Phạm Nga
Bài 1 : Dưới Bóng Những Tòa Tháp Cổ
Xong thủ tục ở cửa khẩu Bavet, xe car của VietTravel chỉ dừng vài phút trước cổng cái casino bề thế King’s Crown Casino rồi tiếp ngay cuộc hành trình 4 ngày 3 đêm.
Khi xe đã lọt vào địa phận Campuchia, anh Đạt, guider dân Sài Gòn, bắt đầu chia sẻ nhiệm vụ của mình với guider bản địa tên là Cheng Thi. Xe đang đi trên địa phận tỉnh Prey Veng nghèo nàn, xơ xác. Mặt đường nhựa khá bằng phẳng, xe cộ thưa thớt, lại không hề có bóng dáng chập chờn ẩn hiện của công an giao thông dọc đường như ở VN nên tài xế – cũng người Cam. – ung dung “đua” 90 km – 100 km/giờ. Cái cảnh đơn điệu hàng trăm cây số chỉ có ruộng đồng, sông rạch, nhà sàn, chòi lá… tạm kết thúc khi xe dừng lại ở một thị trấn hay hương trấn nào đó – có điện, có nhà gạch, có sách báo… thuộc Kampong Thom, tỉnh nghèo nhất nước Campuchia.
Bữa cơm đầu tiên trên đất Chùa Tháp. Ở restaurant ‘Số 1’ – cứ gọi thế vì vùng này chỉ có mỗi nhà hàng này thôi – , về 6 món mặn, xào, canh, sa-lách…, nêm nếm giống thức ăn Việt nhưng béo hơn, tức lai kiểu thức ăn Tàu, thì phải nói là ngon nhưng không lạ miệng. Gần như để thăm dò khẩu vị của khách phương xa, nhà hàng dọn ra món cá mặn chưng với một ít mắm bò-hóc, đặc sản Campuchia. Kết quả là món ăn coi như thất bại vì quá mặn. Ngược lại, thực khách đều khen phần cơm trắng, dẽo và thơm như cơm nấu với gạo Móng Chim, tuy màu cơm thì không trắng bằng loại gạo/cơm của miền Tây Nam bộ này.
Khi đã lọt vào địa phận tỉnh Siem Reap, xe dừng lại ở cầu Rồng. Chính xác phải gọi cái cầu đá ong, đất nện gần 1000 năm tuổi này là cầu Rắn ( Kompong Kdey) với hai lan can cầu là tượng rắn thần bảy đầu Naga – một hình ảnh rất quen mắt trên khắp đền tháp, nhà cửa ở đất nước Khmer.
Đêm ở Siem Reap tình cờ mà khá mát mẻ sau cơn mưa nhỏ, vì bây giờ là tháng 6 mà lời khuyên cho du khách là nên tới Campuchia mùa từ tháng 12 đến tháng 2 mới được hưởng khí hậu dễ chịu. Sau khi nhận phòng ở khách sạn 3 sao Gold Angkor và ăn tối xong, chúng tôi gọi một chiếc tuk tuk (xe lôi có mui, do Honda kéo), xuống khu Old Market chơi. Tại phố “đi bộ” Bar Street ở khu này, đèn đóm đủ màu, nhạc rock hòa quyện với tiếng hò hét trong trận bóng giải Ngoại hạng Anh phát trên ti-vi. Khách Âu khách Á chen chân nườm nượp. Tôi an ổn ngồi lọt thỏm vào lòng chiếc ghế mây sơn trắng kê trên vỉa hè của tiệm Banana Leap. Cạnh đó, một ông già người Pháp đang trầm ngâm trước lon Angkor Beer, giá 1,5 đô.
Phải nói thêm cho quý ông rõ là với giá đổi tiền vào giữa tháng 6 – 2013, 1 đô Mỹ được 4000 riels Campuchia (người dân đọc là ria) thì giá 1,5 đô/lon Angkor vừa nêu là mắc, vì tôi đã sớm nắm thông tin thứ bia “nội địa” này ở một siêu thị gần khách sạn giá chỉ 2400 ria, tức 60 cent Mỹ thôi. Bia này để tủ lạnh trong phòng khách sạn, ghi 2 đô – cũng mắc! Đã uống thứ bia này khá nhiều lần trong chuyến đi Cam. năm 2007, chỉ thấy hương vị thua xa bia 333 Sài Gòn, nên giờ này tôi muốn thứ gì mạnh một chút, bèn gọi một cocktail, nền là rượu Chivas thật đậm đà, giá 4 đô cũng đáng.
Sáng sớm ngày thứ nhì có mưa nho nhỏ, đường phố vắng tanh. Lánh ra cửa hông khách sạn để đốt điếu thuốc, tôi thấy hai nhà sư trẻ đi khất thực, bàn chân trần, bình thản trước sự cung kính của một bà già khi bà cúi đầu, chắp tay ngang mặt, lạy chào, bỏ một ít tiền và gói bánh vào bát.
Rồi suốt ngày sau đó chỉ dành riêng cho phần tham quan chủ lực của gói tour là viếng quần thể kỳ quan Angkor, trong tôi cứ lãng đãng cảm giác bâng khuâng mơ hồ.
Mọi người được guider dặn phải giữ kỹ cái vé 20 đô/ngày do Angkor World Heritage phát hành (đặc biệt người mua vé được chụp ảnh tại chỗ rồi thấy cái mặt mình bị in nhợt nhạt trên vé), bởi sẽ bị buộc phải trình vé ra nhiều lần trong suốt cuộc tham quan này.
Du khách luôn bị hối thúc khi lướt qua các địa điểm như tháp Phnom Bakheng, Angkor Thom, tượng Bayon, quảng trường đấu voi, Angkor Wat, đền Ta Prom.v.v… Ở con đường mòn đi vào Angkor Wat, ngồi mẹp dưới đất là một nhóm bảy người đàn ông, mù hoặc cụt chân, im lặng trình diễn các loại đàn dây, bộ gõ… của nhạc cổ truyền Khmer. Anh Cheng Thi cho biết đó là những thương phế binh hay thường dân bị tàn phế bởi nạn mìn, bom còn sót lại đầy dẫy trên đất nước này sau mấy cuộc chiến tranh liên lĩ. Trên một bãi cỏ bên con đường ra khỏi đền Ta Prom, người ăn xin ngồi thành hàng, chắp tay trước miệng. Một bà già hom hem, mặc váy xà-rong rách tướt nhiều chỗ, không để ý gì đến con khỉ đít đỏ đang lửng thửng bò đi bên cạnh, chỉ cắm cúi lượm những vỏ chai nhựa bị ai đó vứt bỏ ở các gốc cây, mương nước…
Lẫn khuất sau những tán cây thốt nốt xơ xác, đền tháp nào cũng một màu đá cổ ảm đạm, tuy phế tích một thời hoang tàn này đang ngày ngày được trùng tu, phục dựng. Nhưng khổ nỗi – kệch cỡm, xấu thảm hơn hết chính là ở những khu vực đang sửa chữa, gá ghép lỡ dở với sắt, gỗ, xi măng… Như chỗ tham quan đầu tiên từ sáng sớm là tháp núi Bakheng – guider nói là để từ ngọn núi này xem cảnh mặt trời mọc – đã chẳng thú vị gì vì ở đây gần như đóng cửa, chỉ thấy toàn rào chắn, bảng ‘Work site – do not enter’, cần cẩu ngạo nghễ che cả đầu tháp…
Trong chuyến thăm Campuchia năm 2007, thật may mắn là lúc đó tháp núi Bakheng chưa đại trùng tu như hiện nay. Và phải nói là hạnh phúc, tôi được dẫn lên núi vào lúc sẫm chiều để xem mặt trời lặn. Lúc đó, tôi đã hòa mình vào đám du khách quốc tế – đông không thể tả, ai nấy đều lăm lăm đủ loại máy ảnh và điện thoại di động cao cấp, chụp ảnh được (hồi đó chưa thấy có iPad) … trên tay và đều cố chiếm lấy vị trí thuận tiện nhất để “khóa” hướng Tây lại trong pô ảnh sắp chụp. Ồn ào, kêu réo, xí xô, xí xào bằng đủ thứ ngôn ngữ các nước nhưng ai nấy đều có vẻ hồi hộp, vì khi đã hạ xuống gần sát vạch chân trời, cái vầng đỏ ối kia sẽ biến mất chỉ trong vòng 10 – 15 phút cuối cùng. Tình cờ ở sát bên cạnh chỗ tôi đứng “phục kích” mặt trời lặn có một bệ thờ bộ tượng sinh thực khí nam nữ (linga và yoni, vật tượng của đạo Bà La Môn), lại có mấy cô đầm Pháp đang vô tình đứng quanh. Nghe câu tiếng Pháp chắc là tạm đúng sách vở của tôi – đại ý “Vui lòng tránh sang bên cho tôi chụp ảnh cái linga của… đàn ông kia” – mấy cô nàng xinh xắn, ăn mặc rất mát mẻ này thoáng nhìn cái linga và hiểu ngay nên cười rũ rượi và uốn éo mình mẫy gợi cảm, bước tránh sang bên.
Lúc đó, tự nhiên trí tưởng tượng của tôi chơi luôn mấy bước hoang đàng. Hẳn khi đêm xuống, mới là tuyệt vời làm sao khi mà, cũng giống như cặp vật tượng Bà La Môn mông muội đang gắn chặt vào nhau kia, cặp yoni và linga – với kích cỡ bình phàm nhân loại thôi – của cô gái tóc vàng kia và của anh bạn tình nào đó sẽ tha hồ giao hòa đắm đuối trên giường khách sạn… Dù sao thì mục tiêu của toàn thể du khách, trong đó có tôi, khổ nhọc leo lên núi vào thời khắc ấy là chụp ảnh mặt trời chứ không phải “cà khịa” cho-đời-bớt-buồn về hình ảnh phồn thực hay tình dục, nên tôi cũng kịp bấm mấy pô về phía vầng thái dương đang lặn tắt. Một chuyện vui đến lạ lùng nữa là, ngay sau giây phút mặt trời lặn hẳn, chợt từ trong đám đông vang lên một tràng pháo tay khiến mọi người vừa ngạc nhiên, ngoáy nhìn vừa bất giác vỗ tay theo luôn. Thì ra đó là tràng pháo tay hết sức nồng nhiệt của đám khán giả quốc tế dành cho “diễn viên” siêu hạng và duy nhất trên cái sân khấu trời, núi bát ngát lúc này – mặt trời thái dương hệ của chúng ta.
Sau này, đọc ở một tài liệu hướng dẫn du lịch do một người Anh viết về Campuchia, tôi mới biết là trong khi chờ giây phút mặt trời lặn, dân săn ảnh nghệ thuật nên “khóa” máy về phía Tây Nam để chụp nhóm đền Đế Thiên (Angkor Wat) chìm ẩn trong rừng già bao phủ sương chiều, và chính ánh sáng thoi thóp của mặt trời lúc ấy mới tạo nên một sắc độ rất lạ, đẹp và buồn, cho loại đá bí ẩn mà người Khmer cổ đã dùng để xây đền, tháp…
(Còn tiếp)
Bài 2: Campuchia, Thực Và Ảo…
PHẠM NGA
(Tháng 6 – 2013)
Tương Tri 
Nhìn lại mình, VN thua hết thảy mấy nước láng giềng, chỉ hơn một cái là tính tự cao tự đại về CNXH đỉnh cao trí tuệ….!!!
ThíchThích
Một số người Việt mình coi thường (trình độ văn hóa) người Campuchia, vài người còn dám gọi họ là “mọi Miên” nữa đấy!
Nhưng nhìn xem, Campuchia có di tích Angkor Wat chứng tỏ dân tộc Campuchia đã có một nền văn minh lâu đời (ít nhất từ thế kỷ 12).
Tôi cứ thắc mắc mãi, không hiểu tại sao Campuchia lại có thể trở thành một đất nước lạc hậu như hiện nay, phải chăng đất nước Campuchia đã bị cai trị bởi những vị vua bất tài trong suốt nhiều thế kỷ sau đó!?
Hãy nhìn lại di tích văn hóa VN có gì hơn Angkor Wat mà dám tự hào!?
Và thử hỏi, một đất nước lạc hậu, bị lệ thuộc kinh tế vào các nước lớn bên cạnh (VN và Trung Quốc), nhưng hiện tại chính quyền Campuchia lại cho phép đối lập (đảng đối lập dành được nhiều ghế, sát nút với đảng đang cầm quyền trong kỳ bầu cử vừa qua).
Tại sao chính quyền Campuchia dám cho phép đa đảng như vậy? Phải chăng, làm như thế để đất nước họ không bị một nước lớn nào bắt chẹt cả. Họ (đảng đang cầm quyền) có thể nhận nhiều quyền lợi trao đổi từ ngoại bang, nhưng nếu quyền lợi quốc gia (dân tộc) bị đe dọa (bởi ngoại bang) thì họ (đảng đang càm quyền) sẽ có cớ để “nuốt lời hứa” bằng cách giao trách nhiệm qua cho đảng đối lập (được dân bầu chọn trở thành đảng cầm quyền). Khi đó, những ký kết (hứa hẹn) trước kia coi như không còn giá trị nữa (vì đảng đối lập luôn phản đối chính sách đối ngoại của đảng cầm quyền)!?
Đó là tính ưu việt của đa đảng đa nguyên, đối lập chính sách nhưng phục vụ dân tộc vẫn là mục đích tối thượng!
Thế thì quả thật dân tộc Campuchia văn minh hơn VN mình rất nhiều.đấy chứ!?
ThíchThích
Tôi đang chờ Phạm Nga đến khu đèn đỏ và nhiễu nhương trên Biển Hồ đây!
ThíchThích
Cảm ơn tác giả đã cho tôi biết thêm một số hình ảnh về cha hàng xóm Campuchia.
ThíchThích
Theo tôi biết, dài theo lịch sử, dân Cam. ít nhiều khó tiêu hóa được chuyện VN xưa lấy mất vùng Thủy Chân Lạp của vương quốc Khmer/Chân lạp, mở cõi thành miền Tây VN. Do đó, thỉnh thoảng một số dân họ thâm thù mà nổi lên ‘cáp duồn’, có lúc tràn qua cả biên giới Tây Nam. Luật nhân quả của nhà Phật, Thu Dung à.
ThíchThích
Người Việt lúc này đi du lịch Campuchia hơi nhiều. Đi xong về mỗi người kể một kiểu. Đa số bài báo đều nhắc tới dân ăn xin ở những điểm du lịch. Có người thấy dân Campuchia nghèo hơn dân Việt Nam, mà tức cảnh sinh tình viết như thế này:
“Chỗ này nói thật công bằng, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của ta vẫn hơn. Sự chênh lệch giàu nghèo không đến mức khủng như xã hội tự do mạnh ai nấy sống và làm giàu kiểu Cambodia hiện nay.” (CML)
“Hướng dẫn viên khá vui. Miệng mồm của nó rất tự do. Đi qua những vùng đất khô cằn với lô nhô những ngôi nhà sàn bé như cái chuồng cu, nó không ngớt lời chê Thủ tướng của nó. Nào là cầm quyền đất nước suốt 34 năm nhưng chưa bao giờ ổng biết lo cho dân. Ổng chỉ lo làm giàu cho những người giàu. Ổng hứa với dân đủ điều, nhưng ổng không làm. Không có thủy lợi, mỗi năm chỉ gieo trồng một vụ, no đói ổng không quan tâm. Có năm ổng phát động dân trồng mì, ổng hứa nếu khi thu hoạch không ai mua, ổng sẽ mua cho, đến khi không ai mua, ổng cũng tắt đài luôn…
Dân nghèo Cambodia chủ yếu sống nhờ giun dế. Họ nghèo nhưng không đói nhờ thiên nhiên. Họ rất lành nhờ theo đạo Phật, không bon chen, tranh đua vào… đảng nào để có cơ hội làm quan hay làm giàu ngoài vào chùa tu Phật.
Họ tự do đến mức không cần… Chính phủ.” (CML)
Nghe cái anh Hướng dẫn viên Campuchia mở mồm lắm chuyện, cũng lại chính tác giả bài báo mới bật cười mà than rằng:
“Ăn nói sai quan điểm, không có Ban tuyên giáo định hướng tư tưởng rõ ràng nên tự do vô chính phủ!” (CML)
ThíchThích
Anh Khương mến, mình chưa dự gói tour có đến Sihanoukville. Nghe Khương kể ‘người dân Cam. thiệt thòi’ mình nghĩ ngay đến vùngbiển Nha Trang quê hương mình hay Mũi Né Phan Thiết, ở đó những khu sát biển, đắc địa nhất cũng bị dành hết cho các resorts, khách sạn liên doanh hay chủ nước ngoài… Họ cắm cờ, khoanh bãi tắm lại dành riêng cho khách của họ, dân ‘chủ nhà’ phải xê ra chỗ khác khi muốn hưởng thụ chính bãi tắm tuyệt đẹp của đất nước mình.
ThíchThích
NHQ lại bị một chàng CPC qua VN học y tế mượn “không bao giờ trả” một tập tài liệu bằng tiếng Pháp về Kinh thành Huế của BAVH (Bulletin des amis du vieux Hue). Anh Phạm Nga có nghe những thương binh ngồi trên đường mòn vào Angkor Vat chơi nhạc bài gì không? “Như có bác Hồ…” khi thấy đoàn khách VN vào. Một người đi bên cạnh NHQ dị ứng thế nào, lằm bằm: “Tưởng chơi bản gì chứ bản này thì chờ tết Công gô ông mới bố thí!”
ThíchThích
Bạn NHQ làm mình nhớ là vào cái đêm mình dạo khu phố đi bộ Bar Street (Siem Reap), một nhóm phế binh hay dân phế cũng có chơi bài ‘Như có Bác’ lẫn vào những bản nhạc khác. Ai nghe nhỉ nếu khách quốc tế vui chơi ở phố Tây này hầu hết là khách Âu Mỹ, còn người Á thì hiện đông nhất là người Trung Quốc?
ThíchThích
Cám ơn tác giả Phạm Nga đã cho tôi đi thăm (ké) Campuchia, đang chờ đọc phần 2 của bài viết!
Chỉ mỗi một nơi ở Campuchia mà tôi đã có lần ghé đến là Sihanoukville (Kampong Saom), người hướng dẫn viên là một nhà giáo (dạy tiếng Anh) người Campuchia đã chỉ cho chúng tôi thấy những vùng đất đắc địa rông lớn, chạy dọc theo bờ biển đã bị (ông lớn) chiếm lĩnh, người dân bị đuổi và quân đội đươc điều tới để canh gát bảo vệ cho những người thợ hoàn tất việc xây bốn bức tường gạch rất kiên cố!
Người dân thấp cổ bé miiệng lúc nào cũng bọi thiệt thòi!?
ThíchThích
Trước đây Dung có học chung với một cô bé Kampuchia…Hỏi tới hỏi lui , cô chẳng biết chút gì về những đợt cáp duồn trong lịch sử chiến tranh VN. Dung cứ nghĩ tiếng Anh mình dở quá …Sau tức mình đưa tài liệu , hình ảnh , cô cũng” I don’t know” luôn ! Lịch sử ngoại giao bị giấu nhẹm ??? Vậy thì sự thật của lịch sử làm sao ai biết được.
ThíchThích
Chị Dung, chị có đọc comment của em không (ở trang Nữ Trung Học CĐ thì phải). Lâu quá mới tìm ra chị. Từ 75 đến giờ lận. Nhớ chị quá !!
ThíchThích
NGUYỄN HƯƠNG THỦY ở đâu vậy ? Sao biết Thu Dung ? Cái trang HƯƠNG THỦY đã comment mình xóa trong bộ nhớ từ tháng 12/2012 lận nên không biết HƯƠNG THỦY viết gì . Nhưng có lẽ HƯƠNG THỦY là một người rất quen phải không ? Đọc tương tri sẽ thấy Thu Dung và những người bạn của trước 75 đó . Mong biết nhiều thông tin hơn về HƯƠNG THỦY. Quý mến.
ThíchThích
HT ở Phan Rang, ngày đó xa lắm rồi chị ơi! HT là một tên mượn nên chị không biết đâu. Ngày xưa PR gần NT, chị đã gửi HT tấm ảnh, mặt sau chị chép bài hát “Hãy cứ vui như mọi ngày”, em nhớ và bâng khuâng hoài mỗi khi nghĩ đến. Giờ tấm ảnh cũng như nhiều thứ đã không còn do biến cố năm 75. Nhưng những khoảnh khắc hoài niệm em vẫn còn nghe âm vang “Hãy cứ vui như mọi ngày dù chiều nay không ai qua đây hỏi thăm tôi một lời…”
Chúc chị vui như mọi ngày ….
ThíchThích
NGUYỄN HƯƠNG THỦY
38 năm, bây giờ mới gặp được chị. Nhớ quá thời áo trắng, nhớ cặp kính cận và dáng bé nhỏ nghênh nghênh của chị. Mừng là cuối cùng chị cũng được thênh thang với chốn riêng của mình. Nhiều lần đi NT, muốn ghé qua 49 LĐH nhưng sợ không được như ý đành thôi. Bao nhiêu giông bão đã đi qua trên cuộc đời những người cùng lứa tuổi chị em mình. Thôi đành bằng lòng với chính mình để cuối đời được bình yên. Chúc chị vui khỏe..
Đây là comment của bạn Nguyễn Hương Thủy trên một trang mạng đã đóng cửa nên Thu Dung không biết . Quỳnh mang về đây đổi lấy một Tuyển Tập Tương Tri số 6 nghen Thu Dung.
ThíchThích
Có phải HƯƠNG THỦY nhà ở ty bưu điện Phan Rang mà năm 1974 Dung đến với cô Dung và me Hương Thủy nấu vịt xáo măng ?
gởi email cho Dung : tonnu.thudung@yahoo.com.vn hoặc tuong_tri@yahoo.com Mong tin bạn lắm .
ThíchThích