học cả rồi…
– Em?
– Em được phân công ở nhà xem chừng anh.
Lớp học giải lao 15 phút, Anh N tranh thủ về trại:
– Chú thấy trong người thế nào?
– Dạ khỏe rồi.
Anh N nói với V:
– V đi học đi, anh thế…
Trước khi đi V nói:
– Em có nấu cháo dưới bếp, anh ấy ăn sẽ khỏe thôi.
Nói xong, V chạy nhanh ra khỏi phòng.
– Có chắc là thiếm ấy không?
– Chắc, anh ạ. Không biết bây giờ vợ con em ra sao?
– Anh đã nhờ người cán bộ quen, lâu nay vẫn cung cấp tin nhà cho anh, ra chợ điều tra thực hư, sẽ có tin ngay thôi.
– Anh nhờ họ?
– Phải, từ chiều qua lúc chú xỉu …
Anh N đưa tay rờ lên trán, rồi nói với Hắn:
– Anh đi lấy cháo…
Hắn chống tay định ngồi dậy, anh N chận lại:
– Cứ nằm nghỉ …
Trong những đồng nghiệp “biệt phái Duy Tân”, Hắn thân nhất với anh N. Chị N và vợ Hắn cũng có chút liên hệ, quen biết. Kỳ thăm nuôi vừa rồi, chính chị N đã nhờ người nhà coi chừng mấy đứa nhỏ cho Vân đi cùng chị thăm nuôi… Những chuyến đi đánh Tennis giao lưu ở Phi Trường Thành Sơn, Cam Ranh, Phan Thiết… thậm chí mãi tận Cần Thơ, anh em có nhau, ở cùng phòng, ăn cùng mâm… Anh không thích thơ, hát hò, nhưng lại là bạn thân của một nhạc sĩ, có nhiều bài hát nổi tiếng ở Sài Gòn.
Buổi trưa thì Hắn khỏe hơn khi người cán bộ anh N nhờ đã làm xong nhiệm vụ. Đó đúng là vợ con Hắn, nhưng rất mừng là có một người, cùng đi thăm nuôi, cứu sống.
– Nghe nói người cứu là một chị bán Hành Tỏi ở chợ PR… Chị ấy cõng xác chết trên lưng, tay dắt đứa bé, và chạy ra tận quốc lộ, nhờ dân ở đây cắt lể tỉnh lại rồi đón xe cùng về PR.
Ngừng một chút, rồi tán thán:
– Tội nghiệp chị bán Hành Tỏi bỏ lại một xách thăm nuôi to … đùng.
Anh N kết luận:
– Chú khỏi lo rồi nhe. Anh có nhắn ra, bảo thiếm ấy viết cho chú một lá thư cho chú an tâm.
– Cảm ơn anh. Anh chu đáo quá.
– Anh em… lúc này không thương nhau thì đợi đến lúc nào.
Hắn an tâm phần nào và thấy thương Vân hơn lúc nào hết.

Buổi chiều Hạt Mè đến.
– Nghe nói vợ cậu…
Hắn ngạc nhiên:
– Sao ông biết?
– Cả trại biết chứ đâu phải mình tớ!
– Cảm ơn, ổn rồi…
– Tớ cũng nghe nói… tớ mừng cho cậu.
– Ngoài thăm mình còn việc gì nữa không?
Hạt Mè tiu nghĩu.
– Tớ … thăm cậu thật mà.
Hắn hỏi:
– Phổ bài Hoan ca chưa?
Hạt Mè trả lời:
– Bài Hoan Ca ở A.38, họ lệnh phải sửa lời. Riêng đoạn thứ 2 phải viết lại.
– Đây là lần sửa thứ 3, tớ chịu thôi.
– Họ nói…
– Nói sao?
– Đọc lên thấy… thấy… còn căm thù, chưa hòa hợp…
– Căm thù? Họ tưởng tượng ra… cũng hay!
Hạt Mè nói lại điều cán bộ yêu cầu:
– Dzui dzẻ, phấn khởi, ca ngợi Đảng và Bác mới… hay.
Hắn nhìn mặt đau khổ của Hạt Mè, lòng bỗng thấy thương bạn.
– Tớ sẽ sửa như yêu cầu của họ.
Hạt Mè đưa trả bài Hoan Ca phải sửa cho Hắn.
– Mai tớ đến nhé… gấp lắm.
– Tớ sẽ cố… Mai cậu đến lấy.
Hạt Mè vui:
– Nhất… Kỳ Khu, nhất Kỳ…
Hắn đẩy vai Hạt Mè, không cho… điên thêm, rồi quay nhanh vào phòng. Trong buổi chiều có Đ, C… đến thăm, có cả cán bộ Hùng.
– Anh khỏe chưa?
– Thưa… khỏe.
– Nhân có cán bộ công tác PR, tôi nhờ họ đến thăm sức khỏe bà nhà. Nay mai họ về thì sẽ biết thôi.
– Cảm ơn cán bộ.
– Ơn nghĩa gì, bà ấy còn sống là mừng rồi…
Trước khi về Trung Đoàn:
– Nhớ… khỏe nhe.
Nói cho cùng, dù là ai, nói giọng gì, mặc áo nào… trong ngực vẫn có một trái tim. Hắn lấy giấy và bắt đầu sửa lại bài Hoan Ca. Hắn xóa xóa viết viết rồi xếp mảnh giấy bỏ vào túi áo. Hắn nhẩm đoạn có thể đọc được:

Anh em ta cùng về đây
Vui bên nhau, vui sum vầy
Bỏ sau lưng, bỏ tháng ngày
Chiến trường xưa, như gió bay

Anh em ta cùng về đây
Chiến trường xưa như bóng mây
Quên đi bao máu xương
Quên đi bao đọa đày

Anh em ta cùng về đây
Lao động là vinh quang
Bác Hồ… ồ
ồ…đã dạy
……………………….
Ba đoạn sau Hắn không đọc được, dù chỉ đọc lẩm nhẩm trong miệng. Hắn xấu hổ phải viết những câu thơ không muốn viết, những ngợi ca chưa kiểm chứng, những cung tụng hoa mỹ, những ca ngợi… Hắn không thể không viết nhưng dứt khoát không đọc hay nghe khi nó được phổ nhạc. Đó là một lời thề.

……..

Phần 19

_______________

Hạt Mè đã đệ trình và được duyệt cấp phép phổ nhạc “Bài Hoan Ca Ở A.38”.
Khi phổ xong Hạt mè đến tìm Hắn.
– Họ đã duyệt lời…
– Rồi sao?
– Sao nữa…tớ… tớ… đã phổ…
Hắn cười hềnh hệch.
– Phổ… mà sao “rặn” như bị kiết bảy ngày vậy?
– Tớ khoái quá… tớ xúc động quá… nói ko nên lời. Này nhé…
Hạt Mè hát nhỏ, chỉ đủ cho Hắn nghe. Hát một khúc, ngừng lại giải thích… âm không hồn… điệu không hùng. Có chỗ Hạt Mè nói:
– Cậu thấy không âm… âm… như “chuông gọi hồn ai”…
Hắn làm thinh giả bộ lắng nghe.
– Điệu như điệu… ai điếu…
Hạt Mè ngưng để quan sát xem Hắn có nghe hay không rồi tiếp:
– Cũng có chỗ trống phải đánh to… miệng phải hát lớn… lúc này âm thanh cuồn cuộn như sóng vỗ bờ… có lúc rộn ràng…
Và:
– Sao cậu lơ mơ như mất hồn vậy?
– Hay quá muốn… xỉu luôn.
– Tớ cảm ơn cậu đã giúp tớ. Lời bài hát rổng tuếch như thùng thiết bể, chỉ có mấy ông thi sĩ nửa mùa như cậu… mới làm nổi… mà…
– Mà… thế nào?
– Tụi cán bộ gật gù khen… hay, thế mới chết cha … đời.
– Và cậu khoái vì điểm này?
– Đúng, rất đúng… tớ khoái vì điểm này.
Và Hạt Mè nói với Hắn, lý do tại làm sao nó khoái bài thơ “rỗng tuếch như thùng thiếc bể” và cán bộ gật gù khen… hay. Nó nói tràn lan ý này lấp ý kia… Hắn đúc kết lại, đại ý như sau: sống trong chế độ cai trị bằng cái… loa phun ra những danh từ dao to búa lớn, những danh từ hoa mỹ… xa rời, hay trái ngược thực tế… nghe thét rồi… tưởng thiệt. Hoan hô mãi hóa lối mòn… cho nên hễ to, hoa mỹ là được, là đúng yêu cầu cách mạng… Còn nhạc, thì “tụi nó dốt đặt cán mai, tớ qua mặt một cái vèo”.
– Cậu thấy có… đáng sướng không?
Hạt Mè dứt câu và thoát nhanh về hướng Trung Đoàn.
– Chào Hạt Mè…
Thật tình thì Hạt Mè nói nhiều quá, lần đầu tiên Hắn thấy Hạt Mè nói nhiều như vậy, và Hắn giải thích những lời nói ấy có thể không chuẩn, không đúng y như Hạt Mè muốn nói, nhưng điều nó sướng là có thật, mà lý do vì đâu nó sướng thì vẫn chưa rõ ràng.

Sau nội dung “tội ác của Mỹ Ngụy” hiện tại đang vào giai đoạn học tập “lý thuyết cơ bản cùa CNXH” và “CNXH ở Miền Bắc xây dựng và thành quả Tốt-Đẹp-To-Lớn đã đạt được”… Giảng viên đem những thành quả điển hình, đi sâu vào quan điểm “đúng đắn” và kết quả “to lớn, tốt đẹp” như chính sách Cải Cách Ruộng Đất là một trong những đề tài bổ sung như vậy.
Lý thuyết, theo giảng viên mà Hắn ghi tóm tắt trong cuốn tập học sinh 50 trang.
– CNXH, theo Mac-Lenin là giai đoạn đầu của hình thái Kinh Tế Xã Hội Cộng Sản Chủ Nghĩa ưu việt hơn tất cả những chủ nghĩa còn lại.
– CNXH giải phóng con người khỏi Áp Bức Bóc Lột Kinh Tế, khỏi Nô Dịch Tinh Thần. Con người được phát triển toàn diện, tự do và bình đẳng.
– CNXH có cơ sở vật chất tập trung, nhân tố để Sản Xuất Tiên Tiến và Hiện Đại, xây dựng nền Đại Công Nghiệp, tổ chức lao động và kỹ thuật mới.
– CNXH từng bước xóa bỏ tư hữu thay bằng công hữu về vật liệu sản xuất. Thực hiện nguyên tắc Phân Phối theo lao động, đó là nguyên tắc cơ bản nhất.
– Nhà nước CNXH là nhà nước dân chủ kiểu mới, thể hiện bản chất giai cấp công nhân, nông dân và nhân dân lao động.
Từ 1930 dưới sự lãnh đạo tài ba, sáng suốt cùa Đảng Cộng Sản Việt Nam, do bác Hồ Chủ Tịch kính yêu lãnh đạo, độc lập dân tộc gắn liển với CNXH, đó là cơ sở bảo đảm vững chắc cho độc lập dân tộc xóa bỏ Áp Bức, Bóc Lột Bất Công, Tàn Bạo của Phong kiến và Tư bản chủ nghĩa…
Kết luận rõ nét nhất. Nhà nước CNXH được xây dựng ở Miền Bắc là nhà nước của dân và vì dân. Toàn dân sống trong hạnh phúc cơm no áo ấm.

Hắn nhớ, khi giảng viên, bằng giọng tự tin, hùng hồn chấm dứt câu này, cán bộ ngồi ở bàn chủ tọa đứng cả dậy. Tất cả traị viên phải cùng đứng lên… và tiếng vỗ tay to, vang dội, trùng trùng phủ xuống A.38. Như tiếng ngân vang… ngân vang… Như tiếng thở dài nơi lòng người. Nó đánh dấu và khắc ghi, một giai đoạn sẽ đến… ngoài sự mong chờ…
Hắn rời khỏi tập vở khi nghe tiếng hát Bài Hoan ca ở A.38:

Anh em ta về đây
Vui bên nhau, vui sum vầy
Bỏ sau lưng, bỏ tháng ngày
Chiến trường xưa, như gió bay

Anh em ta về đây…

Từ sân tập văn nghệ ở mãi tận phía sau Trung Đoàn, tiếng hát vọng về, nghe rõ mồn một, lúc cao, lúc thấp, lúc có trống đánh ầm ầm, lúc vắng lặng trôi dài như tiếng than… Hắn nói thầm:
– Hạt Mè, nếu là tớ, tớ đày cậu ra Sơn La, mất xác luôn.
Anh tổ phó đã cho tan hàng, đêm sinh hoạt chấm dứt, trại viên về phòng cùng với tiếng còi tàu chìm theo tiếng hát “anh em ta về đây”.
Từ đó, hằng đêm tiếng hát, luôn luôn vọng đến. Những bài ca cách mạng được phối âm lại, khi ban đồng ca hát lên nghe lạ và hay. Có bè cao, bè thấp, có cả tiếng nổ trong bài Kéo Pháo qua Đèo làm nhiều người ngạc nhiên, nhất là cán bộ quản giáo.
Một hôm:
– Cậu làm kiểu gì mà… nghe được.
– Nghe hay quá, phải không?
– Thì cho là hay đi!
– Tớ có “phép thuật”. Dạy chim còn được nữa là.
Và Hạt Mè cao hứng:
– Tớ muốn chứng minh là mình hơn chúng… một cái đầu. Hiểu chưa?
– Khá khen!
– Kỳ Khu, mày là thằng quỷ sứ, không gì qua mắt mày được cả.
– Hạt Mè, coi chừng cái đầu của mày… rụng mất.
Hắn và Hạt Mè, về sau khá thân nhau. Cả hai có chỗ đồng điệu, đứa này giúp đứa kia, những lúc thấy cô đơn cần giải tỏa. Hai đứa hiểu và biết nhau từ những cảm xúc, rung động tận tâm hồn.
Càng gần đến 2/9, Ban văn nghệ của Hạt Mè tập suốt đêm, ban ngày ở vào thời điểm học ca tụng CNXH Miền Bắc nên cán bộ không thể du di cho tập văn nghệ. Trong đêm khuya, tiếng hát vẫn vang vọng một góc trời.
… .. .
Xe ta bon trên những dặm đường
Giữa làng quê ta
Băng qua bao suối đèo đồi nương
Xe ta bon ra chiến trường

Chào em cô gái Lam Hồng
Giữa tiếng bom gào đạn dội
Vẫn nghe vang vang câu hò trên đường
Niềm vui lớn tỏa lan trên quê hương ta

Đi thông đường để những chuyến xe qua
Hồng Lĩnh ơi… đỉnh cao mây vờn.
……
Hắn lắng nghe, âm thanh khởi đầu, tiếng đoàn xe bon bon trên đường, nhịp vừa… đều đều bỗng dội nhịp nhanh, hân hoan và rồi vút cao với niềm vui khi Chào em…những cô gái Lam Hồng… mở đường cho xe hành quân đi qua… Bài ca đẹp cả ý lẫn lời, đẹp cả nhịp điệu, một cái đẹp hiếm hoi mà Hắn tìm ít gặp trong nền văn học nghệ thuật CNXH Miền Bắc.
Đêm rất khuya, sương như phủ kín bầu trời, bóng tối như quánh đặc lại. Tất cả chìm lắng trong đêm, tiếng hát cũng im bặt… Đôi mắt Hắn vẫn thao láo nhìn vào cõi hư không.

……..