BÀI HOAN CA Ở A 38


Chu Trầm Nguyên Minh

ghadajamal-02-big

Phần 2

Sáng 17/4, Hắn lên Duy Tân, ngôi trường Hắn đã đến, đã gắn bó bao năm, nó như máu thịt của Hắn.
-Thằng H đâu….thằng H đâu..
Từ trên chiếc xe jeep, chiến lợi phẩm, vì ở đầu ca-bin còn chữ US – toán lính CS nhảy xuống, tay cầm súng, chiếm lĩnh cửa ra vào khu văn phòng và nhà ở của Hiệu Trưởng.
Hắn từ phòng Giáo sư bước ra.
-Thằng H đâu ?
-Thưa.. thầy đã chuyển công tác.
-Hắn đi đâu ..nói mau lên.
-Tôi không rõ.. nhưng thầy đã rời trường hơn một năm rồi..
-Cấm gọi nó bằng thầy.. nó là thằng tay sai.. thằng phản động…rõ chưa..
Cùng lúc họ hấp tấp lên xe, lùi nhanh ra đường, chạy tiếp, nhanh và vội. Hắn nghĩ chắc còn người cần bắt.. như thầy hiệu trưởng.
Năm học 1972-1973 [?] , đề thi môn toán vào lớp đệ thất [?] bị lộ ở Hội Đồng Thi Bùi Thị Xuân Đà Lạt, Phan Rang không lộ đề…
Giáo sư Đ tốt nghiệp Đại học Sư Phạm Toán Huế, vừa ra trường là được bổ nhiệm về Duy Tân, điểm nổi bật, khác hẳn với mọi đồng nghiệp là mái tóc hớt rất cao, chung quanh đầu lúc nào cũng trắng hếu, đó là” cái đầu” đúng mẫu của bộ Giáo Dục đề ra cho”nhà giáo’ ở thời điểm mà học sinh thích để tóc dài, kiểu hippy …
Chỉ cần một năm học, giáo sư Đ đã được thầy hiệu trưởng H đặc biệt tín nhiệm, giáo sư Đ ra vào phòng và nhà hiệu trưởng thường xuyên, người ta nói, họ như cha con, chứ không phải đồng nghiệp.
Khi thầy hiệu trưởng trở về từ lệnh trình diện của Bộ Giáo Dục ở Sài gòn, thì tin thầy là nguyên nhân lộ đề thi ở Đà Lạt được giáo sư Đ tung ra, ai cũng biết.
Thầy H gọi giáo sư Đ vào phòng hiệu trưởng và hỏi:
-Việc này có phải do anh…
Đ trả lời, không còn xưng “con” như trước nữa:
-Chính tôi.
-Anh…tôi đã đối xử với anh như con cái trong nhà..
Giáo sư Đ cướp lời
-Ông không xứng đáng ngồi ghế hiệu trưởng.
-Tôi đã hứa với anh… nhưng cần thời gian… chưa gì… anh đã lật tôi.
-Ông bán đề… và ông phải xuống… thế thôi.
-Tôi xuống… để anh lên chắc… không đời nào.
Đ bỏ ra khỏi phòng:
-Ông chờ xem… ai thắng ai…
Tin thầy hiệu trưởng Duy Tân sắp rời nhiệm sở được thông báo. Các trường cử đại diện đến để tiễn đưa.
Ban đại diện trường Nguyễn công Trứ gồm thầy hiệu trưởng C, Giáo sư K, M.K và tôi, chúng tôi mua tặng thầy hiệu trưởng Duy Tân một bức tranh sơn mài. Thầy tiếp chúng tôi trong phòng khách nhỏ của gia đình. Thầy nói:
-Tôi không thua Đ.. nếu muốn, ngày mai sẽ có sự vụ lệnh điều Đ đi Cao Nguyên ngay… nhưng…
Thầy uống một ngụm nước:
-… tử vi nói : nếu tôi ở lại đây, trong hai năm tới, tôi sẽ chết.. và sẽ chôn xác nơi này
Thầy buồn buồn:
-Vì vậy mà tôi phải ra đi…
Chúng tôi chúc thầy về nhiệm sở mới bình an, mạnh khỏe.. Lần đầu tiên chúng tôi thấy thầy chảy nước mắt.
Và, gần đúng hai năm, chiếc xe Jeep đã hỏi “thằng H đâu“. Hắn nghĩ :Tử vi nói đã đúng. Thầy hiệu trưởng từ lâu nổi tiếng là người có tay chấm tử vi rất “đại tài”. Hôm nay Hắn mới tin lời đồn đãi đó là sự thật.
Buổi trưa Hắn về nhà, vợ Hắn lo lắng:
-Tình hình này..anh đi đâu vậy ?
-Anh lên trường
-Có ai ở đó đâu ..mà lên làm gì?
-Thôi…em cho anh và -bốn đứa nhỏ – ăn cơm là vừa.
Bốn dứa nhỏ, con Hắn, được ra đời trong 6 năm. Việc chửa đẻ liền tù tì như vậy là tại vợ Hắn, khi có một trai, một gái, Hắn quyết “thôi “đẻ …Vợ Hắn biết Hắn thích con trai, nên dụ khị:
-Đứa tiếp, thầy nói …em sẽ sinh con trai…
Hắn hí hửng… lại ra con… cò “thị mẹt” Anh Thư. Hắn cương quyết “ngừng chiến”. Nhưng rồi lại bị vợ lời to, tiếng nhỏ. thủ thỉ:
-Gái –Ca Dao,Trai- Nguyễn, Gái-Anh Thư…đứa tiếp là Trai…đó anh.
-Sao em biết..
-Thì Gái –Trai – Gái…kế tiếp là Trai…trở đầu con mà… anh không biết sao ..?
Hắn không biết thật, câu hỏi có tính quyết định, không biết thi phải nghe nguời biết nói…và rồi..
Hắn đi qua đi lại ở hành lang bệnh viện Phụ Sản Thị Xã.. chờ thằng.. trở đầu con .. như vợ nói, ra đời ..
Cửa phòng Đỡ Đẻ mở ra.
-Thầy.. thầy… cô sinh rồi.
Hắn hỏi nhanh:
-Gái hay trai ?
-Bé gái …rất xinh…
Hắn ra ngã ba Tam Giác đón xe đi thẳng Đà Lạt. Sau vợ sinh 4 tiếng đồng hồ, Hắn có mặt ở cà phê Tùng. Bỏ vợ lẫn con. Bỏ cả giờ lên lớp. Hắn bị “sốc” nặng đến nỗi không làm chủ được cảm xúc, không làm chủ được bản thân.. Nỗi thất vọng ụp xuống bất ngờ làm Hắn như hóa điên..
Đó là đứa út – Thiên Hương- tội nghiệp của Hắn.
Sáng 18 /4 có một đoàn cán bộ CS đến trường, họ mời những giáo sư – được alô thông báo đêm qua – đang đứng lóng ngóng ở hành lang, vào phòng giáo sư.. Đoàn CS có 5 người, giáo sư Duy Tân có 15 người.
-Trường học là của nhân dân, chúng ta phải có trách nhiệm bảo vệ.. Hoan hô các anh “bám trụ” có mặt hôm nay….
Người cán bộ phát biểu tự giới thiệu tên N, ốm, đen, hốc hác.., tiếng nói như đứt hơi ..nhưng rõ:
-Chúng tôi sẽ thông báo học sinh và các thầy… đến trường … …Năm học tiếp tục vào ngày mai..
Ngừng một chút, rồi nói tiếp:
-Cách Mạng luôn luôn khoan hồng…các anh là những trí thức… chúng tôi tin tưởng các anh nhận thức đúng đắn, không lầm lẫn, không bị chi phối bởi những tuyên truyền xuyên tạc ác ý của bọn Ngụy quân Ngụy quyền..
Nhìn khắp lượt:
-Các anh có tin là : những móng tay sơn đỏ sẽ bị chúng tôi nhổ không..? nếu chúng tôi hành động như vậy thì không bao giờ thắng các anh ..không bao giờ có ngày hôm nay..
Cuối cùng:
-Chúng tôi là bộ phận tiếp quản ngành Giáo dục, chúng tôi sẽ cùng các anh xây dựng nền giáo dục Xã hội chủ nghĩa, xóa bỏ nền giáo dục nô lệ của Mỹ Ngụy.
Cán bộ nói rất lâu và rất nhiều vấn đề, nhưng thiếu sắp xếp ý tưởng thành hệ thống.
Họ như cố giải phóng cái đầu của 15 giáo sư Duy Tân…nhưng chưa thành.
Ngày hôm sau ..năm học tiếp tục .. từ hơn 100 giáo sư, giờ còn vỏn vẹn 25.. rồi 30.
Học sinh đến trường đông dần … việc lên lớp tiếp tục, một giáo sư dạy bằng 4, bằng 5 bình thường.
-Bằng mọi giá.. chúng ta phải hoàn tất năm học cho các em…
Cán bộ N nói tiếp:
-Các em chỉ còn 2 tháng … nếu bỏ là mất một năm ..
Đây là quyết định đúng đắn, tất cả vì ”học sinh thân yêu”, không dính dáng gì đến Chính trị, đến Xã hội chủ nghĩa… Bộ khung nhà trường nhanh chóng được tổ chức.
Giáo Sư K bên Nguyễn Công Trứ, có cha theo cách mạng, qua làm Hiệu Trưởng, còn những bộ phận hành chánh do người cũ đảm nhiệm, tăng cường bốn, năm cán bộ…. Giáo sư vừa dạy vừa đảm trách nhiều việc, học sinh cũng không khỏi vừa học vừa làm công tác mà nhà trường yêu cầu.
Cán bộ N là người có chức vụ cao nhất của ngành giáo dục, thuộc Ban Quân Quản Phan Rang – Tháp Chàm. Ông ta là người mà đa số giáo sư cũ kính nể, không vì kiến thức – tiến sĩ Toán Liên Xô- mà vì thái độ làm việc, giao tiếp với người cũ: bình đẳng, tôn trọng, nhờ thế, tuy khổ nhưng tất cả đều thoải mái, an tâm.

Hắn dạy, như đồng nghiệp, 8 giờ một ngày, buổi tối Hắn cùng học sinh đi xóa cờ vàng ba sọc đỏ, và những khẩu hiệu “đừng nghe những gì CS nói”, và “đả đảo CS…” rồi viết lên chỗ vừa xóa “không có gì quí hơn độc lập tự do “-“đảng cộng sản VN quang vinh muôn năm “-”bác Hồ vĩ đại sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta”-“đả đảo Mỹ Ngụy” và… vẽ lá cờ Đỏ sao vàng.
Một hôm, ban giám hiệu gọi Hắn lên văn phòng, ở đây Hắn được thông báo là đã viết sai lời Hồ Chủ Tịch nói, một tội nặng, không thể chấp nhận được.
Một cán bộ hỏi:
-Tại sao đồng chí viết thiều..chữ “có “ trong câu nói bất hủ, đã đi vào sử sách .. của Hồ Chủ Tịch?
Thì ra, thầy trò Hắn viết ..không gì quí…câu đúng phải là..không có gì quí…thiếu chữ “có ‘.
-Đó là lời Vàng, lời Ngọc làm mất một chữ.. là phản quốc.. là có tội.. với đảng, với nhân dân..
Hắn ngồi làm thinh, học trò On là đứa viết ‘khẩu hiệu “ rất đẹp, nên được giao nhiêm vụ kẻ chữ.. Tính On cũng rất cẩn trọng.. không hiểu sao lại..
-Đồng chí.. viết kiểm điểm …
-Tôi xin nhận thiếu sót ..
-Không phải nhận thiếu sót là được..
-Tôi sẽ khắc phục..
May cho Hắn là lúc đó thì cán bộ N đến. Ông đứng bên ngoài nghe hết mọi việc, ông bước vô vào lúc căng thẳng nhất, vừa cười vừa nói:
-Tụi nhỏ nó viết thiếu.. Ông này chỉ có tôi -liên đới chịu trách nhiệm -mà thôi..
Ông vỗ vai người cán bộ bắt Hắn viết” kiểm điểm”.
-Thôi…anh em mình cả…dạy cả ngày rồi … còn làm đêm …thiếu sót là không tránh khỏi.
Quay qua Hắn, cán bộ N nói:
-Nhớ từ .nay..cẩn trọng hơn..
-Cảm ơn ông..
Dù Hắn đã cố gắng, nhưng không cách nào Hắn xưng hô “đồng chí “ với cán bộ, như nhiều đồng nghiệp khác được, Hắn thấy ngượng miệng.
Dù rất thận trọng, kiểm tra, từng câu, từng chữ.. nhưng một tuần sau, Hắn lại bị gọi lên văn phòng một lần nữa, Hắn ngạc nhiên, không hiểu phạm lỗi gì [?]
-Lần này thì đồng chí… tiêu rồi.
-Tôi không hiểu ..
-Không hiểu ?
-..Hoàn toàn không hiểu.
-Đồng chí .. đến bùng binh chợ …đối diện quán.. quán… Dê Bảy Món ..
Cán bộ cao giọng:
-Đồng chí viết cái gì ở đó? Ai chỉ đạo đồng chí… làm việc này?
-Tôi không hiểu..
Cán bộ nạt:
-Không hiểu… đồng chí không hiểu thì ai hiểu.. đồng chí là tên phản quốc, phản cách mạng.. đồng chí…
Cán hộ nói to và có lúc như nghẹn họng:
-Tù mọt gông..
Hắn và học sinh, đi làm cái việc xóa cái cũ, tàn dư nô lệ, phản quốc, bán nước… của Mỹ Ngụy để lại. Rồi.kẻ lên đó cái mới của CS, đêm nào cũng đến nửa khuya, thầy trò mệt đứt hơi.
-Đồng chí đến đó khắc phục gấp…trước khi bên An Ninh đến..
Hắn lên chiếc 68 và chạy thật nhanh đến quán Dê Bảy Món.
Hắn nhìn và trời ạ, câu “bác Hồ vĩ đại sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta” màu đỏ, đè lên câu “đừng nghe những gì CS nói…..”màu xanh, tuy mờ, nhưng đọc được.
Đây là lỗi …trời ơi… không tránh được.. Lúc thầy trò Hắn hì hục lấy sơn quét lên ..câu muốn xóa chìm mất dưới sơn.. nhưng khi sơn khô, lớp son mỏng lại ..chữ lòi ra…Hắn nhào vô cửa hàng gần đó mua hộp sơn và bắt đầu xóa .. dĩ nhiên là xóa cả hai câu “bác Hồ…” và “đừng nghe…..”, một rồi hai, ba …học sinh xuất hiện, làm phụ với Hắn.
Chúng chạy lui chạy tới.. Cái thang được kê vào vách, Hắn leo lên:
-Thầy để em…
Và việc xóa một khẩu hiệu cần viết và một câu nói bậy bạ của tổng thống Ngụy được mau chóng hoàn thành, mảng vách trống, đối diện Dê Bảy Món được phủ kín một màu đỏ như máu. Và mặt Hắn lấm lem như một tên hề. Hắn đứng giữa Bùng Binh chợ rất đông người.. Khó có thể hình dung, một giáo sư hôm qua nay trở thành tên hề như vậy. Hắn nói “cảm ơn các em‘ những học sinh vừa giúp Hắn xóa đi cái tội “phản cách mạng” rồi trở về trường, Hắn chạy xe như ma rượt.

Dĩ nhiên là Hắn bị làm kiểm điểm và đưa ra phê bình trước hội đồng Giáo Sư, cũng chẳng chết ai …Hắn nói đó là lỗi trời ơi.. không mấy ai tránh được.. Chỉ ở một nơi, một chỗ, sự thay đổi tiếp diễn…chồng lên nhau. Thực hư, trắng đen, xanh đỏ…chồng lên nhau, sự khai trừ tách biệt là không thể được, nó sẽ lẫn lộn hiện diện một thời gian nhất định, không thể một sớm một chiều xóa bỏ tất cả được, chưa nói đến những thứ ở trong tim, trong lồng ngực và trong đầu.

Chiều Hắn trở về nhà, Vân -vợ Hắn- đón Hắn ở đầu hẽm 15 Quang Trung, bên chân có đủ 4 đứa con, Hắn cười:
-Hôm nay em và các con đón anh…đông vui thế này.
Nụ cười chợt tắt, khi Hắn nhìn mặt vợ đầy u uẩn:
-Có gì vậy em ?
-Họ..
-Họ làm sao..?
Vân nói một hơi, không ngừng, như muốn chạy trốn sự thật:
-Một toán cán bộ đến nhà….Họ thu hết sách, đĩa nhạc và ba cái vali gỗ của anh.. Họ nói có lệnh ghi..”đích danh” tên anh và “đích thị” địa chỉ này.. Hình như có người chỉ điểm, họ lấy sạch kể cả tập thơ Tố Hữu mà anh đang đọc, chất đầy mấy xe ba gác .. Trước khi đi.. một cán bộ nói ‘lệnh phải tiêu hủy văn hóa đồi trụy, nô dịch.. tay sai bọn Mỹ Ngụy’. Ông ta đi một vòng, quan sát …từ bếp lên nhà trên, khi chắc chắn là không bỏ sót ‘Chúng tôi sẽ kiểm tra.. nếu có tài liệu.. chống Cách Mạng.. chống chế độ chúng tôi sẽ trở lại’ và quăng lại một câu xanh dờn ‘không trốn thoát nổi đâu’ ..
Vợ Hắn dừng lại, lo lắng hỏi Hắn:
-Bây giờ ..làm sao hở anh..
Hắn trấn an:
-Chẳng sao cả….mất cả nước rồi…tiếc chi những thứ đó.
Nhưng thật tình, mất bản thảo mà Hắn viết trong bao nhiêu năm, mất số sách mà Hắn dành dụm mua từ năm 16 là mất cả cuộc đời. Hắn cố nuốt đắng cay vào ngực:
-Anh sẽ viết lại, mua lại.. nhất là số điã hát cổ điển mà Ba em đã cho em mang theo từ ngày em theo anh.
Hắn bồng đứa út, cả gia đình ngược con hẻm trở vô. Hắn nhìn căn nhà trống trơn… lòng thấy ngậm ngùi.
Mỗi lúc đồng nghiệp của Hắn trở về đến trường nhiều hơn, học sinh cũng đông hơn, năm học tiến đều như cán bộ N mong muốn. Những ngày giáo sư vật lộn với năm học, với công tác Văn hóa thì bác sĩ –không di tản– ở bệnh viện Phan Rang, làm việc cả ngày lẫn đêm. Quân CS bị thương ở Cà ná, Phan Rí.. chở ngược ra, cộng với số bị thương do máy bay oanh kích dọc quốc lộ từ Cam ranh, bị ở Du long, cao điểm 105, 300, Kiền kiền..…, bệnh viện tràn ngập thương binh CS. Bác sĩ đã cứu họ, gần như quên mất họ là người chiếm đóng mà trong chiến tranh, đó là kẻ thù .

Cuối tháng 6, mỗi giáo sư, bác sĩ.. đều được nhận một bì thư, rất sang, rất tư bản, trong bì thư là thiệp mời in bằng quay roneo, khá sạch. Nội dung : Mời đến Phòng Giáo Sư trường Duy Tân lúc 8 giờ ngày tháng năm, mục đích “nghe báo cáo về nền văn học xã hội chủ nghĩa”.
Phòng Giáo Sư được trang hoàng, một màn màu đỏ, chiếm gần hết bức tường hướng tây, phía trên có treo câu ”Đảng cộng sản Việt Nam quang vinh” phía dưới đính hai lá cờ Đỏ, và Xanh Đỏ sao Vàng, một tượng bác hồ bằng thạch cao…một bàn dài, làm bằng hai cái bàn học sinh ghép lại, phủ khăn, cũng màu đỏ, đó là bàn chủ tọa. Khi buổi họp bắt đầu, có 7 cán bộ ngồi trên chiếc bàn này nhìn xuống, phía đối diện, phần còn lại của căn phòng có khỏang 60 giáo sư, bác sĩ ngồi ngay ngắn, yên lặng .. nhìn lên.
-Tôi xin giới thiệu.. đồng chí C, nhà văn Mặt Trận, đồng chí X nhà thơ từ A vào, đồng chí Q đoạt giải Nguyễn đình Chiểu…và cuối cùng -người sẽ nói về đề tài hôm nay- tôi là B, nhà văn.
Hắn nhớ có đọc đâu đó văn và cả thơ của cán- bộ- nhà -văn B. Ông có một tác phẩm, một truyện dài khá khá nổi tiếng..trước đây. Hắn và bằng hữu mê văn chương chữ nghĩa như Hắn- chuyền nhau đọc, vì đó là tác phẩm –đặt hàng- của Đảng CS, tính tuyên truyền nhiều hơn tính văn học, thời đó không hẳn cấm đọc, nhưng rất ít người muốn đọc.

Cán-bộ-nhà–văn B nói nhiều, rất nhiều về “gia tài đồ sộ “của nền Văn học XHCN, tinh ưu việt, nhân bản v..v..khi nói đến văn học Miền Nam, cán bộ nhà văn B, phân tích tính thiếu nhân bản, tính lai căng, tính viễn mơ …và cuối cùng là tính phản động lộ liễu, trắng trợn, cái thối rữa của “bọn bồi bút” Ngụy quyền và đế quốc Mỹ.

Cứ nói chừng một giờ, thì “các đồng chí ,chúng ta giải lao 15 phút“. Thời gian này, 7 cán bộ, ngồi ở bàn dài phủ khăn đỏ, bước xuống, mỗi người tiếp xúc với một nhóm bác sĩ, giáo sư thính giả.. Những cán bộ này trao đổi những vấn đề mà thính giả thắc mắc. Họ tạo được không khí thân thiện, cởi mở đến nỗi có vài giáo sư vỗ vai, bắt tay, nói cười ồn ào hết sức tự nhiên với cán bộ CS. Giáo sư Đ, tóc mới hớt rất ngắn, cái nón tai bèo lũng lẳng sau lưng, và chân mang dép râu… tranh luận về văn học XHCN.. như một cán bộ CS thực thụ, thậm chí còn lấn lướt. Bác sĩ K cũng na ná.. chỉ thiếu cái nón tai bèo. Hắn nghe loáng thoáng từ ngày hôm trước, mục đích của buổi tập họp còn là ”xem thử trí thức Miền Nam là người thế nào”. Hắn chột dạ, có gần phân nửa giáo sư, bác sĩ mang dép râu, vài người còn có cả nón cối, nón tai bèo. Trí thức Miền Nam tự nguyện đồng hóa và nhanh chóng hòa nhập.. cho dù vài ngày trước sợ CS đến nỗi phải cướp xe mà chạy.

Hắn nghe đâu đó tiếng cười của đồng nghiệp như tiếng xé gió của lưỡi kíếm thép, đâm ngang trái tim nhọc nhằn của Hắn. Trí thức Miền Nam – nhất là nhà giáo, nhà sư phạm, người thầy, những người phải có nhân cách… 7 cán bộ CS kia sẽ nghĩ gì, nghĩ thế nào về họ !
Câu nói cuối cùng của nhà-văn-cán-bộ B, mà chắc suốt đời Hắn sẽ không quên:
-Tôi thấy các anh mang dép râu, những đôi giày sang trọng hôm qua các anh mang, lúc này các anh bỏ ở đâu ? Tại sao ? Chúng tôi cần thay đổi trong chính trái tim chứ không cần sự thay đổi hình thức có tính cách tình thế… không có qui luật nào khẳng định.. ai mang dép râu là Cách Mạng cả..
Hắn bịt tai, không đủ can đảm nghe tiếp..

Khoảng tháng 7, như đã xong năm học, tàn tích văn hóa đồi trụy đã sạch, bệnh viện cũng đã xong nhiệm vụ, không còn nhiều thương binh như trước.
Buổi sáng cán bộ N đến, tập họp giáo sư biệt phái vaò phòng họp. Cán bộ N sau khi đã cảm ơn sự có mặt “kịp thời” và “đúng lúc” và:
-Sự cống hiến nhiệt tình .. của các đồng chí.. Đảng và Cách mạng sẽ ghi công.
Thành phần “biệt phái” của Duy Tân là trên dưới 10 người, ngồi yên lặng, chờ đợi. Một chiếc xe Lam chạy vô sân trước phòng Giáo sư, họ bỏ xuống những cái túi.
Cán bộ N, nói tiếp:
-Anh em.. phải đi học tập chính sách.. Đây là việc bình thường.
Như để trấn an:
-Thời gian học chính sách.. hơn một tháng thôi..
Điều mà Hắn chờ đợi đã đến:
-Ngày mai –đúng 8 giờ – các anh em có mặt ở trường Nông Lâm Súc.
Hắn và các đồng nghiệp biệt phái như Hắn được chính cán bộ N trao tận tay một bao thư 3.000đ [?] và một bao gạo 30 kg mà chiếc xe Lam vừa chở đến.
-Các anh đem về cho vợ con…
Hắn tần ngần, nỗi ngậm ngùi nặng trĩu nơi lòng.. rồi sốc bao gạo lên vai và bước nhanh ra khỏi cổng trường. Hắn bỏ lại sau lưng nơi biết bao nhiêu kỷ niệm vui buồn, biết bao khuôn mặt học sinh thân thương. Hắn bỏ lại sau lưng chính cuộc đời Hắn. Đó là những bước cuối cùng, Hắn không còn trở lại ngôi trường thân yêu này lần nào nữa.

(còn tiếp)

17 thoughts on “BÀI HOAN CA Ở A 38

  1. Hình đại diện của tuongtri tuongtri nói:

    Rất vui khi các bạn vào đọc và đóng góp ý kiến cho bài viết này . Tương Tri chân thành cảm ơn.

    Thích

    • Hình đại diện của Dinh Hai Dinh Hai nói:

      Tương Tri rất vui khi nhận được đóng góp ý kiến. Thế còn tác giả CTNM có vui không, mà lặng tăm không thấy trả lời các ý kiến đóng góp ?

      Đề nghị Tương Tri thảo luận với tác giả CTNM chữa lại những sai sót trong bài viết, loại bỏ những đoạn vô căn cứ, hư cấu sai sự thật, những đoạn tác giả không hề nghe thấy mà chỉ tưởng tượng ra rồi kể lại.

      Tương Tri cần tích cực hơn làm sạch nhà để Tương Tri không là nơi tung tin thất thiệt, sai sự thật.

      Thích

      • Hình đại diện của tươngtri tươngtri nói:

        Thưa bạn Dinh Hai,
        anh CTNM đang bệnh nên chưa thể thảo luận với chúng tôi về những chuyện mà bạn viết là vô căn cứ , hư cấu sai sự thật, hoặc tưởng tượng ra … Chúng tôi cũng không thể nghe theo một chiều dư luận . Vấn đề là chúng tôi đã đăng những lời comments của bạn mà không hề sửa một chữ nào trong khi chúng tôi ( nếu vì một lợi ích nào đó) có thể xóa tất cả những comments của bạn để không có một thông tin nào ảnh hưởng đến chúng tôi , nhưng chúng tôi không làm điều đó được vì muốn sự thật phải luôn là sự thật .
        Tương Tri cần tích cực hơn làm sạch nhà để Tương Tri không là nơi tung tin thất thiệt, sai sự thật.( dinh hai)
        Câu chúng tôi vừa trích dẫn từ comment của bạn rất đáng xóa nhưng chúng tôi vẫn không xóa .Như đã nói : chúng tôi luôn vui vẻ khi nhận được những góp ý từ nguời đọc , chỉ mong một điều đó là những góp ý xây dựng .

        Thích

  2. Hắn!Hắn đáng ghét! Hắn đáng thương!Hắn bị buộc đuôi quay như con chuồn chuồn!Đuôi sứt sức đuối hắn buồn hắn bay luôn!Chính chị chính em hắn nào muốn!Hắn tội con nhỏ út Thiên Hương!Hắn buồn hắn luống cuống hắn ra trường hắn hết đường…!Bối cảnh lịch sử..Hắn tưởng tượng…

    Thích

  3. Hình đại diện của tôn nữ thu dung tôn nữ thu dung nói:

    Chúc anh và gia đình một năm 2014 an lành và hạnh phúc

    Thích

  4. Hình đại diện của Nguyên Vi Nguyên Vi nói:

    Lúc này em mới tuổi mười lăm, còn…ngu đủ thứ, cám ơn Thầy!

    Thích

    • Hình đại diện của Chu tram nguyen minh Chu tram nguyen minh nói:

      Cam on em. Chúc một nam an lanh. cho anh kính loi tham gia dình .than thuong.

      Thích

      • Hình đại diện của Nguyên Vi Nguyên Vi nói:

        Em biết thầy H, thầy Đ, thầy K…Thật vậy sao thầy?! Mong thầy sớm khỏe, chúc thầy cùng gia đình an lành trong năm mới!

        Thích

        • Hình đại diện của Chu tram nguyen minh Chu tram nguyen minh nói:

          anh muon ghi lai môt giai đoạn cua đoi mình .không hu cau .anh xin tang cho tat ca hoc sinh mà anh da dạy,và muon xem nhu môt chút tam long goi lai PhanRang.Vui len nhe

          Thích

        • Hình đại diện của Phạm Vân Phạm Vân nói:

          Thầy Tâm,
          Câu chuyện thầy kể ở trên, nếu không hư cấu thì xin thầy làm rõ môt số điểm như sau :
          – Thầy H bán đề là chuyện có thật hay chỉ là tin đồn do giáo sư Đ tung ra ?
          – Cuộc đối thoại giữa Thầy H và giáo sư Đ theo như lời kể (tưởng tượng ?) ở trên là giữa 2 người trong phòng hiệu trưởng, không có người thứ 3 chứng kiến, thế sao thầy Tâm kể lại như là chuyện thât. Xin thầy Tâm cho biết từ đâu thầy tạo ra câu chuyện đối thoai “giữa Thầy H và giáo sư Đ” như vậy ?
          – Câu viết ở trên “thầy là nguyên nhân lộ đề thi ở Đà Lạt được giáo sư Đ tung ra, ai cũng biết”,
          xin thầy làm rõ là “ai cũng biết là giáo sư Đ tung tin đồn” hay là “ai cũng biết là thầy H là nguyên nhân lộ đề thi” ?
          – Điểm vô lý là “đề thi môn toán vào lớp đệ thất bị lộ ở Hội Đồng Thi Bùi Thị Xuân Đà Lạt”, trong khi thầy H ở Phan Rang thì làm sao biết đề tại Đà Lạt được mà làm lộ ?

          Em vừa nói chuyện với một thầy Duy Tân vào những năm đó, thầy này cũng rất ngạc nhiên và không hề biết gì về câu chuyện đề thi này. Xin thầy Tâm làm cho rõ vấn đề.

          Thích

        • Mình cũng có mấy ông chú sống và làm việc ở Phan Rang trong nhiều năm.
          Chú TTĐ: Dạy Duy Tân
          Chú TTH : Dân biểu
          Chú TTH :làm gì quên rồi… ( vì hồi đó mình còn nhỏ , quan tâm chi tới mấy ông chú !!!)

          Thích

        • Hình đại diện của Nguyên Nguyên nói:

          Điều tối kỵ khi viết hồi ức là kể lại chuyện mà mình không tận mắt chứng kiến.

          Viết chuyện không do mắt mình chứng kiến, chỉ nghe do người khác kể lại, mà chuyện đó có thể không đúng sự thật; mà mình lại kể như là có thật thì mình đã làm giảm giá trị chính mình. Anh CTNG đã phạm sai lầm này khi thuật lại chuyện đối thoại giữa thầy H và giáo sư Đ.

          Kể lại chuyện này, có lẽ anh CTNG muốn nói về hòn sỏi đen tại Duy Tân, hòn sỏi đen này đã đặt điều nói xấu sai sự thật về người giúp đỡ mình khi mới bước chân vào nghề, và vội vàng “cái nón tai bèo lũng lẳng sau lưng, và chân mang dép râu” khi gặp những ông chủ mới ngay những ngày 75.

          Theo tôi được biết, một trong lý do chính thầy H về Saigon là vì gia đình, các con thầy đều lớn lên vào Sài Gòn học đại học và làm việc. Chuyện “lộ đề thi ở Đà Lạt được giáo sư Đ tung ra”. Ngoài ra, Bộ Giáo Dục và ngay cả Bùi Thị Xuân Đà Lạt cũng không ai biết gì về chuyện này, chỉ là lời vu cáo vu vơ từ giáo sư Đ, không một chứng cớ cơ sở nào cả. Đề thi môn toán vào lớp đệ thất và Hội Đồng Thi Bùi Thị Xuân Đà Lạt là việc của Nha Khảo Thí tại Sài Gòn. Trường Duy Tân tại Phan Rang hoàn toàn không có liên hệ nào để làm lộ. Sự vu cáo làm lộ đề thi tại Đà Lạt là hoàn toàn vô lý sai sự thật.

          Chuyện đã lâu, nhưng vì anh CTNG nói “Bài Hoan ca ở A 38” không hư cấu, thế nó là hồi ức chứ không phải là tiểu thuyết. Vì là hồi ức nên tôi góp vài ý cho minh bạch.

          Quyển hồi ức có nhiều chuyệt lý thú và và nhiều chuyện đắng cay, nhưng Anh CTNG nên sửa chữa sai lầm của mình, phân biệt chuyện gì mình chứng kiến, chuyện gì là nghe kể lại là chuyện vu vơ, sai sự thật.

          Thích

      • Hình đại diện của Dinh Hai Dinh Hai nói:

        Là học sinh Duy Tân vào những năm 60, nghe tại Tương Tri có truyện viết về trường, nên ghé vào xem.

        Tác giả CTNM là nhà thơ được nhiều người biết đến, nhưng viết hồi ký thì có lẽ tác giả chưa có kinh nghiệm, nên có nhiều sai sót. Chẳng hạn như tác giả không cân nhắc đúng truyện gì nên đưa vào hồi ký, truyện gì không nên đưa vào hồi ký. Vì 2 hồi ký liên quan đến người thật việc thật, cần cẩn thận

        Tôi đồng ý với một số phản hồi, tác giả không được chính mắt thấy tai nghe một số sự việc nhưng lại tung lên đây. Những chuyện đó nghe rất vô lý, không đúng sự thật. Sau khi tiếp xúc với một số vị Duy Tân, các ý kiến đều cho rằng chuyện về thầy H không có xảy ra. Thành ra ở đây, dù cố ý hay không, nghiễm nhiên tác giả CTNM trở thành người bịa chuyện, nói láo, tung ra chuyện sai sự thật. Tác giả CTNM nên rà lại, chữa lại những sai sót đó

        Thích

  5. Chào anh CTNM!
    Chúc anh chị Năm mới hạnh phúc, an lành! Riêng anh sức khỏe chóng hồi phục!

    Thích

    • “Hắn tần ngần, nổi ngậm ngùi nặng trĩu nơi lòng…rồi sốc bao gạo lên vai và bược nhanh ra khỏi cổng trường. Hắn bỏ lại sau lưng nơi biết bao nhiêu kỷ niệm vui buồn, biết bao khuôn mặt học sinh thân thương. Hắn bỏ lại sau lưng chính cuộc đời Hắn. Đó là những bước cuối cùng, Hắn không còn trở lại ngôi trường thân yêu này lần nào nữa.”(CTNM)

      Anh Minh Tâm ơi!
      Đọc đoạn văn này, lòng em thật xúc động, lặng, nhói đau đaú_ Thấm cái đau của một Nhà giáo vẫn còn sót lại chút lòng “tự trọng” trong môi trường sư phạm mới (thời ấy, khúc quanh của lịch sử nghiệt ngã?), đầy xúc phạm, ngửa nghiêng, khập khiểng.. Đọc mà ngậm ngùi!
      Chúc anh Năm mới, lòng thật vui!

      Thích

Comment